22 于舍卫城…… 于其处,世尊告诸比丘:“诸比丘,我将为你们解说负担、负担者、执取负担以及放下负担。你们谛听。诸比丘,什么是负担?即是五取蕴。哪五种?色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘,这称为负担。”巴利 注疏 2
Sāvatthiyaṃ … tatra kho … ‘‘bhārañca vo, bhikkhave, desessāmi bhārahārañca bhārādānañca bhāranikkhepanañca. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, bhāro? Pañcupādānakkhandhā tissa vacanīyaṃ. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhāro’’.
“诸比丘,谁是负担者?当知即是这个人——这位有如是名字、如是族姓的尊者。诸比丘,这便名为负担者。巴利
‘‘Katamo ca, bhikkhave, bhārahāro ? Puggalo tissa vacanīyaṃ. Yvāyaṃ āyasmā evaṃnāmo evaṃgotto; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhārahāro.
“诸比丘,什么是执取负担?即是那导致再生的渴爱,它与喜乐和贪染相伴,处处爱乐,也就是:欲爱、有爱、无有爱。诸比丘,这便名为执取负担。巴利
‘‘Katamañca , bhikkhave, bhārādānaṃ? Yāyaṃ taṇhā ponobhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ – kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, bhārādānaṃ.
“诸比丘,什么是放下负担?即是对那渴爱的无余离染、灭尽、舍弃、舍遣、解脱、无所依着。诸比丘,这便名为放下负担。”巴利
‘‘Katamañca, bhikkhave, bhāranikkhepanaṃ? Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo. Idaṃ vuccati, bhikkhave, bhāranikkhepana’’nti.
世尊说了这番话。善逝、导师这样说完后,又接着说:巴利
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
“ 五蕴确实是重担,扛起重担者便是人;
在世间,执取重担是苦,放下重担是乐。
“ 放下沉重的负担后,不再执取别的负担;
从根拔除渴爱,无渴而般涅槃。”第一。巴利
‘‘Bhārā have pañcakkhandhā, bhārahāro ca puggalo; Bhārādānaṃ dukhaṃ loke, bhāranikkhepanaṃ sukhaṃ. ‘‘Nikkhipitvā garuṃ bhāraṃ, aññaṃ bhāraṃ anādiya; Samūlaṃ taṇhamabbuyha , nicchāto parinibbuto’’ti. paṭhamaṃ;
23 舍卫城因缘。
“诸比丘,我将宣说应遍知的法与遍知。你们谛听。
诸比丘,什么是应遍知的法?诸比丘,色是应遍知的法,受是应遍知的法,想是应遍知的法,行是应遍知的法,识是应遍知的法。诸比丘,这些名为应遍知的法。
诸比丘,什么是遍知?诸比丘,贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽。诸比丘,这名为遍知。”第二经。巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Pariññeyye ca, bhikkhave, dhamme desessāmi pariññañca. Taṃ suṇātha. Katame ca, bhikkhave, pariññeyyā dhammā? Rūpaṃ, bhikkhave, pariññeyyo dhammo, vedanā pariññeyyo dhammo, saññā pariññeyyo dhammo, saṅkhārā pariññeyyo dhammo, viññāṇaṃ pariññeyyo dhammo . Ime vuccanti, bhikkhave, pariññeyyā dhammā. Katamā ca, bhikkhave, pariññā? Yo, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, pariññā’’ti. Dutiyaṃ.
3. 证知经巴利
3. Abhijānasuttaṃ
24 舍卫城因缘。
“诸比丘,若于色不证知、不遍知、不离欲、不断除,则不能尽苦;若于受不证知、不遍知、不离欲、不断除,则不能尽苦;若于想不证知、不遍知、不离欲、不断除,则不能尽苦;若于行不证知、不遍知、不离欲、不断除,则不能尽苦;若于识不证知、不遍知、不离欲、不断除,则不能尽苦。
诸比丘,若于色证知、遍知、离欲、断除,则能尽苦;若于受证知、遍知、离欲、断除,则能尽苦;若于想证知、遍知、离欲、断除,则能尽苦;若于行证知、遍知、离欲、断除,则能尽苦;若于识证知、遍知、离欲、断除,则能尽苦。”
第三。巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Rūpaṃ , bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; vedanaṃ anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; saññaṃ anabhijānaṃ… saṅkhāre anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; viññāṇaṃ anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Rūpañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāya; vedanaṃ abhijānaṃ… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Tatiyaṃ.
