43. 一次扫地者品显示巴利原文
43. Sakiṃsammajjakavaggo
1. 一次扫地者长老譬喻显示巴利原文
1. Sakiṃsammajjakattheraapadānaṃ
「毗婆尸佛的巴答离最上菩提树;
见到那树足后,我于彼处心生净信。
取过扫帚,便立即清扫菩提树;
清扫完那菩提树后,我便礼敬巴答离树。
于彼处,我心得净信,以头面作礼,合掌而拜;
礼敬那菩提树,我便返回小屋。
我循着这样的道而行,忆念着无上菩提;
巨蟒压迫着我,形貌可怖,力大无穷。
我往昔所造之业,以其果报令我满足;
它吞食我的身躯,我则于天界欢享。
我心常无浊,清净洁白;
我不知忧愁之箭,亦不知内心的热恼。
麻风、痈肿、白癜风、癫痫、疥疮;
癣与痒,我皆无有,此为清扫的果报。
“忧与悲,于我心不存在;”
心正直无曲,此为清扫的果报。
于诸定中我不沉湎,心便澄净明澈;
凡我所欲之定,彼定皆于我成就。
从九十一劫以来,我那时所造的那个业;
我不曾知晓恶趣,这是清扫的果报。
我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
犹如大象断除系缚,我安住于无漏。
四无碍解,及八解脱;
六神通已证得,佛陀的教诫已圆满成就。
显示巴利原文 ‘‘Vipassino bhagavato, pāṭaliṃ bodhimuttamaṃ; Disvāva taṃ pādapaggaṃ, tattha cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, bodhiṃ sammajji tāvade; Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ, avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ; Namassamāno taṃ bodhiṃ, gañchiṃ paṭikuṭiṃ ahaṃ. ‘‘Tādimaggena gacchāmi, saranto bodhimuttamaṃ; Ajagaro maṃ pīḷesi, ghorarūpo mahabbalo. ‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, phalena tosayī mamaṃ; Kaḷevaraṃ me gilati, devaloke ramāmahaṃ. ‘‘Anāvilaṃ mama cittaṃ, visuddhaṃ paṇḍaraṃ sadā; Sokasallaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama. ‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, apamāro vitacchikā; Daddu kaṇḍu ca me natthi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ . ‘‘Soko ca paridevo ca, hadaye me na vijjati; Abhantaṃ ujukaṃ cittaṃ, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. ‘‘Samādhīsu na majjāmi , visadaṃ hoti mānasaṃ; Yaṃ yaṃ samādhimicchāmi, so so sampajjate mamaṃ. ‘‘Rajanīye na rajjāmi, atho dussaniyesu ca; Mohanīye na muyhāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakiṃsammajjako thero imā gāthāyo
他这样说了。显示巴利原文
Abhāsitthāti.
《一次扫地者长老譬喻》第一显示巴利原文
Sakiṃsammajjakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
一衣施者长老譬喻显示巴利原文
2. Ekadussadāyakattheraapadānaṃ
在汉萨瓦蒂城中,我曾是割草人;
我以割草维持生计,以此养育子女。
「名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
他驱散了黑暗,世间导师便出现了。
坐在自己的家中,他生起这样的思惟:
佛陀已出现于世间,却没有可布施之物。
「『这是我仅有的一件衣服,我没有任何施主;
地狱的触受是苦的,我将培植这份福田。』
「如此思惟之后,我令自心净信;
我取来一件布,供养最胜佛陀。
布施了一件衣后,我发出欢呼;
‘若你真是佛陀,大雄啊,请度脱我,大牟尼!’
莲华上佛,世间解,诸供养之受者;
他称扬我的布施,并为我作了随喜。
你将三十六次成为天帝,为诸天之王;
你将成为转轮王,三十三次。
广大的疆土与王权,其数无可称计;
或在天界,或在人间,你将流转于诸有之中。
色貌端严,功德具足,身无衰损;
你将获得不可动摇、无量的衣服,得偿所愿。
说罢此言,正自觉者,名为水生最上者;
大雄腾空而起,犹如鹅王翱翔于天际。
无论我投生何处,是天道或人间;
我的财富从不匮乏,这是一件布施衣的果报;
每逢洗涤,每逢洗涤,便有布为我生起;
我站在下方的布上,上方是我的遮盖。
连同轮围山、森林与山岳;
我若愿意,今日便能以布覆盖它。
仅仅凭着那一块布,我便在种种有中流转轮回;
当其成就金色之身,我仍在诸有中轮回不息。
一块衣的布施果报,在任何处我都不见有穷尽之时;
这是我的最后一生,就在此生它已成熟。
自十万劫前那时起,我布施了那件衣服;
我不曾知有恶趣,这便是布施一件衣的果报。
“我得善来,确为善来……(中略)……佛陀的教诫,已经完成。”
显示巴利原文 ‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ tiṇahārako; Tiṇahārena jīvāmi, tena posemi dārake. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Tamandhakāraṃ nāsetvā, uppajji lokanāyako. ‘‘Sake ghare nisīditvā, evaṃ cintesi tāvade; ‘Buddho loke samuppanno, deyyadhammo na vijjati. ‘‘‘Idaṃ me sāṭakaṃ ekaṃ, natthi me koci dāyako; Dukkho nirayasamphasso, ropayissāmi dakkhiṇaṃ’. ‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ; Ekaṃ dussaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ. ‘‘Ekaṃ dussaṃ daditvāna, ukkuṭṭhiṃ sampavattayiṃ; ‘Yadi buddho tuvaṃ vīra, tārehi maṃ mahāmuni’. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mama dānaṃ pakittento, akā me anumodanaṃ. ‘‘‘Iminā ekadussena, cetanāpaṇidhīhi ca; Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi. ‘‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi; Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi. ‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ; Devaloke manusse vā, saṃsaranto tuvaṃ bhave. ‘‘‘Rūpavā guṇasampanno, anavakkantadehavā ; Akkhobhaṃ amitaṃ dussaṃ, labhissasi yadicchakaṃ’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Nabhaṃ abbhuggamī vīro , haṃsarājāva ambare. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, ekadussassidaṃ phalaṃ. ‘‘Paduddhāre paduddhāre, dussaṃ nibbattate mamaṃ; Heṭṭhā dussamhi tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama. ‘‘Cakkavāḷaṃ upādāya, sakānanaṃ sapabbataṃ; Icchamāno cahaṃ ajja, dussehacchādayeyya taṃ. ‘‘Teneva ekadussena, saṃsaranto bhavābhave; Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave. ‘‘Vipākaṃ viekadussassa, nājjhagaṃ katthacikkhayaṃ; Ayaṃ me antimā jāti, vipaccati idhāpi me. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ekadussassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿一衣施者长老正是这样说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
一衣施者长老譬喻 第二显示巴利原文
Ekadussadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 施一座者长老譬喻显示巴利原文
3. Ekāsanadāyakattheraapadānaṃ
距雪山不远处,有座山,名叫果西答;
我的住处建造精善,叶屋也构筑完满。
「我名那拉达,世人称我为迦叶;
为寻求清净之道,那时我住在果西答。
「名为莲华上胜者,已至一切法之彼岸;
乐于远离的正自觉者,无染无着地前来。
当入山林时,他望见大仙人的光芒;
我架起木床座,再铺展开鹿皮。
敷设座位后,合掌于顶;
诉说内心的喜悦后,我说了这样一句话。
「拔除利箭者、大雄、病者的医师;
我为疾病所困,请予以救治吧,导师。
那些觑见时机之人,最胜的佛陀,您,牟尼;
他们将证得坚固之义的成就,于此成就中,即得不老。
我实无可施之物,唯以自然熟落的果实为食;
我有此座,请坐于木床之上。
过了片刻,他说道:
“你当宽心,莫生畏惧,你已得尝光明之味;
你心中所愿的一切,都将在未来圆满成就。”
你于无上福田中所作的,并非徒然无果;
凡心已善加确立者,便能自我超拔。
以此座位的布施,以此心意与发愿,
十万劫中,你当不堕恶趣。
你当五十次成为天帝,统领诸天;
你当八十次成为转轮王。
「辽阔的国土与王权,其数不可计量;
于一切处得享安乐,你将在轮回中流转。」
那位名为水生最上者的正自觉者,说此语后,
英雄腾升虚空,犹如天鹅王翱翔于天际。
象车、马车,以及战车与驯顺之车;
这一切我悉皆获得,此即一坐食之果。
即使进入林中,当我想要座位时,
了知我的心念,坐榻便即现前。
身在水中,当我想要座位时;
了知我的心念,床座便来侍立。
无论我投生于何处,或为天神,或为人类;
十万床座,恒常围绕着我。
我轮回于两种有:天界与人间;
我生于两种种姓:刹帝利与婆罗门。
十万劫前,我彼时所行之布施;
我不见恶趣,此乃一座之果。
显示巴利原文 ‘‘Himavantassāvidūre , gosito nāma pabbato; Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā. ‘‘Nārado nāma nāmena, kassapo iti maṃ vidū; Suddhimaggaṃ gavesanto, vasāmi gosite tadā. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Vivekakāmo sambuddho, agañchi anilañjasā. ‘‘Vanagge gacchamānassa, disvā raṃsiṃ mahesino; Kaṭṭhamañcaṃ paññāpetvā, ajinañca apatthariṃ. ‘‘Āsanaṃ paññāpetvāna, sire katvāna añjaliṃ; Somanassaṃ paveditvā, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Sallakatto mahāvīra, āturānaṃ tikicchako; Mamaṃ rogaparetassa , tikicchaṃ dehi nāyaka. ‘‘‘Kallatthikā ye passanti, buddhaseṭṭha tuvaṃ mune; Dhuvatthasiddhiṃ papponti, etesaṃ ajaro bhave. ‘‘‘Na me deyyadhammo atthi, pavattaphalabhojihaṃ; Idaṃ me āsanaṃ atthi , nisīda kaṭṭhamañcake’. ‘‘Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī; Muhuttaṃ vītināmetvā, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Visaṭṭho hohi mā bhāyi, laddho jotiraso tayā; Yaṃ tuyhaṃ patthitaṃ sabbaṃ, paripūrissatināgate . ‘‘‘Na moghaṃ taṃ kataṃ tuyhaṃ, puññakkhette anuttare; Sakkā uddharituṃ attā, yassa cittaṃ paṇīhitaṃ . ‘‘‘Imināsanadānena, cetanāpaṇidhīhi ca; Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi. ‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi; Asītikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi. ‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito hutvā, saṃsāre saṃsarissasi’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sarathaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kānanaṃ pavisitvāpi, yadā icchāmi āsanaṃ; Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati. ‘‘Vārimajjhagato santo, yadā icchāmi āsanaṃ; Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Pallaṅkasatasahassāni, parivārenti maṃ sadā. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe. ‘‘Ekāsanaṃ daditvāna, puññakkhette anuttare; Dhammapallaṅkamādāya , viharāmi anāsavo. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿一座施者长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsanadāyako thero imā gāthāyo
一座施者长老譬喻第三。显示巴利原文
Ekāsanadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
七迦昙波花者长老譬喻显示巴利原文
4. Sattakadambapupphiyattheraapadānaṃ
距雪山不远,有座山名为鸡足;
在那山脚下,曾有七位佛陀安住。
「见咖丹巴树花开,我合掌举起;
取七串花鬘,以福德心散布。
「凭此善作之业,及意愿与志向;
我舍离人身后,便往生三十三天。
九十四劫之中,我当初所造之业;
我从未识知恶趣,这便是供养佛的果报。
显示巴利原文 ‘‘Himavantassāvidūre, kukkuṭo nāma pabbato; Tamhi pabbatapādamhi, satta buddhā vasiṃsu te. ‘‘Kadambaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ; Satta mālā gahetvāna, puññacittena okiriṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿七咖丹巴花者长老宣说了这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattakadambapupphiyo thero imā
诸偈已说。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
七咖丹巴花者长老譬喻第四显示巴利原文
Sattakadambapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. 拘兰达花者长老譬喻显示巴利原文
5. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ
我从前是伐木人,依顺父母之意;
我靠杀害兽类度日,毫无善法;
在我住所近侧,三界的导师;
具眼者出于悲悯,指出了三处足迹。
见到名为帝思的导师所留下的足迹;
我心生欢喜,以欢喜心,于足迹得净信。
见柯兰达繁花满枝,那地上生长之树;
我连枝带花采下,供养最胜之足。
以彼善作之业,与思及愿,
舍弃人身之后,我生到了三十三天。
无论我往生何处,或于天界,或于人间,
我皆拥有柯兰达那样的容色,光明晃耀。
从今九十二劫前,那时我所造之业,
不识恶趣为何物,此是足供养之果报。
“我的到来实为善来……(中略)……已奉行佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ; Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati. ‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako; Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā. ‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno; Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ; Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Koraṇḍavaṇṇakoyeva, suppabhāso bhavāmahaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿库兰达花者长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
库兰达花者长老譬喻 第五显示巴利原文
Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
施酥油团长老譬喻 第六显示巴利原文
6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ
善思惟世尊,世间之最胜、人中之雄者;
坐于大林中,为风疾所逼恼。
见已心生净信,我奉上酥油丸;
“因已造作、已积集,此恒河便是巴基拉提河。”
四大海洋,尽化作我的酥油;
这大地令人怖畏,无有限量,不可计数。
了知我的心念,它们便化作蜜与糖;
这些四洲的树木、丛林,及大地所生之物,
“了知我的心念,它们便成为如意树;”
五十次为天帝,我行使天王之权。
“五十一度,我为转轮王;”
所享地方王权广大,不可计量。
九十四劫前,我作了那次酥油团供养;
我不曾经历恶趣,这是供养酥油团的果报。
显示巴利原文 ‘‘Sucintitaṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ. ‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ; Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ. ‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama; Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā; Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te; Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ. ‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿酥油团施者长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo
酥油团施者长老譬喻第六显示巴利原文
Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 一法听闻者长老譬喻显示巴利原文
7. Ekadhammassavaniyattheraapadānaṃ
「名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
阐明四谛,度脱了众多人。
那时,我是结发苦行者郁伽答巴那;
抖动树皮衣,我那时在空中行走。
我无法在无上佛陀的上方行走;
犹如飞鸟撞上岩石,我无法前行。
我沉入水中,便如此行于空中;
我从未有过此事,威仪失常。
“好,我当寻求此义,或许能得;
从空中下降时,我闻导师之声。”
以悦耳、动听、美妙的声音,
当他宣说无常法时,我当下便领受此义;
领受无常想后,我回到了自己的住处。
凭借那善所作的业,以及心中的思愿与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
我二十一次成为转轮王,
所统广大地方王国,其数不可计量。
生生世世间流转,我忆持彼想;
未能体证其边——那不生不灭的涅槃之境。
于父家安坐的沙门,其诸根已然修习;
阐明义理,宣说无常性。
“诸行确实无常,是生灭法;
生已即灭,其寂止为乐。”
听罢偈颂,我便忆起前世之想;
于一座中,我证得阿拉汉果。
年方七岁,我便证得阿拉汉果;
佛陀令我受具足戒,这是听闻法的果报。
从百千劫前,我便听闻此法;
我不曾知有恶趣,这是听闻法的果报。
“真是善来于我啊!……(中略)……已圆满完成佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Catusaccaṃ pakāsento, santāresi bahuṃ janaṃ. ‘‘Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano; Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā. ‘‘Buddhaseṭṭhassa upari, gantuṃ na visahāmahaṃ; Pakkhīva selamāsajja, gamanaṃ na labhāmahaṃ. ‘‘Udake vokkamitvāna, evaṃ gacchāmi ambare; Na me idaṃ bhūtapubbaṃ, iriyāpathavikopanaṃ. ‘‘Handa metaṃ gavesissaṃ, appevatthaṃ labheyyahaṃ; Orohanto antalikkhā, saddamassosi satthuno. ‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā; Aniccataṃ kathentassa, taññeva uggahiṃ tadā; Aniccasaññamuggayha , agamāsiṃ mamassamaṃ. ‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ; Carime vattamānamhi, saddhammassavanaṃ sariṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ; Ekapaññāsakkhattuñca , devarajjamakārayiṃ. ‘‘Ekavīsatikkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Anubhomi sakaṃ puññaṃ, sukhitohaṃ bhavābhave; Anussarāmi taṃ saññaṃ, saṃsaranto bhavābhave; Na koṭiṃ paṭivijjhāmi, nibbānaṃ accutaṃ padaṃ. ‘‘Pitugehe nisīditvā, samaṇo bhāvitindriyo; Kathaṃsa paridīpento, aniccatamudāhari. ‘‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino; Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’. ‘‘Saha gāthaṃ suṇitvāna, pubbasaññamanussariṃ; Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayī buddho, dhammassavanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dhammamasuṇiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammassavanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿一法听闻者长老说了这些。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadhammassavaniyo thero imā
他说了这些偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
一法听闻者长老譬喻 第七显示巴利原文
Ekadhammassavaniyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
善思者长老譬喻 第八显示巴利原文
8. Sucintitattheraapadānaṃ
在汉舍卫城,那时我是一名农夫;
我以耕作维生,以此养育诸子。
那时,田地善熟,我的谷物丰实;
当成熟时节到来,我便如此思惟:
了知功德与非功德的人,这样做既不适当,也不合宜;
我若未施予僧团,便享用最上之物,那时;
此佛无与伦比,具足三十二种殊胜之相;
由此而生的僧团,便是那无上福田。
来到正自觉者——世间最胜者、人牛王面前,
顶礼导师双足后,我这样说:
“新谷已成熟,牟尼,您是应受供养者;”
出于悲悯,具眼者,请您接受。
莲华上佛,世间解,诸供养的纳受者;
知我心意后,便说了此言。
四位行道者,四位住于果者;
这僧团正直,具足慧、戒、定;
那些行供养的人们,求功德的有情。
所造的增上福德,施于僧团得大果报;
应施与彼僧团,你的谷物及诸余物。
从僧团中选派之后,率领诸比丘至僧坊;
你应将家中备办之物,施与比丘僧团。
从僧团中指定之后,带领诸比丘来到僧坊;
凡我家中所准备的,我皆施与比丘僧团。
以彼善作之业,及以意愿与志愿,
舍弃人身之后,我便前往三十三天。
在那里,我善造的天宫,金色辉耀;
高六十由旬,宽三十由旬。
显示巴利原文 ‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ kassako tadā; Kasikammena jīvāmi, tena posemi dārake. ‘‘Susampannaṃ tadā khettaṃ, dhaññaṃ me phalinaṃ ahu; Pākakāle ca sampatte, evaṃ cintesahaṃ tadā. ‘‘Nacchannaṃ nappatirūpaṃ, jānantassa guṇāguṇaṃ; Yohaṃ saṅghe adatvāna, aggaṃ bhuñjeyya ce tadā . ‘‘Ayaṃ buddho asamasamo, dvattiṃsavaralakkhaṇo; Tato pabhāvito saṅgho, puññakkhetto anuttaro. ‘‘Tattha dassāmahaṃ dānaṃ, navasassaṃ pure pure; Evāhaṃ cintayitvāna, haṭṭho pīṇitamānaso . ‘‘Khettato dhaññamāhatvā, sambuddhaṃ upasaṅkamiṃ; Upasaṅkamma sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Navasassañca sampannaṃ, āyāgosi ca tvaṃ mune; Anukampamupādāya , adhivāsehi cakkhuma’. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mama saṅkappamaññāya, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā; Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito; Yajantānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ. ‘‘‘Karotopadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ; Tasmiṃ saṅgheva dātabbaṃ, tava sassaṃ tathetaraṃ. ‘‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ; Paṭiyattaṃ ghare santaṃ, bhikkhusaṅghassa dehi tvaṃ’. ‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ; Yaṃ ghare paṭiyattaṃ me, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, sovaṇṇaṃ sappabhassaraṃ; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
第十九诵品。显示巴利原文
Ekūnavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
我的住处充满人群,众多女子聚集围绕;
在那里受用饮食之后,我便安住于三十三天。
三百次,我作过天王,行使统治;
我五百次成为转轮王;
地方王权广大,数量不可称计。
于诸有中轮回,我得无量财富;
我的财富无有匮乏,这是新谷所生的果报。
象乘、马乘、轿舆、铺有软垫的车辆;
这一切我悉皆获得,这是新谷所生的果报。
新衣、新果与新的美味食物;
我获得这一切,这是新谷所结的果报。
憍赏耶毛毯、亚麻布与棉布;
这一切我皆获得,正是新谷所生的果报。
成群的婢女、仆从,以及盛装妆饰的妇人;
这一切我皆获得,正是新谷所生的果报。
寒冷与炎热不侵我身,炽热之苦亦不存在;
乃至内心之苦,亦不复存于我心中。
食此,用此,即于此床而卧;
这一切我皆获得,此是新谷的福果。
而今,这是最后的生命,最终的有正在转起;
时至今日,我所施的如法之物,其果报始终令人满足。
布施新谷之后,于僧团——那最殊胜的团体中;
我领受八种利益,皆随我所作业而相应。
凡依大地而住的一切众生,悉皆恭敬我;
凡是应布施之物,我总能最先获得。
在比丘僧团之中,或于最胜佛陀面前;
施者们越过一切,唯独施与我。
先于新谷之际,施与僧团、最胜之众;
我正享用这些利益,这便是新谷的果报。
从百千劫前以来,我那时所施的布施;
我不曾识知恶趣,这便是新谷的果报。
善来,确实善来于我……(中略)……佛陀的教诫,我已作。
显示巴利原文 ‘‘Ākiṇṇaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, nārīgaṇasamākulaṃ; Tattha bhutvā pivitvā ca, vasāmi tidase ahaṃ. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Bhavābhave saṃsaranto, labhāmi amitaṃ dhanaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ , navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Koseyyakambaliyāni , khomakappāsikāni ca; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo ca alaṅkatā; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Na maṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā, pariḷāho na vijjati; Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati. ‘‘Idaṃ khāda idaṃ bhuñja, imamhi sayane saya; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ayaṃ pacchimako dāni, carimo vattate bhavo; Ajjāpi deyyadhammo me, phalaṃ tosesi sabbadā. ‘‘Navasassaṃ daditvāna, saṅghe gaṇavaruttame; Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama. ‘‘Vaṇṇavā yasavā homi, mahābhogo anītiko; Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā. ‘‘Sabbe maṃ apacāyanti, ye keci pathavissitā; Deyyadhammā ca ye keci, pure pure labhāmahaṃ. ‘‘Bhikkhusaṅghassa vā majjhe, buddhaseṭṭhassa sammukhā; Sabbepi samatikkamma, denti mameva dāyakā. ‘‘Paṭhamaṃ navasassañhi, datvā saṅghe gaṇuttame; Imānisaṃse anubhomi, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo; ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿善思长老说此偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintito thero imā gāthāyo
善思者长老本生第八显示巴利原文
Sucintitattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 金铃者长老本生显示巴利原文
9. Sovaṇṇakiṅkaṇiyattheraapadānaṃ
世尊是见义者,世间最胜,人中牛王;
他于那时出现,度化大众。
我的气力确已衰竭,为极重之病所困;
忆念最胜佛陀,于沙地筑最上之塔。
我以欢喜心,亲手散洒;
金色铃铛花,我心中喜乐盈满。
我供养塔,犹如亲面正自觉者;
凭对见义者、如此者的净信心,
我往生天界,得寂静已,领受无量快乐;
我在彼处身现金色,此是供养佛陀的果报。
我有八十亿天女,众相庄严;
他们常来侍奉于我,这便是供养佛陀的果报。
六万种乐器,有鼓、小鼓,
螺与铜鼓于彼处悦耳奏响,大鼓亦鸣。
八万四千头大象,庄严华饰;
这些三处流溢的象王,年六十岁;
身覆金网,它们前来侍奉于我;
在军阵与象群之中,我无有匮乏。
十八百劫前,我供养了那朵花;
我不曾经历恶趣,这是供养佛的果报。
于我,这实是善来……(中略)……已奉行佛陀的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Saddhāya abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Vākacīradharo āsiṃ, tapokammamapassito. ‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Uppajji tamhi samaye, tārayanto mahājanaṃ. ‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, puline thūpamuttamaṃ. ‘‘Karitvā haṭṭhacittohaṃ, sahatthena samokiriṃ; Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, udaggamanaso ahaṃ. ‘‘Sammukhā viya sambuddhaṃ, thūpaṃ paricariṃ ahaṃ; Tena cetopasādena, atthadassissa tādino. ‘‘Devalokaṃ gato santo, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ; Suvaṇṇavaṇṇo tatthāsiṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Asītikoṭiyo mayhaṃ, nāriyo samalaṅkatā; Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni , bheriyo paṇavāni ca; Saṅkhā ca ḍiṇḍimā tattha, vaggū vajjanti dundubhī. ‘‘Cullāsītisahassāni , hatthino samalaṅkatā; Tidhāpabhinnamātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā. ‘‘Hemajālābhisañchannā , upaṭṭhānaṃ karonti me; Balakāye gaje ceva, ūnatā me na vijjati. ‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ; Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ. ‘‘Ekasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Pathabyā rajjaṃ ekasataṃ, mahiyā kārayiṃ ahaṃ. ‘‘So dāni amataṃ patto, asaṅkhataṃ sududdasaṃ ; Saṃyojanaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿金铃者长老宣说这些。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sovaṇṇakiṅkaṇiyo thero imā
他宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
金铃者长老本生第九。显示巴利原文
Sovaṇṇakiṅkaṇiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
金边者长老本生显示巴利原文
10. Soṇṇakontarikattheraapadānaṃ
令心喜悦的佛陀,自调御者、得定者;
行于梵道,乐于心之寂静。
已渡越瀑流的正自觉者,禅修者、乐住禅那的牟尼;
安住等至、得定,身光犹如青莲花瓣。
我取阿喇布瓜之水,往诣最胜佛陀;
洗过佛陀的双足之后,我供养了阿喇布瓜。
名为莲华上佛的正自觉者下令道:
‘取这水,放在我足下。’
我应声答道‘善哉’,是出于对导师的恭敬,
取水盛入葫芦,我来到最胜的佛陀前。
大雄生起随喜,令我心得到清凉;
“以此葫芦为布施,愿你的心愿成就。”
无论白昼还是夜晚,当我经行或站立时;
手持金葫芦,立于我面前。
“以葫芦供养佛陀后,我获得此金葫芦;”
对于那样的圣者,即便所造的业极为微小,其果报也极其广大。
十万劫前,我曾布施的那个葫芦;
我不曾经历恶趣,这便是葫芦的果报。
于我,这实是善来……(中略)……已奉行佛陀的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Manobhāvaniyaṃ buddhaṃ, attadantaṃ samāhitaṃ; Iriyamānaṃ brahmapathe, cittavūpasame rataṃ. ‘‘Nittiṇṇaoghaṃ sambuddhaṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ; Upatitthaṃ samāpannaṃ, indivaradalappabhaṃ. ‘‘Alābunodakaṃ gayha, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ; Buddhassa pāde dhovitvā, alābukamadāsahaṃ. ‘‘Āṇāpesi ca sambuddho, padumuttaranāmako; ‘Iminā dakamāhatvā, pādamūle ṭhapehi me’. ‘‘Sādhūtihaṃ paṭissutvā, satthugāravatāya ca; Dakaṃ alābunāhatvā, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ. ‘‘Anumodi mahāvīro, cittaṃ nibbāpayaṃ mama; ‘Iminālābudānena, saṅkappo te samijjhatu’. ‘‘Pannarasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ; Tiṃsatikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamantassa tiṭṭhato; Sovaṇṇaṃ kontaraṃ gayha, tiṭṭhate purato mama. ‘‘Buddhassa datvānalābuṃ, labhāmi soṇṇakontaraṃ; Appakampi kataṃ kāraṃ, vipulaṃ hoti tādisu. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃlābumadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, alābussa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿金边者长老宣说。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇṇakontariko thero imā
他说了如下偈颂:显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
《金边者长老本生》第十。显示巴利原文
Soṇṇakontarikattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
一次扫地者品 第四十三显示巴利原文
Sakiṃsammajjakavaggo tecattālīsamo.
萨咖散马基咖长老、一衣者、一座者;
咖丹巴果拉达咖多与嘎他沙瓦尼咖也是如此。
苏钦提咖、金卡尼咖与索那果他利咖也是如此;
此处有一偈百颂,及七十一颂。
显示巴利原文 Sakiṃsammajjako thero, ekadussī ekāsanī; Kadambakoraṇḍakado, ghatassavanikopi ca. Sucintiko kiṅkaṇiko, soṇṇakontarikopi ca; Ekagāthāsatañcettha, ekasattatimeva ca.
第四十四 独住品显示巴利原文
44. Ekavihārivaggo
第一 独住者长老本生显示巴利原文
1. Ekavihārikattheraapadānaṃ
于此贤劫中,婆罗门有大名称,
以迦叶为姓,生于世间,他是诸说法者中最殊胜者。
无戏论,无所攀缘,心等同虚空;
常处空性的如如者,乐住无相的自在者。
「心无执着,无有烦恼,于家族、群众中无染混杂;
具大悲之勇者,善巧调伏方便。
精勤于利他之事,调伏天人众生;
通往涅槃的道路,枯竭泥沼的行程。
「如来大师,音声如迦陵频伽,梵音清净;
于大险难中,救拔迷失无依者。
「我见世间导师,开示离尘之法;
听闻他的法之后,我便出家,过起无家的生活。
出家之后,我于那时思惟胜者之教;
我独自住在悦意的林中,为人际交往所逼恼。
有身的远离,成了我的因;
心远离者,能见交往之怖畏。
我的诸烦恼已烧尽,一切有已被根除;
如龙象断除系缚,我安住于无漏。
我得遇佛陀座前,实是善来;
三明已证,佛陀的教法已圆满。
四无碍解,与八解脱;
六神通已作证,佛陀教诫已成办。
显示巴利原文 ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Nippapañco nirālambo, ākāsasamamānaso; Suññatābahulo tādī, animittarato vasī. ‘‘Asaṅgacitto nikleso , asaṃsaṭṭho kule gaṇe; Mahākāruṇiko vīro, vinayopāyakovido. ‘‘Uyyutto parakiccesu, vinayanto sadevake; Nibbānagamanaṃ maggaṃ, gatiṃ paṅkavisosanaṃ. ‘‘Amataṃ paramassādaṃ, jarāmaccunivāraṇaṃ; Mahāparisamajjhe so, nisinno lokatārako. ‘‘Karavīkaruto nātho, brahmaghoso tathāgato; Uddharanto mahāduggā, vippanaṭṭhe anāyake. ‘‘Desento virajaṃ dhammaṃ, diṭṭho me lokanāyako; Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Pabbajitvā tadāpāhaṃ, cintento jinasāsanaṃ; Ekakova vane ramme, vasiṃ saṃsaggapīḷito. ‘‘Sakkāyavūpakāso me, hetubhūto mamābhavī ; Manaso vūpakāsassa, saṃsaggabhayadassino. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿独住长老说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekavihāriko thero imā gāthāyo
“如是宣说已。”显示巴利原文
Abhāsitthāti.
《独住长老本生》第一显示巴利原文
Ekavihārikattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 《一数长老本生》显示巴利原文
2. Ekasaṅkhiyattheraapadānaṃ
毗婆尸佛的菩提庆典,盛大无比;
大众云集,礼敬无上菩提。
我绝不以为那是等闲之事,他必将成为最殊胜的佛;
因有如是菩提,导师堪受礼敬。
于是,我持螺贝,侍立于菩提树旁;
终日吹奏,礼敬无上菩提。
近处所造的业,令我往生天界;
我的身躯已然倒下,我今于天界中欢悦;
六万乐器,使我满足、欢喜、欣悦;
他们恒常随侍于我,这便是供养佛陀的果报。
于第七十一劫,我为善见王;
为四方征服者,阎浮洲之主。
从那时起,百种乐器常围绕我;
我领受自己的业,这是承事的果报。
无论我投生何处,或于天界,或于人间;
即使在母胎之中,鼓声也常在耳边鸣响。
恭敬亲近了正自觉者,享用了种种成就之后;
我已证得吉祥、安稳、不死、不动之境。
从彼时起九十一劫,我所造作的那个业,
我不见有恶趣,这是供养佛陀的果报。
善来,确实为我所得……(中略)……已行佛陀的教法。
显示巴利原文 ‘‘Vipassino bhagavato, mahābodhimaho ahu; Mahājanā samāgamma, pūjenti bodhimuttamaṃ. ‘‘Na hi taṃ orakaṃ maññe, buddhaseṭṭho bhavissati; Yassāyaṃ īdisā bodhi, pūjanīyā ca satthuno. ‘‘Tato saṅkhaṃ gahetvāna, bodhirukkhamupaṭṭhahiṃ; Dhamanto sabbadivasaṃ, avandiṃ bodhimuttamaṃ. ‘‘Āsannake kataṃ kammaṃ, devalokaṃ apāpayī; Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni , tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā; Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ekasattatime kappe, rājā āsiṃ sudassano; Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro. ‘‘Tato aṅgasatā turiyā , parivārenti maṃ sadā; Anubhomi sakaṃ kammaṃ, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Mātukucchigatassāpi, vajjare bheriyo sadā. ‘‘Upaṭṭhitvāna sambuddhaṃ, anubhutvāna sampadā; Sivaṃ sukhemaṃ amataṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿一数长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaṅkhiyo thero imā gāthāyo
一数长老本生·第二显示巴利原文
Ekasaṅkhiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
神变想长老本生显示巴利原文
3. Pāṭihīrasaññakattheraapadānaṃ
有位名为莲华上的胜者,是众供养的受者;
那时,他随同十万比丘进入城中。
当那位寂静者、如是者进入城中时,
诸宝光辉闪耀,顿时有音声响起。
仗佛威力,鼓不击而自鸣;
佛陀入城之时,琵琶不弹自奏。
我礼敬最胜的佛陀——莲华上大牟尼;
目睹神变后,我于此心生净信。
百千劫前,我所得的那个想;
我不识恶趣,这便是佛想的果报。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho; Vasīsatasahassehi, nagaraṃ pāvisī tadā. ‘‘Nagaraṃ pavisantassa, upasantassa tādino; Ratanāni pajjotiṃsu , nigghoso āsi tāvade. ‘‘Buddhassa ānubhāvena, bherī vajjumaghaṭṭitā; Sayaṃ vīṇā pavajjanti, buddhassa pavisato puraṃ. ‘‘Buddhaseṭṭhaṃ namassāmi , padumuttaramahāmuniṃ; Pāṭihīrañca passitvā, tattha cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā; Acetanāpi turiyā, sayameva pavajjare. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿神变想长老说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭihīrasaññako thero imā gāthāyo
神变想长老本生·第三显示巴利原文
Pāṭihīrasaññakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. 智义长老本生显示巴利原文
4. Ñāṇatthavikattheraapadānaṃ
犹如炽燃的迦尼迦罗花,犹如光耀的灯树;
我见到了如纯金般闪耀的两足尊。
“放下水瓶、树皮衣与水壶;
我偏袒羚羊皮一肩,礼赞佛陀最胜者。
「『你驱散了那为无明网所密布的黑暗;
示现智慧之光明,大牟尼,你已度脱。
凭此智慧而了知一切,故得名为佛陀;
我礼敬那大雄,无碍一切知者。
从百千劫以来,我赞叹最胜佛陀;
我已不再经历恶趣,这是赞叹智慧所得的果报;
我的烦恼已焚尽……(中略)……我安住于无漏;
我实得善来……佛陀的教诫已成就。
显示巴利原文 ‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ, dīparukkhaṃva jotitaṃ; Kañcanaṃva virocantaṃ, addasaṃ dvipaduttamaṃ. ‘‘Kamaṇḍaluṃ ṭhapetvāna, vākacīrañca kuṇḍikaṃ; Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ. ‘‘‘Tamandhakāraṃ vidhamaṃ, mohajālasamākulaṃ; Ñāṇālokaṃ dassetvāna, nittiṇṇosi mahāmuni. ‘‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, sabbāvantamanuttaraṃ; Ñāṇe te upamā natthi, yāvatājagatogati . ‘‘‘Tena ñāṇena sabbaññū, iti buddho pavuccati; Vandāmi taṃ mahāvīraṃ, sabbaññutamanāvaraṃ’. ‘‘Satasahassito kappe, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇatthavāyidaṃ phalaṃ; ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo; ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿智义长老的这些偈颂显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇatthaviko thero imā gāthāyo
“宣说已。”显示巴利原文
Abhāsitthāti.
智义长老本生第四显示巴利原文
Ñāṇatthavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
甘蔗块长老本生显示巴利原文
5. Ucchukhaṇḍikattheraapadānaṃ
我手持甘蔗块,供养最胜佛陀;
心怀净信与欢喜,供养毗婆尸大仙。
自从九十一劫前,我以甘蔗作供养以来;
我不见有恶趣,这便是甘蔗块的果报。
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Nagare bandhumatiyā, dvārapālo ahosahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. ‘‘Ucchukhaṇḍikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Pasannacitto sumano, vipassissa mahesino. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ ucchumadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ucchukhaṇḍassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿甘蔗块长老说这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ucchukhaṇḍiko thero imā gāthāyo
甘蔗块长老本生第五显示巴利原文
Ucchukhaṇḍikattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. 施木苹果长老本生显示巴利原文
6. Kaḷambadāyakattheraapadānaṃ
「名为罗摩索的正自觉者,安住于山间;
我以净信心,亲手供养他木苹果。
「自从那时我行此布施以来,已经九十四劫;
我不见恶趣,此是木瓜之果报。
“我的到来,确是善来……乃至……已成就佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Romaso nāma sambuddho, vasate pabbatantare; Kaḷambaṃ tassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, kaḷambassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施木苹果长老说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaḷambadāyako thero imā gāthāyo
施木苹果长老本生·第六显示巴利原文
Kaḷambadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 施酸枣长老本生显示巴利原文
7. Ambāṭakadāyakattheraapadānaṃ
“于林中见佛陀——自存者、不败者;
我持庵婆咖果,施与了自存者。
于三十一劫前,我施彼果;
我不见恶趣,此乃施果之果报。
显示巴利原文 ‘‘Vipine buddhaṃ disvāna, sayambhuṃ aparājitaṃ; Ambāṭakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是传闻:具寿施酸枣长老宣说这些偈颂。说是偈已。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakadāyako thero imā gāthāyo
第七 施酸枣长老本生显示巴利原文
Ambāṭakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
第八 施诃梨勒长老本生显示巴利原文
8. Harītakadāyakattheraapadānaṃ
诃梨勒、余甘子、芒果、阎浮、毗醯勒;
枣、半娑罗果和木苹果,是我亲手摘来。
见到隐居于山岩间,修禅、乐禅的牟尼;
被疾病所逼恼,又无同伴的大牟尼。
「我取了诃梨勒,供养自生者;
仅仅一服此药,病痛便立即平息。
「已断除烦恼的佛陀,对我随喜赞叹:
‘以此施药之因,及病痛的止息,
‘无论生为天人或人,或生于其他生处,
愿你于一切处皆得安乐,病痛不侵于你。’
说此语已,正自觉者、自生者、无能胜者
贤智者升入虚空,宛如鹅王翱翔天际。
「自从将诃梨勒果施与自生者、大仙人,
依此出生,疾病不再于我生起。
这是我的最后一生,最后的存在正在转起;
三明已证得,佛陀的教诫已成办。
九十四劫前,我曾施与医药;
我不曾堕于恶趣,这是施药的果报。
显示巴利原文 ‘‘Harītakaṃ āmalakaṃ, ambajambuvibhītakaṃ; Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ, sayameva harāmahaṃ. ‘‘Disvāna pabbhāragataṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ; Ābādhena āpīḷentaṃ, adutīyaṃ mahāmuniṃ. ‘‘Harītakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ; Khādamattamhi bhesajje, byādhi passambhi tāvade. ‘‘Pahīnadaratho buddho, anumodamakāsi me; ‘Bhesajjadāneniminā, byādhivūpasamena ca. ‘‘‘Devabhūto manusso vā, jāto vā aññajātiyā; Sabbattha sukhito hotu, mā ca te byādhimāgamā’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sayambhū aparājito; Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare. ‘‘Yato harītakaṃ dinnaṃ, sayambhussa mahesino; Imaṃ jātiṃ upādāya, byādhi me nupapajjatha. ‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo; Tisso vijjā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, bhesajjamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhesajjassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是我闻,具寿施诃梨勒长老宣说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā harītakadāyako thero imā gāthāyo
“如此宣说已。”显示巴利原文
Abhāsitthāti.
施诃梨勒长老譬喻第八。显示巴利原文
Harītakadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 芒果团长老譬喻显示巴利原文
9. Ambapiṇḍiyattheraapadānaṃ
那时,我是一头象王,名叫伊沙丹答,身躯魁梧;
我游行于大林中,见到了世间导师。
我取芒果团,供养导师;
大雄、世间导师悉达多,纳受了。
从彼处命终,我成为转轮王;
即以此方便,我体验了成就。
我精勤勇猛,寂静而无依,
遍知一切漏已,我安住于无漏。
九十四劫以前,我所布施的那个果,
我不见有恶趣,这便是施果之果报。
“于我,这确是善来……(中略)……佛陀的教诫已奉行。”
显示巴利原文 ‘‘Hatthirājā tadā āsiṃ, īsādanto uruḷhavā; Vicaranto brahāraññe, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ; Paṭiggaṇhi mahāvīro, siddhattho lokanāyako. ‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino; Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ. ‘‘Tato ahaṃ cavitvāna, cakkavattī ahosahaṃ; Eteneva upāyena, anubhutvāna sampadā. ‘‘Padhānapahitattohaṃ, upasanto nirūpadhi; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿芒果团长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambapiṇḍiyo thero imā gāthāyo
芒果团施者长老譬喻 第九显示巴利原文
Ambapiṇḍiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
芒果片长老本生 第十显示巴利原文
10. Ambaphaliyattheraapadānaṃ
对莲华上佛陀,世间无上的如来,
他托钵游行时,持守着最胜的令名;
证得最上果后,以清净心,
我曾供养那位应供的勇者导师。
以此业,两足之王,世间最胜,人中牛王,
我已抵达不动之处,舍离了胜败。
“自十万劫前,我行布施时,”
我不见恶趣,这是最上布施的果报。
我今得此善来,实为善来……(中略)……世尊的教诫,我已成就。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttarabuddhassa , lokajeṭṭhassa tādino; Piṇḍāya vicarantassa, dhārato uttamaṃ yasaṃ. ‘‘Aggaphalaṃ gahetvāna, vippasannena cetasā; Dakkhiṇeyyassa vīrassa, adāsiṃ satthuno ahaṃ. ‘‘Tena kammena dvipadinda , lokajeṭṭha narāsabha; Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿安跋帕离亚长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambaphaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
芒果长老本生第十显示巴利原文
Ambaphaliyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
独住品第四十四显示巴利原文
Ekavihārivaggo catucattālīsamo.
长老与独住者,桑奇亚与神变者;
塔维咖、甘蔗块施者,及咖喇巴、酸枣施者。
显示巴利原文 Thero ekavihārī ca, saṅkhiyo pāṭihīrako; Thaviko ucchukhaṇḍī ca, kaḷambaambāṭakado. Harītakambapiṇḍī ca, ambado dasamo yati; Chaḷasīti ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
毗醯德咖品显示巴利原文
45. Vibhītakavaggo
毗醯德咖·民基亚长老譬喻显示巴利原文
1. Vibhītakamiñjiyattheraapadānaṃ
拘留孙大雄,一切法之彼岸者;
他远离人群,独自走进了森林深处。
我取了芝麻种子,用藤蔓穿串起来;
那时,世尊正在山间禅修。
我以清净深信之心,见到了天中之天;
我将芝麻种子供养了应供的勇者。
就在此劫中,我曾布施芝麻种子;
我不见有恶趣,此即芝麻种子的果报。
我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
犹如龙象已断系缚,我安住于无漏。
来到我的佛陀面前,这真是善来啊;
三明已证,佛陀的教法已圆满成就。
四无碍解,以及这八种解脱;
六神通已作证,佛陀的教诫已成就」。
显示巴利原文 ‘‘Kakusandho mahāvīro, sabbadhammāna pāragū; Gaṇamhā vūpakaṭṭho so, agamāsi vanantaraṃ. ‘‘Bījamiñjaṃ gahetvāna, latāya āvuṇiṃ ahaṃ; Bhagavā tamhi samaye, jhāyate pabbatantare. ‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, vippasannena cetasā; Dakkhiṇeyyassa vīrassa, bījamiñjamadāsahaṃ. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ miñjamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bījamiñjassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
就这样,具寿毗醯德咖民基亚长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vibhītakamiñjiyo thero imā
宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
毗醯德咖民基亚长老譬喻经·第一显示巴利原文
Vibhītakamiñjiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
施枣者长老譬喻经显示巴利原文
2. Koladāyakattheraapadānaṃ
“我身披鹿皮,又著树皮衣,”
我将一篮枣子装满,带回自己的庵中。
“那时,尸弃佛独一无二;”
他知晓一切时节,来到了我的庵中。
净治自心,礼敬具善戒者;
我以双手捧起枣子,供养佛陀。
从此三十一劫以来,我于彼时布施的果报;
我不见有恶趣,这就是施枣的果报。
显示巴利原文 ‘‘Ajinena nivatthohaṃ, vākacīradharo tadā; Khāriyā pūrayitvāna, kolaṃhāsiṃ mamassamaṃ . ‘‘Tamhi kāle sikhī buddho, eko adutiyo ahu; Mamassamaṃ upāgacchi, jānanto sabbakālikaṃ. ‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, vanditvāna ca subbataṃ; Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者施枣者长老说此偈:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koladāyako thero imā gāthāyo
施枣者长老譬喻第二。显示巴利原文
Koladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 比利亚长老譬喻显示巴利原文
3. Billiyattheraapadānaṃ
在詹达帕嘎河岸,我的精舍善好筑成;
毕喇树遍布其间,为种种树木所亲近。
见到芳香的贝卢瓦果,我忆念起最胜的佛陀;
装满一呵利之量,我内心满足而又悚惧;
“我到咖古桑达佛前,供养了毕喇果;”
以清净心,向那福德田的勇者。
正是在此劫中,那时我所施予的果;
我不见有恶趣,这便是施果的果报。
显示巴利原文 ‘‘Candabhāgānadītīre , assamo sukato mama; Billarukkhehi ākiṇṇo, nānādumanisevito. ‘‘Sugandhaṃ beluvaṃ disvā, buddhaseṭṭhamanussariṃ; Khāribhāraṃ pūrayitvā, tuṭṭho saṃviggamānaso. ‘‘Kakusandhaṃ upāgamma, billapakkamadāsahaṃ; Puññakkhettassa vīrassa, vippasannena cetasā. ‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿比利亚长老宣说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā billiyo thero imā gāthāyo
比利亚长老譬喻第三显示巴利原文
Billiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
跋喇德施与者长老譬喻显示巴利原文
4. Bhallātadāyakattheraapadānaṃ
金色正自觉者,具足三十二殊胜相;
漫步林间,犹如盛开的沙罗王树。
铺设好草座,我向最胜佛恳请;
‘愿佛陀哀愍我,我愿供养食物。’
悲悯者、慈愍者、见义利者、大名声者;
知我心念已,请降临我的住所。
正自觉者既已降临,坐于叶座上;
我取了榛子果,将它供养最胜佛。
当我凝神思惟时,胜者便受用了它;
我即于彼处心生净信,当下礼敬胜者。
在那一千八百劫中,我行过果实布施;
我不曾知晓恶趣,这便是布施果实的果报。
显示巴利原文 ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ; Vipinaggena gacchantaṃ, sālarājaṃva phullitaṃ. ‘‘Tiṇattharaṃ paññāpetvā, buddhaseṭṭhaṃ ayācahaṃ; ‘Anukampatu maṃ buddho, bhikkhaṃ icchāmi dātave’. ‘‘Anukampako kāruṇiko, atthadassī mahāyaso; Mama saṅkappamaññāya, orūhi mama assame. ‘‘Orohitvāna sambuddho, nisīdi paṇṇasanthare; Bhallātakaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ. ‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino; Tattha cittaṃ pasādetvā, abhivandiṃ tadā jinaṃ. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿跋喇德施与者长老宣说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhallātadāyako thero imā gāthāyo
跋喇德施与者长老譬喻·第四显示巴利原文
Bhallātadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. 优陀利花者长老譬喻显示巴利原文
5. Uttalipupphiyattheraapadānaṃ
于青绿辉耀之榕树上,枝叶繁密时;
我手持乌答利花鬘,敬奉于菩提树前。
就在此劫之中,我恭敬供养菩提树;
我不曾听闻恶趣之名,这便是供养菩提树的果报。
“诚然,我的到来实为善来……佛陀的教诫,已然成办。”
显示巴利原文 ‘‘Nigrodhe haritobhāse, saṃviruḷhamhi pādape; Uttalimālaṃ paggayha, bodhiyā abhiropayiṃ. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ bodhimabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是我闻:具寿伍德喇利花者长老说此偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttalipupphiyo thero imā gāthāyo
伍德喇利花长老譬喻 第五显示巴利原文
Uttalipupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
庵婆德咖长老譬喻 第六显示巴利原文
6. Ambāṭakiyattheraapadānaṃ
毗舍婆牟尼步入繁花盛开的娑罗林;
如高贵的雄狮,安坐于山岩险处。
以净信心与喜悦心,我供养了庵婆咤咖果;
以净信之手,供养无上福田。
自此三十一劫前,我曾供养那朵花;
我不见恶趣,此是供养佛陀的果报。
显示巴利原文 ‘‘Supupphitaṃ sālavanaṃ, ogayha vessabhū muni; Nisīdi giriduggesu, abhijātova kesarī. ‘‘Pasannacitto sumano, ambāṭakamapūjayiṃ; Puññakkhettaṃ anuttaraṃ , pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggati nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿庵婆德咖长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakiyo thero imā gāthāyo
庵婆德咖长老譬喻 第六显示巴利原文
Ambāṭakiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
七、狮子座者长老譬喻显示巴利原文
7. Sīhāsanikattheraapadānaṃ
于莲华上世尊,饶益一切有情者;
我心净信,意生欢喜,布施了狮子座。
无论在天界或是人间,无论我居于何处,
我便获得广大的殿堂,这是狮子座的果报。
由金、银、红宝石所成的宫殿,其数甚多;
种种宝石所成的卧榻,常为我而现前。
在菩提树下,为名为水生最上者敷设座席;
“我出生于高贵家世,啊,这法的善妙德!”
“百千劫中,我曾作狮子座;”
“我不识恶趣,此即狮子座之果报。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttarassa bhagavato, sabbabhūtahitesino; Pasannacitto sumano, sīhāsanamadāsahaṃ. ‘‘Devaloke manusse vā, yattha yattha vasāmahaṃ; Labhāmi vipulaṃ byamhaṃ, sīhāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Soṇṇamayā rūpimayā, lohitaṅgamayā bahū; Maṇimayā ca pallaṅkā, nibbattanti mamaṃ sadā. ‘‘Bodhiyā āsanaṃ katvā, jalajuttamanāmino; Ucce kule pajāyāmi, aho dhammasudhammatā. ‘‘Satasahassito kappe, sīhāsanamakāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, sīhāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿狮子座者长老宣说这些偈:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsaniko thero imā gāthāyo
狮子座者长老譬喻,第七显示巴利原文
Sīhāsanikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
足台者长老譬喻,第八显示巴利原文
8. Pādapīṭhiyattheraapadānaṃ
“名号须弥陀,正自觉者;至上的牟尼,具足悲悯,”
度脱了众多众生之后,那位大名者便证入般涅槃。
在须弥陀大仙人的狮子座旁,
我以净信心、欢喜心,制作了脚凳。
行了善业,便得乐的果报、乐的果实;
与福德业相应,我前往三十三天。
我居彼处时,具足福德,
当我抬起脚时,便有金凳现前。
我亦善于造作善业,善于经营商业;
作出了脚凳之后,我便获得了金凳。
无论我因何事前往何方,
我登于金座,这是福业的果报。
于三万劫前,我那时所造的业;
我从未堕入恶趣,这是供奉脚凳的果报。
“我得此善来,真是殊胜……乃至……已作佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni; Tārayitvā bahū satte, nibbuto so mahāyaso. ‘‘Sīhāsanassa sāmantā, sumedhassa mahesino; Pasannacitto sumano, pādapīṭhamakārayiṃ. ‘‘Katvāna kusalaṃ kammaṃ, sukhapākaṃ sukhudrayaṃ; Puññakammena saṃyutto, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me vasamānassa, puññakammasamaṅgino; Padāni uddharantassa, soṇṇapīṭhā bhavanti me. ‘‘Lābhā tesaṃ suladdhaṃ vo, ye labhanti upassutiṃ; Nibbute kāraṃ katvāna, labhanti vipulaṃ sukhaṃ. ‘‘Mayāpi sukataṃ kammaṃ, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ; Pādapīṭhaṃ karitvāna, soṇṇapīṭhaṃ labhāmahaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ disaṃ pakkamāmi, kenaci kiccayenahaṃ ; Soṇṇapīṭhe akkamāmi , puññakammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿足台长老说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādapīṭhiyo thero imā gāthāyo
足台者长老譬喻 第八品显示巴利原文
Pādapīṭhiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 围栏作者长老譬喻显示巴利原文
9. Vedikārakattheraapadānaṃ
莲华上世尊,于菩提树足根处;
善作栏楯后,我令自心清净信乐。
种种已作、未作之资具,
从虚空降下,这便是栏楯的果报。
「在两军对垒的沙场上,冲入可怖畏之处,
我不见任何怖畏,这是栏楯的果报。」
知我心意,梵天即现光明;
华丽床座,是供养台座的果报。
于百千劫前,我所建造的台座;
我不知何者为恶趣,这便是建造围栏所得的果报。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttarassa bhagavato, bodhiyā pādaputtame; Vedikaṃ sukataṃ katvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Atoḷārāni bhaṇḍāni, katāni akatāni ca; Antalikkhā pavassanti, vedikāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Ubhato byūḷhasaṅgāme, pakkhandanto bhayānake; Bhayabheravaṃ na passāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, byamhaṃ nibbattate subhaṃ; Sayanāni mahagghāni, vedikāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ vedikamakārayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿围栏作者长老如此说出这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo
造栏杆长老譬喻第九显示巴利原文
Vedikārakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10. 施菩提屋长老譬喻显示巴利原文
10. Bodhigharadāyakattheraapadānaṃ
于悉达他世尊、两足尊、如是者;
我以净信与欢喜心,建造了菩提精舍。
我已往生兜率天,安住于宝殿之中;
我无有寒热,风不触及我身。
六十五劫以来,我曾是转轮王;
名为迦尸咖的城市,由维萨咖马所建。
横广一由旬,宽半由旬;
名为吉祥的宫殿,为维萨咖马所建。
八万四千根柱子,纯金所成;
宝石为楣,白银作顶;
整座屋宇纯金铸就,维萨咖马所造;
我在此处安住,这便是布施房舍的果报。
他们全都在天、人诸有中受用已尽;
我已证得涅槃,无上的寂静境界。
我于三万劫中,建造菩提堂;
我不曾堕于恶趣,这是施舍房舍的果报。
诚然,我之到来实为善来……(中略)……佛陀的教敕已作。
显示巴利原文 ‘‘Siddhatthassa bhagavato, dvipadindassa tādino; Pasannacitto sumano, bodhigharamakārayiṃ. ‘‘Tusitaṃ upapannomhi, vasāmi ratane ghare; Na me sītaṃ vā uṇhaṃ vā, vāto gatte na samphuse. ‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, cakkavattī ahosahaṃ; Kāsikaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ. ‘‘Dasayojanaāyāmaṃ, aṭṭhayojanavitthataṃ; Na tamhi nagare atthi, kaṭṭhaṃ vallī ca mattikā. ‘‘Tiriyaṃ yojanaṃ āsi, addhayojanavitthataṃ; Maṅgalo nāma pāsādo, vissakammena māpito. ‘‘Cullāsītisahassāni, thambhā soṇṇamayā ahuṃ; Maṇimayā ca niyyūhā, chadanaṃ rūpiyaṃ ahu. ‘‘Sabbasoṇṇamayaṃ gharaṃ, vissakammena māpitaṃ; Ajjhāvutthaṃ mayā etaṃ, gharadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Te sabbe anubhotvāna, devamānusake bhave; Ajjhapattomhi nibbānaṃ, santipadamanuttaraṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, bodhigharamakārayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, gharadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者菩提屋施与者长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhigharadāyako thero imā gāthāyo
菩提屋施与者长老譬喻 第十显示巴利原文
Bodhigharadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
毗醯德咖品·第四十五显示巴利原文
Vibhītakavaggo pañcacattālīsamo.
Vibhītakī kolaphalī, billabhallātakappado; Uttalambaṭakī ceva, āsanī pādapīṭhako. Vediko bodhighariko, gāthāyo gaṇitāpi ca;
一切七十九事,于此品中宣说已。显示巴利原文
Ekūnāsītikā sabbā, asmiṃ vagge pakittitā.
46. 地面施者品显示巴利原文
46. Jagatidāyakavaggo
1. 地面施者长老譬喻显示巴利原文
1. Jagatidāyakattheraapadānaṃ
「对见法的牟尼,在殊胜的菩提树下,」
我以净信与欢喜之心,建造了平台。
从山崖被推落,或从树上坠落,
坠落之后我得到安立之处,这便是平台的果报。
盗贼不侵害我,刹帝利也不轻视我,
我超越一切怨敌,这是平台的果报。
无论我投生何处,或在天界,或在人间,
我在一切处受人尊敬,这是铺设平台所得的果报。
一千八百劫前,我铺设了平台;
我不曾堕入恶趣,这是布施平台所得的果报。
我的烦恼已焚尽,一切有已根除;
如龙象断缚,我无漏而安住。
我来到佛陀面前,实是善来;
三明已证得,佛陀的教诫已成就。
四无碍解、八解脱,
六神通已亲证,佛陀的教诫已成就。」
显示巴利原文 ‘‘Dhammadassissa munino, bodhiyā pādaputtame; Pasannacitto sumano, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ. ‘‘Darito pabbatato vā, rukkhato patito ahaṃ; Cuto patiṭṭhaṃ vindāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ. ‘‘Na me corā vihesanti, nātimaññanti khattiyā ; Sabbāmittetikkamāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Sabbattha pūjito homi, jagatiyā idaṃ phalaṃ. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, jagatidānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据闻,具寿地面施与者长老宣说如是偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jagatidāyako thero imā gāthāyo
地面施与者长老譬喻 第一显示巴利原文
Jagatidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 孔雀手长老譬喻显示巴利原文
2. Morahatthiyattheraapadānaṃ
手持孔雀羽扇,我去亲近世间导师;
我心怀净信,意悦欢喜,供养了孔雀羽扇。
以此孔雀羽扇,以及此愿此志,
三火已悉数熄灭,我获广大安乐。
于我所,三火已灭,一切有已断除;
一切漏已尽,如今更无后有。
从此三十一劫之前,那时我所做的布施;
我不曾知晓恶趣,这是孔雀手的果报。
诚然,于我真是善来……(中略)……佛陀的教诫已完成。
显示巴利原文 ‘‘Morahatthaṃ gahetvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ; Pasannacitto sumano, morahatthamadāsahaṃ. ‘‘Iminā morahatthena, cetanāpaṇidhīhi ca; Nibbāyiṃsu tayo aggī, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ. ‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā; Datvānahaṃ morahatthaṃ, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ. ‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, morahatthassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者孔雀手长老说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā morahatthiyo thero imā gāthāyo
孔雀手者长老譬喻·第二显示巴利原文
Morahatthiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 狮子座播种者长老譬喻显示巴利原文
3. Sīhāsanabījiyattheraapadānaṃ
我礼敬了帝思沙世尊的菩提树;
我于彼处拿起扇子,扇了狮子座。
九十二劫前,我曾扇狮子座;
我不见恶趣,此是播种之果报。
确实是善来啊,于我……(中略)……已行佛陀之教诫。
显示巴利原文 ‘‘Tissassāhaṃ bhagavato, bodhirukkhamavandiyaṃ; Paggayha bījaniṃ tattha, sīhāsanamabījahaṃ . ‘‘Dvenavute ito kappe, sīhāsanamabījahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿狮子座种长老说此显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsanabījiyo thero imā
诸偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
狮子座植者长老譬喻·第三显示巴利原文
Sīhāsanabījiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
草束奉持者长老譬喻·第四显示巴利原文
4. Tiṇukkadhāriyattheraapadānaṃ
于莲华上佛之殊胜菩提树下
以清净笃信之心,满怀欢喜,我奉上了三支火炬。
在十万劫之中,我曾如此供养火炬;
我不曾知晓恶趣,这便是供灯施炬的果报。
于我,这实是善来……(中略)……已奉行佛陀的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttarabuddhassa , bodhiyā pādaputtame; Pasannacitto sumano, tayo ukke adhārayiṃ. ‘‘Satasahassito kappe, sohaṃ ukkamadhārayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是我闻:具寿者草束持者长老说这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇukkadhāriyo thero imā gāthāyo
第四 草束持者长老譬喻显示巴利原文
Tiṇukkadhāriyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. 施踏板者长老譬喻显示巴利原文
5. Akkamanadāyakattheraapadānaṃ
咖古桑达牟尼——那位婆罗门,梵行成就者,
当他前往日中住处时,我供养了一块踏板。
就在此劫之中,我那时所行的布施;
我不曾知晓恶趣,这便是施予踏板的果报。
显示巴利原文 ‘‘Kakusandhassa munino, brāhmaṇassa vusīmato; Divāvihāraṃ vajato, akkamanamadāsahaṃ. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, akkamanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿踏板施与者长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā akkamanadāyako thero imā gāthāyo
阿咖玛那达亚咖长老譬喻·第五显示巴利原文
Akkamanadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. 瓦那国兰地亚长老偈颂显示巴利原文
6. Vanakoraṇḍiyattheraapadānaṃ
“对于悉达他世尊——世间最上者、如如者,
我从林中采来科兰达花,敬奉于佛陀。
自从我以花供养以来,已经过了九十四劫;
我不曾知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
显示巴利原文 ‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Vanakoraṇḍamādāya, buddhassa abhiropayiṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者瓦那国拉恩地亚长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanakoraṇḍiyo thero imā gāthāyo
瓦那国拉恩地亚长老譬喻 第六显示巴利原文
Vanakoraṇḍiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
第二十诵品显示巴利原文
Vīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
7. 一华盖长老譬喻显示巴利原文
7. Ekachattiyattheraapadānaṃ
大地化作炽炭,大地为火烬所覆;
世尊莲华上佛正在露地经行。
我手持白伞,踏上旅途;
在那里得见正自觉者,我心中生起了欢喜。
大地为阳焰所覆,犹如炽燃的炭火;
大风吹袭,身体不得安稳;
能摧破寒冷与炎热,能遮止风与烈阳;
请您收下这把伞,让我触及寂静。
悲悯者、具悲者,大名闻的莲华上佛;
胜者知我心意已,当时便纳受了。
三十劫中,我为天王,行天帝之统治;
又五百次成为转轮圣王。
所享广大地方王权,不可胜数,难以计量;
我是在受用自作的业、从前自己积下的善业。
这是我最后一生,最后的有正在流转;
直到今日,仍有人时时为我撑起白伞。
十万劫前,我供养了那伞盖;
我不见恶趣,这就是施伞之果报。
显示巴利原文 ‘‘Aṅgārajātā pathavī, kukkuḷānugatā mahī; Padumuttaro bhagavā, abbhokāsamhi caṅkami. ‘‘Paṇḍaraṃ chattamādāya, addhānaṃ paṭipajjahaṃ; Tattha disvāna sambuddhaṃ, vitti me upapajjatha. ‘‘Marīciyotthaṭā bhūmi, aṅgārāva mahī ayaṃ; Upahanti mahāvātā, sarīrassāsukhepanā . ‘‘Sītaṃ uṇhaṃ vihanantaṃ , vātātapanivāraṇaṃ; Paṭiggaṇha imaṃ chattaṃ, phassayissāmi nibbutiṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, padumuttaro mahāyaso; Mama saṅkappamaññāya, paṭiggaṇhi tadā jino. ‘‘Tiṃsakappāni devindo, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano. ‘‘Ayaṃ me pacchimā jāti, carimo vattate bhavo; Ajjāpi setacchattaṃ me, sabbakālaṃ dharīyati. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ chattamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, chattadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿一伞长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekachattiyo thero imā gāthāyo
第七 诶咖差帝亚长老譬喻显示巴利原文
Ekachattiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
第八 迦帝布毕亚长老譬喻显示巴利原文
8. Jātipupphiyattheraapadānaṃ
当声名广大的莲华上佛世尊般涅槃时,
我制作了花鬘,供奉于舍利。
虚空之中,花雨常为我降,一切时中降下不停;
若我轮回人间,便成为声誉远扬的国王。
在那里,花雨常为我而降,
正是以此花供之力,回向那一切见者。
这是我的最后,最后之有正在流转;
时至今日,花雨依然常降于我。
“十万劫前,我曾以花供养;”
我不曾知恶趣,这便是以身供养的果报。
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Parinibbute bhagavati, padumuttare mahāyase; Pupphavaṭaṃsake katvā , sarīramabhiropayiṃ. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, nimmānaṃ agamāsahaṃ; Devalokagato santo, puññakammaṃ sarāmahaṃ. ‘‘Ambarā pupphavasso me, sabbakālaṃ pavassati; Saṃsarāmi manusse ce , rājā homi mahāyaso. ‘‘Tahiṃ kusumavasso me, abhivassati sabbadā; Tasseva pupphapūjāya, vāhasā sabbadassino. ‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo; Ajjāpi pupphavasso me, abhivassati sabbadā. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿迦帝布毕亚长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jātipupphiyo thero imā gāthāyo
迦帝布毕亚长老譬喻第八显示巴利原文
Jātipupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
九、巴帝布毕亚长老偈显示巴利原文
9. Paṭṭipupphiyattheraapadānaṃ
当人们抬出尸体,鼓声敲响之时;
我心思清净,满怀喜悦,供养了巴帝花。
在十万劫之前,我以此花作供养;
我不曾知有恶趣,这是供养身体的果报。
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Nīharante sarīramhi, vajjamānāsu bherisu; Pasannacitto sumano, paṭṭipupphamapūjayiṃ . ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿巴帝布毕亚长老诵出了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṭṭipupphiyo thero imā gāthāyo
巴帝布毕亚长老譬喻第九显示巴利原文
Paṭṭipupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
甘达布迦咖长老譬喻第十显示巴利原文
10. Gandhapūjakattheraapadānaṃ
在搭起的火葬堆上,种种香料汇集一处,
我心净信、充满喜悦,以一把香恭敬供养。
自供养那火葬堆至今,已历经十万劫;
我不知恶趣,此乃供养荼毗所得之果。
显示巴利原文 ‘‘Citāsu kurumānāsu , nānāgandhe samāhaṭe; Pasannacitto sumano, gandhamuṭṭhimapūjayiṃ. ‘‘Satasahassito kappe, citakaṃ yamapūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
就这样,具寿甘达布迦咖长老诵出这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhapūjako thero imā gāthāyo
甘达布迦咖长老譬喻 第十。显示巴利原文
Gandhapūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
迦嘎帝达亚咖品第四十六显示巴利原文
Jagatidāyakavaggo chacattālīsamo.
迦嘎帝、摩拉哈提,阿萨尼、乌咖达拉咖;
阿迦弥、瓦那科兰提,恰达多、迦提普伽;
巴提普毗长老,第十位是供香者;
此六十七偈颂,为诸智者所计量。
显示巴利原文 Jagatī morahatthī ca, āsanī ukkadhārako; Akkami vanakoraṇḍi, chattado jātipūjako. Paṭṭipupphī ca yo thero, dasamo gandhapūjako; Sattasaṭṭhi ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
47. 萨罗库苏弥亚品显示巴利原文
47. Sālakusumiyavaggo
1. 萨罗库苏弥亚长老譬喻显示巴利原文
1. Sālakusumiyattheraapadānaṃ
世尊般涅槃时,于名为“最上莲花”之处,
在被安置于荼毗堆时,我以娑罗花作供养。
十万劫前,我以此花供养;
我不曾堕恶趣,这是荼毗供养的果报。
我的烦恼已被烧尽,一切有皆已根除;
犹如龙象断除系缚,我住于无漏。
这于我真是善来啊,在佛陀的尊前——
三明已证得,佛陀的教诫已经完成。
“四无碍解,以及八解脱;
六神通已证得,佛陀的教诫已经完成。”
显示巴利原文 ‘‘Parinibbute bhagavati, jalajuttamanāmake; Āropitamhi citake, sālapupphamapūjayiṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālakusumiyo thero imā gāthāyo
萨喇咖苏弥亚长老譬喻·第一显示巴利原文
Sālakusumiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
吉德迦普迦长老譬喻显示巴利原文
2. Citakapūjakattheraapadānaṃ
世尊尸弃佛,世间之亲族,于荼毗之时,
我以八朵占巴迦花,供养彼火葬堆。
从今三十一劫前,我以花供养以来;
我不知有恶趣,这是供养火葬堆的果报。
显示巴利原文 ‘‘Jhāyamānassa bhagavato, sikhino lokabandhuno; Aṭṭha campakapupphāni, citakaṃ abhiropayiṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,传闻具寿吉德咖布迦咖长老诵出这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo
吉德咖布迦咖长老譬喻偈颂 第二显示巴利原文
Citakapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 吉德咖尼巴巴咖长老譬喻偈颂显示巴利原文
3. Citakanibbāpakattheraapadānaṃ
当毗舍婆大仙人的身躯正在燃烧之时,
我取来香水,浇灭了火葬的柴堆。
从此三十一劫前,我熄灭了那火葬的柴堆;
我不再经历恶趣,这便是香水的果报。
“我得此善来,真是殊胜……乃至……已作佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Dayhamāne sarīramhi, vessabhussa mahesino; Gandhodakaṃ gahetvāna, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, gandhodakassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是传闻,具寿吉德咖尼巴巴咖长老宣说此偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakanibbāpako thero imā
偈颂已宣说。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
吉德咖尼巴巴咖长老譬喻 第三显示巴利原文
Citakanibbāpakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. 谢度达亚咖长老譬喻显示巴利原文
4. Setudāyakattheraapadānaṃ
在毗婆尸佛前,当他正于经行处经行时;
我以净信心、心满意悦,令人建造了桥梁。
自令人建造那座桥,至今已九十一劫;
我不见恶趣,这便是布施桥的果报。
“我的到来,确是善来……乃至……已成就佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Vipassino bhagavato, caṅkamantassa sammukhā; Pasannacitto sumano, setuṃ kārāpayiṃ ahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ setuṃ kārayiṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, setudānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿谢度达亚咖长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā setudāyako thero imā gāthāyo
第四 谢度达亚咖长老譬喻显示巴利原文
Setudāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
第五 苏玛那达喇瓦恩帝亚长老譬喻显示巴利原文
5. Sumanatālavaṇṭiyattheraapadānaṃ
“九十四劫前,我供养了棕榈扇,”
此后不知恶趣,这是棕榈扇供养之果。
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Siddhatthassa bhagavato, tālavaṇṭamadāsahaṃ; Sumanehi paṭicchannaṃ, dhārayāmi mahāyasaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, tālavaṇṭamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, tālavaṇṭassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿苏玛那达喇瓦恩帝亚长老诵出这些显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanatālavaṇṭiyo thero imā
偈颂已说。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
苏玛那达喇瓦恩帝亚长老譬喻·第五显示巴利原文
Sumanatālavaṇṭiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. 阿瓦塔帕利亚长老譬喻显示巴利原文
6. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ
世尊名百光,自生者、无能胜者;
乐于远离的正觉者,为行处而出行。
我见手执果实之人,便走向那人中牛王;
心净、意悦,我供养了庵摩罗果。
“从九十四劫前至今,那时我所供养的果实,”
我不见有恶趣,这便是施果之果报。
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito; Vivekakāmo sambuddho, gocarāyābhinikkhami. ‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Pasannacitto sumano, adāsiṃ avaṭaṃ phalaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿阿瓦德帕利亚长老说此诸偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo
阿瓦德帕利亚长老譬喻·第六显示巴利原文
Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 拉布迦帕拉达亚卡长老譬喻显示巴利原文
7. Labujaphaladāyakattheraapadānaṃ
在般度马提城,那时我为园丁;
我见到离尘的佛陀,正行于虚空之中。
我持拉布佳果,供养无上佛陀;
他立于虚空,大名声者接受了。
它为我带来喜悦,赐予现法之乐;
以净信心供养佛陀果实之后,
我便获得了喜,那广大、无上的妙乐。
九十一劫前,我供养了那果实;
我不曾堕恶趣,这是布施果实所得的果报。
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Nagare bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase. ‘‘Labujaṃ phalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Ākāseva ṭhito santo, paṭiggaṇhi mahāyaso. ‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho; Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā. ‘‘Adhigañchiṃ tadā pītiṃ, vipulaṃ sukhamuttamaṃ; Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿喇布迦帕喇达亚咖长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā labujaphaladāyako thero imā
第七·喇布迦帕喇达亚咖长老之譬喻显示巴利原文
Labujaphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
毕喇卡帕拉达亚咖长老譬喻显示巴利原文
8. Pilakkhaphaladāyakattheraapadānaṃ
在林中见到佛陀——见义者、大名声者,
我以净信与喜悦之心,供养了毕喇卡果。
在十八百劫之中,我那时供养了这果实;
我不曾知道恶趣,这便是施果的果报。
“我得此善来,真是殊胜……乃至……已作佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Vanantare buddhaṃ disvā , atthadassiṃ mahāyasaṃ; Pasannacitto sumano, pilakkhassa phalaṃ adā. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿毕喇卡帕喇达亚咖长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilakkhaphaladāyako thero imā
他宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
毕喇卡帕拉达亚咖长老譬喻 第八显示巴利原文
Pilakkhaphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
第九 萨央巴帝巴尼亚长老譬喻显示巴利原文
9. Sayaṃpaṭibhāniyattheraapadānaṃ
如峰顶般辉耀的天中之天、人中最胜者;
行于街道时,有谁见了不生净信?