4. 欲贪经巴利
4. Chandarāgasuttaṃ
25 舍卫城因缘。“诸比丘,应当舍断对色的欲贪。如是,此色便被彻底舍断,如被截断根的多罗树桩,不复存在,未来不再生起。应当舍断对受的欲贪。如是,此受便被彻底舍断,如被截断根的多罗树桩,不复存在,未来不再生起。应当舍断对想的欲贪。如是,此想便被彻底舍断,如被截断根的多罗树桩,不复存在,未来不再生起。应当舍断对行的欲贪。如是,此行便被彻底舍断,如被截断根的多罗树桩,不复存在,未来不再生起。应当舍断对识的欲贪,如是此识便被彻底舍断,如被截断根的多罗树桩,不复存在,未来不再生起。”第四经。巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Yo, bhikkhave, rūpasmiṃ chandarāgo taṃ pajahatha. Evaṃ taṃ rūpaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Yo vedanāya chandarāgo taṃ pajahatha. Evaṃ sā vedanā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Yo saññāya chandarāgo taṃ pajahatha. Evaṃ sā saññā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Yo saṅkhāresu chandarāgo taṃ pajahatha. Evaṃ te saṅkhārā pahīnā bhavissanti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Yo viññāṇasmiṃ chandarāgo taṃ pajahatha. Evaṃ taṃ viññāṇaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhamma’’nti. Catutthaṃ.
26 舍卫城缘起。“诸比丘,当我尚未正觉,还是菩萨时,心中生起这样的念头:‘什么是色的味?什么是色的过患?什么是出离?什么是受的味?什么是受的过患?什么是出离?什么是想的味?什么是想的过患?什么是出离?什么是行的味?什么是行的过患?什么是出离?什么是识的味?什么是识的过患?什么是出离?’诸比丘,我这样想:‘缘色所生的乐与喜悦,即是色的味;色是无常、苦、变易之法,即是色的过患;对色调伏欲贪、舍断欲贪,即是色的出离。缘受所生的乐与喜悦,即是受的味;受是无常、苦、变易之法,即是受的过患;对受调伏欲贪、舍断欲贪,即是受的出离。缘想所生的乐与喜悦,即是想的味;想是无常、苦、变易之法,即是想的过患;对想调伏欲贪、舍断欲贪,即是想的出离。缘行所生的乐与喜悦,即是行的味;行是无常、苦、变易之法,即是行的过患;对行调伏欲贪、舍断欲贪,即是行的出离。缘识所生的乐与喜悦,即是识的味;识是无常、苦、变易之法,即是识的过患;对识调伏欲贪、舍断欲贪,即是识的出离。’”巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho rūpassa assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? Ko saññāya assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? Ko saṅkhārānaṃ assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? Ko viññāṇassa assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho rūpaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ rūpassa assādo. Yaṃ rūpaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, ayaṃ rūpassa ādīnavo. Yo rūpasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ rūpassa nissaraṇaṃ. Yaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ , ayaṃ vedanāya assādo . Yaṃ vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ vedanāya ādīnavo. Yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ vedanāya nissaraṇaṃ. Yaṃ saññaṃ paṭicca uppajjati…pe… yaṃ saṅkhāre paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ saṅkhārānaṃ assādo. Yaṃ saṅkhārā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ saṅkhārānaṃ ādīnavo. Yo saṅkhāresu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ. Yaṃ viññāṇaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ viññāṇassa assādo. Yaṃ viññāṇaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, ayaṃ viññāṇassa ādīnavo. Yo viññāṇasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ’’’.
“诸比丘,只要我尚未如实地了知这五取蕴的乐味为乐味、过患为过患、出离为出离,诸比丘,我便不曾在有天、魔罗、梵天的世间,于包括沙门、婆罗门、天与人的众生中,宣称我已证得无上正等正觉。然而,诸比丘,当我如实地了知这五取蕴的乐味为乐味、过患为过患、出离为出离时,诸比丘,我便在有天、魔罗、梵天的世间,于包括沙门、婆罗门、天与人的众生中,宣称我已证得无上正等正觉。彼时,智与见于我心中生起:‘我的解脱不可动摇,此为最后一生,不再有后有。’ ”第五经。巴利
‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ . Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ; athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti ; ayamantimā jāti; natthi dāni punabbhavo’’’ti. Pañcamaṃ.