破除了黑暗,度脱了无数众生;
以智慧之光照耀时,谁能见而不生净信?
由百千位得自在者所引领的世间导师,
救济众多有情时,谁能见而不生净信?
击响法鼓,摧破外道众;
作狮子吼时,谁见了不生净信?
从梵天界,与梵天众一同来到;
他们提出精微的提问,有谁见到而不生净信?
向他合掌之后,诸天大众前来祈请,
他们由此受用福德,有谁见到而不生净信?
一切大众聚集之后,供养具眼者;
他受请而心不动摇,有谁见了不生净信?
当他进入城邑,众多鼓声齐鸣;
醉象吼叫之时,谁见而不生净信?
他行于街道时,一切光明恒常照耀;
隆起之处变得平坦,见者谁不生净信?
佛陀说法之时,音声遍传轮围世界,悉能听闻;
他令一切众生得悟,见此者谁不生净信?
“我于百千劫中,称扬佛陀;”
我不见有恶趣,这便是称叹所得的果报。
善来,确实善来于我……(中略)……佛陀的教诫,我已作。
显示巴利原文 ‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, ko disvā na pasīdati. ‘‘Tamandhakāraṃ nāsetvā, santāretvā bahuṃ janaṃ; Ñāṇālokena jotantaṃ, ko disvā na pasīdati. ‘‘Vasīsatasahassehi, nīyantaṃ lokanāyakaṃ; Uddharantaṃ bahū satte, ko disvā na pasīdati. ‘‘Āhanantaṃ dhammabheriṃ, maddantaṃ titthiye gaṇe; Sīhanādaṃ vinadantaṃ, ko disvā na pasīdati. ‘‘Yāvatā brahmalokato, āgantvāna sabrahmakā; Pucchanti nipuṇe pañhe, ko disvā na pasīdati. ‘‘Yassañjaliṃ karitvāna, āyācanti sadevakā; Tena puññaṃ anubhonti, ko disvā na pasīdati. ‘‘Sabbe janā samāgantvā, sampavārenti cakkhumaṃ; Na vikampati ajjhiṭṭho, ko disvā na pasīdati. ‘‘Nagaraṃ pavisato yassa, ravanti bheriyo bahū; Vinadanti gajā mattā, ko disvā na pasīdati. ‘‘Vīthiyā gacchato yassa, sabbābhā jotate sadā; Abbhunnatā samā honti, ko disvā na pasīdati. ‘‘Byāharantassa buddhassa, cakkavāḷampi suyyati; Sabbe satte viññāpeti, ko disvā na pasīdati. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如所传闻,具寿萨央巴帝巴尼亚长老诵出如是偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayaṃpaṭibhāniyo thero imā gāthāyo
第九 萨央巴帝巴尼亚长老譬喻显示巴利原文
Sayaṃpaṭibhāniyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
第十 尼弥德比亚咖喇尼亚长老譬喻显示巴利原文
10. Nimittabyākaraṇiyattheraapadānaṃ
他们皆通晓吠陀,于六支达彼岸;
凭己之明达而安立,居于雪山之中。
「从兜率天身没后,大名声的天子,
正知、正念,入于母胎之中。
当正自觉者降生之时,一万世界悉皆震动;
导师出世时,盲者获得了眼目。
这整个大地以种种方式震动,
听闻那震动的巨响,大众心生怖畏。
众人齐聚而至,来到我的面前;
大地为之震动,当有怎样的果报?
当时我对他们说:‘莫生怖畏,无须恐惧;’
诸位皆可安心,这是一次吉祥的诞生。
由八种因缘所感,此大地震动;
如是诸相显现,放大光明。
无疑,最胜的佛陀、具眼者,即将出现于世;
我劝导大众后,即为其宣说五戒。
听闻五戒,并了知佛陀出世之稀有难得;
他们惊悦生起,心满意足,欢喜踊跃。
九十二劫前,我授记了彼相;
我不见恶趣,此是授记之果报。
善来,正是我的善来……(中略)……佛陀的教诫,已如实完成。
“四无碍解……(中略)……佛陀的教诫,已如实完成。”
显示巴利原文 ‘‘Ajjhogāhetvā himavaṃ, mante vāce mahaṃ tadā; Catupaññāsasahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ. ‘‘Adhitā vedagū sabbe, chaḷaṅge pāramiṃ gatā; Sakavijjāhupatthaddhā, himavante vasanti te. ‘‘Cavitvā tusitā kāyā, devaputto mahāyaso; Uppajji mātukucchismiṃ, sampajāno patissato. ‘‘Sambuddhe upapajjante, dasasahassi kampatha; Andhā cakkhuṃ alabhiṃsu, uppajjantamhi nāyake. ‘‘Sabbākāraṃ pakampittha, kevalā vasudhā ayaṃ; Nigghosasaddaṃ sutvāna, ubbijjiṃsu mahājanā. ‘‘Sabbe janā samāgamma, āgacchuṃ mama santikaṃ; Vasudhāyaṃ pakampittha, kiṃ vipāko bhavissati. ‘‘Avacāsiṃ tadā tesaṃ, mā bhetha natthi vo bhayaṃ; Visaṭṭhā hotha sabbepi, uppādoyaṃ suvatthiko . ‘‘Aṭṭhahetūhi samphussa , vasudhāyaṃ pakampati; Tathā nimittā dissanti, obhāso vipulo mahā. ‘‘Asaṃsayaṃ buddhaseṭṭho, uppajjissati cakkhumā; Saññāpetvāna janataṃ, pañcasīle kathesahaṃ. ‘‘Sutvāna pañca sīlāni, buddhuppādañca dullabhaṃ; Ubbegajātā sumanā, tuṭṭhahaṭṭhā ahaṃsu te. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ nimittaṃ viyākariṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, byākaraṇassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿尼弥德比亚咖喇尼亚长老诵出了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittabyākaraṇiyo thero imā
他宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
尼弥德比亚咖喇尼亚长老之譬喻 第十显示巴利原文
Nimittabyākaraṇiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
萨喇咖苏弥亚品 第四十七显示巴利原文
Sālakusumiyavaggo sattacattālīsamo.
此为摄颂——显示巴利原文
Tassuddānaṃ –
萨罗库苏弥长老,与灭尽供养者;
色都多、多喇瓦提,及阿瓦他喇布迦巴多。
毕喇卡巴提巴尼,与韦亚咖喇尼光耀者;
七十二偈颂,经诸智者计算得出;
显示巴利原文 Sālakusumiyo thero, pūjā nibbāpakopi ca; Setudo tālavaṇṭī ca, avaṭalabujappado. Pilakkhapaṭibhānī ca, veyyākaraṇiyo dijo; Dvesattati ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
48. 纳喇马利品显示巴利原文
48. Naḷamālivaggo
纳喇马利亚长老譬喻显示巴利原文
1. Naḷamāliyattheraapadānaṃ
金色辉耀之正自觉者,诸供养之纳受者;
行于林间,我望见世间之导师。
手持芦苇花环,当即启程;
在那里,我见到了正自觉者——已渡瀑流、无漏者。
我以净信心与欣悦心,供养了芦苇花环;
应受供养的大雄,哀愍一切世间者。
从今三十一劫前,我曾供养花环;
我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
犹如龙象断除系缚,我安住于无漏。
我来到佛陀座前,实为善来;
三明已证得,佛陀的教诫已圆满成就。
四无碍解与八解脱,
六神通已作证,佛陀的教诫已圆成。
显示巴利原文 ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Vipinaggena gacchantaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Naḷamālaṃ gahetvāna, nikkhamanto ca tāvade; Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ. ‘‘Pasannacitto sumano, naḷamālamapūjayiṃ; Dakkhiṇeyyaṃ mahāvīraṃ, sabbalokānukampakaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ mālamabhiropayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿纳喇马利亚长老诵出这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷamāliyo thero imā gāthāyo
他这样说道。显示巴利原文
Abhāsitthāti.
纳喇马利亚长老譬喻第一显示巴利原文
Naḷamāliyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 玛尼普迦咖长老譬喻显示巴利原文
2. Maṇipūjakattheraapadānaṃ
名为莲华上佛的胜者,于一切法抵达彼岸;
乐于远离的正自觉者,行于无垢之道。
在雪山不远处,有一大湖;
在那里,我有一处住所,与福业相应。
从住所出来后,我见到了世间导师;
如同燃烧的青莲花,如同炽燃的祭火。
遍寻鲜花而不得见,我仍意欲供养导师;
我令自心净信之后,礼敬导师。
从我头上取下宝珠,供养世间导师;
愿以此宝珠供养,成就吉祥的果报。
莲华上佛、世间解,诸供养之受者;
导师住立空中,宣说此偈:
愿你的心愿成就,愿你获得广大快乐;
以此宝珠供养,愿你享有广大声誉。
名为水生最上者的世尊说此语已,
最胜佛陀前往心意所向之处。
我生为天神,具足正念,忆念着前世的业行;
摩尼宝珠为我化现,为我照明。
六万八千位女子,皆为我的眷属;
种种妙衣严饰,佩戴珠璎耳珰。
她们眉目含笑,仪容姝美,腰身纤纤,
恒常围绕于我——此乃供养摩尼宝珠之果报。
金制的、摩尼宝制的,以及红宝石制的,
我的饰物已精工制成,你若愿意,便请佩戴。
重阁、屋舍与园林,以及珍妙的卧具;
他们知我心意已,便随其所欲而化现。
那些得闻法者,实获大利,实得善利;
是为人类之福田,一切有情的良药。
我业已善作,我得见导师;
我已从堕落处解脱,已证得不动的境地。
无论我出生于何处,或天界,或人间;
无论昼夜,我恒处光明之中。
依此宝珠供养,我得享圆满成就;
智慧之光我已亲见,已证得不动的境地。
十万劫前,我曾供养那宝珠;
我不曾堕入恶趣,这是宝珠供养的果报。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Vivekakāmo sambuddho, gacchate anilañjase. ‘‘Avidūre himavantassa, mahājātassaro ahu; Tattha me bhavanaṃ āsi, puññakammena saṃyutaṃ. ‘‘Bhavanā abhinikkhamma, addasaṃ lokanāyakaṃ; Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ. ‘‘Vicinaṃ naddasaṃ pupphaṃ, pūjayissanti nāyakaṃ; Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, avandiṃ satthuno ahaṃ. ‘‘Mama sīse maṇiṃ gayha, pūjayiṃ lokanāyakaṃ; Imāya maṇipūjāya, vipāko hotu bhaddako. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Antalikkhe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha. ‘So te ijjhatu saṅkappo, labhassu vipulaṃ sukhaṃ; Imāya maṇipūjāya, anubhohi mahāyasaṃ’. ‘‘Idaṃ vatvāna bhagavā, jalajuttamanāmako; Agamāsi buddhaseṭṭho, yattha cittaṃ paṇīhitaṃ. ‘‘Saṭṭhikappāni devindo, devarajjamakārayiṃ; Anekasatakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Pubbakammaṃ sarantassa, devabhūtassa me sato; Maṇi nibbattate mayhaṃ, ālokakaraṇo mamaṃ. ‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo me pariggahā; Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā . ‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā; Parivārenti maṃ niccaṃ, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayā tathā; Bhaṇḍā me sukatā honti, yadicchasi piḷandhanā. ‘‘Kūṭāgārā gahārammā, sayanañca mahārahaṃ; Mama saṅkappamaññāya, nibbattanti yadicchakaṃ. ‘‘Lābhā tesaṃ suladdhañca, ye labhanti upassutiṃ; Puññakkhettaṃ manussānaṃ, osadhaṃ sabbapāṇinaṃ. ‘‘Mayhampi sukataṃ kammaṃ, yohaṃ adakkhi nāyakaṃ; Vinipātā pamuttomhi, pattomhi acalaṃ padaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Divasañceva rattiñca , āloko hoti me sadā. ‘‘Tāyeva maṇipūjāya, anubhotvāna sampadā; Ñāṇāloko mayā diṭṭho, pattomhi acalaṃ padaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ maṇiṃ abhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿玛尼普迦咖长老诵出这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā maṇipūjako thero imā gāthāyo
玛尼普迦咖长老譬喻 第二显示巴利原文
Maṇipūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 伍咖萨提咖长老譬喻显示巴利原文
3. Ukkāsatikattheraapadānaṃ
那时,果西咖世尊正住在芝塔古塔山;
他是佛陀,是禅修者,乐于禅那,也是乐于独处远离的牟尼。
他深入雪山,被众女子簇拥环绕;
我见到果西咖佛陀,宛如满月。
我取来百支火炬,那时便环绕侍立;
停留七日七夜,第八日我便离去。
果西咖佛陀已出定,自生者、不可战胜者;
我以净信心礼敬之后,供养了一钵食。
依此业,两足之王、世间最胜、人牛;
我生于兜率天,此为一钵食之果报。
过去五十五劫时,我曾为转轮王,
征服四方,为阎浮洲之主宰。
“那时,我拥有一座都城,繁荣、富庶、建造精良,”
长三十由旬,宽二十由旬。
此城名为‘善现’,由毗首羯磨所建造;
那城远离十种音声,地基平整,严整铺砌。
那座城中,没有藤条、木材与泥土;
纯为黄金所成,恒时放射光明;
四重城墙围绕,其中三重是宝石所筑;
中央有棕榈树列,由毗首羯磨所建。
“一万座莲池,覆以红莲与青莲;”
覆以白莲,散发种种芬芳。
九十四劫前,我曾执持此火炬;
我不识恶趣,这便是执持火炬的果报。
善来,确实为我所得……(中略)……已圆满佛陀的教法。
显示巴利原文 ‘‘Kosiko nāma bhagavā, cittakūṭe vasī tadā; Jhāyī jhānarato buddho, vivekābhirato muni. ‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, nārīgaṇapurakkhato; Addasaṃ kosikaṃ buddhaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ. ‘‘Ukkāsate gahetvāna, parivāresahaṃ tadā; Sattarattindivaṃ ṭhatvā , aṭṭhamena agacchahaṃ. ‘‘Vuṭṭhitaṃ kosikaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ; Pasannacitto vanditvā, ekaṃ bhikkhaṃ adāsahaṃ. ‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha; Uppajjiṃ tusite kāye, ekabhikkhāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Divasañceva rattiñca, āloko hoti me sadā; Samantā yojanasataṃ, obhāsena pharāmahaṃ. ‘‘Pañcapaññāsakappamhi, cakkavattī ahosahaṃ; Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro. ‘‘Tadā me nagaraṃ āsi, iddhaṃ phītaṃ sunimmitaṃ; Tiṃsayojanamāyāmaṃ, vitthārena ca vīsati. ‘‘Sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ; Dasasaddāvivittaṃ taṃ, sammatāḷasamāhitaṃ. ‘‘Na tamhi nagare atthi, vallikaṭṭhañca mattikā; Sabbasoṇṇamayaṃyeva, jotate niccakālikaṃ. ‘‘Catupākāraparikkhittaṃ, tayo āsuṃ maṇimayā; Vemajjhe tālapantī ca, vissakammena māpitā. ‘‘Dasasahassapokkharañño, padumuppalachāditā; Puṇḍarīkehi sañchannā, nānāgandhasamīritā. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ ukkaṃ dhārayiṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadhārassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是我闻,具寿伍咖萨提咖长老诵出这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ukkāsatiko thero imā gāthāyo
伍咖萨提咖长老譬喻 第三显示巴利原文
Ukkāsatikattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
苏玛那·比迦尼亚长老譬喻 第四显示巴利原文
4. Sumanabījaniyattheraapadānaṃ
在毗婆尸佛的菩提树脚下;
苏玛那手持扇子,扇拂那最上菩提树。
九十一劫前,我扇拂了最上菩提树;
我不知有恶趣,这便是扇拂的果报。
显示巴利原文 ‘‘Vipassino bhagavato, bodhiyā pādaputtame; Sumano bījaniṃ gayha, abījiṃ bodhimuttamaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, abījiṃ bodhimuttamaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿苏玛那比迦尼亚长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanabījaniyo thero imā gāthāyo
苏玛那比迦尼亚长老譬喻·第四显示巴利原文
Sumanabījaniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
五、昆玛萨达亚咖长老譬喻显示巴利原文
5. Kummāsadāyakattheraapadānaṃ
当毗婆尸大仙人游行乞食之时,
看见空钵,我便用豆粥将其盛满。
九十一劫前,我布施那食物之时;
我不曾见有恶趣,这是豆粥的果报。
于我而言,这真是善来……(中略)……佛陀的教法,我已完成。
显示巴利原文 ‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino; Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿昆玛萨达亚咖长老说这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kummāsadāyako thero imā gāthāyo
昆玛萨达亚咖长老的譬喻:第五篇显示巴利原文
Kummāsadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. 古萨塔咖达亚咖长老的譬喻显示巴利原文
6. Kusaṭṭhakadāyakattheraapadānaṃ
迦叶佛,修行圆满的婆罗门;
我心清净、欢喜,布施了库萨塔咖。
即于此劫,我布施了库萨塔咖;
我不曾堕入恶趣,这是布施库萨塔咖的果报。
我的到来实为善来……(中略)……佛陀的教诫已悉完成。
显示巴利原文 ‘‘Kassapassa bhagavato, brāhmaṇassa vusīmato; Pasannacitto sumano, kusaṭṭhakamadāsahaṃ. ‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, kusaṭṭhakamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, kusaṭṭhakassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿古萨塔咖达亚咖长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kusaṭṭhakadāyako thero imā gāthāyo
古萨塔咖达亚咖长老譬喻第六显示巴利原文
Kusaṭṭhakadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
第七 吉利富楼那吉亚长老譬喻显示巴利原文
7. Giripunnāgiyattheraapadānaṃ
那时,名为索比答的正自觉者,住在芝答库答山;
我采来山上的那伽树花,礼敬自生者。
自九十四劫前,我便礼敬了佛陀;
我不见恶趣,此乃礼敬佛陀之果报。
善来确已为我所得……(中略)……已践行了佛陀的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Sobhito nāma sambuddho, cittakūṭe vasī tadā; Gahetvā giripunnāgaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿吉利富楼那吉亚长老诵出此诸偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā giripunnāgiyo thero imā gāthāyo
吉利富楼那吉亚长老譬喻第七显示巴利原文
Giripunnāgiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8. 瓦利咖拉帕喇达亚咖长老譬喻显示巴利原文
8. Vallikāraphaladāyakattheraapadānaṃ
‘‘Sumano nāma sambuddho, takkarāyaṃ vasī tadā; Vallikāraphalaṃ gayha, sayambhussa adāsahaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿瓦利咖拉帕喇达亚咖长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vallikāraphaladāyako thero imā
他如此宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
瓦利咖拉帕拉达亚咖长老譬喻·第八显示巴利原文
Vallikāraphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
巴那帝达亚咖长老譬喻·第九显示巴利原文
9. Pānadhidāyakattheraapadānaṃ
无上见者世尊,世间最胜者、人中牛王;
从日间住处出来后,具眼者率先踏上路途。
手持制作精良的鞋履,我踏上行程;
就在那里,我见到了正自觉者,他徒步而行,相好端严。
心中生起净信,取出饮器,
置于他的足下,我这样说道:
‘请登上吧,大雄、善逝、因陀罗、导师;
我将由此得果,愿我所求成就。
具足无上见的世尊,世间之最上者,人中牛王;
登上高座后,说出此语。
「那位以净信亲手施我饮器者;
我将称赞此人,请听我言。」
「了达佛陀之言,一切天众咸集,
心意高昂,满怀欢喜,踊跃生起,合掌恭敬。
以布施饮料故,此人将得安乐;
他将五十五次,成为天王。
“他将一千次成为国王,成为转轮圣王;”
统摄无量广大的地方邦国,其数不可称计。
从此无量劫后,将有生于甘蔗族者;
以乔达摩为族姓的那位,将成为世间导师。
是他的法嗣,亲生子,由法所化现;
遍知一切漏,无漏者将般涅槃。
有福者若生于天界或人间,将投生其处;
他将获得犹如天乘般的交通工具。
楼阁、轿辇、宝车,以及装饰华丽的大象,皆为他所有;
良马牵挽的车乘,常时为我显现。
我得利益,我得善获,我的善业得以成就;
布施一只鞋后,我证得了不动地。
从那不可计量的劫数以前,我布施了那只鞋;
我不见恶趣,此是施饮料之果报。
“我得此善来,真是殊胜……乃至……已作佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Divāvihārā nikkhamma, pathamāruhi cakkhumā. ‘‘Pānadhiṃ sukataṃ gayha, addhānaṃ paṭipajjahaṃ; Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, pattikaṃ cārudassanaṃ. ‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, nīharitvāna pānadhiṃ; Pādamūle ṭhapetvāna, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Abhirūha mahāvīra, sugatinda vināyaka; Ito phalaṃ labhissāmi, so me attho samijjhatu’. ‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Pānadhiṃ abhirūhitvā, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Yo pānadhiṃ me adāsi, pasanno sehi pāṇibhi; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato’. ‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā; Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī. ‘‘Pānadhīnaṃ padānena, sukhitoyaṃ bhavissati; Pañcapaññāsakkhattuñca, devarajjaṃ karissati. ‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Aparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati. ‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. ‘‘Devaloke manusse vā, nibbattissati puññavā; Devayānapaṭibhāgaṃ, yānaṃ paṭilabhissati. ‘‘Pāsādā sivikā vayhaṃ, hatthino samalaṅkatā; Rathā vājaññasaṃyuttā, sadā pātubhavanti me. ‘‘Agārā nikkhamantopi, rathena nikkhamiṃ ahaṃ; Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ; Datvāna pānadhiṃ ekaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ. ‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ pānadhimadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pānadhissa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿巴那帝达亚咖长老说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pānadhidāyako thero imā gāthāyo
巴那帝达亚咖长老譬喻第九显示巴利原文
Pānadhidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10. 普利那章咖米亚长老譬喻显示巴利原文
10. Pulinacaṅkamiyattheraapadānaṃ
我曾是林中猎鹿之人,穿行于山林与密林间;
为追寻一头野鹿,见到了那条经行道。
我以衣裾兜起沙土,撒在经行道上;
对具足吉祥的善逝,我净信而喜悦。
在距此三十一劫之前,我抛撒了沙土;
我不曾堕入恶趣,这便是那次撒沙的果报。
善来,确实善来于我……(中略)……佛陀的教诫,我已作。
显示巴利原文 ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ; Vātamigaṃ gavesanto, caṅkamaṃ addasaṃ ahaṃ. ‘‘Ucchaṅgena pulinaṃ gayha, caṅkame okiriṃ ahaṃ; Pasannacitto sumano, sugatassa sirīmato. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, pulinaṃ okiriṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是传闻,具寿普利那章咖米亚长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinacaṅkamiyo thero imā gāthāyo
普利那章咖米亚长老譬喻 第十显示巴利原文
Pulinacaṅkamiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
那喇马利品第四十八显示巴利原文
Naḷamālivaggo aṭṭhacattālīsamo.
那喇马利、摩尼达多、乌伽萨提卡比佳尼;
库马沙、库萨塔,与吉利布那吉亚。
藤蔓施者、饮器施者,与沙滩经行者;
九十五偈颂,为诸智者所计。
显示巴利原文 Naḷamālī maṇidado, ukkāsatikabījanī; Kummāso ca kusaṭṭho ca, giripunnāgiyopi ca. Vallikāro pānadhido, atho pulinacaṅkamo; Gāthāyo pañcanavuti, gaṇitāyo vibhāvibhi.
尘堆衣品显示巴利原文
49. Paṃsukūlavaggo
般苏古喇桑亚咖长老譬喻显示巴利原文
1. Paṃsukūlasaññakattheraapadānaṃ
“名为帝须的世尊,是自生者、最上人;”
胜者放下粪扫衣,进入精舍。
在那里,我看见粪扫衣挂在枝头;
我便放下弓,于头上合掌。
心怀净信与善意,生起广大欢喜,
忆念最胜之佛,我礼敬了粪扫衣。
距今九十二劫前,我曾礼敬粪扫衣;
我不曾堕入恶趣,此乃礼敬之果。
我的烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
犹如龙象断除系缚,我安住于无漏。
我来到佛陀面前,实是善来;
三明已证得,佛陀的教诫已成就。
四无碍解,及八解脱;
六神通已作证,佛陀的教诫已成就。
显示巴利原文 ‘‘Tisso nāmāsi bhagavā, sayambhū aggapuggalo; Paṃsukūlaṃ ṭhapetvāna, vihāraṃ pāvisī jino. ‘‘Vinataṃ dhanumādāya, bhakkhatthāya cariṃ ahaṃ; Maṇḍalaggaṃ gahetvāna, kānanaṃ pāvisiṃ ahaṃ. ‘‘Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumagge laggitaṃ tadā; Cāpaṃ tattheva nikkhippa, sire katvāna añjaliṃ. ‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, paṃsukūlaṃ avandahaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, paṃsukūlamavandahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿般苏古喇桑亚咖长老诵这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlasaññako thero imā gāthāyo
般苏古喇桑亚咖长老譬喻第一。显示巴利原文
Paṃsukūlasaññakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 布达桑亚咖长老譬喻显示巴利原文
2. Buddhasaññakattheraapadānaṃ
诵习者、持咒者,已达三吠陀的彼岸;
于相术、传说,并及字典、仪轨亦皆通达。
那时,弟子们如江河般涌向我处;
我日夜无倦地为他们宣说咒语;
那时,名为悉达多的正自觉者出现于世间;
驱散了那黑暗,便开显了智之光明。
我有一位弟子,他向我的弟子们这般说;
他们听闻此义后,当时即来向我禀告。
佛陀已出现于世间,一切知者、世间之导师;
众人追随于他,而我们却无从得利。
带上我的鹿皮衣、树皮衣和水瓶,
便走出茅庵,召唤弟子们:
如同优昙钵花,如同月中的兔子;
如乌鸦之乳,世间导师难得。
佛陀出现于世间,人身亦难得;
两者俱足之时,能得听闻也极难遇到。
佛陀出现于世间,愿我们获得眼目;
来吧,我们全都前往正自觉者之处。
所有持钵者,身着粗糙鹿皮衣;
这些结发的负重者,那时从林中走了出来。
他们观察轭的量度,是寻求最上义者;
远离执着与过患,如狮子般无所畏惧。
少事少务、不贪求,明智而寂静安住者;
他们依循拾穗而行,趋往至胜的佛陀。
只剩一由旬半的路程时,疾病在身上生起;
我忆念着最胜的佛陀,就在那里命终。
九十四劫以前,我获得那样的想,
我不见恶趣,此是佛想之果。
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū; Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe. ‘‘Nadīsotapaṭibhāgā , sissā āyanti me tadā; Tesāhaṃ mante vācemi, rattindivamatandito. ‘‘Siddhattho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade; Tamandhakāraṃ nāsetvā, ñāṇālokaṃ pavattayi. ‘‘Mama aññataro sisso, sissānaṃ so kathesi me; Sutvāna te etamatthaṃ, ārocesuṃ mamaṃ tadā. ‘‘Buddho loke samuppanno, sabbaññū lokanāyako; Tassānuvattati jano, lābho amhaṃ na vijjati . ‘‘Adhiccuppattikā buddhā, cakkhumanto mahāyasā; Yaṃnūnāhaṃ buddhaseṭṭhaṃ, passeyyaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Ajinaṃ me gahetvāna, vākacīraṃ kamaṇḍaluṃ; Assamā abhinikkhamma, sisse āmantayiṃ ahaṃ. ‘‘Odumbarikapupphaṃva, candamhi sasakaṃ yathā; Vāyasānaṃ yathā khīraṃ, dullabho lokanāyako . ‘‘Buddho lokamhi uppanno, manussattampi dullabhaṃ; Ubhosu vijjamānesu, savanañca sudullabhaṃ. ‘‘Buddho loke samuppanno, cakkhuṃ lacchāma no bhavaṃ; Etha sabbe gamissāma, sammāsambuddhasantikaṃ. ‘‘Kamaṇḍaludharā sabbe, kharājinanivāsino; Te jaṭā bhārabharitā, nikkhamuṃ vipinā tadā. ‘‘Yugamattaṃ pekkhamānā, uttamatthaṃ gavesino; Āsattidosarahitā, asambhītāva kesarī. ‘‘Appakiccā aloluppā, nipakā santavuttino; Uñchāya caramānā te, buddhaseṭṭhamupāgamuṃ. ‘‘Diyaḍḍhayojane sese, byādhi me upapajjatha; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿布达桑亚咖长老宣说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo
布达桑亚咖长老譬喻 第二显示巴利原文
Buddhasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 比萨达亚咖长老譬喻显示巴利原文
3. Bhisadāyakattheraapadānaṃ
潜入那莲池,为象群所亲近;
那时,我为了求取食物,正在那里拔取莲根。
那时,有位世尊,名为莲华上,
身着红褐法衣的佛陀,游步于虚空之中。
我正抖落粪扫衣上的尘埃时,听到了那个声音;
我抬头仰望,便看见了世间导师。
我便就地静立,向世间导师祈请;
蜜从莲茎流出,乳与酥从根茎流出。
具眼者以悲悯心,纳受了我的供养;
正自觉者纳受后,即为我作了随喜。
大福德者,愿你得安乐,愿你之去处得成就;
“以此莲根布施,愿你获得广大安乐。”
说完此语,正自觉者——最上水生者——
取食已,正自觉者、那位胜者便从虚空返回。
于是,我取了莲根,回到我的住处;
把莲根挂在树上,我忆念起自己的布施。
那时,一阵大风吹起,摇动了那片山林;
空中隆隆作响,电光迸射。
那时,一道雷电击落,正中我的头顶;
我端坐于彼处,就在那里命终。
与福德之业相应,我往生兜率天;
我的身躯于此倒下,我在天界享乐。
八万六千位女子,盛装严饰;
她们朝夕前来侍奉,这是布施莲藕的果报。
我来到人界后,恒常喜乐;
我的财富无有匮乏,这是布施莲藕的果报。
他蒙那位天中之天、如如者悲悯;
一切漏已尽,更无后有。
十万劫前,我曾布施莲根;
我不曾知有恶趣,这便是布施莲根之果报。
显示巴利原文 ‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ; Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo; Rattambaradharo buddho, gacchati anilañjase. ‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddamassosahaṃ tadā; Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ; Madhuṃ bhisehi savati, khīraṃ sappiṃ muḷālibhi. ‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā; Tato kāruṇiko satthā, oruhitvā mahāyaso. ‘‘Paṭiggaṇhi mamaṃ bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā; Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ. ‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu; Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Bhikkhamādāya sambuddho, ambarenāgamā jino. ‘‘Tato bhisaṃ gahetvāna, āgacchiṃ mama assamaṃ; Bhisaṃ rukkhe lagetvāna , mama dānamanussariṃ. ‘‘Mahāvāto vuṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā; Ākāso abhinādittha, asaniyā phalantiyā. ‘‘Tato me asanipāto, matthake nipatī tadā; Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahuṃ. ‘‘Puññakammena saṃyutto, tusitaṃ upapajjahaṃ; Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramiṃ ahaṃ. ‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Sāyapātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ sadā; Bhoge me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā; Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿比萨达亚咖长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisadāyako thero imā gāthāyo
第三 比萨达亚咖长老譬喻显示巴利原文
Bhisadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. 雅那踏维咖长老譬喻显示巴利原文
4. Ñāṇathavikattheraapadānaṃ
在喜马拉雅山南面,我的住处善加修造;
为求最上义,那时我住于林中。
得与不得皆能知足,以根与果为食,
寻访导师,我独自安住。
名为须弥陀的正自觉者,在那时出现于世间;
他阐明四谛,拔济大众。
我不曾听闻正自觉者,也无人告知于我;
八年过后,我听说世间导师。
我在诸村落与诸城镇,住了一夜;
一路次第前行,我来到了旃陀瓦帝。
那时,世尊须弥陀,为世间之导师,
救度无量众生,开示不死之境。
越过人群,顶礼胜者之海,
偏袒鹿皮衣,我赞叹世间导师。
“你是导师、是旗帜,是众生的幢与柱;”
你是彼岸,是依处,是明灯,两足中最胜者。
显示巴利原文 ‘‘Dakkhiṇe himavantassa, sukato assamo mama; Uttamatthaṃ gavesanto, vasāmi vipine tadā. ‘‘Lābhālābhena santuṭṭho, mūlena ca phalena ca; Anvesanto ācariyaṃ, vasāmi ekako ahaṃ. ‘‘Sumedho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade; Catusaccaṃ pakāseti, uddharanto mahājanaṃ. ‘‘Nāhaṃ suṇomi sambuddhaṃ, napi me koci saṃsati ; Aṭṭhavasse atikkante, assosiṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Aggidāruṃ nīharitvā, sammajjitvāna assamaṃ; Khāribhāraṃ gahetvāna, nikkhamiṃ vipinā ahaṃ. ‘‘Ekarattiṃ vasantohaṃ, gāmesu nigamesu ca; Anupubbena candavatiṃ, tadāhaṃ upasaṅkamiṃ. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, sumedho lokanāyako; Uddharanto bahū satte, deseti amataṃ padaṃ. ‘‘Janakāyamatikkamma, vanditvā jinasāgaraṃ; Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ. ‘‘‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ; Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.