6. 第二味经巴利
6. Dutiyaassādasuttaṃ
27 舍卫城之因缘。诸比丘,我曾探寻色的味。我证得了色的味究竟为何。我以智慧善巧地洞见了色的味。诸比丘,我曾探寻色的过患。我证得了色的过患究竟为何。我以智慧善巧地洞见了色的过患。诸比丘,我曾探寻色的出离。我证得了色的出离究竟为何。我以智慧善巧地洞见了色的出离。诸比丘,我曾探寻受的……诸比丘,我曾探寻想的……诸比丘,我曾探寻行的……诸比丘,我曾探寻识的味。我证得了识的味究竟为何。我以智慧善巧地洞见了识的味。诸比丘,我曾探寻识的过患。我证得了识的过患究竟为何。我以智慧善巧地洞见了识的过患。诸比丘,我曾探寻识的出离。我证得了识的出离究竟为何。我以智慧善巧地洞见了识的出离。诸比丘,在我未能如实了知这五取蕴的味即是味、过患即是过患、出离即是出离之前……(中略)当我了知时……智慧与洞见于我心中生起:“我的解脱坚定不动摇;这是最后一生;如今不再有后有。”第六经。巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Rūpassāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo rūpassa assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatā rūpassa assādo paññāya me so sudiṭṭho. Rūpassāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. Yo rūpassa ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatā rūpassa ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Rūpassāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ rūpassa nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatā rūpassa nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. Vedanāyāhaṃ, bhikkhave… saññāyāhaṃ, bhikkhave… saṅkhārānāhaṃ , bhikkhave… viññāṇassāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo viññāṇassa assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatā viññāṇassa assādo paññāya me so sudiṭṭho. Viññāṇassāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. Yo viññāṇassa ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatā viññāṇassa ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Viññāṇassāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatā viññāṇassa nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ…pe… abbhaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti ; ayamantimā jāti; natthi dāni punabbhavo’’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 第三味经巴利
7. Tatiyaassādasuttaṃ
28 舍卫城因缘。诸比丘,若色无味,众生则不于色生贪染。然而,诸比丘,以色有味故,众生乃于色生贪染。诸比丘,若色无过患,众生则不于色生厌离。然而,诸比丘,以色有过患故,众生乃于色生厌离。诸比丘,若色无出离,众生则不于色得出离。然而,诸比丘,以色有出离故,众生乃于色得出离。诸比丘,若受无味……若想无味……若行无出离,众生则不于行得出离;然而,诸比丘,以行有出离故,众生乃于行得出离。诸比丘,若识无味,众生则不于识生贪染;然而,诸比丘,以识有味故,众生乃于识生贪染。诸比丘,若识无过患,众生则不于识生厌离;然而,诸比丘,以识有过患故,众生乃于识生厌离。诸比丘,若识无出离,众生则不于识得出离;然而,诸比丘,以识有出离故,众生乃于识得出离。巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘No cedaṃ, bhikkhave, rūpassa assādo abhavissa nayidaṃ sattā rūpasmiṃ sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpassa assādo, tasmā sattā rūpasmiṃ sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, rūpassa ādīnavo abhavissa nayidaṃ sattā rūpasmiṃ nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpassa ādīnavo, tasmā sattā rūpasmiṃ nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, rūpassa nissaraṇaṃ abhavissa nayidaṃ sattā rūpasmā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpassa nissaraṇaṃ, tasmā sattā rūpasmā nissaranti. No cedaṃ, bhikkhave, vedanāya…pe… no cedaṃ, bhikkhave, saññāya… no cedaṃ, bhikkhave, saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ abhavissa , nayidaṃ sattā saṅkhārehi nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ, tasmā sattā saṅkhārehi nissaranti. No cedaṃ, bhikkhave, viññāṇassa assādo abhavissa, nayidaṃ sattā viññāṇasmiṃ sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi viññāṇassa assādo, tasmā sattā viññāṇasmiṃ sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, viññāṇassa ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā viññāṇasmiṃ nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi viññāṇassa ādīnavo, tasmā sattā viññāṇasmiṃ nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, viññāṇassa nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā viññāṇasmā nissareyyuṃ . Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi viññāṇassa nissaraṇaṃ, tasmā sattā viññāṇasmā nissaranti.
“诸比丘,只要众生未能如实地、真切地了知这五取蕴的乐味为乐味、过患为过患、出离为出离,那么,诸比丘,这一众生群——包括天、魔、梵的世间,包括沙门、婆罗门、天人的大众——便未曾以挣脱、离缚、彻底解脱、心无边界的方式而安住。然而,诸比丘,当众生如实地、真切地了知了这五取蕴的乐味为乐味、过患为过患、出离为出离时,那么,诸比丘,这一众生群——包括天、魔、梵的世间,包括沙门、婆罗门、天人的大众——便得以挣脱、离缚、彻底解脱、心无边界地安住。”第七经。巴利
‘‘Yāvakīvañca, bhikkhave, sattā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññaṃsu ; neva tāva, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā vihariṃsu. Yato ca kho, bhikkhave, sattā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññaṃsu; atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā viharanti’’. Sattamaṃ.