第二十一诵品。显示巴利原文
Ekavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
我福薄,未能亲见那位英雄,而你已度脱众人;
牟尼,世间无有其他救度者,也无超胜于你的救度者。
可将大地放上秤杆称量;
然而具眼者,您的智慧不可量度。
虚空虽可丈量,或以绳、以指;
然而,一切知者啊,你的戒德却无法度量。
大海之水,虚空与大地;
这些是可度量的,具眼者,您却是不可度量的。
以六偈赞颂一切知者、大名声者;
我合掌已,默然而立。
人们称他为善慧者,那具足广慧的善慧者;
他在比丘僧团中入座后,宣说了这些偈颂。
那位以清净心,为我称扬智慧的人;
我今称扬他,请听我言说。
七十七劫中,他于天界受乐;
千度成为帝释天,执掌天王之位。
复经数百次生,将成为转轮王;
广大地方王权,其数难以计量。
或为天人,或生于人间,皆以福德业为依止;
心志不退,将成为利慧者。
于三万劫中,生于乌迦卡族;
姓乔达摩者,将成为世间导师。
他由在家而出离,将出家成为无所有者;
年仅七岁,他将证得阿拉汉果。
自我能忆念自身以来,自我得遇教法以来;
在此期间,我不知有何不可意的思。
轮回于一切诸有之后,我体验了所证得的成就;
我的财富无有匮乏,这是智的果报,值得赞叹。
我之三火已寂灭,一切诸有已根除;
诸漏已尽,从此再无后有。
在那三万劫之中,我证得了此智——
我不见有恶趣,这是对智慧果的称扬。
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘‘Nepuñño dassane vīro, tāresi janataṃ tuvaṃ; Natthañño tārako loke, tavuttaritaro mune. ‘‘‘Sakkā theve kusaggena, pametuṃ sāgaruttame ; Natveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave. ‘‘‘Tuladaṇḍe ṭhapetvāna, mahiṃ sakkā dharetave; Natveva tava paññāya, pamāṇamatthi cakkhuma. ‘‘‘Ākāso minituṃ sakkā, rajjuyā aṅgulena vā; Natveva tava sabbaññu, sīlaṃ sakkā pametave. ‘‘‘Mahāsamudde udakaṃ, ākāso ca vasundharā; Parimeyyāni etāni, appameyyosi cakkhuma’. ‘‘Chahi gāthāhi sabbaññuṃ, kittayitvā mahāyasaṃ; Añjaliṃ paggahetvāna, tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā. ‘‘Yaṃ vadanti sumedhoti, bhūripaññaṃ sumedhasaṃ; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yo me ñāṇaṃ pakittesi, vippasannena cetasā; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Sattasattati kappāni, devaloke ramissati; Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati. ‘‘‘Anekasatakkhattuñca, cakkavattī bhavissati; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Devabhūto manusso vā, puññakammasamāhito; Anūnamanasaṅkappo, tikkhapañño bhavissati’. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajissati kiñcano; Jātiyā sattavassena, arahattaṃ phusissati. ‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi sāsanaṃ; Etthantare na jānāmi, cetanaṃ amanoramaṃ. ‘‘Saṃsaritvā bhave sabbe, sampattānubhaviṃ ahaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, phalaṃ ñāṇassa thomane. ‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ ñāṇamathaviṃ ahaṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ ñāṇassa thomane. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿雅那踏维咖长老诵出了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo
他这样宣说。显示巴利原文
Abhāsitthāti.
雅那踏维咖长老譬喻·第四显示巴利原文
Ñāṇathavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. 旃檀鬘长老譬喻显示巴利原文
5. Candanamāliyattheraapadānaṃ
舍离五种可爱、可意的欲功德,
我舍弃八千万财富,出家而为无家者。
出家之后,我以身行远离恶业;
舍离语恶行,我安住于河畔。
当我独自安住时,最胜之佛来到了我面前;
我竟不知道是佛,只是向来者表示问候。
问候行礼之后,我请问了他的名与姓;
你是天人、乾闼婆,还是帝释天——那位城破者?
“你究竟是谁?你是谁之子?你可是来到此处的大梵天?”
尊者,在您的双足之上,可见千辐轮相;
您是谁?又是谁之子?我们如何才能了知您?
我非天神,亦非乾闼婆,非帝释·百施者;
我亦非梵天,于他们之中,我最为上。
我已超出他们的境界,摧毁了欲的缠缚;
遍烧一切烦恼,证得无上正觉。
“听他说了这番话,我便这样回应:”
“'若你真是佛陀、一切知者,大牟尼,请就座。'”
“我将恭敬供养您,您是苦的终结者。”
“美妙的娑罗花,和珍贵的旃檀;”
“我迅速取得这一切,前往拜见世间导师。”
我将果实供养佛陀后,又以沙罗花作供奉;
涂上檀香后,我礼敬导师。
以净信心与善心,及广大的喜悦,
世间导者须弥陀,端坐于鹿皮之上。
他宣说了我的业行,令当时的我满心欢喜;
以此施果,以及香与花鬘这两种。
「有座名为韦巴拉的城市,由毗首羯磨所造;
它将成为纯金所成,众宝庄严。」
依此方式,他将在诸有中流转;
于一切处受到尊敬,无论在天界还是人间。
当最后有到来,他将成为梵的亲族;
由家出离,成为无家者;
成就通达证智已,无漏者将般涅槃。」
说此语已,正自觉者、善慧世间导师——
当我正凝神思惟时,他便从虚空离去了。
以那善所造之业与思愿和誓愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
从兜率天命终之后,我入于母胎受生;
我住胎之时,所受用无有匮乏;
我处母胎中时,饮食与诸资身之具;
依我母亲的心愿,我随缘而生。
年方五岁,我便出家,过起无家的生活;
就在剃除头发之时,我证得了阿拉汉果。
我寻觅过去的业时,于下方未曾见;
于三万劫中,我随念我之业。
于三万大劫之中,我曾供养佛陀;
我不曾知晓恶趣,这便是敬奉佛陀的果报。
我今得此善来,实为善来……(中略)……世尊的教诫,我已成就。
显示巴利原文 ‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame; Asītikoṭiyo hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ; Vacīduccaritaṃ hitvā, nadīkūle vasāmahaṃ. ‘‘Ekakaṃ maṃ viharantaṃ, buddhaseṭṭho upāgami; Nāhaṃ jānāmi buddhoti, akāsiṃ paṭisantharaṃ . ‘‘Karitvā paṭisanthāraṃ, nāmagottamapucchahaṃ; ‘Devatānusi gandhabbo, adu sakko purindado. ‘‘‘Ko vā tvaṃ kassa vā putto, mahābrahmā idhāgato; Virocesi disā sabbā, udayaṃ sūriyo yathā. ‘‘‘Sahassārāni cakkāni, pāde dissanti mārisa; Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ; Nāmagottaṃ pavedehi, saṃsayaṃ apanehi me’. ‘‘‘Namhi devo na gandhabbo, namhi sakko purindado; Brahmabhāvo ca me natthi, etesaṃ uttamo ahaṃ. ‘‘‘Atīto visayaṃ tesaṃ, dālayiṃ kāmabandhanaṃ; Sabbe kilese jhāpetvā, patto sambodhimuttamaṃ’. ‘‘Tassa vācaṃ suṇitvāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ; ‘Yadi buddhoti sabbaññū, nisīda tvaṃ mahāmune. ‘Tamahaṃ pūjayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’; ‘‘Pattharitvā jinacammaṃ, adāsi satthuno ahaṃ. ‘‘Nisīdi tattha bhagavā, sīhova girigabbhare; Khippaṃ pabbatamāruyha, ambassa phalamaggahiṃ. ‘‘Sālakalyāṇikaṃ pupphaṃ, candanañca mahārahaṃ; Khippaṃ paggayha taṃ sabbaṃ, upetvā lokanāyakaṃ. ‘‘Phalaṃ buddhassa datvāna, sālapupphamapūjayiṃ; Candanaṃ anulimpitvā, avandiṃ satthuno ahaṃ. ‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā; Ajinamhi nisīditvā, sumedho lokanāyako. ‘‘Mama kammaṃ pakittesi, hāsayanto mamaṃ tadā; ‘Iminā phaladānena, gandhamālehi cūbhayaṃ. ‘‘‘Pañcavīse kappasate, devaloke ramissati; Anūnamanasaṅkappo, vasavattī bhavissati. ‘‘‘Chabbīsatikappasate, manussattaṃ gamissati; Bhavissati cakkavattī, cāturanto mahiddhiko. ‘‘‘Vebhāraṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ; Hessati sabbasovaṇṇaṃ, nānāratanabhūsitaṃ. ‘‘‘Eteneva upāyena, saṃsarissati so bhave ; Sabbattha pūjito hutvā, devatte atha mānuse. ‘‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu bhavissati; Agārā abhinikkhamma, anagārī bhavissati; Abhiññāpāragū hutvā, nibbāyissatināsavo’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sumedho lokanāyako; Mama nijjhāyamānassa, pakkāmi anilañjase. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tusitato cavitvāna, nibbattiṃ mātukucchiyaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, yamhi gabbhe vasāmahaṃ. ‘‘Mātukucchigate mayi, annapānañca bhojanaṃ; Mātuyā mama chandena, nibbattati yadicchakaṃ. ‘‘Jātiyā pañcavassena, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Oropitamhi kesamhi, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Pubbakammaṃ gavesanto, orena nāddasaṃ ahaṃ; Tiṃsakappasahassamhi, mama kammamanussariṃ. ‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama; Tava sāsanamāgamma, pattomhi acalaṃ padaṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者旃檀马利亚长老宣说此诸偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanamāliyo thero imā gāthāyo
旃檀马利亚长老譬喻·第五显示巴利原文
Candanamāliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. 达都普迦咖长老譬喻显示巴利原文
6. Dhātupūjakattheraapadānaṃ
当世间怙主——义已成就的世间导师悉达多入般涅槃时,
我召集亲族,一同作了舍利供养。
九十四劫前,我曾礼敬那舍利;
我不见恶趣,这是供养舍利之果报。
显示巴利原文 ‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake; Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿塔布迦长老说这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo
塔布迦长老譬喻第六。显示巴利原文
Dhātupūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 布林伍巴达咖长老的譬喻显示巴利原文
7. Pulinuppādakattheraapadānaṃ
在雪山之中,有位名为德瓦喇的苦行者;
我的经行处就在那里,由非人所建造。
身负发髻之重,手中常持净瓶
为求最上义,彼时我从林中走出
曾有八万四千弟子,常来身边承事
那时,他们专注于各自的业行,安住在林野。
我从静修处出来,做了一座沙塔;
采来种种花朵,供养那座塔。
于真言章句中所教示者,具眼者、大名称者;
我礼敬他们,最胜之佛、大名称者。
“那些大雄、一切知者、世间导师——他们是怎样的?”
“他们的容貌如何?戒行如何?那些具大名声者,是何等模样?”
“诸佛具足三十二相,亦有四十齿;
他们的眼睛,生有如牛之睫,形似金雀之果。
「诸佛行走之时,目唯视一轭之量;」
他们的膝盖寂然无响,关节之音不闻。
善逝们行走时,总是先抬足而后迈步;
先举右足,这是诸佛的常法。
这些佛陀无所畏惧,犹如狮子兽王;
他们既不自赞,也不轻蔑有情。
“从慢与轻慢中解脱,于一切有情中平等;
诸佛不自赞,此是诸佛之法性。
正自觉者出现时,他们显现光明;
他们以六种方式震动整个大地。
他们看见地狱,地狱当即熄灭;
大云降雨,此乃诸佛法性。
如此大龙,无与伦比,声名广大;
色相无可超越,如来不可测量。
一切弟子恭敬地随喜我的话语;
他们便依各自的能力与力量,如实而行。
他们礼敬沙洲,渴求着自己的业行;
信受我所说的话,心中恭敬佛陀。
那时,他自兜率天命终,为具大名闻之天子;
降入母胎时,十千世界震动。
距阿沙玛沙不远之处,我站在经行道上;
所有弟子齐聚一处,来到我的跟前。
犹如公牛在大地吼叫,犹如狮子王般咆哮;
如鳄鱼般嘶鸣,将招致怎样的果报?
“我在沙塔之旁,称扬正自觉者;”
如今,世尊、导师,已入母胎。
为他们说法之后,我赞颂大牟尼;
送走自己的弟子们后,我结跏趺坐。
我的体力确已耗尽,被这极重之病所摧;
忆念最殊胜的佛陀之后,我便于该处命终。
当时的众弟子齐聚之后,便堆起了火葬的柴堆;
他们抬起我的遗体,安放在柴堆之上。
绕火葬堆后,于头顶合掌;
他们为忧箭所刺,聚集悲泣。
当他们悲泣之时,我来到火葬堆旁;
我是你们的导师,善慧者,莫要忧愁。
你们应当为自己的利益而精勤,日夜不懈;
你们莫要放逸,时机已为你们现前。
在其余的劫中,我混迹于轮回中流转;
我不曾知恶趣,这是供养的果报。
正如在迦提咖月里,众多树木繁花盛开;
我也在适当的时节,被大仙人催开绽放。
十万劫前,我曾赞叹佛陀;
我不曾知恶趣,这便是赞叹的果报。
显示巴利原文 ‘‘Pabbate himavantamhi, devalo nāma tāpaso; Tattha me caṅkamo āsi, amanussehi māpito. ‘‘Jaṭābhārena bharito, kamaṇḍaludharo sadā; Uttamatthaṃ gavesanto, vipinā nikkhamiṃ tadā. ‘‘Cullāsītisahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ; Sakakammābhipasutā, vasanti vipine tadā. ‘‘Assamā abhinikkhamma, akaṃ pulinacetiyaṃ; Nānāpupphaṃ samānetvā, taṃ cetiyamapūjayiṃ. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, assamaṃ pavisāmahaṃ; Sabbe sissā samāgantvā, etamatthaṃ pucchiṃsu maṃ . ‘‘‘Pulinena kato thūpo , yaṃ tvaṃ deva massati; Mayampi ñātumicchāma, puṭṭho ācikkha no tuvaṃ’. ‘‘‘Niddiṭṭhā nu mantapade, cakkhumanto mahāyasā; Te kho ahaṃ namassāmi, buddhaseṭṭhe mahāyase’. ‘‘‘Kīdisā te mahāvīrā, sabbaññū lokanāyakā; Kathaṃvaṇṇā kathaṃsīlā, kīdisā te mahāyasā’. ‘‘‘Bāttiṃsalakkhaṇā buddhā, cattālīsadijāpi ca; Nettā gopakhumā tesaṃ, jiñjukā phalasannibhā. ‘‘‘Gacchamānā ca te buddhā, yugamattañca pekkhare; Na tesaṃ jāṇu nadati, sandhisaddo na suyyati. ‘‘‘Gacchamānā ca sugatā, uddharantāva gacchare; Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ, buddhānaṃ esa dhammatā. ‘‘‘Asambhītā ca te buddhā, migarājāva kesarī; Nevukkaṃsenti attānaṃ, no ca vambhenti pāṇinaṃ. ‘‘‘Mānāvamānato muttā, samā sabbesu pāṇisu; Anattukkaṃsakā buddhā, buddhānaṃ esa dhammatā. ‘‘‘Uppajjantā ca sambuddhā, ālokaṃ dassayanti te; Chappakāraṃ pakampenti, kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ. ‘‘‘Passanti nirayañcete, nibbāti nirayo tadā; Pavassati mahāmegho, buddhānaṃ esa dhammatā. ‘‘‘Īdisā te mahānāgā, atulā ca mahāyasā; Vaṇṇato anatikkantā, appameyyā tathāgatā’. ‘‘‘Anumodiṃsu me vākyaṃ, sabbe sissā sagāravā; Tathā ca paṭipajjiṃsu, yathāsatti yathābalaṃ’. ‘‘Paṭipūjenti pulinaṃ, sakakammābhilāsino; Saddahantā mama vākyaṃ, buddhasakkatamānasā . ‘‘Tadā cavitvā tusitā, devaputto mahāyaso; Uppajji mātukucchimhi, dasasahassi kampatha. ‘‘Assamassāvidūramhi, caṅkamamhi ṭhito ahaṃ; Sabbe sissā samāgantvā, āgacchuṃ mama santike. ‘‘Usabhova mahī nadati, migarājāva kūjati; Susumārova saḷati, kiṃ vipāko bhavissati. ‘‘Yaṃ pakittemi sambuddhaṃ, sikatāthūpasantike; So dāni bhagavā satthā, mātukucchimupāgami. ‘‘Tesaṃ dhammakathaṃ vatvā, kittayitvā mahāmuniṃ; Uyyojetvā sake sisse, pallaṅkamābhujiṃ ahaṃ. ‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ. ‘‘Sabbe sissā samāgantvā, akaṃsu citakaṃ tadā; Kaḷevarañca me gayha, citakaṃ abhiropayuṃ. ‘‘Citakaṃ parivāretvā, sīse katvāna añjaliṃ; Sokasallaparetā te, vikkandiṃsu samāgatā. ‘‘Tesaṃ lālappamānānaṃ, agamaṃ citakaṃ tadā; ‘Ahaṃ ācariyo tumhaṃ, mā socittha sumedhasā. ‘‘‘Sadatthe vāyameyyātha, rattindivamatanditā; Mā vo pamattā ahuttha , khaṇo vo paṭipādito’. ‘‘Sake sissenusāsitvā, devalokaṃ punāgamiṃ; Aṭṭhārasa ca kappāni, devaloke ramāmahaṃ. ‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Anekasatakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ. ‘‘Avasesesu kappesu, vokiṇṇo saṃsariṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, uppādassa idaṃ phalaṃ . ‘‘Yathā komudike māse, bahū pupphanti pādapā; Tathevāhampi samaye, pupphitomhi mahesinā. ‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿布林伍巴达咖长老宣说了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinuppādako thero imā gāthāyo
7. 布林伍巴达咖长老譬喻显示巴利原文
Pulinuppādakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8. 达拉尼亚长老譬喻显示巴利原文
8. Taraṇiyattheraapadānaṃ
“世尊乃是见义者、自觉者、世间导师;
如来行至韦那提河畔。”
“那水栖之龟,从水中出;
我怀着渡佛陀的心愿,走近了世间导师。
“愿佛陀,那位见义的大牟尼,登上我身;
我将渡你,你正是苦之终结者。”
知我心念,见义的广大名声者;
登我背脊,世间导师安住其上。
从我忆得自身起,从我获得智慧来;
当足底被触碰之时,我从未感受过这样的快乐。
正自觉者渡过河后,这位见义的大名声者;
立于河岸,宣说了这些偈颂。
只要心识还在转动,我便渡过恒河之流;
而这位富有智慧的龟王,救渡了我。
依此佛陀的渡越,与慈心之力;
将在十八百劫中,于天界享福。
「从天界来此人间,由善根所激励;
于一座上坐已,将渡越疑惑之流。」
犹如肥沃的良田,纵使播下的种子稀少,
当雨水适时降落,果实便能令耕者喜悦。
同样地,这座佛田,是正自觉者所宣说——
当雨水适时而降,果实将令我满足。
我已致力于精勤,寂静而无依着;
遍知一切漏后,我安住于无漏。
十八百劫之前,我曾造下此业;
我不见恶趣,这便是渡越的果报。
显示巴利原文 ‘‘Atthadassī tu bhagavā, sayambhū lokanāyako; Vinatā nadiyā tīraṃ , upāgacchi tathāgato. ‘‘Udakā abhinikkhamma, kacchapo vārigocaro; Buddhaṃ tāretukāmohaṃ, upesiṃ lokanāyakaṃ. ‘‘‘Abhirūhatu maṃ buddho, atthadassī mahāmuni; Ahaṃ taṃ tārayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, atthadassī mahāyaso; Abhirūhitvā me piṭṭhiṃ, aṭṭhāsi lokanāyako. ‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ; Sukhaṃ me tādisaṃ natthi, phuṭṭhe pādatale yathā. ‘‘Uttaritvāna sambuddho, atthadassī mahāyaso; Nadītīramhi ṭhatvāna, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yāvatā vattate cittaṃ, gaṅgāsotaṃ tarāmahaṃ; Ayañca kacchapo rājā, tāresi mama paññavā. ‘‘‘Iminā buddhataraṇena, mettacittavatāya ca; Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati. ‘‘‘Devalokā idhāgantvā, sukkamūlena codito; Ekāsane nisīditvā, kaṅkhāsotaṃ tarissati. ‘‘‘Yathāpi bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ; Sammādhāre pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ . ‘‘‘Tathevidaṃ buddhakhettaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ; Sammādhāre pavacchante, phalaṃ maṃ tosayissati’. ‘‘Padhānapahitattomhi, upasanto nirūpadhi; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是传闻,具寿达拉尼亚长老说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo
达拉尼亚长老譬喻·第八显示巴利原文
Taraṇiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
法喜长老譬喻·第九显示巴利原文
9. Dhammaruciyattheraapadānaṃ
当燃灯佛——那位胜利者——为须弥陀授记时,
从今以后,于无量劫中,此人当得成佛。
他的生母,将名摩耶;
父亲名为净饭,他将名为乔达摩。
精勤修习苦行,行此难行之事;
于菩提树下,大名声者将成就正觉。
伍巴帝萨与果利答,将为最上首弟子;
名为阿难者,将侍奉这位胜者。
差摩与伍巴喇瓦那,将成为最上首的女弟子;
吉答与阿拉瓦咖,将成为最上首的近事男。
库久塔拉与难达之母,将成为最上首的近事女;
这位勇士的菩提树,名为阿萨他树。
那时我为学童,名曰美伽,善学;
听闻了善慧大牟尼的殊胜授记。
与那位善慧而心怀悲悯者相处之后,
当那位勇者出家时,我也与他一同出家。
于巴帝摩卡中防护,于五根中防护,
清净活命、具念的勇者,奉行胜者之教诫。
我如此安住时,便被一恶友,
被驱入非行,从善道毁逐。
我沦为妄念的奴隶,从教法中退堕;
后来受那恶友鼓动,而行弑母。
我造作了无间业,以邪恶之心行杀害;
从彼处死后,投生于极可怖的大阿鼻地狱。
堕入恶趣后,长久在轮回中受苦;
再也未能见到善慧的英雄、人中牛王。
“在此劫中,我于大海为鱼,名为帝弥罗鱼;”
我望见海中有一艘船,便为觅食而游近。
商人们看见我,心生恐惧,便忆念起无上的佛陀;
听到他们高声赞叹:“乔达摩”这一盛名。
忆念前生的住处后,我便从那里命终;
生于舍卫城一个富足的婆罗门家族。
我曾名法喜,厌弃一切恶;
年方七岁时,我见世间光,
往大祇园后,出家为无家者;
我日夜之中,三次礼敬佛陀。
长久以来,具足百福相好,依顺次清净之因缘;
今日我得以善见,你无与伦比的身躯。
久积的黑暗,已为我所破除;久涸的河流,已枯竭;
长久以来清净无垢,智慧之眼已得净化,大牟尼。
“久远以来你所具足的,未曾失坏,虽隔漫长岁月,今又相逢。”
“今日与你再度相遇,乔达摩,所造的业确实不会磨灭。”
“善来,确实于我善来……(中略)……佛陀的教诫已作。”
显示巴利原文 ‘‘Yadā dīpaṅkaro buddho, sumedhaṃ byākarī jino; ‘Aparimeyye ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati. ‘‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati; Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo. ‘‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ; Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso. ‘‘‘Upatisso kolito ca, aggā hessanti sāvakā; Ānando nāma nāmena , upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ. ‘‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā; Citto āḷavako ceva, aggā hessantupāsakā. ‘‘‘Khujjuttarā nandamātā, aggā hessantupāsikā; Bodhi imassa vīrassa, assatthoti pavuccati’. ‘‘Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino; Āmoditā naramarū, namassanti katañjalī. ‘‘Tadāhaṃ māṇavo āsiṃ, megho nāma susikkhito; Sutvā byākaraṇaṃ seṭṭhaṃ, sumedhassa mahāmune. ‘‘Saṃvisaṭṭho bhavitvāna, sumedhe karuṇāsaye ; Pabbajantañca taṃ vīraṃ, sahāva anupabbajiṃ. ‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu; Suddhājīvo sato vīro, jinasāsanakārako. ‘‘Evaṃ viharamānohaṃ, pāpamittena kenaci; Niyojito anācāre, sumaggā paridhaṃsito. ‘‘Vitakkavasiko hutvā, sāsanato apakkamiṃ; Pacchā tena kumittena, payutto mātughātanaṃ. ‘‘Akariṃ ānantariyaṃ , ghātayiṃ duṭṭhamānaso; Tato cuto mahāvīciṃ, upapanno sudāruṇaṃ. ‘‘Vinipātagato santo, saṃsariṃ dukkhito ciraṃ; Na puno addasaṃ vīraṃ, sumedhaṃ narapuṅgavaṃ. ‘‘Asmiṃ kappe samuddamhi, maccho āsiṃ timiṅgalo; Disvāhaṃ sāgare nāvaṃ, gocaratthamupāgamiṃ. ‘‘Disvā maṃ vāṇijā bhītā, buddhaseṭṭhamanussaruṃ; Gotamoti mahāghosaṃ, sutvā tehi udīritaṃ. ‘‘Pubbasaññaṃ saritvāna, tato kālaṅkato ahaṃ; Sāvatthiyaṃ kule iddhe, jāto brāhmaṇajātiyaṃ. ‘‘Āsiṃ dhammaruci nāma, sabbapāpajigucchako; Disvāhaṃ lokapajjotaṃ, jātiyā sattavassiko. ‘‘Mahājetavanaṃ gantvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Upemi buddhaṃ tikkhattuṃ, rattiyā divasassa ca. ‘‘Tadā disvā muni āha, ciraṃ dhammarucīti maṃ; Tatohaṃ avacaṃ buddhaṃ, pubbakammapabhāvitaṃ. ‘‘Suciraṃ satapuññalakkhaṇaṃ, patipubbena visuddhapaccayaṃ; Ahamajjasupekkhanaṃ vata, tava passāmi nirupamaṃ viggahaṃ . ‘‘Suciraṃ vihatattamo mayā, sucirakkhena nadī visositā; Suciraṃ amalaṃ visodhitaṃ, nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune. ‘‘Cirakālasamaṅgito tayā, avinaṭṭho punarantaraṃ ciraṃ; Punarajjasamāgato tayā, na hi nassanti katāni gotama. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿法喜长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammaruciyo thero imā gāthāyo
第九 法喜长老譬喻显示巴利原文
Dhammaruciyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
第十 娑罗村曼达比亚长老譬喻显示巴利原文
10. Sālamaṇḍapiyattheraapadānaṃ
喜见世尊,自生者、最上人;
乐于远离的正自觉者,前往娑罗林。
我离开隐居处,进入林野;
为寻觅树根与果实,那时我在林中漫游。
在那里,我见到了正自觉者——那令人悦目、名声远播者;
善坐入定,辉耀于大林之中。
我于佛陀上方,立起四柱;
造作精善的亭阁,以娑罗花覆盖其上。
七日之间,我守护着娑罗花覆盖的亭阁;
于彼处心生净信,我礼敬最胜佛陀。
那时,世尊从定中出起;
他垂目一轭之量,人中至尊安然坐下。
毕亚达西导师有位弟子,名唤瓦鲁那;
“以百千自在者,他来到导师面前。”
毕亚达西世尊,世间最胜,人中最上者;
于比丘僧团中安坐,胜者微微一笑。
阿那律是为侍者,追随导师毕亚达西;
偏袒一肩,整理好衣袍,我向大牟尼请白:
世尊,导师现此微笑,有何因缘?
我不见有任何处所,是福德不于中成熟的;
不论在天界或是人间,处所决不匮乏。
居于天界者,福德具足;
他的会众所及之处,皆有娑罗树林覆盖。
在那里,以天界的舞蹈、歌唱与音乐,
寂静者常得欢悦,专注于福德之业。
从彼处命终之后,此人将重返人间;
纵在人间,亦将时时受荫于娑罗华盖。
此处歌舞相伴,铙钹和鸣,专注一心,
“他们将恒常围绕于我,这便是供养佛陀的果报。”
太阳升起之时,降下娑罗花雨;
与福德之业相应,于一切时中降下。
经十八百劫,从乌迦卡族诞生;
以乔达摩为姓,将成为世间导师。
为其法嗣,由法所生的亲子;
遍知一切诸漏,无漏者即般涅槃。
“对于现观法者,将有娑罗树的荫蔽;”
火葬柴堆燃烧之际,其上便有覆盖。
称赞了果报之后,可爱见大牟尼
在大众中宣说正法,以法雨令众满足。
我于三十劫中,在诸天界作天王;
我曾六十次、七次成为转轮王。
从彼天界来到人间,我获得广大的安乐;
这娑罗树冠覆盖此处,正是供养亭的果报。
这是我的最后有,这是最后的生之流转;
于此亦将有娑罗树,常年覆盖。
令大牟尼、乔达摩、释迦牛王心生欢喜,
我已抵达不动之处,舍离了胜败。
一千八百劫前,我供养了佛陀,
我不记得曾堕恶趣,这是供养佛陀的果报。
显示巴利原文 ‘‘Ajjhogāhetvā sālavanaṃ, sukato assamo mama; Sālapupphehi sañchanno, vasāmi vipine tadā. ‘‘Piyadassī ca bhagavā, sayambhū aggapuggalo; Vivekakāmo sambuddho, sālavanamupāgami. ‘‘Assamā abhinikkhamma, pavanaṃ agamāsahaṃ; Mūlaphalaṃ gavesanto, āhiṇḍāmi vane tadā. ‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, piyadassiṃ mahāyasaṃ; Sunisinnaṃ samāpannaṃ, virocantaṃ mahāvane. ‘‘Catudaṇḍe ṭhapetvāna, buddhassa uparī ahaṃ; Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā, sālapupphehi chādayiṃ. ‘‘Sattāhaṃ dhārayitvāna, maṇḍapaṃ sālachāditaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, buddhaseṭṭhamavandahaṃ. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, vuṭṭhahitvā samādhito; Yugamattaṃ pekkhamāno, nisīdi purisuttamo. ‘‘Sāvako varuṇo nāma, piyadassissa satthuno; Vasīsatasahassehi, upagacchi vināyakaṃ. ‘‘Piyadassī ca bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sitaṃ pātukarī jino. ‘‘Anuruddho upaṭṭhāko, piyadassissa satthuno; Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, apucchittha mahāmuniṃ. ‘‘‘Ko nu kho bhagavā hetu, sitakammassa satthuno; Kāraṇe vijjamānamhi, satthā pātukare sitaṃ’. ‘‘‘Sattāhaṃ sālacchadanaṃ , yo me dhāresi māṇavo; Tassa kammaṃ saritvāna, sitaṃ pātukariṃ ahaṃ. ‘‘‘Anokāsaṃ na passāmi, yattha puññaṃ vipaccati; Devaloke manusse vā, okāsova na sammati. ‘‘‘Devaloke vasantassa, puññakammasamaṅgino; Yāvatā parisā tassa, sālacchannā bhavissati. ‘‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca; Ramissati sadā santo, puññakammasamāhito. ‘‘‘Yāvatā parisā tassa, gandhagandhī bhavissati; Sālassa pupphavasso ca, pavassissati tāvade. ‘‘‘Tato cutoyaṃ manujo, mānusaṃ āgamissati; Idhāpi sālacchadanaṃ, sabbakālaṃ dharissati . ‘‘‘Idha naccañca gītañca, sammatāḷasamāhitaṃ; Parivāressanti maṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘‘Uggacchante ca sūriye, sālavassaṃ pavassati; Puññakammena saṃyuttaṃ, vassate sabbakālikaṃ. ‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. ‘‘‘Dhammaṃ abhisamentassa, sālacchannaṃ bhavissati; Citake jhāyamānassa, chadanaṃ tattha hessati’. ‘‘Vipākaṃ kittayitvāna, piyadassī mahāmuni; Parisāya dhammaṃ desesi, tappento dhammavuṭṭhiyā. ‘‘Tiṃsakappāni devesu, devarajjamakārayiṃ; Saṭṭhi ca sattakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Devalokā idhāgantvā, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ; Idhāpi sālacchadanaṃ, maṇḍapassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo; Idhāpi sālacchadanaṃ, hessati sabbakālikaṃ. ‘‘Mahāmuniṃ tosayitvā, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ; Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
确是这样,尊者娑罗村曼达比亚长老宣说了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo
娑罗村曼达比亚长老譬喻第十。显示巴利原文
Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
尘堆衣品第四十九显示巴利原文
Paṃsukūlavaggo ekūnapaññāsamo.
渡者、喜法者,与娑罗曼荼喜者;
共有二百偈颂,另加十九偈。
显示巴利原文 Paṃsukūlaṃ buddhasaññī, bhisado ñāṇakittako; Candanī dhātupūjī ca, pulinuppādakopi ca. Taraṇo dhammaruciko, sālamaṇḍapiyo tathā; Satāni dve honti gāthā, ūnavīsatimeva ca.
50. 金卡尼花品显示巴利原文
50. Kiṅkaṇipupphavaggo
1. 提金卡尼花长老譬喻显示巴利原文
1. Tikiṅkaṇipupphiyattheraapadānaṃ
“如迦尼咖拉花般光耀闪烁,坐于山间,”
我见到了离尘的佛陀——毗婆尸,世间导师。
我捧起三朵金卡尼花,以作供养;
礼敬正自觉者之后,我朝南方走去。
以那善作的业,依着意愿与誓愿,
舍弃人身之后,我便往生三十三天。
自九十一劫前,我即敬奉彼佛,
我不曾知晓恶趣,这便是礼敬佛陀的果报。
我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
如龙象挣脱系缚,我安住于无漏。
「四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀的教诫已成就。」
显示巴利原文 ‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, paggayha abhiropayiṃ; Sambuddhamabhipūjetvā, gacchāmi dakkhiṇāmukho. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如闻,具寿提金卡尼花长老宣说这些显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikiṅkaṇipupphiyo thero imā
偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
提金卡尼花长老譬喻品第一显示巴利原文
Tikiṅkaṇipupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 尘堆衣供养长老譬喻显示巴利原文
2. Paṃsukūlapūjakattheraapadānaṃ
距雪山不远处,有座山名叫伍当嘎那;
那里,我看见一件尘堆衣,悬挂在树枝上。
那时,我采下三朵金嘎尼花,
满怀欢喜,以欣悦之心供养了粪扫衣。
以此善妙之业,与清净的愿心,
我舍弃人身之后,便往生三十三天。
从九十一劫前我造下那个业以来,
我不曾经历恶趣,因为曾供养阿拉汉的幢旗。
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Himavantassāvidūre , udaṅgaṇo nāma pabbato; Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumaggamhi vilambitaṃ. ‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, ocinitvānahaṃ tadā; Haṭṭho haṭṭhena cittena, paṃsukūlamapūjayiṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pūjitvā arahaddhajaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿尘堆衣供养者长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlapūjako thero imā gāthāyo
尘堆衣供养者长老譬喻·第二显示巴利原文
Paṃsukūlapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 国兰达花长老譬喻经显示巴利原文
3. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ
往昔我曾为林务工,依父母之意而生活;
我以猎杀牲畜维生,于此中毫无善法可言。
我的住处附近,三界的导师;
具眼者出于悲愍,为我示现了三足印。
“当我看见名为帝沙的导师那留下的足印;”
怀着欢喜之心而生欢喜,我将净信安奉于双足。
见科拉达树繁花盛开,那依地生长的树木;
我连同花萼一并采来,虔诚供养最胜之足。
以那善作的业,与愿心所起的决意;
舍弃人身之后,我便转生三十三天。
无论我投生何处,或为天人,或为人类;
我拥有拘兰达迦花般的肤色,成为殊妙光辉者。
从今九十二劫以前,我那时所造的业;
我不曾知道恶趣,这是足礼拜的果报。
确实,我幸得“善来”……(中略)……已成就佛陀的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ; Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati. ‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako; Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā. ‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno; Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ; Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ . ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Koraṇḍakachavi homi, suppabhāso bhavāmahaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿国兰达花长老宣说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo
国兰达花长老譬喻第三显示巴利原文
Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
紫矿花长老譬喻第四显示巴利原文
4. Kiṃsukapupphiyattheraapadānaṃ
见紫矿花开,即合掌举起;
忆念最胜之佛,我于空中敬礼。
以此善作之业,及此心愿与誓愿;
舍弃人身之后,我即往生三十三天。
从今回溯第三十一劫,彼时我所造的那个业;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
显示巴利原文 ‘‘Kiṃsukaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, ākāse abhipūjayiṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据传,尊者紫矿花长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kiṃsukapupphiyo thero imā gāthāyo
紫矿花长老譬喻第四显示巴利原文
Kiṃsukapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. 半布施者长老譬喻显示巴利原文
5. Upaḍḍhadussadāyakattheraapadānaṃ
莲华上世尊的弟子,名曰善生;
为寻粪扫衣,他当时行于垃圾堆中。
在汉萨城时,我曾是他人的佣仆;
布施了半件衣之后,我以头面礼敬。
凭借此善行、此意愿与誓求,
弃舍人身之后,我往生三十三天。
三十三次为天帝,我统领天界王权;
七十七度,我成为转轮圣王。
广大的地方王权,其数不可算计;
以半件衣的布施,我欢喜而无怖畏。
今日我若愿意,连同我的林野与山岳——
我能以麻布覆盖身体,这便是布施半件衣的果报。
十万劫前,我那时所行的布施;
我不曾经历恶趣,这便是半件衣的果报。
于我,确是善来……(中略)……佛陀的教法,我已奉行。
“四无碍解……(中略)……佛陀的教法,我已奉行。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttarabhagavato , sujāto nāma sāvako; Paṃsukūlaṃ gavesanto, saṅkāre carate tadā. ‘‘Nagare haṃsavatiyā, paresaṃ bhatako ahaṃ; Upaḍḍhadussaṃ datvāna, sirasā abhivādayiṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tettiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ; Sattasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Upaḍḍhadussadānena, modāmi akutobhayo. ‘‘Icchamāno cahaṃ ajja, sakānanaṃ sapabbataṃ; Khomadussehi chādeyyaṃ, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
诚然,具寿半布施者长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upaḍḍhadussadāyako thero imā
诸偈颂已宣说。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
半衣施者长老譬喻第五。显示巴利原文
Upaḍḍhadussadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
酥油团施者长老譬喻第六。显示巴利原文
6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ
善思惟的世尊,世间最胜者,人中的牛王;
坐于大林之中,为风病所逼恼。
见已,心生净信,我奉上酥油团;
由已作、已积集的缘故,这恒河是巴吉拉提河。
了知我的心意,便化作蜜糖;
遍满四洲的这些树木、乔木、大地所生者。
了知我的心意,它们便成为如意树;
我曾五十次为天帝,行使天王之权。
我曾五十一次成为转轮王;
所领地方王权广大,其数不可称计。
于九十四劫前,我曾作此布施;
我不曾知有恶趣,此即供养酥油团之果报。
“我得此善来,真是殊胜……乃至……已作佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Sucintitaṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ. ‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ; Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ. ‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama; Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā ; Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te; Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ. ‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿酥油团施者长老诵出了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo
酥油团施者长老譬喻第六显示巴利原文
Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 水施者长老譬喻显示巴利原文
7. Udakadāyakattheraapadānaṃ
“在莲华上佛陀的无上比丘僧团中,”
“我以净信与欢喜,盛满了水瓶。”
在山顶,在树梢,或在空中,或在地上,
“每当我想用水时,它便迅速为我现起。”
“十万劫前,我那时所作的布施,”
我不曾知晓恶趣,这便是布施水的果报。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttarabuddhassa , bhikkhusaṅghe anuttare; Pasannacitto sumano, pānīghaṭamapūrayiṃ. ‘‘Pabbatagge dumagge vā, ākāse vātha bhūmiyaṃ; Yadā pānīyamicchāmi, khippaṃ nibbattate mama. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿水施者长老说这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakadāyako thero imā gāthāyo
水施者长老之譬喻第七。显示巴利原文
Udakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8. 沙塔长老譬喻显示巴利原文
8. Pulinathūpiyattheraapadānaṃ
他名为那拉达,是一位结发苦行者,修持猛烈的苦行;
有一万四千弟子侍奉于我。
“我于独处寂静时,心中这样思惟:”
“一切世人皆礼敬我,我则无所礼敬。”
“我无教诫之人,亦无任何说法者;”
“无阿阇梨,无亲教师,我安住于山林之中。”
“我应寻求堪受供养之处,寻求堪受恭敬、堪应修习之人,”
“我将依止而安住,无人会加呵责。”
河岸平缓,渡口良好,令人悦意的河流;
布满清净的沙滩,离我的庵不远。
那时,我前往阿玛莉咖河,
我堆起沙滩,建了一座沙塔。
那些已成正自觉、灭尽诸有的牟尼;
诸佛之塔正是如此,我便依此而作相。
“造了沙塔之后,我将它化作金色;”
我以三千朵金铃花作供养。
清晨与傍晚,我皆礼敬,心生喜悦,合掌作礼;
犹如正觉者亲临面前,我向那沙堆塔庙礼敬。
每当烦恼生起,依止在家生活的诸寻便生起;
我忆念那善建的塔,即刻便加以省察。
依止商队领袖与导师而安住;
尊者,与诸烦恼共住,与您实不相称。
每当忆念塔时,恭敬便油然而生;
我驱除了恶寻,如龙蜕去旧皮;
虽如此安住,死王仍来逼迫;
于彼处命终之后,我往生梵天界。
住满寿数,我便往生于三十三天;
八十次为天帝,执掌天王之治。
啊!我的塔建得真好,阿利咖河也清晰得见;
于沙滩上建塔,我已抵达不动之地。
对于志求善法、执持精要的众生,
无所谓田与非田,唯有行道才是成就者。
犹如力士能横渡大海,
他取了一小块木片,便纵身跃入大湖。
凭依此木,我将渡越大海;
以精勤与努力,人得以渡越海洋。
同样地,我所造的业,虽微小而少;
依此业故,我超越了轮回。
当最后有到来时,为善根所驱使;
我生于舍卫城,大富豪家。
我的父母具足信心,皆已皈依佛陀;
这两者皆为见道者,依教而行。
取来菩提树枝,他们建造了金塔;
傍晚时分,他们在释迦子面前恭敬礼拜。
在布萨日,他们将金塔移开;
他们称扬佛陀的功德,度过了三夜。
一见塔时,我便忆起沙滩支提;
我于一座之间,证得了阿拉汉果。
显示巴利原文 ‘‘Himavantassāvidūre , yamako nāma pabbato; Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā. ‘‘Nārado nāma nāmena, jaṭilo uggatāpano; Catuddasasahassāni, sissā paricaranti maṃ. ‘‘Paṭisallīnako santo, evaṃ cintesahaṃ tadā; ‘Sabbo jano maṃ pūjeti, nāhaṃ pūjemi kiñcanaṃ. ‘‘‘Na me ovādako atthi, vattā koci na vijjati; Anācariyupajjhāyo, vane vāsaṃ upemahaṃ. ‘‘‘Upāsamāno yamahaṃ, garucittaṃ upaṭṭhahe; So me ācariyo natthi, vanavāso niratthako. ‘‘‘Āyāgaṃ me gavesissaṃ, garuṃ bhāvaniyaṃ tathā; Sāvassayo vasissāmi, na koci garahissati’. ‘‘Uttānakūlā nadikā, supatitthā manoramā; Saṃsuddhapulinākiṇṇā, avidūre mamassamaṃ. ‘‘Nadiṃ amarikaṃ nāma, upagantvānahaṃ tadā; Saṃvaḍḍhayitvā pulinaṃ, akaṃ pulinacetiyaṃ. ‘‘Ye te ahesuṃ sambuddhā, bhavantakaraṇā munī; Tesaṃ etādiso thūpo, taṃ nimittaṃ karomahaṃ. ‘‘Karitvā pulinaṃ thūpaṃ, sovaṇṇaṃ māpayiṃ ahaṃ; Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, sahasse tīṇi pūjayiṃ. ‘‘Sāyapātaṃ namassāmi, vedajāto katañjalī; Sammukhā viya sambuddhaṃ, vandiṃ pulinacetiyaṃ. ‘‘Yadā kilesā jāyanti, vitakkā gehanissitā; Sarāmi sukataṃ thūpaṃ, paccavekkhāmi tāvade. ‘‘Upanissāya viharaṃ, satthavāhaṃ vināyakaṃ; Kilese saṃvaseyyāsi, na yuttaṃ tava mārisa. ‘‘Saha āvajjite thūpe, gāravaṃ hoti me tadā; Kuvitakke vinodesiṃ, nāgo tuttaṭṭito yathā. ‘‘Evaṃ viharamānaṃ maṃ, maccurājābhimaddatha; Tattha kālaṅkato santo, brahmalokamagacchahaṃ. ‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tidive upapajjahaṃ; Asītikkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ , vipākaṃ anubhomahaṃ; Dhātīsatasahassāni, parivārenti maṃ bhave. ‘‘Thūpassa pariciṇṇattā, rajojallaṃ na limpati; Gatte sedā na muccanti, suppabhāso bhavāmahaṃ. ‘‘Aho me sukato thūpo, sudiṭṭhāmarikā nadī; Thūpaṃ katvāna pulinaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ. ‘‘Kusalaṃ kattukāmena, jantunā sāragāhinā; Natthi khettaṃ akhettaṃ vā, paṭipattīva sādhakā . ‘‘Yathāpi balavā poso, aṇṇavaṃ taritussahe; Parittaṃ kaṭṭhamādāya, pakkhandeyya mahāsaraṃ. ‘‘Imāhaṃ kaṭṭhaṃ nissāya, tarissāmi mahodadhiṃ; Ussāhena vīriyena, tareyya udadhiṃ naro. ‘‘Tatheva me kataṃ kammaṃ, parittaṃ thokakañca yaṃ; Taṃ kammaṃ upanissāya, saṃsāraṃ samatikkamiṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, sukkamūlena codito; Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake. ‘‘Saddhā mātā pitā mayhaṃ, buddhassa saraṇaṃ gatā; Ubho diṭṭhapadā ete, anuvattanti sāsanaṃ. ‘‘Bodhipapaṭikaṃ gayha, soṇṇathūpamakārayuṃ; Sāyapātaṃ namassanti, sakyaputtassa sammukhā. ‘‘Uposathamhi divase, soṇṇathūpaṃ vinīharuṃ; Buddhassa vaṇṇaṃ kittentā, tiyāmaṃ vītināmayuṃ. ‘‘Saha disvānahaṃ thūpaṃ, sariṃ pulinacetiyaṃ; Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
第二十二诵品。显示巴利原文
Dvāvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
我追寻着那位英雄——法军的统帅;
离家之后,我于他座前出家。
七岁那年,我证得了阿拉汉果;
具眼的佛陀了知我的功德后,便为我授具足戒。
我尚在孩童之时,便已完成应作之事;
在释迦之子的教法中,我今已办应作之事。
已超越一切怨仇与怖畏,已超越一切执着的仙人;
大雄,我是您的弟子,这便是金塔的果报。
“我的到来,确是善来……乃至……已成就佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Gavesamāno taṃ vīraṃ, dhammasenāpatiddasaṃ; Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ tassa santike. ‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā. ‘‘Dārakeneva santena, kiriyaṃ niṭṭhitaṃ mayā; Kataṃ me karaṇīyajja, sakyaputtassa sāsane. ‘‘Sabbaverabhayātīto, sabbasaṅgātigo isi; Sāvako te mahāvīra, soṇṇathūpassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿布林塔布比亚长老诵出了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinathūpiyo thero imā gāthāyo
布林塔布比亚长老譬喻·第八显示巴利原文
Pulinathūpiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
第九·芦苇屋施者长老譬喻显示巴利原文
9. Naḷakuṭidāyakattheraapadānaṃ
在离喜马拉雅山不远处,有一座山名叫哈利答;
自生者那拉达,那时正安住于树下。
我搭好芦苇屋后,用草盖住屋顶;
我将经行处清扫干净,供养了自生者。
凭借那善作的业,以及内心的意愿与誓愿,
我舍弃人身之后,往生三十三天。
在那里,我有善造的宫殿,由芦苇屋化现而成;
高六十由旬,宽三十由旬。
在十四个劫里,我于天界享受妙乐;
七十一度,我作天王。
登上法殿,具足一切相好;
我随所愿,安住于释迦子的教法中。
距今三十一劫前,我于当时所造的业;
我不见有恶趣,此是芦苇屋之果报。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Himavantassāvidūre , hārito nāma pabbato; Sayambhū nārado nāma, rukkhamūle vasī tadā. ‘‘Naḷāgāraṃ karitvāna, tiṇena chādayiṃ ahaṃ; Caṅkamaṃ sodhayitvāna, sayambhussa adāsahaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, naḷakuṭikanimmitaṃ; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. ‘‘Catuddasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ; Ekasattatikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ. ‘‘Catutiṃsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Dhammapāsādamāruyha, sabbākāravarūpamaṃ; Yadicchakāhaṃ vihare, sakyaputtassa sāsane. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷakuṭiyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿芦苇屋施者长老说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷakuṭidāyako thero imā gāthāyo
第九,芦苇屋施者长老譬喻显示巴利原文
Naḷakuṭidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
第十,毕亚喇果施者长老譬喻显示巴利原文
10. Piyālaphaladāyakattheraapadānaṃ
往昔我乃猎鹿人,时于林中游行;
我见到了离尘的佛陀,他已到达一切法的彼岸。
我取来毕亚喇果,供养最胜佛陀;
我满怀净信,亲手供养这无上福田、大雄勇者。
距今三十一劫前,我曾作此果的供养;
我不见恶趣之处,此即是果施的果报。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, vipine vicaraṃ tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. ‘‘Piyālaphalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Puññakkhettassa vīrassa, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālaphaladāyako thero imā
说此偈已。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
毕亚喇果施者长老譬喻 第十显示巴利原文
Piyālaphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
金卡尼花品 第五十显示巴利原文
Kiṅkaṇipupphavaggo paññāsamo.
金卡尼花、粪扫衣、竹篮与紫矿树;
半衣者、施油者、净水与造塔者。
编苇匠者为第九,毗耶罗果施与者;
一百零一偈,及其后九偈。
显示巴利原文 Kiṅkaṇī paṃsukūlañca, koraṇḍamatha kiṃsukaṃ; Upaḍḍhadussī ghatado, udakaṃ thūpakārako. Naḷakārī ca navamo, piyālaphaladāyako; Satamekañca gāthānaṃ, navakañca taduttari.
此即品摄颂——显示巴利原文
Atha vagguddānaṃ –
弥勒品、跋陀利,乃至一次扫地者;
独住者、毗醯多迦、世间、沙罗花;
芦苇屋、粪扫衣,乃至金迦尼花。
显示巴利原文 Metteyyavaggo bhaddāli, sakiṃsammajjakopi ca; Ekavihārī vibhītakī, jagatī sālapupphiyo. Naḷāgāraṃ paṃsukūlaṃ, kiṅkaṇipupphiyo tathā; Asīti dve ca gāthāyo, catuddasasatāni ca.
弥勒品·十集显示巴利原文
Metteyyavaggadasakaṃ.
51. 咖尼咖喇品显示巴利原文
51. Kaṇikāravaggo
1. 提咖尼咖喇花长老譬喻显示巴利原文
1. Tikaṇikārapupphiyattheraapadānaṃ
名为苏美度的正自觉者,具足三十二殊胜相;
喜乐远离的正自觉者,前往了喜马拉雅山。
进入喜马拉雅山之后,那位无上悲悯的牟尼,
结跏趺坐,人中至上者便端坐于此。
「那时我是持明者,是虚空中的行者;
手持善成的三叉戟,那时我游于空中。
「犹如山顶之火,犹如满月之月;
佛陀在林间放光,犹如娑罗树王绚然盛开。
从林中走出,来到这名为“佛光辉”的殊胜者面前;
见其身如芦苇火焰之色,我即生起净信。
我探寻之际,望见了那天香馥郁的咖尼咖拉花;
我采下三朵花,以此供养最胜佛陀。
仗着佛陀的威神力,那时我的三朵花,
茎向上举,花朝下覆,为导师作荫蔽。
以此善作之业,以此意愿与誓愿,
舍弃人间之身后,我便往生三十三天。
在那里,我有一座善造的天宫,名为‘咖尼咖哩’;
天宫高六十由旬,宽三十由旬;
有千根柱、百道横梁,幢幡花鬘悬为严饰;
十万天兵,于我天宫之中显现。
有金所成、宝所成的,也有赤宝所成的;
更有水晶卧榻,随心所欲,称意如愿。
偌大昂贵之床,铺有棉褥与毛毯;
纯色的长毛毯,配着绯红的枕垫。
我从住处出离后,行于天界游历;
每当我想要出行时,天众便在面前引导。
我站在花下,上有覆帷遮身;
方圆百由旬,遍覆着迦尼迦罗花。
在那里,以舞蹈、歌唱、铙钹与种种演奏,
我耽乐于嬉戏之娱,贪着诸欲而欢喜。
在那里饮食之后,我便在三十三天中享乐;
与天女众一同,我在最胜的天宫之中欢喜度日。
我五百次为天王,
三百次为转轮王;
地方王权广大,其数量不可称计。
于有有之间流转,我获得大财富;
我的财富无有匮乏,这是供养佛陀的果报。
我在二有中流转,或在天界,或在人界;
我不知有其他趣处,这是礼敬佛陀的果报。
我生于两类家族:刹帝利与婆罗门;
我不生于卑贱家族,这是礼敬佛陀的果报。
象车、马车、轿舆、华盖车;
我获得这一切,此是礼敬佛陀之果。
成群的女仆、成群的男仆、盛装严饰的女子;
这一切我皆获得,正是供养佛陀之果。
憍奢耶毛毯、麻布与棉布;
这一切我皆获得,正是供养佛陀之果。
新衣、新果、新上味饮食;
我获得这一切,此是供养佛陀所得之果。
咀嚼此,享用此,安卧于此卧具;
我所获得的这一切,皆是供养佛的果报。
我于一切处受人供养,名声远扬;
我常拥有广大的随众,眷属坚固不可破坏。
成为金色之身后,我辗转于诸有之间轮回;
我不曾经历容色衰减,这正是供养佛陀的果报。
从天界命终之后,为善根所策励,
生于舍卫城,在巨富极盛之家。
舍弃五欲功德后,我出家而为无家者;
年仅七岁,我证得了阿拉汉果。
具眼的佛陀了知我的功德,令我受具足戒;
我年纪虽轻却堪受供养,这便是供养佛陀的果报。
我的天眼清净,我于定善巧;
我已抵达神通的彼岸,此即供养佛陀的果报。
「我已证得无碍解,于神足而得善巧;
我已抵达诸法的彼岸,此即供养佛陀的果报。
于三万劫中,我供养彼佛陀;
我未曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
犹如龙象断除系缚,我安住于无漏。
我来到佛陀面前,真是善来;
三明已证得,佛陀的教法已奉行。
四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀的教诫已圆满。
显示巴利原文 ‘‘Sumedho nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo; Vivekakāmo sambuddho, himavantamupāgamiṃ. ‘‘Ajjhogayha himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni; Pallaṅkamābhujitvāna, nisīdi purisuttamo. ‘‘Vijjādharo tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ; Tisūlaṃ sukataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā. ‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā; Vane obhāsate buddho, sālarājāva phullito. ‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare; Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā, disvā cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ; Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ. ‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā; Uddhaṃvaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. ‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu , dhajāluharitāmayaṃ; Satasahassaniyyūhā, byamhe pātubhaviṃsu me. ‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayāpi ca; Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā . ‘‘Mahārahañca sayanaṃ, tūlikāvikatīyutaṃ; Uddhalomikaekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ . ‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ; Yadā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato. ‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama; Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyapātamupaṭṭhahuṃ; Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā. ‘‘Tattha naccehi gītehi, tāḷehi vāditehi ca; Ramāmi khiḍḍāratiyā, modāmi kāmakāmihaṃ. ‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā; Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame. ‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Bhavābhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso abbhuggato mama; Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā; Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati; Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave; Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake. ‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā; Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ; Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido; Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
如是,提咖尼咖喇花长老宣说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikaṇikārapupphiyo thero imā
这些偈颂已宣说。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
提咖尼咖喇花长老譬喻·第一显示巴利原文
Tikaṇikārapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 一钵施者长老譬喻显示巴利原文
2. Ekapattadāyakattheraapadānaṃ
在汉萨瓦蒂城,我曾为陶师;
我见到了离尘的佛陀,渡越瀑流,无有诸漏。
我将善作的泥钵,施予最胜的佛陀;
将钵施予世尊——那正直者、如是者。
我每当生于有中,即得金盘;
银制的、金制的,以及宝石所成的垫褥。
我受用钵食,这是福业之果报;
于名声与财富之中,我成为最上者。
「犹如在良田中,即使播下少许种子;
若得适当灌溉,果实便令农夫欢喜。」
如是此钵施,植于佛陀田;
当喜悦之流降注时,其果必将令我满足。
凡世间所有福田,以及僧团与众,
无有能与佛陀的福田相媲美者,它能予一切有情安乐。
九十一劫以前,我曾布施此钵;
我不曾经历恶趣,这是施钵的果报。
我今得此善来,实为善来……(中略)……世尊的教诫,我已成就。
显示巴利原文 ‘‘Nagare haṃsavatiyā, kumbhakāro ahosahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ. ‘‘Sukataṃ mattikāpattaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Pattaṃ datvā bhagavato, ujubhūtassa tādino. ‘‘Bhave nibbattamānohaṃ, soṇṇathāle labhāmahaṃ; Rūpimaye ca sovaṇṇe, taṭṭike ca maṇīmaye. ‘‘Pātiyo paribhuñjāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ; Yasānañca dhanānañca , aggabhūto ca homahaṃ. ‘‘Yathāpi bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ; Sammādhāraṃ pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ. ‘‘Tathevidaṃ pattadānaṃ, buddhakhettamhi ropitaṃ; Pītidhāre pavassante, phalaṃ maṃ tosayissati. ‘‘Yāvatā khettā vijjanti, saṅghāpi ca gaṇāpi ca; Buddhakhettasamo natthi, sukhado sabbapāṇinaṃ. ‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama; Ekapattaṃ daditvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pattamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pattadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,尊者一钵施长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapattadāyako thero imā gāthāyo
一钵施者长老譬喻第二显示巴利原文
Ekapattadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 迦苏玛拉果片长老譬喻显示巴利原文
3. Kāsumāraphaliyattheraapadānaṃ
如迦尼迦罗花一般闪耀,安坐山间之间;
我见离尘的佛陀,世间最胜之人中牛王。
心净信、意欢喜,合掌于头顶;
“我以咖苏莉玛咖花供养最胜佛陀。”
“三十一劫前,我那时供养了果实;”
“我不曾知有恶趣,这是施果的果报。”
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ. ‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ; Kāsumārikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据传,具寿迦苏玛拉果片长老即说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāsumāraphaliyo thero imā gāthāyo
“他这样说道。”显示巴利原文
Abhāsitthāti.
迦苏玛拉果片长老譬喻 第三显示巴利原文
Kāsumāraphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
四、阿婆多颇利耶长老譬喻显示巴利原文
4. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ
“具千光辉的世尊,自生者、无能胜者;”
从宴坐起身后,为入村行乞而出发。”
我手捧果实,望见人中之牛,便上前亲近;
心怀净信与喜悦,我供养了阿瓦德果。
自那次供养果实以来,已经九十四劫;
我不见恶趣,此是施果之果报。
显示巴利原文 ‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito; Vivekā uṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami. ‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Pasannacitto sumano, avaṭaṃ adadiṃ phalaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿阿瓦德帕利亚长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo
“我已宣说。”显示巴利原文
Abhāsitthāti.
阿瓦德帕利亚长老譬喻第四显示巴利原文
Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. 巴达果片长老之譬喻显示巴利原文
5. Pādaphaliyattheraapadānaṃ
「金色之正觉者,诸供养之纳受者;
他行于道路时,我供养了巴达果。」
自那时供养水果以来,已历经九十一劫;
我不知有恶趣,此即施水果的果报。
善来,于我确是善来……(中略)……佛陀的教诫已成就。
“四无碍解……(中略)……于佛陀的教法,已作所作。”
显示巴利原文 ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, pādaphalaṃ adāsahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿巴达果片长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādaphaliyo thero imā gāthāyo
“他作此说已。”显示巴利原文
Abhāsitthāti.
巴达果片长老譬喻 第五显示巴利原文
Pādaphaliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
马图隆嘎果施与长老譬喻 第六显示巴利原文
6. Mātuluṅgaphaladāyakattheraapadānaṃ
如炽燃的迦尼迦罗花,如圆满的月轮;
犹如燃烧的灯树,我亲见了那位世间导师。
我手持马都楞咖果,以清净的双手,
以净信心,供养给那位导师、应受供养的勇士。
距今三十一劫前,我供养了那个果,
我不复知有恶趣,这是施果的果报。
“我得此善来,真是殊胜……乃至……已作佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ; Jalantaṃ dīparukkhaṃva, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Mātuluṅgaphalaṃ gayha, adāsiṃ satthuno ahaṃ; Dakkhiṇeyyassa vīrassa , pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿马图隆嘎果施与长老说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mātuluṅgaphaladāyako thero imā
宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
第六 马图隆嘎果施者长老譬喻显示巴利原文
Mātuluṅgaphaladāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
第七 阿揭利果施者长老譬喻显示巴利原文
7. Ajeliphaladāyakattheraapadānaṃ
名为阿朱诺的正自觉者,那时住于雪山;
具足明行、善巧于定的牟尼。
“取来一瓮量的阿结利与命命果,
取来伞叶,我供养导师。”
自九十四劫前,我那时所施的果报;
我未曾识知恶趣,这便是施果的果报。
显示巴利原文 ‘‘Ajjuno nāma sambuddho, himavante vasī tadā; Caraṇena ca sampanno, samādhikusalo muni. ‘‘Kumbhamattaṃ gahetvāna, ajeliṃ jīvajīvakaṃ; Chattapaṇṇaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿阿揭利果施长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajeliphaladāyako thero imā
诸偈颂已说。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
阿揭利果施长老譬喻·第七显示巴利原文
Ajeliphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
八、阿摩德果长老譬喻显示巴利原文
8. Amodaphaliyattheraapadānaṃ
对那金色身相的正自觉者,诸供养的受者;
他正行于路上时,我供养了阿摩德果。
自九十一劫前,我便施此果;
我不见恶趣,这是施果的果报。
我的到来,实是善来……(中略)……已奉行佛陀的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, amodamadadiṃ phalaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿阿摩德果片长老说此偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā amodaphaliyo thero imā gāthāyo
阿摩陀果长老譬喻第八显示巴利原文
Amodaphaliyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 多罗果施长老譬喻显示巴利原文
9. Tālaphaladāyakattheraapadānaṃ
世尊名为百光,是自生者、无能胜者;
从独处中起身后,便外出行乞。
我手持果实,望见人中最胜者,便上前亲近;
我以净信与欢喜心,供养了多罗果。
自我施与那果实以来,至今已历九十四劫;
我不曾知有恶趣,此即施果之果报。
显示巴利原文 ‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito; Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami. ‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Pasannacitto sumano, tālaphalaṃ adāsahaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿答喇果施与长老便这样说了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tālaphaladāyako thero imā gāthāyo
第九 答喇果施长老譬喻显示巴利原文
Tālaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
第十 那利盖拉果施长老譬喻显示巴利原文
10. Nāḷikeraphaladāyakattheraapadānaṃ
那时,在槃头摩帝城,我是一名园丁;
我见到离尘的佛陀,行走在无染的虚空;
我手拿着椰子果,供养最上的佛陀;
“那具大名声的寂静者,立于空中,伸手纳受。”
为我生长资财,带来现法之乐;
以清净心,将果实供养佛陀之后,
那时我获得了喜悦,以及广大最上的安乐;
他无论生于何处,宝物便在那里生起。
九十一劫前,我那次布施的果实;
我不识恶趣,这便是施果的果报。
我得清净天眼,我善巧于定;
我已到达神通的彼岸,这便是施果的果报。
显示巴利原文 ‘‘Nagare bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase. ‘‘Nāḷikeraphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Ākāse ṭhitako santo, paṭiggaṇhi mahāyaso. ‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho; Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā. ‘‘Adhigacchiṃ tadā pītiṃ, vipulañca sukhuttamaṃ; Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ; Abhiññāpāramippatto, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿那利盖拉果施与长老宣说此偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāḷikeraphaladāyako thero imā
诸偈颂已宣说。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
那利盖拉果施与长老譬喻第十。显示巴利原文
Nāḷikeraphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
迦尼迦罗品 第五十一显示巴利原文
Kaṇikāravaggo ekapaññāsamo.
迦尼迦罗一叶、迦苏马利,以及瓦答;
巴当、马度楞嘎及阿结哩摩达玛;
如是答喇、那哩格喇,这些偈颂于此处计;
共一百偈颂,无减无增。
显示巴利原文 Kaṇikārekapattā ca, kāsumārī tathāvaṭā; Pādañca mātuluṅgañca, ajelīmodameva ca. Tālaṃ tathā nāḷikeraṃ, gāthāyo gaṇitā viha; Ekaṃ gāthāsataṃ hoti, ūnādhikavivajjitaṃ.
52. 果施者品显示巴利原文
52. Phaladāyakavaggo
1. 古兰吉亚果施长老譬喻显示巴利原文
1. Kurañciyaphaladāyakattheraapadānaṃ
“往昔我为猎鹿者,游于林中,
我见到了离尘的佛陀,已达一切法彼岸者。
我手持库兰吉亚果,供养最胜佛陀,
以清净的双手,供养如来的福田。
从今三十一劫前,我那时所布施的果,
我不曾堕入恶趣,这是施果的果报。
我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
犹如龙象挣断系缚,我安住于无漏。
四无碍解,及八解脱,
六神通悉皆证得,佛陀的教诫已成就。
显示巴利原文 ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. ‘‘Kurañciyaphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Puññakkhettassa tādino, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿古兰吉亚果施与长老即说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kurañciyaphaladāyako thero imā
他宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
古兰吉亚施果长老譬喻第一显示巴利原文
Kurañciyaphaladāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
咖毕塔施果长老譬喻第二显示巴利原文
2. Kapitthaphaladāyakattheraapadānaṃ
金色身相的正自觉者,诸供养之受者,
正行于街道之时,我奉上了咖毕他果。
距今九十一劫前,我那时所奉的果实,
我不见有恶趣,这便是布施之果报。
我此善来,甚是吉祥……(中略)……佛陀的教法,我已奉行圆满。
显示巴利原文 ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kapitthaṃ adadiṃ phalaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如上所述,具寿咖毕塔果施与长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kapitthaphaladāyako thero imā
诸偈已说。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
施与咖毕塔果长老譬喻第二显示巴利原文
Kapitthaphaladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 国桑巴果片长老譬喻显示巴利原文
3. Kosambaphaliyattheraapadānaṃ
如闪耀的峰顶,天中之天、人中之牛王;
他行于路上时,我供养了拘桑巴果。
距今三十一劫前,我那时所布施的果;
我不知有恶趣,此是施果之果报。
显示巴利原文 ‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kosambaṃ adadiṃ tadā. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿拘睒弥果长老说此偈:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kosambaphaliyo thero imā gāthāyo
拘睒婆果长老譬喻·第三显示巴利原文
Kosambaphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
四、启他迦花长老譬喻显示巴利原文
4. Ketakapupphiyattheraapadānaṃ
维那答河之畔,无上士曾安住;
我见离尘佛陀,一心善定。
那时,我以蜜香的给答迦花,
以净信心与悦意,我供养最胜佛陀。
自我以那朵花作供养以来,已历经九十一劫;
我不曾知晓恶趣,这便是供养佛陀的果报。
于我,这实是善来……(中略)……已奉行佛陀的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Vinatānadiyā tīre, vihāsi purisuttamo; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ. ‘‘Madhugandhassa pupphena, ketakassa ahaṃ tadā; Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿盖德咖花长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ketakapupphiyo thero imā gāthāyo
第四 盖德咖花长老譬喻显示巴利原文
Ketakapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
第五 那嘎花长老譬喻显示巴利原文
5. Nāgapupphiyattheraapadānaṃ
金色之身的正自觉者,一切供养的受者;
当他行于道路上时,我以龙华花作供养。
从九十一劫前至今,我曾供养此花,
我不见有恶趣,这是供养佛陀的果报。
于我而言,这真是善来啊……(中略)……我已奉行佛陀的教法。
显示巴利原文 ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, nāgapupphaṃ apūjayiṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿那嘎花长老说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgapupphiyo thero imā gāthāyo
那嘎花长老譬喻第五。显示巴利原文
Nāgapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
阿朱那花长老譬喻显示巴利原文
6. Ajjunapupphiyattheraapadānaṃ
那时,在旃陀跋伽河畔,我为紧那罗;
我见到了离尘离垢的佛陀——自觉者、不可战胜者。
心具净信,意怀喜悦,心生欢喜,合掌;
取来阿朱那花,供养自觉者。
以此善作之业,及此意乐与誓愿;
舍弃紧那罗身后,我往生三十三天。
三十六次作天帝释,我行使天王之权;
十次为转轮圣王,我行使大王之权。
地方王权虽广,算数不可计;
种子播于良田,啊!我献给自生者!
“我具善德,出家为无家者;”
“今日,我在释迦子的教法中,堪受供养。”
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ kinnaro tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ. ‘‘Pasannacitto sumano, vedajāto katañjalī; Gahetvā ajjunaṃ pupphaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā kinnaraṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ; Dasakkhattuṃ cakkavattī, mahārajjamakārayiṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sukhette vappitaṃ bījaṃ, sayambhumhi aho mama . ‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Pūjāraho ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿阿朱那花长老诵出了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajjunapupphiyo thero imā gāthāyo
“如是说已。”显示巴利原文
Abhāsitthāti.