8. 欢喜经巴利
8. Abhinandanasuttaṃ
29 于舍卫城。诸比丘,若人欢喜色,即是欢喜苦。若人欢喜苦,我说,他未从苦中解脱。若人欢喜受……若人欢喜想……若人欢喜行……若人欢喜识,即是欢喜苦。若人欢喜苦,我说,他未从苦中解脱。诸比丘,若人不欢喜色,即是不欢喜苦。若人不欢喜苦,我说,他已从苦中解脱。若人不欢喜受……若人不欢喜想……若人不欢喜行……若人不欢喜识,即是不欢喜苦。若人不欢喜苦,我说,他已从苦中解脱。第八经。巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Yo, bhikkhave, rūpaṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo vedanaṃ abhinandati… yo saññaṃ abhinandati… yo saṅkhāre abhinandati… yo viññāṇaṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo ca kho, bhikkhave, rūpaṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo vedanaṃ nābhinandati… yo saññaṃ nābhinandati… yo saṅkhāre nābhinandati… yo viññāṇaṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
30 在舍卫城。诸比丘,色的生起、住立、再生与显现,即是苦的生起、病的住立、老死的显现。受的生起……乃至识的生起、住立、再生与显现,即是苦的生起、病的住立、老死的显现。而诸比丘,色的灭尽、寂止与消失,即是苦的灭尽、病的寂止、老死的消失。受的灭尽……乃至识的灭尽、寂止与消失,即是苦的灭尽、病的寂止、老死的消失。第九经。巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Yo, bhikkhave, rūpassa uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo , dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo. Yo vedanāya…pe… yo saññāya…pe… yo saṅkhārānaṃ…pe… yo viññāṇassa uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo. Yo ca kho, bhikkhave, rūpassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo. Yo vedanāya …pe… yo saññāya… yo saṅkhārānaṃ… yo viññāṇassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo’’ti. Navamaṃ.
10. 苦根经巴利
10. Aghamūlasuttaṃ
31 舍卫城因缘。诸比丘,我将为你们开示苦与苦的根源。请仔细谛听。诸比丘,什么是苦?诸比丘,色是苦,受是苦,想是苦,行是苦,识是苦。诸比丘,这便称为苦。诸比丘,什么是苦的根源?即是那导致再生、伴随喜悦与贪染、处处生起欢喜的渴爱,也就是:欲爱、有爱、无有爱。诸比丘,这便称为苦的根源。第十经。巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Aghañca, bhikkhave, desessāmi aghamūlañca. Taṃ suṇātha. Katamañca bhikkhave aghaṃ? Rūpaṃ, bhikkhave, aghaṃ, vedanā aghaṃ, saññā aghaṃ, saṅkhārā aghaṃ, viññāṇaṃ aghaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, aghaṃ. Katamañca, bhikkhave, aghamūlaṃ? Yāyaṃ taṇhā ponobhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī; seyyathidaṃ – kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, aghamūla’’nti. Dasamaṃ.
11. 坏灭经巴利
11. Pabhaṅgusuttaṃ
32 舍卫城因缘。诸比丘,我将教导坏灭之法与不坏灭之法。请仔细谛听。诸比丘,什么是坏灭的?什么是不坏灭的?诸比丘,色是坏灭的,它的灭尽、寂止、息灭,此是不坏灭的。受是坏灭的,它的灭尽、寂止、息灭,此是不坏灭的。想是坏灭的,它的灭尽、寂止、息灭,此是不坏灭的;行是坏灭的,它们的灭尽、寂止、息灭,此是不坏灭的;识是坏灭的,它的灭尽、寂止、息灭,此是不坏灭的。第十一经。巴利 注疏 2
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Pabhaṅguñca, bhikkhave, desessāmi appabhaṅguñca. Taṃ suṇātha. Kiñca, bhikkhave, pabhaṅgu, kiṃ appabhaṅgu? Rūpaṃ , bhikkhave, pabhaṅgu. Yo tassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, idaṃ appabhaṅgu. Vedanā pabhaṅgu. Yo tassā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, idaṃ appabhaṅgu. Saññā pabhaṅgu… saṅkhārā pabhaṅgu. Yo tesaṃ nirodho vūpasamo atthaṅgamo, idaṃ appabhaṅgu. Viññāṇaṃ pabhaṅgu. Yo tassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, idaṃ appabhaṅgū’’ti. Ekādasamaṃ.
重担、遍知、了知,爱染为第四项;
乐味解说有三部,随喜为第八部;
生起(经)、苦根(经),第十一(经)、可坏(经)。巴利
Bhāraṃ pariññaṃ abhijānaṃ, chandarāgaṃ catutthakaṃ; Assādā ca tayo vuttā, abhinandanamaṭṭhamaṃ; Uppādaṃ aghamūlañca, ekādasamo pabhaṅgūti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15