阿朱那花长老譬喻第六显示巴利原文
Ajjunapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 古德迦花长老譬喻显示巴利原文
7. Kuṭajapupphiyattheraapadānaṃ
“离雪山不远,有座山名为瓦沙喇;”
名为善见的佛陀,住在群山之间。
我持雪山之花,升入虚空;
在那里我见到了正自觉者——渡越瀑流、无漏的圣者。
我取了库答迦花,在头顶合掌礼敬;
我将它供养给佛陀——那自生者、大仙人。
距今三十一劫前,我供养了那朵花;
从此我再不知恶趣,这便是供佛所感的果报。
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Himavantassāvidūre, vasalo nāma pabbato; Buddho sudassano nāma, vasate pabbatantare. ‘‘Pupphaṃ hemavantaṃ gayha, vehāsaṃ agamāsahaṃ; Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ. ‘‘Pupphaṃ kuṭajamādāya, sire katvāna añjaliṃ ; Buddhassa abhiropesiṃ, sayambhussa mahesino. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
相传,具寿古德迦花长老说了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭajapupphiyo thero imā gāthāyo
古德迦花长老譬喻第七显示巴利原文
Kuṭajapupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8. 果萨想长老譬喻显示巴利原文
8. Ghosasaññakattheraapadānaṃ
我曾是猎鹿者,游走于山林密林间;
我见到了离尘的佛陀,为天众所恭敬围绕。
“阐明四圣谛,开示不死之境;
我从顶髻者、世间亲族处,听闻了甘美的法。
“以此音声,我对无等无对者心生净信;”
在那里,他令心清净,便超越了更上而难超越的‘有’。
距今三十一劫之前,我曾获得那个想;
我不见有恶趣,这便是声想的果报。
显示巴利原文 ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe vipine ahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, devasaṅghapurakkhataṃ. ‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ; Assosiṃ madhuraṃ dhammaṃ, sikhino lokabandhuno. ‘‘Ghose cittaṃ pasādesiṃ, asamappaṭipuggale; Tattha cittaṃ pasādetvā, uttariṃ duttaraṃ bhavaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ghosasaññāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者果萨想长老宣说此偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghosasaññako thero imā gāthāyo
声想长老譬喻第八。显示巴利原文
Ghosasaññakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
施一切果长老譬喻显示巴利原文
9. Sabbaphaladāyakattheraapadānaṃ
名为瓦卢那,是位通达咒术的婆罗门;
舍弃十子之后,我那时便进入林中。
建好精舍,善为分布,令人心悦;
建好叶屋之后,我便安住在林中。
莲华上佛,世间解,诸供养的受者;
他为了救度我,来到我的精舍。
整个森林之中,遍满广大光明;
仗着佛陀的威神力,那时整个森林一片辉耀。
亲睹那位最胜者、如是者的佛陀之神变后,
我取过钵盂,以果实行供养。
你挑起担子,在我身后跟随而来;
待僧团受用之后,你将获得福德。
我取了钵盂,供养比丘僧团
于彼处,心生净信,我便往生兜率天。
于彼处,以天舞、天歌、天乐,
由福业所系,我恒享安乐。
无论我投生何处——天界也好,人间也好——
我的财物从无匮乏,这便是布施所感的果报。
四方大洲所及之处,连同海洋与山岳;
供养佛陀果实之后,我成为自在者。
凡我鸟群,翱翔于空中;
它们皆随顺于我,此即是布施果实的果报。
凡在林野之中,所有夜叉、鬼神与罗刹;
乃至瓮形鬼与金翅鸟,也来侍奉我。
鸠槃荼、狗、蜜蜂,以及虻与蚊两者;
他们也都随顺于我,这便是布施所得的果报。
名为苏般那的鸟,生有翅膀,力大无穷;
他们也来皈依我,这便是施果的果报。
那些长寿的龙众,具足神通,声名远播;
他们也随顺于我,这便是施果的果报。
“狮子、虎、豹,熊、狼与鬣狗;”
他们亦随我调伏,这便是施果之果。
住于药草丛中者,与住于虚空者;
一切众生都来皈依我,这便是施果之果。
极难见、极微妙,甚深,善开示;
我触证后安住其中,这便是施果之果。
抵达证智之彼岸,为善根所策励;
遍知一切漏已,我安住于无漏。
具足三明与神通,佛子享有广大名声;
在成就天耳通者之中,我便是其中一位。
百千劫前,我曾施与彼果;
我不再知有恶趣,这便是布施果报之果。
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Varuṇo nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū; Chaḍḍetvā dasaputtāni, vanamajjhogahiṃ tadā. ‘‘Assamaṃ sukataṃ katvā, suvibhattaṃ manoramaṃ; Paṇṇasālaṃ karitvāna, vasāmi vipine ahaṃ. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama assamaṃ. ‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, obhāso vipulo ahu; Buddhassa ānubhāvena, pajjalī vipinaṃ tadā. ‘‘Disvāna taṃ pāṭihīraṃ, buddhaseṭṭhassa tādino; Pattapuṭaṃ gahetvāna, phalena pūjayiṃ ahaṃ. ‘‘Upagantvāna sambuddhaṃ, sahakhārimadāsahaṃ; Anukampāya me buddho, idaṃ vacanamabravi. ‘Khāribhāraṃ gahetvāna, pacchato ehi me tuvaṃ; Paribhutte ca saṅghamhi, puññaṃ tava bhavissati’. ‘‘Puṭakantaṃ gahetvāna, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ. ‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca; Puññakammena saṃyuttaṃ, anubhomi sadā sukhaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Yāvatā caturo dīpā, sasamuddā sapabbatā; Phalaṃ buddhassa datvāna, issaraṃ kārayāmahaṃ. ‘‘Yāvatā me pakkhigaṇā, ākāse uppatanti ce; Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, yakkhā bhūtā ca rakkhasā; Kumbhaṇḍā garuḷā cāpi, pāricariyaṃ upenti me. ‘‘Kumbhā soṇā madhukārā, ḍaṃsā ca makasā ubho; Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Supaṇṇā nāma sakuṇā, pakkhijātā mahabbalā; Tepi maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Yepi dīghāyukā nāgā, iddhimanto mahāyasā; Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā; Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Osadhītiṇavāsī ca, ye ca ākāsavāsino; Sabbe maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Sududdasaṃ sunipuṇaṃ, gambhīraṃ suppakāsitaṃ; Phassayitvā viharāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Vimokkhe aṭṭha phusitvā, viharāmi anāsavo; Ātāpī nipako cāhaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ye phalaṭṭhā buddhaputtā, khīṇadosā mahāyasā; Ahamaññataro tesaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Abhiññāpāramiṃ gantvā, sukkamūlena codito; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. ‘‘Tevijjā iddhipattā ca, buddhaputtā mahāyasā; Dibbasotasamāpannā, tesaṃ aññataro ahaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施一切果长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbaphaladāyako thero imā gāthāyo
施一切果长老之譬喻 第九显示巴利原文
Sabbaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10. 持莲花长老之譬喻显示巴利原文
10. Padumadhārikattheraapadānaṃ
「离雪山不远,有座山,名为罗马沙;
「那时,有一位佛陀,名唤桑巴瓦,露地而住。
「我从住所出,手持莲花,
持了一日后,我便返回了住处。
距今三十一劫前,我供养了那位佛陀;
我不曾经历恶趣,这便是供养佛陀的果报。
善来,实我之来,诚为善来……(中略)……佛陀的教法,我已践行圆满。
四无碍解皆已证得……(中略)……佛陀的教法,我已践行圆满。
显示巴利原文 ‘‘Himavantassāvidūre , romaso nāma pabbato; Buddhopi sambhavo nāma, abbhokāse vasī tadā. ‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, padumaṃ dhārayiṃ ahaṃ; Ekāhaṃ dhārayitvāna, bhavanaṃ punarāgamiṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿持莲花长老诵出了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumadhāriko thero imā gāthāyo
持莲花长老譬喻第十显示巴利原文
Padumadhārikattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
施果品第五十二显示巴利原文
Phaladāyakavaggo dvepaññāsamo.
其摄颂如下:显示巴利原文
Tassuddānaṃ –
库兰吉花、咖毕他花,憍赏弥花、给答咖花;
那咖花、阿朱那花,库答吉花、声称者。
长老给予一切果,正是那持莲花者;
此处有八十偈,此外更有三偈。
显示巴利原文 Kurañciyaṃ kapitthañca, kosambamatha ketakaṃ; Nāgapupphajjunañceva, kuṭajī ghosasaññako. Thero ca sabbaphalado, tathā padumadhāriko; Asīti cettha gāthāyo, tisso gāthā taduttari.
53. 施草品显示巴利原文
53. Tiṇadāyakavaggo
施草束长老譬喻显示巴利原文
1. Tiṇamuṭṭhidāyakattheraapadānaṃ
距雪山不远,有座山名为兰巴咖;
就在那里,帝沙正自觉者于露地经行。
从前我是猎鹿者,游走在森林与密林之间;
见到那位天中之天,我以一把草献上供养;
为设佛陀的坐处,我以此草供养,令心得净信;
礼敬正自觉者之后,我便朝北方而去。
才离去不久,兽王便向我扑击;
受狮子扑击后,我于彼处丧命。
临命终时我所作之业,乃于无漏之最胜佛陀;
如离弦之箭善得解脱,我即往生天界。
彼处有一妙柱,为福业所化现;
千节百球,悬有幢幡,呈翡翠色。
从它流散出的光辉,犹如百光之日升腾;
为天女众所围绕,我随心所欲而享乐。
从诸天没后,为善根所策励;
来至人间,我已证诸漏尽。
九十四劫前,我曾布施坐具;
我不见恶趣,这便是草束的果报。
我的烦恼皆已烧尽,一切有已被根除;
如龙象已断系缚,我安住于无漏。
四无碍解,与八解脱;
六神通皆已作证,佛陀的教诫已经成就。
显示巴利原文 ‘‘Himavantassāvidūre , lambako nāma pabbato; Tattheva tisso sambuddho, abbhokāsamhi caṅkami. ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ; Disvāna taṃ devadevaṃ, tiṇamuṭṭhimadāsahaṃ. ‘‘Nisīdanatthaṃ buddhassa, datvā cittaṃ pasādayiṃ; Sambuddhaṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ uttarāmukho. ‘‘Aciraṃ gatamattassa , migarājā apothayi ; Sīhena pothito santo, tattha kālaṅkato ahaṃ. ‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, buddhaseṭṭhe anāsave; Sumutto saravegova, devalokamagacchahaṃ. ‘‘Yūpo tattha subho āsi, puññakammābhinimmito; Sahassakaṇḍo satabheṇḍu, dhajālu haritāmayo. ‘‘Pabhā niddhāvate tassa, sataraṃsīva uggato; Ākiṇṇo devakaññāhi, āmodiṃ kāmakāmihaṃ. ‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Āgantvāna manussattaṃ, pattomhi āsavakkhayaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, nisīdanamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, tiṇamuṭṭhe idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是传闻,具寿施草束长老曾宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo
施草束长老譬喻·第一显示巴利原文
Tiṇamuṭṭhidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 施床长老譬喻显示巴利原文
2. Mañcadāyakattheraapadānaṃ
于毗婆尸佛,世间最胜者、如是者;
我以净信心,亲手供养了一张床。
我获得了象乘、马乘与天乘;
以此床的布施,我证得了诸漏尽。
自从供施那张床以来,已经过了九十一劫;
我不曾堕入恶趣,这便是供养床的果报。
“我的到来,实是善来……乃至……已成就佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Vipassino bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Ekamañcaṃ mayā dinnaṃ, pasannena sapāṇinā. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbayānaṃ samajjhagaṃ; Tena mañcakadānena, pattomhi āsavakkhayaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ mañcamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, mañcadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施床长老说这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañcadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
施床长老本生第二显示巴利原文
Mañcadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 皈依行者长老本生显示巴利原文
3. Saraṇagamaniyattheraapadānaṃ
那时我们登船,有比丘、邪命外道及我;
当船解体时,那位比丘施与我皈依。
从今三十一劫前,他那次所施与的皈依;
我确然不知有恶趣,这就是皈依的果报。
“我的到来,实是善来……乃至……佛陀的教诫,已作圆满。”
显示巴利原文 ‘‘Āruhimha tadā nāvaṃ, bhikkhu cājīviko cahaṃ; Nāvāya bhijjamānāya, bhikkhu me saraṇaṃ adā. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ so me saraṇaṃ adā; Duggatiṃ nābhijānāmi, saraṇagamane phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿皈依行长老说此诸偈:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo
皈依行者长老譬喻·第三显示巴利原文
Saraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
施涂油者长老譬喻·第四显示巴利原文
4. Abbhañjanadāyakattheraapadānaṃ
在班度马帝城,我曾住在王家园林中;
那时我身着皮衣,手持水瓶。
我见到无垢的佛陀,自觉者、无能胜者;
那位精勤者、奋发者,是禅修者,乐于禅那,得大自在。
于诸欲中悉皆成就者,已渡暴流、无漏者;
见已,我心生净信、意悦,即以涂油供养。
九十一劫前,我行此涂油供养时;
我不见有恶趣,这便是涂油的果报。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Nagare bandhumatiyā, rājuyyāne vasāmahaṃ; Cammavāsī tadā āsiṃ, kamaṇḍaludharo ahaṃ. ‘‘Addasaṃ vimalaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ; Padhānaṃ pahitattaṃ taṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ vasiṃ . ‘‘Sabbakāmasamiddhiñca, oghatiṇṇamanāsavaṃ; Disvā pasanno sumano, abbhañjanamadāsahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, abbhañjanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施涂油长老说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā abbhañjanadāyako thero imā gāthāyo
施涂油长老譬喻第四显示巴利原文
Abbhañjanadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. 施布长老譬喻显示巴利原文
5. Supaṭadāyakattheraapadānaṃ
毗婆尸世间导师,从日中的住处出;
供养轻软胜衣后,我于天界欢喜了一整劫。
九十一劫前,我曾布施胜衣;
我从不识恶趣,这便是布施胜衣之果报。
显示巴利原文 ‘‘Divāvihārā nikkhanto, vipassī lokanāyako; Lahuṃ supaṭakaṃ datvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, supaṭakamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, supaṭassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施布长老宣说了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā supaṭadāyako thero imā gāthāyo
施布长老本生第五显示巴利原文
Supaṭadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
第六 施杖长老本生显示巴利原文
6. Daṇḍadāyakattheraapadānaṃ
我深入林中,那时砍下竹子;
我将它做成支撑物后,向僧团作了广大布施。
以此心净信,我礼敬善持戒者;
我施与拄杖后,便面朝北方而去。
自从我施彼杖以来,已历经九十四劫;
我不曾知晓恶趣,这便是施杖的果报。
于我,确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已作完毕。
显示巴利原文 ‘‘Kānanaṃ vanamogayha, veḷuṃ chetvānahaṃ tadā; Ālambaṇaṃ karitvāna, saṅghassa adadiṃ bahuṃ . ‘‘Tena cittappasādena, subbate abhivādiya; Ālambadaṇḍaṃ datvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ daṇḍamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, daṇḍadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施杖长老确已说出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā daṇḍadāyako thero imā gāthāyo
施杖长老譬喻 第六显示巴利原文
Daṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
第二十三诵品显示巴利原文
Tevīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
供养山莲者长老本生显示巴利原文
7. Girinelapūjakattheraapadānaṃ
往昔我为猎鹿人,游于密林之中,
见到离尘无垢的佛陀,已抵达一切法之彼岸。
对于那位具大悲心、乐于饶益一切众生者,
我以净信心与善悦意,供养了尼喇花。
从今三十一劫前,我供养了那朵花,
我不曾了知恶趣,此是供养佛陀的果报。
善来,于我真为善来……(中略)……佛陀的教诫,我已奉行。
显示巴利原文 ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. ‘‘Tasmiṃ mahākāruṇike, sabbasattahite rate; Pasannacitto sumano, nelapupphamapūjayiṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是传闻,具寿山莲供养长老说这些偈:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā girinelapūjako thero imā gāthāyo
第七 山莲供养长老本生显示巴利原文
Girinelapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
第八 菩提扫地长老本生显示巴利原文
8. Bodhisammajjakattheraapadānaṃ
往昔,我于塔庙庭院中,捡起一片被遗弃的菩提叶,
拾取之后又将它丢弃,由此获得了二十倍的果报。
依此业之威力,流转于种种有中,
我轮回于两种生存界,即天界与人界。
从天界命终之后,再来人界受生;
我则受生于两种族姓,即刹帝利与婆罗门。
“诸肢节悉皆具足,身高体围圆满;”
我相貌端正、清净无染,诸肢圆满,无有缺减。
或生于天界人间,无论出生何处;
我于诸有之中,身有金色,如同精炼的黄金。
柔软、温和、润泽,细腻、娇嫩;
我身皮肤恒常如是,因善弃菩提叶故。
无论从何趣而来,当此身现起之时;
尘垢不能沾染——这便是弃叶的果报。
纵遇炎热、风与日晒,或为火所烧灼,
汗不出于身,此是舍弃叶的果报。
「麻风、痈疮、白癜风,以及黑痣、疱疹,
身上癣疥不生,这便是舍弃叶的果报。」
他更有一种功德,于生生世世中现起;
身上无有诸病,是即弃叶之果报。
他更有一种功德,于生生世世中现起;
内心不生苦,这是弃叶之果报。
彼之另一功德,于种种有中现起;
他无敌人,这是弃叶之果报。
他又有一德,在诸有之中生起;
他的受用无有匮乏,这是施食弃叶的果报。
他又有一德,在诸有之中生起;
火、王、贼、水,皆不能令生怖畏。
他另有一功德,于一切有中辗转生起;
奴仆与随从,悉皆成为随顺心意者。
无论寿量长短,一旦生于人间,
于此寿量便不减损,安住直至寿尽。
无论城内城外,市镇与国土,
一切众生皆致力于,渴求增长、希求安乐。
我拥有财富,享有名声,具足吉祥与亲族眷属;
远离怖畏与惊惧,我于一切生存中安住。
天、人、阿修罗,乾闼婆、夜叉、罗刹;
他们全都恒常守护,那在存在中轮回的众生。
“在天界与人间,享尽两种荣耀之后,”
最终证得涅槃,达到无上寂静。
向正自觉者,或向彼导师之菩提;
凡积累功德者,何有难得之事?
于道、果、来世,及禅那、神通、功德中;
我超胜他人,无漏而般涅槃。
我曾得菩提树叶,心生欢喜而弃舍;
我恒常具足此二十支。
「确实,善来于我……(中略)……已行佛陀的教诫。」
显示巴利原文 ‘‘Ahaṃ pure bodhipattaṃ, ujjhitaṃ cetiyaṅgaṇe; Taṃ gahetvāna chaḍḍesiṃ, alabhiṃ vīsatīguṇe. ‘‘Tassa kammassa tejena, saṃsaranto bhavābhave; Duve bhave saṃsarāmi, devatte cāpi mānuse. ‘‘Devalokā cavitvāna, āgantvā mānusaṃ bhavaṃ; Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe. ‘‘Aṅgapaccaṅgasampanno, ārohapariṇāhavā; Abhirūpo suci homi, sampuṇṇaṅgo anūnako. ‘‘Devaloke manusse vā, jāto vā yattha katthaci; Bhave suvaṇṇavaṇṇo ca, uttattakanakūpamo. ‘‘Mudukā maddavā sniddhā , sukhumā sukumārikā; Chavi me sabbadā hoti, bodhipatte suchaḍḍite . ‘‘Yato kutoci gatīsu, sarīre samudāgate; Na limpati rajojallaṃ, vipāko pattachaḍḍite. ‘‘Uṇhe vātātape tassa, aggitāpena vā pana; Gatte sedā na muccanti, vipāko pattachaḍḍite. ‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, tilakā piḷakā tathā; Na honti kāye daddu ca, vipāko pattachaḍḍite. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Rogā na honti kāyasmiṃ, vipāko pattachaḍḍite. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Na hoti cittajā pīḷā, vipāko pattachaḍḍite. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Amittā na bhavantassa, vipāko pattachaḍḍite. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Anūnabhogo bhavati, vipāko pattachaḍḍite. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Aggirājūhi corehi, na hoti udake bhayaṃ. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Dāsidāsā anucarā, honti cittānuvattakā. ‘‘Yamhi āyuppamāṇamhi, jāyate mānuse bhave; Tato na hāyate āyu, tiṭṭhate yāvatāyukaṃ. ‘‘Abbhantarā ca bāhirā , negamā ca saraṭṭhakā; Nuyuttā honti sabbepi, vuddhikāmā sukhicchakā. ‘‘Bhogavā yasavā homi, sirimā ñātipakkhavā; Apetabhayasantāso, bhavehaṃ sabbato bhave. ‘‘Devā manussā asurā, gandhabbā yakkharakkhasā; Sabbe te parirakkhanti, bhave saṃsarato sadā. ‘‘Devaloke manusse ca, anubhotvā ubho yase; Avasāne ca nibbānaṃ, sivaṃ patto anuttaraṃ. ‘‘Sambuddhamuddisitvāna, bodhiṃ vā tassa satthuno; Yo puññaṃ pasave poso, tassa kiṃ nāma dullabhaṃ. ‘‘Magge phale āgame ca, jhānābhiññāguṇesu ca; Aññesaṃ adhiko hutvā, nibbāyāmi anāsavo. ‘‘Purehaṃ bodhiyā pattaṃ, chaḍḍetvā haṭṭhamānaso; Imehi vīsataṅgehi, samaṅgī homi sabbadā. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿扫菩提长老宣说这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhisammajjako thero imā gāthāyo
扫菩提长老譬喻·第八显示巴利原文
Bodhisammajjakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
施余甘子果长老譬喻显示巴利原文
9. Āmaṇḍaphaladāyakattheraapadānaṃ
名为莲花上佛的胜利者,于一切法已达彼岸;
出定之后,世间导师在经行。
那时,他挑起一呵利重的担子,正送来果实;
我看见了无垢的佛陀——那正在经行的大牟尼。」
内心净信、满怀喜悦,于头顶合掌;
向正自觉者顶礼之后,我供养了阿曼达果。
“十万劫前,我供养了那个果;
“我不见有恶趣,这是阿曼达果的果报。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Vuṭṭhahitvā samādhimhā, caṅkamī lokanāyako. ‘‘Khāribhāraṃ gahetvāna, āharanto phalaṃ tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, caṅkamantaṃ mahāmuniṃ. ‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ; Sambuddhaṃ abhivādetvā, āmaṇḍamadadiṃ phalaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, āmaṇḍassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是传闻,具寿施余甘子果长老显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā āmaṇḍaphaladāyako thero imā
宣说这些偈颂已。显示巴利原文
Gāthāyo abhāsitthāti.
施余甘子果长老本事第九。显示巴利原文
Āmaṇḍaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10. 苏甘德长老本事显示巴利原文
10. Sugandhattheraapadānaṃ
于此贤劫,有婆罗门族、大名声者;
姓迦叶,为诸说者中的最胜者。
具足八十随形好,三十二种殊胜相;
身光一寻周遍围绕,光网遍布;
如月清凉抚慰,如日放射光明;
如同云雨般带来清凉,又如大海,是功德的汇聚之处。
如同大地,持戒坚固;如同雪山,禅定不移;
如同虚空,智慧无碍;又如微风,无所系着。
那位大雄,有时于大众中无所畏惧;
宣说诸真理,度脱广大众生。
我徒步经行,来到鹿野苑;
我看见离尘的佛陀,正宣说不死之道。
其音清净悦耳,犹如迦陵频伽之鸣;
复如鹅王之声,令大众悉皆明晓。
亲睹彼天中之天,更闻甜美语声;
舍离丰厚的财物,我出家成为无家者。
如此出家之后,我不久便成多闻者;
成为说法者,具足种种辩才。
在大众集会中,我心怀欢喜,一再地;
我善巧于赞叹,称扬金色者之德。
这位漏尽者、佛陀,无有恼苦,已断疑惑;
已证一切业之灭尽,于依灭尽中得解脱。
这位世尊是佛陀,这位是无上狮子;
为含天人的世间,转动梵轮。
已调御自身、调御他人者;寂静者、令得寂止者;已证涅槃的仙人;
能令入涅槃者、已得安稳者、令大众得安稳者;
英雄、勇士、勇猛者,智者、悲愍者、得自在者;
他已是征服者、胜者,不傲慢,无所执取。
他是不动者、不摇者,是智者、无痴者、无等者,是牟尼;
他是负重者、牛王、龙象、狮子,是释迦之子,于尊贵者中亦堪受敬。
离贪、无垢、梵行成就者,善说、勇健、舍离诤斗者;
无瞋、无刺,无与伦比,自制、清净者;
他是婆罗门、沙门、依怙,是医师,是拔除毒刺者。
持者、持法者、寂静者,作者、引导者、示现者;
令欢喜者、破坏者,断者、流者、受称赞者。
无垢者、无箭刺者,无恼者、无疑惑者;
不动者、离尘者、造作者,香者、言说者、受称叹者。
救度者、作利益者、能作者、成就者;
令达者、相应者、可意者、摧破者、精勤者、苦行者。
平等心者、至极平等者、无伴者、悲愍依止;
不可思议有情、不欺诳者、所作已办者、最胜仙人。
已度疑者、离慢者、不可量者、无可比者;
超一切言语道者、真实者、导至究竟者、胜者。
于彼七精华中最胜者,净信能引不死果;
因此,对佛、法、僧的净信,有大利益。
“以如是等种种功德,此三界中最上之皈依处;”
“于众会中,我如此称扬赞叹,而宣说此法的言谈。”
“我从彼处命终,生于兜率天,领受大乐;”
“从彼处命终,我生于人间,成为善香者。”
“我之气息、口香与体香,”
“我所流出的汗,也恒常带有香气,一切香气皆为我所有。”
“我口中恒常散发芬芳,如同莲花、青莲花与瞻波迦花的香气。”
“这香气遍满四处,恒常飘送,我的身体也全然如是。”
称叹功德的一切义利,其果报确实极为稀有;
所有心得一境者,我今赞叹,请听我说。
宣说佛陀的功德后,为利世间,无可比拟;
我于一切处安乐,僧团具足勇猛者。
名闻具足、安乐、众人所爱,光明具足、相见欢喜;
堪为说法者而不被轻视,无有过失、具足智慧如是。
寿命尽时,供养佛陀者易证涅槃;
我将宣说其因由,请如实地谛听。
依如法的方式,礼敬世尊那寂静的声誉;
无论往生于何处,我都因这份声誉而名闻十方。
作苦之终结者的佛陀,寂静无为的法;
随着赞叹,我成为给予快乐者,有情因此得享安乐。
赞叹佛陀的功德,满怀对佛陀的欢悦;
我因此光彩焕发,令自他都生起爱敬。
胜利者啊,你于外道充斥之处,摧伏了邪执的外道;
宣说功德,我放出光芒,因此成为光辉的导师。
作众人喜爱之事,宣说正自觉者的功德;
犹如秋月,我由此成为可喜见者。
我凭己力,以一切言辞赞叹;
是故,我这辩才无碍、具足种种妙辩的语自在者,赞叹善逝。
那些愚人,心生疑惑,便轻蔑大牟尼;
我以正法降伏他们,并不因此被人轻蔑。
以赞叹佛陀,我除去了诸有情的烦恼;
凭借那业的力量,我成就了离烦恼心。
我教导佛随念,令闻者获得增长;
因此,我具足智慧,善察微妙之义;
一切漏已尽,已渡过轮回之海;
犹如尸弃佛一般,无有执取,我将证得涅槃。
正是于此劫中,我曾赞叹那位胜者;
我不见有恶趣,这便是赞叹佛陀功德的果报。
我的到来确实是善来啊……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena , uppajji vadataṃ varo. ‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo; Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo . ‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro; Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro. ‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā; Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā. ‘‘Sa kadāci mahāvīro, parisāsu visārado; Saccāni sampakāseti, uddharanto mahājanaṃ. ‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso; Āsahaṃ dhanadhaññassa , pahūtassa bahū tadā. ‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, migadāyamupeccahaṃ ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ. ‘‘Visaṭṭhakantavacanaṃ , karavīkasamassaraṃ; Haṃsarutehi nigghosaṃ, viññāpentaṃ mahājanaṃ. ‘‘Disvā devātidevaṃ taṃ, sutvāva madhuraṃ giraṃ; Pahāyanappake bhoge, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Evaṃ pabbajito cāhaṃ, na cirena bahussuto; Ahosiṃ dhammakathiko, vicittapaṭibhāṇavā. ‘‘Mahāparisamajjhehaṃ, haṭṭhacitto punappunaṃ; Vaṇṇayiṃ hemavaṇṇassa, vaṇṇaṃ vaṇṇavisārado. ‘‘Esa khīṇāsavo buddho, anīgho chinnasaṃsayo; Sabbakammakkhayaṃ patto, vimuttopadhisaṅkhaye. ‘‘Esa so bhagavā buddho, esa sīho anuttaro; Sadevakassa lokassa, brahmacakkappavattako. ‘‘Danto dametā santo ca, sametā nibbuto isi; Nibbāpetā ca assattho, assāsetā mahājanaṃ. ‘‘Vīro sūro ca vikkanto , pañño kāruṇiko vasī; Vijitāvī ca sa jino, appagabbo anālayo. ‘‘Aneñjo acalo dhīmā, amoho asamo muni; Dhorayho usabho nāgo, sīho sakko garūsupi. ‘‘Virāgo vimalo brahmā, vādī sūro raṇañjaho; Akhilo ca visallo ca, asamo saṃyato suci. ‘‘Brāhmaṇo samaṇo nātho, bhisakko sallakattako; Yodho buddho sutāsuto , acalo mudito sito . ‘‘Dhātā dhatā ca santi ca, kattā netā pakāsitā; Sampahaṃsitā bhettā ca, chettā sotā pasaṃsitā. ‘‘Akhilo ca visallo ca, anīgho akathaṃkathī; Anejo virajo kattā, gandhā vattā pasaṃsitā. ‘‘Tāretā atthakāretā, kāretā sampadāritā; Pāpetā sahitā kantā, hantā ātāpī tāpaso . ‘‘Samacitto samasamo, asahāyo dayālayo ; Accherasatto akuho, katāvī isisattamo. ‘‘Nittiṇṇakaṅkho nimmāno, appameyyo anūpamo; Sabbavākyapathātīto, sacca neyyantagū jino. ‘‘Sattasāravare tasmiṃ, pasādo amatāvaho; Tasmā buddhe ca dhamme ca, saṅghe saddhā mahatthikā . ‘‘Guṇehi evamādīhi, tilokasaraṇuttamaṃ; Vaṇṇento parisāmajjhe, akaṃ dhammakathaṃ ahaṃ. ‘‘Tato cutāhaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ; Tato cuto manussesu, jāto homi sugandhiko. ‘‘Nissāso mukhagandho ca, dehagandho tatheva me; Sedagandho ca satataṃ, sabbagandhova hoti me . ‘‘Mukhagandho sadā mayhaṃ, padumuppalacampako; Parisanto sadā vāti, sarīro ca tatheva me. ‘‘Guṇatthavassa sabbantaṃ, phalaṃ tu paramabbhutaṃ; Ekaggamanasā sabbe, vaṇṇayissaṃ suṇātha me. ‘‘Guṇaṃ buddhassa vatvāna, hitāya ca na sadisaṃ ; Sukhito homi sabbattha, saṅgho vīrasamāyuto . ‘‘Yasassī sukhito kanto, jutimā piyadassano; Vattā aparibhūto ca, niddoso paññavā tathā. ‘‘Khīṇe āyusi nibbānaṃ, sulabhaṃ buddhabhattino; Tesaṃ hetuṃ pavakkhāmi, taṃ suṇātha yathātathaṃ. ‘‘Santaṃ yasaṃ bhagavato, vidhinā abhivādayaṃ; Tattha tatthūpapannopi , yasassī tena homahaṃ. ‘‘Dukkhassantakaraṃ buddhaṃ, dhammaṃ santamasaṅkhataṃ; Vaṇṇayaṃ sukhado āsiṃ, sattānaṃ sukhito tato. ‘‘Guṇaṃ vadanto buddhassa, buddhapītisamāyuto; Sakantiṃ parakantiñca, janayiṃ tena kantimā. ‘‘Jino te titthikākiṇṇe , abhibhuyya kutitthiye; Guṇaṃ vadanto jotesiṃ , nāyakaṃ jutimā tato. ‘‘Piyakārī janassāpi, sambuddhassa guṇaṃ vadaṃ; Saradova sasaṅkohaṃ, tenāsiṃ piyadassano. ‘‘Yathāsattivasenāhaṃ , sabbavācāhi santhaviṃ; Sugataṃ tena vāgiso, vicittapaṭibhānavā. ‘‘Ye bālā vimatiṃ pattā, paribhonti mahāmuniṃ; Niggahiṃ te saddhammena, paribhūto na tenahaṃ . ‘‘Buddhavaṇṇena sattānaṃ, kilese apanesahaṃ; Nikkilesamano homi, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Sotūnaṃ vuddhimajaniṃ , buddhānussatidesako; Tenāhamāsiṃ sappañño, nipuṇatthavipassako. ‘‘Sabbāsavaparikkhīṇo, tiṇṇasaṃsārasāgaro; Sikhīva anupādāno, pāpuṇissāmi nibbutiṃ. ‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yamahaṃ santhaviṃ jinaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhavaṇṇassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿苏甘德长老诵出了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sugandho thero imā gāthāyo
苏甘德长老本事第十显示巴利原文
Sugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
施草者品·第五十三显示巴利原文
Tiṇadāyakavaggo tepaññāsamo.
施草者、施床者,施庇护与涂油者;
施妙衣者、施杖者,及清净礼敬者。
菩提扫地者、曼陀、善香者,与第十位;
偈颂一百二十三首,于此悉皆计入。
显示巴利原文 Tiṇado mañcado ceva, saraṇabbhañjanappado; Supaṭo daṇḍadāyī ca, nelapūjī tatheva ca. Bodhisammajjako maṇḍo, sugandho dasamoti ca; Gāthāsataṃ satevīsaṃ, gaṇitañcettha sabbaso.
54. 迦旃延品显示巴利原文
54. Kaccāyanavaggo
大迦旃延长老本事显示巴利原文
1. Mahākaccāyanattheraapadānaṃ
“名为莲华上佛的胜者,无恼者、不败的胜利者;
于十万劫前,导师从此生起。
大雄,眼如莲花瓣,面容清净似秋月;
金光晃耀,如日光般明灿。
端严悦目,众相庄严,
超越一切言说之道,为人天所尊敬。
正自觉者觉悟众生,善语者,音声甘美;
悲悯相续之流,于大众中无所畏惧。
他宣说甘美之法,与四圣谛相应;
于痴泥中沉没的有情,他将他们救拔出来。
那时,他独处而行,作为苦行者住在雪山;
从空中前往人间时,我遇见了那位胜者。
来到他的跟前,我听闻了他说法;
那位人中勇者正称扬其声闻弟子的大功德。
我曾以简略宣说,而今以详尽阐明;
既令大众欢喜,亦令我满足,正如这位迦旃延所作一般。
那时,我听闻那令人心悦的言语,心生惊奇;
前往雪山,采得花束。
「供养世间皈依处后,我便希求此圣位;
那时,离诤者知我心愿,便为我授记;
「『你们看此仙人之最,金色皮肤清净光洁;
毛发竖立,双肩丰满,合掌安立不动。
含笑满目,心意趣向佛之色相;
持受法所生者于心,犹如甘露灌沐之相。
「闻迦旃延之德,他住立希求彼位;
在未来世,于乔达摩大牟尼之处。
「彼之法嗣,由法所生之嫡子,
名为迦旃延者,将成为导师的声闻。
多闻、大智,通达心意之牟尼;
将证得彼位,如我所授记。
自彼时起,百千劫来我所造之业;
我未曾见恶趣,此是供佛的果报。
我轮回于二有:天界与人界;
我不转生他趣,这是供养佛陀的果报。
如今,在最后有中,我生于伍揭尼城;
为残暴的巴久塔王的王师婆罗门之子。
提利提婆蹉之子,是精通吠陀的智者;
我的母亲名为詹地玛,我是迦旃延,肤色端正。
为了勘验佛陀,我奉国王之命而来;
见到解脱城之门,见到那功德积聚的导师。
听闻这清净之语,令诸趣泥沼干涸;
我与其余七人,同证不死的寂静。
大智善逝,我已知晓您的意趣;
我今安立于此最胜之位,心愿已悉皆圆满。
「我的烦恼已悉皆焚尽,一切有已彻底根除;
犹如龙象断除系缚,我安住于无漏。
我来到我的佛陀座前,这真是善来啊;
我来到我的佛陀座前,这真是善来啊;三明已证得,佛陀的教诫已经成办。
四无碍解,与八种解脱;
六神通已亲证,佛陀的教法已成就。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, anejo ajitaṃ jayo; Satasahasse kappānaṃ, ito uppajji nāyako. ‘‘Vīro kamalapattakkho, sasaṅkavimalānano; Kanakācalasaṅkāso , ravidittisamappabho. ‘‘Sattanettamanohārī, varalakkhaṇabhūsito; Sabbavākyapathātīto, manujāmarasakkato. ‘‘Sambuddho bodhayaṃ satte, vāgīso madhurassaro; Karuṇānibandhasantāno, parisāsu visārado. ‘‘Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasaṃhitaṃ; Nimugge mohapaṅkamhi, samuddharati pāṇine. ‘‘Tadā ekacaro hutvā, tāpaso himavālayo; Nabhasā mānusaṃ lokaṃ, gacchanto jinamaddasaṃ. ‘‘Upecca santikaṃ tassa, assosiṃ dhammadesanaṃ; Vaṇṇayantassa vīrassa, sāvakassa mahāguṇaṃ. ‘‘Saṅkhittena mayā vuttaṃ, vitthārena pakāsayaṃ; Parisaṃ mañca toseti, yathā kaccāyano ayaṃ. ‘‘‘Nāhaṃ evamidhekaccaṃ , aññaṃ passāmi sāvakaṃ; Tasmātadagge esaggo, evaṃ dhāretha bhikkhavo’. ‘‘Tadāhaṃ vimhito hutvā, sutvā vākyaṃ manoramaṃ; Himavantaṃ gamitvāna, āhitvā pupphasañcayaṃ. ‘‘Pūjetvā lokasaraṇaṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Tadā mamāsayaṃ ñatvā, byākāsi sa raṇañjaho. ‘‘‘Passathetaṃ isivaraṃ, niddhantakanakattacaṃ; Uddhaggalomaṃ pīṇaṃsaṃ, acalaṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ. ‘‘‘Hāsaṃ supuṇṇanayanaṃ, buddhavaṇṇagatāsayaṃ; Dhammajaṃ uggahadayaṃ , amatāsittasannibhaṃ’. ‘‘Kaccānassa guṇaṃ sutvā, taṃ ṭhānaṃ patthayaṃ ṭhito; Anāgatamhi addhāne, gotamassa mahāmune. ‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kaccāno nāma nāmena, hessati satthu sāvako. ‘‘Bahussuto mahāñāṇī, adhippāyavidū mune; Pāpuṇissati taṃ ṭhānaṃ, yathāyaṃ byākato mayā. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto ujjeniyaṃ pure ; Pajjotassa ca caṇḍassa, purohitadijādhino . ‘‘Putto tiriṭivacchassa , nipuṇo vedapāragū; Mātā ca candimā nāma, kaccānohaṃ varattaco. ‘‘Vīmaṃsanatthaṃ buddhassa, bhūmipālena pesito; Disvā mokkhapuradvāraṃ, nāyakaṃ guṇasañcayaṃ. ‘‘Sutvā ca vimalaṃ vākyaṃ, gatipaṅkavisosanaṃ; Pāpuṇiṃ amataṃ santaṃ, sesehi saha sattahi. ‘‘Adhippāyavidū jāto, sugatassa mahāmate; Ṭhapito etadagge ca, susamiddhamanoratho. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāyano thero imā gāthāyo
玛哈迦旃延长老本事·第一显示巴利原文
Mahākaccāyanattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
瓦咖离长老本事·第二显示巴利原文
2. Vakkalittheraapadānaṃ
至今十万劫之遥,有导师出现于世;
名号无上、不可限量,名之为莲华上。
面如莲花敷展,妙色无垢如莲华般清净;
犹如莲花生于水中而不着水,彼住世间亦不染着。
勇者眼如莲瓣,可爱恰如莲花;
又如莲花无上香,故名为莲华上者。
世间最胜且无慢,犹如盲者之眼目;
寂静威仪,功德宝藏;悲悯广大,如海无涯。
那位大雄者曾于一时,为梵天、阿修罗与天人所共同礼敬;
在天人云集的大众之中,他乃最胜的胜利者。
以芬芳的言辞,以甜美的音声,
令一切大众欢喜,慰问自己的弟子。
具足信解、心怀善慧,渴望见我者——
再没有像这位瓦咖离比丘这样的人了。
那时,我在汉舍卫城,身为婆罗门之子;
听闻那番话语之后,我对此立场深心赞同。
邀请了那清净的如来与其弟子众;
七日供养毕,我以衣服覆盖其身。
我满怀喜悦,沉浸其中,说出此言:
“那位你曾亲近的牟尼,从今七日后,
于具信比丘中最为上首,愿我成为如是者,牟尼。”
如此说时,大雄、无碍见者,
大牟尼于大众中宣说此语:
“你们且看这位学童,身着黄色内衣,
黄金所成之身,令生母眼目心喜。
这位于未来时,将在大仙人乔达摩之处;
将是弟子,于信胜解者中最为第一。
或为天人,或生人间,远离一切热恼;
具足一切财富,于轮回中快乐流转;
于百千劫后,生于甘蔗之族;
他姓乔达摩,将成为世间导师。
“于法为继承人,是法所化生的嫡子;”
“他名瓦咖离,将成为导师的弟子。”
凭藉殊胜之业,依于思与誓愿;
舍弃人身之后,我便往生三十三天。
于一切处常享安乐,流转轮回于诸有之间;
我生于舍卫城中,某一家族之内。
我被养育得如同鲜奶油般柔嫩,如同初生嫩芽般柔软;
微弱无力,仰卧而眠,被非人的恐怖所惊惧。
那些心意沮丧的人,倒卧在大仙的足下;
主人啊,我们以此奉献于您,请作我们的皈依与导师。
那时,那位牟尼接纳了我,成为一切怖畏者的皈依处;
具足网纹与轮相、柔软细嫩的手。」
从那时起,我便被那位应守护者所守护;
解脱一切怨敌,于安乐中增长。」
离开善逝,我须臾难安;
七岁时,我便出家,成为无家者。
“具足一切波罗蜜,青莲为眼的殊胜者;”
色身遍具一切美好,我却住于不满足。
了知我对佛陀色身的爱乐,胜利者那时教诫我:
“够了,瓦咖离!为何你欢喜于那愚者所悦的色身?”
此身有无边过患,宛如毒树;
这是一切疾病的居所,纯然是苦的积聚。
「『由此厌离于色,于诸蕴之生灭,』
「看见诸随烦恼已,他将安乐地抵达终点。」
我便这样蒙那位利益者、导师教诫;
我登上鹫峰山,在山窟中禅修。
大牟尼立于山脚,安慰了我;
听到胜者说“跋迦梨”之语,我便心生欢喜。
我从岩石悬崖纵身跃下,崖高数百人身;
那时,仗着佛陀的威力,我安然落于地面。
他再次宣说法要——诸蕴之生灭;
我由此了知此法,证得阿拉汉果。
在大众集会中,那时,行足者对我……
大智者称许我为信胜解者中的最上。
于百千劫前,我所造作的那个业,
我不见有恶趣,这便是供养佛的果报。
于我,实为善来……(中略)……佛陀的教法已圆满行持。
显示巴利原文 ‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako; Anomanāmo amito, nāmena padumuttaro. ‘‘Padumākāravadano, padumāmalasucchavī; Lokenānupalittova toyena padumaṃ yathā. ‘‘Vīro padumapattakkho, kanto ca padumaṃ yathā; Padumuttaragandhova, tasmā so padumuttaro. ‘‘Lokajeṭṭho ca nimmāno, andhānaṃ nayanūpamo; Santaveso guṇanidhi, karuṇāmatisāgaro. ‘‘Sa kadāci mahāvīro, brahmāsurasuraccito; Sadevamanujākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo . ‘‘Vadanena sugandhena, madhurena rutena ca; Rañjayaṃ parisaṃ sabbaṃ, santhavī sāvakaṃ sakaṃ. ‘‘Saddhādhimutto sumati, mama dassanalālaso ; Natthi etādiso añño, yathāyaṃ bhikkhu vakkali. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, nagare brāhmaṇatrajo; Hutvā sutvā ca taṃ vākyaṃ, taṃ ṭhānamabhirocayiṃ. ‘‘Sasāvakaṃ taṃ vimalaṃ, nimantetvā tathāgataṃ; Sattāhaṃ bhojayitvāna, dussehacchādayiṃ tadā. ‘‘Nipacca sirasā tassa, anantaguṇasāgare; Nimuggo pītisampuṇṇo, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Yo so tayā santhavito, ito sattamake muni ; Bhikkhu saddhāvataṃ aggo, tādiso homahaṃ mune’. ‘‘Evaṃ vutte mahāvīro, anāvaraṇadassano; Imaṃ vākyaṃ udīresi, parisāya mahāmuni. ‘‘‘Passathetaṃ māṇavakaṃ, pītamaṭṭhanivāsanaṃ; Hemayaññopacitaṅgaṃ , jananettamanoharaṃ. ‘‘‘Eso anāgataddhāne, gotamassa mahesino; Aggo saddhādhimuttānaṃ, sāvakoyaṃ bhavissati. ‘‘‘Devabhūto manusso vā, sabbasantāpavajjito; Sabbabhogaparibyūḷho, sukhito saṃsarissati. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Vakkali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaranto bhavābhave; Sāvatthiyaṃ pure jāto, kule aññatare ahaṃ. ‘‘Nonītasukhumālaṃ maṃ, jātapallavakomalaṃ; Mandaṃ uttānasayanaṃ, pisācabhayatajjitā. ‘‘Pādamūle mahesissa, sāyesuṃ dīnamānasā; Imaṃ dadāma te nātha, saraṇaṃ hohi nāyaka. ‘‘Tadā paṭiggahi so maṃ, bhītānaṃ saraṇo muni; Jālinā cakkaṅkitena , mudukomalapāṇinā. ‘‘Tadā pabhuti tenāhaṃ, arakkheyyena rakkhito; Sabbaveravinimutto , sukhena parivuddhito. ‘‘Sugatena vinā bhūto, ukkaṇṭhāmi muhuttakaṃ; Jātiyā sattavassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, nīlakkhinayanaṃ varaṃ; Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atitto viharāmahaṃ . ‘‘Buddharūparatiṃ ñatvā, tadā ovadi maṃ jino; ‘Alaṃ vakkali kiṃ rūpe, ramase bālanandite. ‘‘‘Yo hi passati saddhammaṃ, so maṃ passati paṇḍito; Apassamāno saddhammaṃ, maṃ passampi na passati. ‘‘‘Anantādīnavo kāyo, visarukkhasamūpamo; Āvāso sabbarogānaṃ, puñjo dukkhassa kevalo. ‘‘‘Nibbindiya tato rūpe, khandhānaṃ udayabbayaṃ; Passa upakkilesānaṃ, sukhenantaṃ gamissati’. ‘‘Evaṃ tenānusiṭṭhohaṃ, nāyakena hitesinā; Gijjhakūṭaṃ samāruyha, jhāyāmi girikandare. ‘‘Ṭhito pabbatapādamhi, assāsayi mahāmuni; Vakkalīti jino vācaṃ, taṃ sutvā mudito ahaṃ. ‘‘Pakkhandiṃ selapabbhāre, anekasataporise; Tadā buddhānubhāvena, sukheneva mahiṃ gato. ‘‘Punopi dhammaṃ deseti, khandhānaṃ udayabbayaṃ; Tamahaṃ dhammamaññāya, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Sumahāparisamajjhe , tadā maṃ caraṇantago; Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, paññapesi mahāmati. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿瓦咖离长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vakkalitthero imā gāthāyo
跋迦梨长老本事第二显示巴利原文
Vakkalittherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 摩诃劫宾那长老本事显示巴利原文
3. Mahākappinattheraapadānaṃ
“名为莲华上佛的胜者,已至一切法之彼岸;”
“如秋日晴空中的太阳,升现于无云虚空。”
“他以言教之光明,觉悟应受调伏的莲花众;”
“导师以智慧光芒,令烦恼淤泥干涸。”
“他摧毁外道的名声,犹如太阳掩灭萤火之光;”
“他显示真实义的光辉,犹如日轮照见宝物。”
“他是诸德的积聚之处,犹如大海是众宝的积聚之处;”
如雨云降雨于众生,他以法云降下法雨。
那时,我是阿卡达沙,住在名为天鹅的城市;
我前往听闻了莲华上者之法。
比丘们的教诫者,所作已办的弟子;
能宣说功德,令我心欢喜满足。
听闻后,生起净信与欢喜,便邀请如来;
供养如来与僧团饮食后,我希求那样的地位。
那时,他如汉沙般,发出汉沙鼓声;
“请看这位大臣,精通裁决,善巧明断;”
“他倒在我足下,身毛竖立;”
“肤色如云,身形丰满,颜面眼目澄净。”
“拥有众多随从,具足王者的威仪,享有广大名声;”
“这位已造善业者,怀着喜悦之心,渴求此地位。”
“以此敬礼、以施舍、以此誓愿,”
“百千劫中,不堕恶趣。”
这位由法化生、如来的法子——
他将名为劫宾那,成为导师的弟子。
此后,我在胜者的教法中广作善业,
舍弃人身,我往生兜率天。
教诫了数百回的天与人主;
于波罗奈附近,生于刹帝利种姓。
我曾拥有千人眷属,连同妻子儿女;
我曾供养五百位独觉佛。
再次从那里命终,我们全都来到人间;
我们往昔生为鸡,在雪山近旁。
“我曾名劫宾那,是一位声名远扬的王子;”
其余出身大臣家族者,都环绕随侍于我。
我得享大国君王之乐,一切欲愿悉皆圆满成就;
我从商人们那里闻说,佛陀出现于世。
『佛陀出现于世间,无与伦比,独一无二;
他宣说正法,那是不死、最上的安乐。
‘他的弟子们善相应,善得解脱,无有诸漏。’
‘听闻他们的善语之后,恭敬那些商人。’
‘舍弃王国与大臣,我信奉佛陀而出家。’
望见大河奔涌,水满齐岸。
无立足处,无可攀缘,难以渡越,水流湍急;
忆念佛陀的功德,我安然渡过。
若佛陀已渡越有流,是通达世间边际的智者;
以此真实语,愿我的行程顺利成就。
若寂静是所行之道,解脱是究竟之乐;
以此真实语,愿我此行得以成就。
“「『若僧团已渡险难,是无上福田;”
以此真实语,愿我此行得以成就。」
犹如群星簇拥的月亮,为弟子们所恭敬围绕;
犹如洒下甘霖的萨咖,于说法之云中普降法雨。
我与众臣一同礼敬之后,退坐一面;
接着,佛陀了知我们的心意,便为我们说法。
听闻这清净无染的法已,我们便对胜者说:
大雄,请度我们出家,我们已对诸有心生厌离。
“诸比丘,法已善说,为令你们灭尽诸苦,
应行梵行。”最上牟尼如是说。
依于法语,我等皆持比丘相,
我等已受具足戒,于教法中证入流;
此后,导师前往祇园,施以教诫;
承胜者教诫,我证得阿拉汉果。
那时,我教诫数千比丘;
依我教诫而行者,他们亦成无漏。
胜者于此功德心生欢喜,将我安立为最上第一;
并于大众中宣告:‘教诫比丘之中,劫宾那最为第一。’
十万劫前所造之业,今于此处向我显现其果报;
如箭离弦般解脱,我已烧尽诸烦恼。
“我得此善来,真是殊胜……乃至……已作佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Udito ajaṭākāse , ravīva saradambare. ‘‘Vacanābhāya bodheti, veneyyapadumāni so; Kilesapaṅkaṃ soseti, matiraṃsīhi nāyako. ‘‘Titthiyānaṃ yase hanti, khajjotābhā yathā ravi; Saccatthābhaṃ pakāseti, ratanaṃva divākaro. ‘‘Guṇānaṃ āyatibhūto, ratanānaṃva sāgaro; Pajjunnoriva bhūtāni, dhammameghena vassati. ‘‘Akkhadasso tadā āsiṃ, nagare haṃsasavhaye; Upecca dhammamassosiṃ, jalajuttamanāmino. ‘‘Ovādakassa bhikkhūnaṃ, sāvakassa katāvino; Guṇaṃ pakāsayantassa, tappayantassa me manaṃ. ‘‘Sutvā patīto sumano, nimantetvā tathāgataṃ; Sasissaṃ bhojayitvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadā haṃsasamabhāgo, haṃsadundubhinissano ; Passathetaṃ mahāmattaṃ, vinicchayavisāradaṃ. ‘‘Patitaṃ pādamūle me, samuggatatanūruhaṃ; Jīmūtavaṇṇaṃ pīṇaṃsaṃ, pasannanayanānanaṃ. ‘‘Parivārena mahatā, rājayuttaṃ mahāyasaṃ; Eso katāvino ṭhānaṃ, pattheti muditāsayo. ‘‘‘Iminā paṇipātena, cāgena paṇidhīhi ca ; Kappasatasahassāni, nupapajjati duggatiṃ. ‘‘‘Devesu devasobhaggaṃ, manussesu mahantataṃ; Anubhotvāna sesena , nibbānaṃ pāpuṇissati. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kappino nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tatohaṃ sukataṃ kāraṃ, katvāna jinasāsane; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ. ‘‘Devamānusarajjāni, sataso anusāsiya; Bārāṇasiyamāsanne, jāto keniyajātiyaṃ. ‘‘Sahassaparivārena , sapajāpatiko ahaṃ; Pañca paccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahiṃ. ‘‘Temāsaṃ bhojayitvāna, pacchādamha ticīvaraṃ; Tato cutā mayaṃ sabbe, ahumha tidasūpagā. ‘‘Puno sabbe manussattaṃ, agamimha tato cutā; Kukkuṭamhi pure jātā, himavantassa passato. ‘‘Kappino nāmahaṃ āsiṃ, rājaputto mahāyaso; Sesāmaccakule jātā, mameva parivārayuṃ. ‘‘Mahārajjasukhaṃ patto, sabbakāmasamiddhimā; Vāṇijehi samakkhātaṃ, buddhuppādamahaṃ suṇiṃ. ‘‘‘Buddho loke samuppanno, asamo ekapuggalo; So pakāseti saddhammaṃ, amataṃ sukhamuttamaṃ. ‘‘‘Suyuttā tassa sissā ca, sumuttā ca anāsavā’; ‘‘Sutvā nesaṃ suvacanaṃ, sakkaritvāna vāṇije. ‘‘Pahāya rajjaṃ sāmacco, nikkhamiṃ buddhamāmako; Nadiṃ disvā mahācandaṃ, pūritaṃ samatittikaṃ. ‘‘Appatiṭṭhaṃ anālambaṃ, duttaraṃ sīghavāhiniṃ; Guṇaṃ saritvā buddhassa, sotthinā samatikkamiṃ. ‘‘‘Bhavasotaṃ sace buddho, tiṇṇo lokantagū vidū ; Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu. ‘‘‘Yadi santigamo maggo, mokkho caccantikaṃ sukhaṃ; Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu. ‘‘‘Saṅgho ce tiṇṇakantāro, puññakkhetto anuttaro; Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu’. ‘‘Saha kate saccavare, maggā apagataṃ jalaṃ; Tato sukhena uttiṇṇo, nadītīre manorame. ‘‘Nisinnaṃ addasaṃ buddhaṃ, udentaṃva pabhaṅkaraṃ; Jalantaṃ hemaselaṃva, dīparukkhaṃva jotitaṃ. ‘‘Sasiṃva tārāsahitaṃ, sāvakehi purakkhataṃ; Vāsavaṃ viya vassantaṃ, desanājaladantaraṃ . ‘‘Vanditvāna sahāmacco, ekamantamupāvisiṃ; Tato no āsayaṃ ñatvā, buddho dhammamadesayi. ‘‘Sutvāna dhammaṃ vimalaṃ, avocumha mayaṃ jinaṃ; ‘Pabbājehi mahāvīra, nibbindāmha mayaṃ bhave’. ‘‘‘Svakkhāto bhikkhave dhammo, dukkhantakaraṇāya vo; Caratha brahmacariyaṃ’, iccāha munisattamo. ‘‘Saha vācāya sabbepi, bhikkhuvesadharā mayaṃ; Ahumha upasampannā, sotāpannā ca sāsane. ‘‘Tato jetavanaṃ gantvā, anusāsi vināyako; Anusiṭṭho jinenāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Tato bhikkhusahassāni , anusāsimahaṃ tadā; Mamānusāsanakarā, tepi āsuṃ anāsavā. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Bhikkhuovādakānaggo, kappinoti mahājane. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Pamutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿摩诃劫宾那长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākappino thero imā gāthāyo
摩诃劫宾那长老本事·第三显示巴利原文
Mahākappinattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. 答巴马喇子长老本事显示巴利原文
4. Dabbamallaputtattheraapadānaṃ
「名为莲华上佛的胜者,遍知一切世间的牟尼;
距今十万劫前,具眼者出现于世间。
教诫者、开示者,为一切有情的救度者;
善巧说法之佛陀,救度了无量众生。
具足怜悯与悲愍,为一切众生求利益者;
凡是到来的外道,他都令其安住于五戒。
如此,那城便无混乱,空无外道;
为阿拉汉们所庄严,为诸已得自在、如如不动者所庄严。
那位大牟尼身量五十八肘;
犹如金山,具足三十二种殊胜相。
当他的寿命长达十万年,
住世如此之久,度化了无量众生。
正与弟子众一同,为比丘们指定住处;
听闻赞叹者的宣说,我心便生欢喜。
向那位大仙与僧团作供养后;
头面礼其足,我祈愿那个位。
那时,那位大雄便宣说了我的业:
他曾供养世间导师与比丘僧团,历时七日。
这位眼如莲瓣、肩似狮子、金色皮肤者;
他顶礼于我足下,祈求最上之位。
于十万劫后,从甘蔗族出生;
名为乔达摩,以种姓著称,将作世间导师。
那位佛陀的弟子,名为达巴,广为人知;
那时,他将是最上的住所分配者。
以那善所作业,以及意乐与誓愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
三百次,我身为天王;
五百次,我成为转轮王;
广大的地方王国,数不可计;
凭借那业力,我在一切处皆得安乐。
于九十一劫前,有位名为毗婆尸的导师;
这位具足妙相、遍观一切法的导师出现于世。
我曾以恶心诽谤了那位如如者的弟子;
应当了知,断尽一切漏者,即是清净。
那位人中英杰、大仙的弟子们;
我取了筹签之后,便施与了乳粥。
在这贤劫之中,有位梵族的大名声者;
他以迦叶为姓,生于世间,成为一切说法者中的最胜者。
光显教法之后,摧伏诸外道;
调伏所应调伏者已,他与诸弟子同入般涅槃。
当导首与弟子般涅槃后,教法即将灭没之际;
诸天悲泣,乱发覆面,泪流满颊。
“法眼将灭,善行者便不可得见;”
正法将不复得闻,呜呼,我等何其福薄!
那时,整个大地,这本不动者,摇撼震动;
大海亦如悲者,发出哀悯的音声;
四方天鼓,由非人震响;
四方雷电闪击,令人恐怖。
见到那预示教法灭尽的可怕征兆,
七位比丘心怀悚惧,我们那时思惟:
对我们而言,若无教法,生命便已足够;
进入大林之后,我们当修习胜者的教法。
那时我们在林中,见到一座高耸、最为殊胜的岩石;
我们攀上那梯子后,便推倒了梯子。
当时,长老教诫我们说:‘佛陀出世极为难得;
信也极难获得,如今既已得信,教法所余也已不多。
“错失刹那的人,便堕入无边的苦海;’”
因此,只要牟尼的教法尚住世间,便应精勤。
那位长老是阿拉汉,随行的同伴则是不来圣者;
我们其余这些具戒相应者,往生天界。
落入柴堆,故而得名答巴;
“凭梵行之力,我于七岁便得解脱。”
凭乳粥之力,我五通具足;
“因漏尽之说,被恶人再三责难。”
如今,我已超越福德与罪恶;
“证得最上寂静,我无漏安住。”
“我分配住处,令善行者心生欢喜;”
胜者对此功德心生喜悦,将我安立为第一。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi . ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso; Upetvā lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Senāsanāni bhikkhūnaṃ, paññāpentaṃ sasāvakaṃ; Kittayantassa vacanaṃ, suṇitvā mudito ahaṃ. ‘‘Adhikāraṃ sasaṅghassa, katvā tassa mahesino; Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadāha sa mahāvīro, mama kammaṃ pakittayaṃ; ‘Yo sasaṅghamabhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘‘Soyaṃ kamalapattakkho, sīhaṃso kanakattaco; Mama pādamūle nipati , patthayaṃ ṭhānamuttamaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Sāvako tassa buddhassa, dabbo nāmena vissuto; Senāsanapaññāpako, aggo hessatiyaṃ tadā’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano , sabbadhammavipassako. ‘‘Duṭṭhacitto upavadiṃ, sāvakaṃ tassa tādino; Sabbāsavaparikkhīṇaṃ, suddhoti ca vijāniya. ‘‘Tasseva naravīrassa, sāvakānaṃ mahesinaṃ; Salākañca gahetvāna , khīrodanamadāsahaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, abhibhuyya kutitthiye; Vineyye vinayitvāva, nibbuto so sasāvako. ‘‘Sasisse nibbute nāthe, atthamentamhi sāsane; Devā kandiṃsu saṃviggā, muttakesā rudammukhā. ‘‘Nibbāyissati dhammakkho, na passissāma subbate; Na suṇissāma saddhammaṃ, aho no appapuññatā. ‘‘Tadāyaṃ pathavī sabbā, acalā sā calācalā ; Sāgaro ca sasokova, vinadī karuṇaṃ giraṃ. ‘‘Catuddisā dundubhiyo, nādayiṃsu amānusā; Samantato asaniyo, phaliṃsu ca bhayāvahā. ‘‘Ukkā patiṃsu nabhasā, dhūmaketu ca dissati; Sadhūmā jālavaṭṭā ca , raviṃsu karuṇaṃ migā. ‘‘Uppāde dāruṇe disvā, sāsanatthaṅgasūcake; Saṃviggā bhikkhavo satta, cintayimha mayaṃ tadā. ‘‘Sāsanena vināmhākaṃ, jīvitena alaṃ mayaṃ; Pavisitvā mahāraññaṃ, yuñjāma jinasāsanaṃ. ‘‘Addasamha tadāraññe, ubbiddhaṃ selamuttamaṃ; Nisseṇiyā tamāruyha, nisseṇiṃ pātayimhase. ‘‘Tadā ovadi no thero, buddhuppādo sudullabho; Saddhātidullabhā laddhā, thokaṃ sesañca sāsanaṃ. ‘‘Nipatanti khaṇātītā, anante dukkhasāgare; Tasmā payogo kattabbo, yāva ṭhāti mune mataṃ . ‘‘Arahā āsi so thero, anāgāmī tadānugo; Susīlā itare yuttā, devalokaṃ agamhase. ‘‘Nibbuto tiṇṇasaṃsāro, suddhāvāse ca ekako; Ahañca pakkusāti ca, sabhiyo bāhiyo tathā. ‘‘Kumārakassapo ceva, tattha tatthūpagā mayaṃ; Saṃsārabandhanā muttā, gotamenānukampitā. ‘‘Mallesu kusinārāyaṃ, jāto gabbheva me sato; Mātā matā citāruḷhā, tato nippatito ahaṃ. ‘‘Patito dabbapuñjamhi, tato dabboti vissuto; Brahmacārībalenāhaṃ, vimutto sattavassiko. ‘‘Khīrodanabalenāhaṃ , pañcahaṅgehupāgato; Khīṇāsavopavādena, pāpehi bahucodito. ‘‘Ubho puññañca pāpañca, vītivattomhi dānihaṃ; Patvāna paramaṃ santiṃ, viharāmi anāsavo. ‘‘Senāsanaṃ paññāpayiṃ, hāsayitvāna subbate; Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者答巴马喇子长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbamallaputto thero imā gāthāyo
答巴马喇子长老本事第四显示巴利原文
Dabbamallaputtattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. 迦叶童子长老本事显示巴利原文
5. Kumārakassapattheraapadānaṃ
从此十万劫前,导师出现;
饶益一切世间之英雄,名为莲华上佛。
那时,我为婆罗门,以通达吠陀而著称;
我在日间住处经行,见到了世间导师。
他宣说四圣谛,觉悟人天;
于大众中,赞叹说法第一者。
于彼众宝闪耀之处,我供养僧团;
以种种上味之食,供养七日。
以种种色彩之花,供养彼与诸弟子;
我顶礼其足下已,便发愿求彼位。
那时,牟尼中的最胜者,唯以悲悯为味者,说道:
「请看这位再生族中的最胜者,面如莲花、眼如莲花,
「遍满喜悦与欢喜,身毛竖立,
他面带微笑,眼目广大,深切渴仰我的教法。
他顶礼我足下,心意专一,
他渴望那个位置——能说种种法者之位。
“十万劫后,他将出生于甘蔗族;”
名为乔达摩者,将成为世间之导师。
他将成为他教法的继承者,由法所生,由法所成;
童子迦叶,将是世尊的弟子。
于种种花衣与诸般宝物的载运中,
于种种妙法宣说者中,他将证得最上。
以此善作的业,以此愿心与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
那时,我尚在母胎,屠场已备;
我的母亲遭沙卡鹿王舍弃,便去投靠尼拘律鹿王。
她因那鹿王,从死亡得以脱身;
鹿王舍弃自身性命,当时正是这样教诫我的。
‘应当亲近尼拘律树,不应依附枝干;
死于尼拘律树,也胜过活于枝头。
受那鹿群之主如此教诫,我、母亲以及其余诸鹿,
来到令人欢喜的兜率天住处,如同归返有家的旅居之所。
当迦叶胜者的教法灭尽时
登上山巅,修习胜者教法
如今,我生于王舍城的长者家族
慈母彼时身怀有孕,我便出家而为无家者。
他们知其怀孕后,便将她带往天授之处,
天授如是说:‘除掉这个邪恶的比丘尼。’
如今亦蒙牟尼之主、胜者悲悯,
我的母亲在比丘尼住所中生下我,幸福而安乐。
得知此事后,憍萨罗国的大王便养育了我;
我名为迦叶,受王子般的养育。
依止大迦叶,我成为童子迦叶;
听闻佛陀所开示的,如蚁垤般的身体。
从那时起,我的心便全然无取而解脱;
我调伏了弊宿,证得此最上果。
显示巴利原文 ‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako; Sabbalokahito vīro, padumuttaranāmako. ‘‘Tadāhaṃ brāhmaṇo hutvā, vissuto vedapāragū; Divāvihāraṃ vicaraṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, bodhayantaṃ sadevakaṃ; Vicittakathikānaggaṃ, vaṇṇayantaṃ mahājane. ‘‘Tadā muditacittohaṃ, nimantetvā tathāgataṃ; Nānārattehi vatthehi, alaṅkaritvāna maṇḍapaṃ. ‘‘Nānāratanapajjotaṃ, sasaṅghaṃ bhojayiṃ tahiṃ; Bhojayitvāna sattāhaṃ, nānaggarasabhojanaṃ. ‘‘Nānācittehi pupphehi, pūjayitvā sasāvakaṃ ; Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ. ‘‘Tadā munivaro āha, karuṇekarasāsayo ; ‘Passathetaṃ dijavaraṃ, padumānanalocanaṃ. ‘‘‘Pītipāmojjabahulaṃ, samuggatatanūruhaṃ; Hāsamhitavisālakkhaṃ, mama sāsanalālasaṃ. ‘‘‘Patitaṃ pādamūle me, ekāvatthasumānasaṃ ; Esa pattheti taṃ ṭhānaṃ, vicittakathikattanaṃ . ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kumārakassapo nāma, hessati satthu sāvako. ‘‘‘Vicittapupphadussānaṃ , ratanānañca vāhasā; Vicittakathikānaṃ so, aggataṃ pāpuṇissati’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Paribbhamaṃ bhavābhave , raṅgamajjhe yathā naṭo; Sākhamigatrajo hutvā, migiyā kucchimokkamiṃ. ‘‘Tadā mayi kucchigate, vajjhavāro upaṭṭhito; Sākhena cattā me mātā, nigrodhaṃ saraṇaṃ gatā. ‘‘Tena sā migarājena, maraṇā parimocitā; Pariccajitvā sapāṇaṃ , mamevaṃ ovadī tadā. ‘‘‘Nigrodhameva seveyya, na sākhamupasaṃvase; Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo, yañce sākhamhi jīvitaṃ’. ‘‘Tenānusiṭṭhā migayūthapena, ahañca mātā ca tathetare ca ; Āgamma rammaṃ tusitādhivāsaṃ, gatā pavāsaṃ sagharaṃ yatheva. ‘‘Puno kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane; Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ. ‘‘Idānāhaṃ rājagahe, jāto seṭṭhikule ahuṃ; Āpannasattā me mātā, pabbaji anagāriyaṃ. ‘‘Sagabbhaṃ taṃ viditvāna, devadattamupānayuṃ; So avoca ‘vināsetha, pāpikaṃ bhikkhuniṃ imaṃ’. ‘‘Idānipi munindena, jinena anukampitā; Sukhinī ajanī mayhaṃ, mātā bhikkhunupassaye. ‘‘Taṃ viditvā mahīpālo, kosalo maṃ aposayi; Kumāraparihārena, nāmenāhañca kassapo. ‘‘Mahākassapamāgamma, ahaṃ kumārakassapo; Vammikasadisaṃ kāyaṃ, sutvā buddhena desitaṃ. ‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso; Pāyāsiṃ damayitvāhaṃ, etadaggamapāpuṇiṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumārakassapo thero imā gāthāyo
童子迦叶长老本事第五显示巴利原文
Kumārakassapattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
第二十四诵品显示巴利原文
Catuvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
6. 婆醯长老本事显示巴利原文
6. Bāhiyattheraapadānaṃ
从今十万劫前,有导师出现于世;
大光威力、三界之尊,名为莲华上佛。
牟尼赞叹速证神通比丘的功德时,
我听闻后,心极欢喜,向大仙人礼敬。
那时,佛陀为我授记:‘看这位婆罗门,
倒在我的足下,省察己行。
他的肢体由金色般的供养所成就,皮肤极为白净细滑,
双唇如频婆果般红润微垂,牙齿洁白、锐利而整齐。
功德力量极其广大,身毛向上竖立,
功德之流所归之处,面容因喜悦而绽放。
此人希求疾得神通之比丘果位;
未来之世,将有一位大雄,名为乔达摩。
那时,他满心欢喜,起立对大牟尼说:“我尽形寿……”
造作供养后命终,往生天界,如同回到自己的家。
成为天神或人,因那业而快乐;
在多次流转轮回之后,我享有这成就。
「后来,当迦叶大雄的教法趋于隐没之时;
登上石峰之巅,修习胜者之教。
「戒行清净、具足智慧,奉行胜者之教;
从彼处死后,我们五人往生天界。
其后,我生为婆醯,于巴鲁咖车最胜城;
其后乘船出海,去寻求那未成就之事。
「其后,航行数日,船即破裂;
「彼时,于可怖险难中,堕入鳄鱼之口。」
「当时我奋力,渡彼大海;
已抵达殊胜之门,却迟迟未能洞彻。
身着树皮衣,我入村托钵;
那时,众人欢喜地说:'阿拉汉已来至此。'
“以此食物、饮料、衣服、卧具,
及以药物恭敬供养后,我们将得快乐。”
“那时,我获得这些资具,受到他们恭敬供养;
我不如理作意,生起了“我是阿拉汉”之想。
那时,先前的天人了知我心,便告诫我说:
“你不知方便之道,如何能成阿拉汉?”
“被她这样责备后,我感到惊惧,便问她:”
“在这世间,何处有那些阿拉汉、人中最上者?”
“在舍卫城的憍萨罗殿堂,有那位胜利者,具足广大智慧、殊胜的广博慧者;”
“释迦子是阿拉汉、无漏者,他教导证得阿拉汉果的法。”
“听闻他的话语后,我甚为满足,犹如穷人获得宝藏般惊喜;”
“心志昂扬,为见最上的阿拉汉果、善见者、无边行境者。”
“那时,从那里出发之后,我恒常见到胜利者——那位面容清净的导师;”
我来到那可爱的胜利林,询问天人们:“世间之喜乐者今在何处?”
那些天人们因而答道:“那位受人天礼敬者,已为乞食进入城中;”
犹如野兔般迅速,怀着一睹牟尼的渴望,前去礼敬那最上之人。
于是,我快步启程,前往那最胜的舍卫大城;
我见他为了钵食而行,无贪无欲。
手持钵器,目不乱视,行步之间令人心生欢喜;
犹如吉祥之居所,面容如日轮般光辉闪耀。
我得近其前,恭谨躬身,说出这番话:
“对于迷途于恶道的人,乔达摩,请您成为他们的皈依处。”
那时我一再恳请佛陀,心中渴仰正法;
他为我宣说甚深的空性之境。
听闻他的法后,我证得诸漏尽;
寿命已尽,归于寂静,啊,导师的悲悯!
“四无碍解……乃至……所作已办,佛陀的教法已成就。”
如是长老已作解说,婆醯·达卢吉利亚(树皮衣者);
倒卧粪堆之中,为被鬼附身的母牛所伤。
大智者宣说了自己往昔的行迹后,
那位长老在舍卫城,这最胜的城中,入般涅槃。
出城时,见到那位仙人中的最胜者,
持树皮衣的贤者婆醯,已除烦恼者。
牙齿落在地上,犹如因陀罗幢倾倒,
寿命已尽,烦恼枯竭,奉行胜者教诫者。
于是,导师召唤那些乐于教法的弟子们:
诸梵行者,请取此身,送去火化。
建塔供养,大慧者已般涅槃;
他是速证神通之最上者,是我的弟子,奉行我语。
纵有千首偈颂,若由无义之句所成;
一句偈句更为优胜,闻已即得寂静。
在那里,水与地,火与风,皆无立足之处;
在那里,群星不闪耀,太阳不发光;
在那里,月亮不照耀,黑暗也不存在。
当婆罗门以牟尼的寂默而自证时,
他便从色、无色,从乐与苦中解脱。』
显示巴利原文 ‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako; Mahappabho tilokaggo, nāmena padumuttaro. ‘‘Khippābhiññassa bhikkhussa, guṇaṃ kittayato mune; Sutvā udaggacittohaṃ, kāraṃ katvā mahesino. ‘‘Datvā sattāhikaṃ dānaṃ, sasissassa mune ahaṃ; Abhivādiya sambuddhaṃ, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ tadā. ‘‘Tato maṃ byākari buddho, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ; Patitaṃ pādamūle me, cariyaṃ paccavekkhaṇaṃ . ‘‘‘Hemayaññopacitaṅgaṃ , avadātatanuttacaṃ; Palambabimbatamboṭṭhaṃ, setatiṇhasamaṃ dijaṃ. ‘‘‘Guṇathāmabahutaraṃ, samuggatatanūruhaṃ; Guṇoghāyatanībhūtaṃ, pītisamphullitānanaṃ. ‘‘‘Eso patthayate ṭhānaṃ, khippābhiññassa bhikkhuno; Anāgate mahāvīro, gotamo nāma hessati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Bāhiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya, yāvajīvaṃ mahāmune; Kāraṃ katvā cuto saggaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā. ‘‘Devabhūto manusso vā, sukhito tassa kammuno; Vāhasā saṃsaritvāna, sampattimanubhomahaṃ. ‘‘Puna kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane; Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ. ‘‘Visuddhasīlo sappañño, jinasāsanakārako; Tato cutā pañca janā, devalokaṃ agamhase. ‘‘Tatohaṃ bāhiyo jāto, bhārukacche puruttame; Tato nāvāya pakkhando , sāgaraṃ appasiddhiyaṃ . ‘‘Tato nāvā abhijjittha, gantvāna katipāhakaṃ; Tadā bhīsanake ghore, patito makarākare. ‘‘Tadāhaṃ vāyamitvāna, santaritvā mahodadhiṃ; Suppādapaṭṭanavaraṃ , sampatto mandavedhito . ‘‘Dārucīraṃ nivāsetvā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ; Tadāha so jano tuṭṭho, arahāyamidhāgato. ‘‘Imaṃ annena pānena, vatthena sayanena ca; Bhesajjena ca sakkatvā, hessāma sukhitā mayaṃ. ‘‘Paccayānaṃ tadā lābhī, tehi sakkatapūjito; Arahāhanti saṅkappaṃ, uppādesiṃ ayoniso. ‘‘Tato me cittamaññāya, codayī pubbadevatā; ‘Na tvaṃ upāyamaggaññū, kuto tvaṃ arahā bhave’. ‘‘Codito tāya saṃviggo, tadāhaṃ paripucchi taṃ; ‘Ke vā ete kuhiṃ loke, arahanto naruttamā. ‘‘‘Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso; So sakyaputto arahā anāsavo, deseti dhammaṃ arahattapattiyā. ‘‘‘Tadassa sutvā vacanaṃ supīṇito , nidhiṃva laddhā kapaṇoti vimhito; Udaggacitto arahattamuttamaṃ, sudassanaṃ daṭṭhumanantagocaraṃ. ‘‘‘Tadā tato nikkhamitvāna satthuno , sadā jinaṃ passāmi vimalānanaṃ ; Upecca rammaṃ vijitavhayaṃ vanaṃ, dije apucchiṃ kuhiṃ lokanandano. ‘‘‘Tato avocuṃ naradevavandito, puraṃ paviṭṭho asanesanāya so; Sasova khippaṃ munidassanussuko, upecca vandāhi tamaggapuggalaṃ’. ‘‘Tatohaṃ tuvaṭaṃ gantvā, sāvatthiṃ puramuttamaṃ; Vicarantaṃ tamaddakkhiṃ, piṇḍatthaṃ apihāgidhaṃ. ‘‘Pattapāṇiṃ alolakkhaṃ, pācayantaṃ pītākaraṃ ; Sirīnilayasaṅkāsaṃ, ravidittiharānanaṃ. ‘‘Taṃ samecca nipaccāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ; ‘Kupathe vippanaṭṭhassa, saraṇaṃ hohi gotama. ‘‘‘Pāṇasantāraṇatthāya , piṇḍāya vicarāmahaṃ; Na te dhammakathākālo, iccāha munisattamo’. ‘‘Tadā punappunaṃ buddhaṃ, āyāciṃ dhammalālaso; Yo me dhammamadesesi, gambhīraṃ suññataṃ padaṃ. ‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ; Parikkhīṇāyuko santo, aho satthānukampako. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Evaṃ thero viyākāsi, bāhiyo dārucīriyo; Saṅkārakūṭe patito, bhūtāviṭṭhāya gāviyā. ‘‘Attano pubbacariyaṃ, kittayitvā mahāmati; Parinibbāyi so thero , sāvatthiyaṃ puruttame. ‘‘Nagarā nikkhamanto taṃ, disvāna isisattamo; Dārucīradharaṃ dhīraṃ, bāhiyaṃ bāhitāgamaṃ. ‘‘Bhūmiyaṃ patitaṃ dantaṃ, indaketūva pātitaṃ; Gatāyuṃ sukkhakilesaṃ , jinasāsanakārakaṃ. ‘‘Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate; ‘Gaṇhatha netvā jhāpetha, tanuṃ sabrahmacārino. ‘‘‘Thūpaṃ karotha pūjetha, nibbuto so mahāmati; Khippābhiññānamesaggo, sāvako me vacokaro. ‘‘‘Sahassamapi ce gāthā, anatthapadasañhitā; Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati. ‘‘‘Yattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati; Na tattha sukkā jotanti, ādicco na pakāsati. ‘‘‘Na tattha candimā bhāti, tamo tattha na vijjati; Yadā ca attanā vedi, munimonena brāhmaṇo. ‘‘‘Atha rūpā arūpā ca, sukhadukkhā vimuccati’; Iccevaṃ abhaṇī nātho, tilokasaraṇo muni’’.
具寿婆醯长老说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo
婆醯长老本事品第六。显示巴利原文
Bāhiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
大拘絺罗长老本事显示巴利原文
7. Mahākoṭṭhikattheraapadānaṃ
名为莲华上的胜者,一切世间知者、牟尼;
于十万劫前,具眼者出现。
教诫者、开晓者,救度一切众生者;
善巧说法的佛陀,救度了众多人众。
哀愍者、悲悯者,求一切众生利益者;
使所有前来的外道,安住于五戒之中。
如此而无杂乱,外道已然空无,
为阿拉汉所充满——皆已得自在的如是者。
那位大牟尼身量高达五十八肘;
身如金色,光辉灿烂,具足三十二相。
寿命十万年,住世如是之久;
他安住于世如此长久,度化了众多众生。
那时,我住在汉萨瓦提城,是一位通达吠陀的婆罗门;
我前往一切世间之顶,听闻了法的开示。
彼时这位英雄将弟子,安立于无碍智慧的殊胜境界;
此人于义理、于法义、于语义、于辩才,皆悉通达善巧。
将其置于此第一之位,我听闻后心生欢喜;
那时,我以饮食供养了七日,供养那位与弟子众俱的最胜胜者。
以布敷设覆盖后,我与弟子众一同供养那智慧之海;
稽首顶礼于足下,我发愿证得那个圣位。
以彼信心与布施,及听闻正法,
于一切处得安乐已,流转于诸有之间;
于未来时,你将满彼心愿。
十万劫后,生于乌迦卡族
以乔达摩为姓,将成为世间导师
他的法之继承者,真正的法所化生之子
名为拘絺罗,他将是导师的弟子。
听闻之后,心生欢喜,从那时起终其一生,于胜者——
我以慈心服侍,具足正念,以慧等持。
依彼业之果报,与思、愿之力,
舍离人身之后,我往生三十三天。
统领广大的地方王权,其数不可计量;
于一切处,我皆得安乐,那是此业所带来的果报。
我轮回于二有之中:天界与人界;
不往其他趣,这是善行的果报。
当最后有成就之际,我成为梵族眷属;
于舍卫城婆罗门家,我再生于大富之家。
我的母亲名叫旃陀瓦蒂,父亲是阿娑罗亚那;
那时,佛陀以一切清净,调伏了我的父亲。
那一刻,我对善逝生起净信,便出家为无家者;
目犍连为导师,舍利弗为亲教师。
当须发被剃落时,邪见即连根断除;
身着袈裟,我便证得阿拉汉果。
于义、于法、于词与辩才,我的智慧
皆已通达。由此,世间无上者将我立于此最胜第一位。
我应伍巴帝沙所问,对未曾见之事作了分别解说;
因此,在正自觉者的教法中,我于诸无碍解中最为第一。
我的到来,实是善来……(中略)……佛陀的教诫,已作。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū; Upecca sabbalokaggaṃ , assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Tadā so sāvakaṃ vīro, pabhinnamatigocaraṃ; Atthe dhamme nirutte ca, paṭibhāne ca kovidaṃ. ‘‘Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā mudito ahaṃ; Sasāvakaṃ jinavaraṃ, sattāhaṃ bhojayiṃ tadā. ‘‘Dussehacchādayitvāna , sasissaṃ buddhisāgaraṃ ; Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ. ‘‘Tato avoca lokaggo, ‘passathetaṃ dijuttamaṃ; Vinataṃ pādamūle me, kamalodarasappabhaṃ. ‘‘‘Buddhaseṭṭhassa bhikkhussa, ṭhānaṃ patthayate ayaṃ; Tāya saddhāya cāgena, saddhammassavanena ca. ‘‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaritvā bhavābhave; Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Koṭṭhiko nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe; ‘‘Nīce kule na jāyāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ; Sāvatthiyaṃ vippakule, paccājāto mahaddhane. ‘‘Mātā candavatī nāma, pitā me assalāyano; Yadā me pitaraṃ buddho, vinayī sabbasuddhiyā. ‘‘Tadā pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Moggallāno ācariyo, upajjhā sārisambhavo. ‘‘Kesesu chijjamānesu, diṭṭhi chinnā samūlikā; Nivāsento ca kāsāvaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne ca me mati; Pabhinnā tena lokaggo, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Asandiṭṭhaṃ viyākāsiṃ, upatissena pucchito; Paṭisambhidāsu tenāhaṃ, aggo sambuddhasāsane. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿大拘絺罗长老诵这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhiko thero imā gāthāyo
摩诃拘絺罗长老本事·第七显示巴利原文
Mahākoṭṭhikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
第八 伍卢韦喇迦叶长老本事显示巴利原文
8. Uruveḷakassapattheraapadānaṃ
名为莲华上佛的胜者,一切世间知者、牟尼;
从此十万劫后,具眼者出现于世间。
教诫者、令知者,一切有情的度脱者;
说法善巧的佛陀,度脱了无量大众。
悲愍者、怜愍者,一切有情的饶益者;
令前来的一切外道,安立于五戒。
“如是安宁无扰,亦无诸外道;”
为诸阿拉汉、诸已得自在者、诸如如不动者而庄严。
那时,我听闻他在大众集会中,将众多弟子安立于最上首;
我听闻后,心中生起欢喜。
「带领广大随众,邀请大胜者;」
「我与一千位婆罗门,一同行了布施。」
“行大布施后,礼敬导师;”
“心中欢喜,站在一旁,我如此说道:”
“‘英雄,出于对您的深信,及此功德的殊胜,”
“愿无论生于何处,皆有广大的集会。”
“那时,导师以如象鸣般的美妙音声对大众说:”
导师以咖拉威咖鸟般的音声说道:‘看这位婆罗门。’
金色之身,臂膀雄健,面如莲花,
身形挺拔,满怀欣悦,于我的功德深具信心。
他正希求狮子吼比丘的果位;
未来世中,你当成就此愿。
十万劫后,从甘蔗王族而生,
“名为乔达摩的导师,将出现于世间。”
你将是他的法之继承者,是他亲生的儿子,由法所化现,
名为迦叶,将成为导师的弟子。
于此九十二劫前,曾有无上的导师,
无与伦比、无可比拟的弗沙,世间最上的导师。
「他破除一切黑暗,解开巨大的缠结;
降下甘露雨,令诸天世人皆得满足。
彼时在波罗奈,我们各各为王;
兄弟三人,却分治而隔别;
勇健挺秀,魁梧有力,于战阵中未尝败退;
当时边境叛乱,国王便对我们说:
「你们前往边境,肃清林中敌军;
待地方安宁平定后,再来禀报。」
于是我们便这样说道:若您肯将这位导师赐予我们,
为了照料我们,我们将尽心成就您们的所愿。
于是我们蒙受了恩许,奉国王之命来到此处;
他放下武器,平定边境,随后再度回到他的身边。
向导师——那位既是王亦是世间导师者——乞请随侍之后;
我们得遇这位牟尼中的英雄,尽形寿恭敬供养。
珍贵的衣物,以及殊妙的美食;
悦意的住所,以及有益的医药;
如法获得后,供养牟尼与僧团;
具戒者心怀悲悯,于修习专心致志。
以净信与慈心,奉事导师之后;
世间最上者般涅槃时,我们随力而行供养。
因古那杰喇的言语,心怀邪见之倾向;
因我女卢佳,登上地狱之道。
我曾未听从梵天那拉达的劝诫;
长久流转于诸有之后,舍弃了邪恶的见解。
“我以殊胜的方式,圆满十种业道;”
我舍弃此身后,往生天界,犹如归返自己的殿堂。
于最后有中,我是梵族亲属;
在繁荣的波罗奈,生于婆罗门望族。
畏惧死亡、疾病与衰老,深入大林;
寻觅涅槃之足迹,我在结发行者中游方;
那时,我的两位兄弟与我一同出家;
我在伍卢韦喇建了一处静修林,便在那里安住。
我的兄弟住在河边,名为那地迦叶;
因住处而得名,在伽耶城的是伽耶迦叶。
那时,佛陀来到我面前,为我显现种种,
世间最上者、调御丈夫,以神变将我调伏。
我以千人为眷属,成为善来比丘;
我与他们一同证得阿拉汉果。
他们以及许多其他弟子亦围绕于我;
我有能力教导,故被尊为仙人中的最胜者。
于大众集会中,将我安立于此最胜之位;
啊!我对佛陀所造的善业,如今已获果报。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyā, brāhmaṇo sādhusammato; Upecca lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Tadā mahāparisatiṃ, mahāparisasāvakaṃ; Ṭhapentaṃ etadaggamhi, sutvāna mudito ahaṃ. ‘‘Mahatā parivārena, nimantetvā mahājinaṃ; Brāhmaṇānaṃ sahassena, sahadānamadāsahaṃ. ‘‘Mahādānaṃ daditvāna, abhivādiya nāyakaṃ; Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Tayi saddhāya me vīra, adhikāraguṇena ca; Parisā mahatī hotu, nibbattassa tahiṃ tahiṃ’. ‘‘Tadā avoca parisaṃ, gajagajjitasussaro; Karavīkaruto satthā, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ. ‘‘‘Hemavaṇṇaṃ mahābāhuṃ, kamalānanalocanaṃ; Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, saddhavantaṃ guṇe mama. ‘‘‘Esa patthayate ṭhānaṃ , sīhaghosassa bhikkhuno; Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Ito dvenavute kappe, ahu satthā anuttaro; Anūpamo asadiso, phusso lokagganāyako. ‘‘So ca sabbaṃ tamaṃ hantvā, vijaṭetvā mahājaṭaṃ; Vassate amataṃ vuṭṭhiṃ, tappayanto sadevakaṃ. ‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, rājā paccā ahumhase; Bhātaromha tayo sabbe, saṃvisaṭṭhāva rājino. ‘‘Vīraṅgarūpā balino, saṅgāme aparājitā; Tadā kupitapaccanto , amhe āha mahīpati. ‘‘‘Etha gantvāna paccantaṃ, sodhetvā aṭṭavībalaṃ; Khemaṃ vijiritaṃ katvā, puna dethāti bhāsatha’. ‘‘Tato mayaṃ avocumha, yadi deyyāsi nāyakaṃ; Upaṭṭhānāya amhākaṃ, sādhayissāma vo tato. ‘‘Tato mayaṃ laddhavarā, bhūmipālena pesitā; Nikkhittasatthaṃ paccantaṃ, katvā punarupacca taṃ. ‘‘Yācitvā satthupaṭṭhānaṃ, rājānaṃ lokanāyakaṃ; Munivīraṃ labhitvāna, yāvajīvaṃ yajimha taṃ. ‘‘Mahagghāni ca vatthāni, paṇītāni rasāni ca; Senāsanāni rammāni, bhesajjāni hitāni ca. ‘‘Datvā sasaṅghamunino , dhammenuppāditāni no; Sīlavanto kāruṇikā, bhāvanāyuttamānasā. ‘‘Saddhā paricaritvāna, mettacittena nāyakaṃ; Nibbute tamhi lokagge, pūjaṃ katvā yathābalaṃ. ‘‘Tato cutā santusitaṃ , gatā tattha mahāsukhaṃ; Anubhūtā mayaṃ sabbe, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Māyākāro yathā raṅge , dassesi vikatiṃ bahuṃ; Tathā bhave bhamantohaṃ , videhādhipatī ahuṃ. ‘‘Guṇāceḷassa vākyena, micchādiṭṭhigatāsayo; Narakaṃ maggamārūḷho, rucāya mama dhītuyā. ‘‘Ovādaṃ nādiyitvāna, brahmunā nāradenahaṃ; Bahudhā saṃsito santo, diṭṭhiṃ hitvāna pāpikaṃ. ‘‘Pūrayitvā visesena, dasa kammapathānihaṃ; Hitvāna dehamagamiṃ, saggaṃ sabhavanaṃ yathā. ‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ; Bārāṇasiyaṃ phītāyaṃ, jāto vippamahākule. ‘‘Maccubyādhijarā bhīto, ogāhetvā mahāvanaṃ ; Nibbānaṃ padamesanto, jaṭilesu paribbajiṃ. ‘‘Tadā dve bhātaro mayhaṃ, pabbajiṃsu mayā saha; Uruveḷāyaṃ māpetvā, assamaṃ nivasiṃ ahaṃ. ‘‘Kassapo nāma gottena, uruveḷanivāsiko ; Tato me āsi paññatti, uruveḷakassapo iti. ‘‘Nadīsakāse bhātā me, nadīkassapasavhayo; Āsī sakāsanāmena, gayāyaṃ gayākassapo. ‘‘Dve satāni kaniṭṭhassa, tīṇi majjhassa bhātuno; Mama pañca satānūnā, sissā sabbe mamānugā. ‘‘Tadā upecca maṃ buddho, katvāna vividhāni me ; Pāṭihīrāni lokaggo, vinesi narasārathi. ‘‘Sahassaparivārena, ahosiṃ ehibhikkhuko; Teheva saha sabbehi, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Te cevaññe ca bahavo, sissā maṃ parivārayuṃ; Sāsituñca samatthohaṃ, tato maṃ isisattamo. ‘‘Mahāparisabhāvasmiṃ , etadagge ṭhapesi maṃ; Aho buddhe kataṃ kāraṃ, saphalaṃ me ajāyatha. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿伍卢韦喇迦叶长老,如是宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uruveḷakassapo thero imā gāthāyo
伍卢韦喇迦叶长老本事第八。显示巴利原文
Uruveḷakassapattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
第九 罗陀长老本事显示巴利原文
9. Rādhattheraapadānaṃ
名为莲华上佛的胜者,是一切世间解的牟尼;
从今十万劫前,具眼者出现于世。
教诫者、晓示者,一切有情的度脱者;
善巧说法的佛陀,救度了无数人众。
哀愍者、悲悯者,一切有情的利益者;
令一切前来的外道,皆安立于五戒之中。
“如是便无有混乱,亦无诸外道;”
由诸阿拉汉——得自在者、安住平等者而庄严。
那时,我住在汉沙瓦提,是通达咒文的婆罗门,
我前往那位人中最上者之处,听闻了法的开示。
那时,我向世间导师与僧团作了供养;
我以头面礼足之后,便祈愿那个地位。
于是,世尊具足如纯金般的光辉,
以令人愉悦、能除去烦恼垢秽的声音,对我说:
『愿你幸福长寿,愿你的誓愿悉皆成就;
你为我及僧团所作的供养,至为广大。
『十万劫后,出生于乌迦卡族;
他将以乔达摩为姓,成为世间的导师。
他将是他法上的继承者,法所化生的嫡子,
他名为罗陀,将成为导师的弟子。
「释迦之子,人中最胜,于你的功德因缘心生欢喜,
导师将授记你为应辩第一。」
听闻此语后,他满怀欢喜,从那时起,尽此一生,
我以慈心侍奉,正念具足,以慧等持。
以此善作之业,以及意愿与誓愿,
舍弃人身之后,我即往三十三天。
地方王权广大,非数目所能计算;
我于一切时中安乐而住,这便是我所作业的果报。
当最后有来临时,在那最殊胜的王舍城,
我出生在富足的婆罗门家族,却缺少衣被与座席。
我年老体衰、羸弱无力,众中无人令我出家;
因此我憔悴悲伤,面目黯淡,当时我陷于忧愁之中。
具大悲者、大牟尼看见我后,便对我说:
“你为何因儿子而忧愁痛苦?说出你心中所生的伤痛吧。”
“英雄啊!我未能在您善说的教法中出家;
我因此悲伤困苦,导师,请您做我的皈依处。”
那时,最上牟尼召集诸比丘后,问道:
“凡忆念此事者,请说。”
舍利弗当时说道:'他的恩德,我至今忆念;
当我巡行乞食时,他曾施与我一把之食。'
『善哉!善哉!舍利弗,你实为知恩者;
请度此年长的婆罗门出家,他必成殊胜良驹。』
「我于是得以出家,通过甘马语领受具足戒;
不久,我便证得了漏尽。
我恭敬地听闻牟尼之语,心生欢喜;
“于是,胜者立我为辩才第一。”
“我的善来确实……(中略)……佛陀的教诫已经完成。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo mantapāragū; Upecca taṃ naravaraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Paññapentaṃ mahāvīraṃ, parisāsu visāradaṃ; Paṭibhāneyyakaṃ bhikkhuṃ, etadagge vināyakaṃ. ‘‘Tadāhaṃ kāraṃ katvāna, sasaṅghe lokanāyake; Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānaṃ abhipatthayiṃ. ‘‘Tato maṃ bhagavā āha, siṅgīnikkhasamappabho; Sarena rajanīyena, kilesamalahārinā. ‘‘‘Sukhī bhavassu dīghāyu, sijjhatu paṇidhī tava; Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, atīva vipulaṃ tayā. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Rādhoti nāmadheyyena, hessati satthu sāvako. ‘‘‘Sa te hetuguṇe tuṭṭho, sakyaputto narāsabho ; Paṭibhāneyyakānaggaṃ, paññapessati nāyako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Pacchime bhave sampatte, giribbajapuruttame; Jāto vippakule niddhe, vikalacchādanāsane. ‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ pādāsiṃ, sāriputtassa tādino; Yadā jiṇṇo ca vuddho ca, tadārāmamupāgamiṃ. ‘‘Pabbajati na maṃ koci , jiṇṇadubbalathāmakaṃ; Tena dīno vivaṇṇaṅgo , soko cāsiṃ tadā ahaṃ. ‘‘Disvā mahākāruṇiko, mamamāha mahāmuni; ‘Kimatthaṃ puttasokaṭṭo, brūhi te cittajaṃ rujaṃ’. ‘‘‘Pabbajjaṃ na labhe vīra, svākkhāte tava sāsane; Tena sokena dīnosmi, saraṇaṃ hohi nāyaka’. ‘‘Tadā bhikkhū samānetvā, apucchi munisattamo; ‘Imassa adhikāraṃ ye, saranti byāharantu te’. ‘‘Sāriputto tadāvoca, ‘kāramassa sarāmahaṃ; Kaṭacchubhikkhaṃ dāpesi, piṇḍāya carato mama’. ‘‘‘Sādhu sādhu kataññūsi, sāriputta imaṃ tuvaṃ; Pabbājehi dijaṃ vuḍḍhaṃ, hessatājāniyo ayaṃ’. ‘‘Tato alatthaṃ pabbajjaṃ, kammavācopasampadaṃ; Na cireneva kālena, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ. ‘‘Sakkaccaṃ munino vākyaṃ, suṇāmi mudito yato; Paṭibhāneyyakānaggaṃ, tato maṃ ṭhapayī jino. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿罗陀长老诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rādho thero imā gāthāyo
罗陀长老本事第九显示巴利原文
Rādhattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10. 摩嘎拉迦长老本事显示巴利原文
10. Mogharājattheraapadānaṃ
莲华上胜者,遍知一切世间的牟尼;
“于此后十万劫,具眼者出现于世。”
“善教诫者,善令知者,一切有情的济度者;”
说法善巧的佛陀,度脱了无数人众。
哀愍者、悲悯者,一切有情的利益者;
令所有来到的外道,安立于五戒。
如此则无混乱,亦无外道,
以众阿拉汉而为庄严,以诸自在之如是者。
大牟尼出现于世,具足五十八种宝,
如净金般明耀,具足三十二种殊胜相。
「那时我在汉沙瓦提,住于某一家族;
我终日为他人的事务操劳,毫无积蓄。
我住在那地基已铺好的静修堂中,
我在那里燃起火,那火旺盛而猛烈,光焰转为黝黑。
那时,护佑者于大众中,作为四谛的宣说者,
称叹了那位身着粗衣的弟子。
他对如来的功德心生欢喜,礼敬如来之后,
我希求于持粗衣者中得最上之位。
那时,世尊胜莲佛对弟子们说:
你们看此人,身着粗衣,形体瘦削,
面容因喜悦而明净,具足信财;
身形挺拔,欢喜踊跃,不动不摇,如娑罗树般坚固。
这位名叫真实军的比丘,渴仰那样的地位;
对于那位持粗衣者,我心倾慕他的德行。
听到这番话,他心生欢喜,以头面顶礼胜利者;
终其一生,于胜者教中行诸善业。
凭此善作之业,及思与愿,
我舍离人身已,便往生三十三天。
在退避堂中,我因焚烧地面之业,
在地狱中历经整整一千年,我受尽烧灼之苦。
以此业的残余之力,我在此后的五百世中,
曾得人身,生于良家,具足相好。
于此贤劫中,那位居于上位的名闻者;
我以清净心,以钵食行供养,令得满足;
以彼殊胜之业,与思愿及誓愿;
舍弃人的身体之后,我往生至三十三天。
到了最后一生,我出生于刹帝利家族;
父亲去世之后,我登上了大位。
我为麻风病所困,不得喜乐,不得安乐;
既知王国之乐为虚妄,我由此名为摩嘎王。
见到身体的过患后,我出家而为无家者;
我来到婆瓦利婆罗门座下,成为他的弟子。
在众多随从的围绕下,我前去亲近人中导师;
我向那位降伏论敌的勇者,请问了深细的问题。
此世、他世、梵天界与诸天界;
我不了知那享有盛名的乔达摩的见解。
“我以疑问而来,来到这见解如此殊胜者处;”
“观察世间,应如何观,死王便不能见?”
摩伽罗阇,你当以空观照世间,恒持正念;
拔除我见,便能度越死亡。
从垃圾堆、墓地和路旁捡拾而来;
然后缝成桑喀帝,我便穿着这件粗陋衣。
大医王——那位导师,对我此般德行心生欢喜;
于持粗陋衣者中,世尊将我安立为第一。
福德与罪业已灭尽,远离一切疾病;
犹如火焰无有执取,我将无漏而般涅槃。
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ , uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ; Parakammāyane yutto, natthi me kiñci saṃdhanaṃ. ‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, vasanto katabhūmiyaṃ; Aggiṃ ujjālayiṃ tattha, daḷhaṃ kaṇhāsi sā hī. ‘‘Tadā parisatiṃ nātho, catusaccapakāsako; Sāvakaṃ sampakittesi, lūkhacīvaradhārakaṃ. ‘‘Tassa tamhi guṇe tuṭṭho, paṇipacca tathāgataṃ; Lūkhacīvaradhāraggaṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ. ‘‘Tadā avoca bhagavā, sāvake padumuttaro; ‘Passathetaṃ purisakaṃ, kucelaṃ tanudehakaṃ. ‘‘‘Pītippasannavadanaṃ , saddhādhanasamanvitaṃ ; Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, acalaṃ sālapiṇḍitaṃ. ‘‘‘Eso pattheti taṃ ṭhānaṃ, saccasenassa bhikkhuno; Lūkhacīvaradhārissa, tassa vaṇṇasitāsayo . ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, nipacca sirasā jinaṃ; Yāvajīvaṃ subhaṃ kammaṃ, karitvā jinasāsane. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, bhūmidāhakakammunā; Samasahassaṃ niraye, adayhiṃ vedanāṭṭito. ‘‘Tena kammāvasesena, pañca jātisatānihaṃ; Manusso kulajo hutvā, jātiyā lakkhaṇaṅkito. ‘‘Pañca jātisatāneva, kuṭṭharogasamappito; Mahādukkhaṃ anubhaviṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Imasmiṃ bhaddake kappe, upariṭṭhaṃ yasassinaṃ; Piṇḍapātena tappesiṃ, pasannamānaso ahaṃ. ‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ khattiye kule; Pituno accayenāhaṃ, mahārajjasamappito. ‘‘Kuṭṭharogādhibhūtohaṃ, na ratiṃ na sukhaṃ labhe; Moghaṃ rajjaṃ sukhaṃ yasmā, mogharājā tato ahaṃ. ‘‘Kāyassa dosaṃ disvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Bāvarissa dijaggassa, sissattaṃ ajjhupāgamiṃ. ‘‘Mahatā parivārena, upecca naranāyakaṃ; Apucchiṃ nipuṇaṃ pañhaṃ, taṃ vīraṃ vādisūdanaṃ. ‘‘‘Ayaṃ loko paro loko, brahmaloko sadevako; Diṭṭhiṃ no nābhijānāmi, gotamassa yasassino. ‘‘‘Evābhikkantadassāviṃ , atthi pañhena āgamaṃ; Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’. ‘‘‘Suññato lokaṃ avekkhassu, mogharāja sadā sato; Attānudiṭṭhiṃ uhacca, evaṃ maccutaro siyā. ‘‘‘Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’; Iti maṃ abhaṇi buddho, sabbarogatikicchako. ‘‘Saha gāthāvasānena, kesamassuvivajjito; Kāsāvavatthavasano, āsiṃ bhikkhu tathārahā. ‘‘Saṅghikesu vihāresu, na vasiṃ rogapīḷito; Mā vihāro padussīti, vātarogehi pīḷito . ‘‘Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathikāhi ca; Tato saṅghāṭiṃ karitvā, dhārayiṃ lūkhacīvaraṃ. ‘‘Mahābhisakko tasmiṃ me, guṇe tuṭṭho vināyako; Lūkhacīvaradhārīnaṃ, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Puññapāpaparikkhīṇo, sabbarogavivajjito; Sikhīva anupādāno, nibbāyissamanāsavo. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
尊者摩嘎拉迦长老这样诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājā thero imā gāthāyo
摩嘎拉迦长老本事 第十显示巴利原文
Mogharājattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
迦旃延品 第五十四显示巴利原文
Kaccāyanavaggo catupaññāsamo.
优楼频螺迦叶、罗陀,以及贤智的摩伽罗阇;
此中有三百偈颂,与六十二偈合为一集。
显示巴利原文 Kaccāno vakkalī thero, mahākappinasavhayo; Dabbo kumāranāmo ca, bāhiyo koṭṭhiko vasī. Uruveḷakassapo rādho, mogharājā ca paṇḍito; Tīṇi gāthāsatānettha, bāsaṭṭhi ceva piṇḍitā.
第五十五品 跋地亚品显示巴利原文
55. Bhaddiyavaggo
第一 矮小跋地亚长老本事显示巴利原文
1. Lakuṇḍabhaddiyattheraapadānaṃ
“名唤莲华上之胜者,于一切法中具眼,
距今十万劫前,导师出现于世间。
那时,我在汉沙瓦提城,身为大富长者之子,
徒步漫行,我来到了僧园。
“那时,佛陀——那位导师于僧团中宣说:”
“‘未来世中,你将得偿这个心愿。’”
「『十万劫之后,将有一位生于甘蔗族者;」
「姓乔达摩,当为世间之师。」
「『彼法的继承者,法的真正所生之子;」
“他名为跋地亚,将成为导师的弟子。”
“以此善作之业,以及思愿与誓愿;”
“我舍弃人身之后,即往生三十三天。”
九十二劫前,富沙导师出现于世;
难近、难胜,一切世间最上的胜者。
具足德行,高大、正直,具大威力;
他饶益一切众生,度脱众多众生出离束缚。
那时,见彼应供最胜者,正为托钵行;
见已心净信,我以柔和之音鸣唱;
“那时,我往王苑,见彼善熟金色芒果;”
“我取了芒果食团,供养正自觉者。”
“那时,大悲的胜者了知我的心意,”
“导师从侍者手中,接过钵来。”
“我怀欢喜心,以芒果团供养大牟尼;”
“将芒果团放入钵中后,合掌柔和而礼敬。”
“以那可爱、悦耳、优美的音声,”
“为了供养佛陀而降下雨水,我前往那里,卧于蓝色睡莲。”
那时我心怀喜悦,对佛陀的爱遍满心意;
雌鹰飞来,恶意杀害了我。
从彼处命终后,我生于兜率天,享受殊胜妙乐;
由那业力的驱使,我来到人趣。
于此贤劫中,这位梵族亲眷、大名闻者;
族姓迦叶,生为说法者中最胜。
他辉耀教法,摧伏外道;
调伏可调者已,与声闻众俱入涅槃。
“当世间之顶般涅槃时,众多净信的人们;”
“为供养佛陀,为导师建造塔。”
七由旬高的塔,以七宝庄严;
“我们当为大仙兴建”,他们这样商议。
“那时,我为迦尸王琪琪诺的军队统帅;”
“我为无量者的塔指示了尺度。”
“那时,他们依循我的话语,建起一由旬高的塔;”
“为人中雄者建造,以种种珍宝庄严。”
凭彼善行之业,与誓愿之力,
舍弃人身之后,我即往生三十三天。
如今在这最后有中,我出生于长者家;
在那殊胜的舍卫城中,富裕、繁荣、财宝丰足。
在城门入口处见到善逝,心中惊奇;
出家之后不久,我便证得了阿拉汉果。
我所造塔的量度,以此业故;
「我身形矮小,生来应受人轻蔑。」
「我以妙音,礼敬最胜的仙人;
我于诸妙音比丘中,达到最上首位。
以对佛陀的果施,与随念功德;
我具足沙门果,无漏而住。
我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
如龙象断除系缚,我安住于无漏。
四无碍解,及此八解脱;
六神通已作证,佛陀的教诫已完成。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahaddhano; Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, saṅghārāmaṃ agacchahaṃ. ‘‘Tadā so lokapajjoto, dhammaṃ desesi nāyako; Mañjussarānaṃ pavaraṃ, sāvakaṃ abhikittayi. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, kāraṃ katvā mahesino; Vanditvā satthuno pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadā buddho viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako; ‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Bhaddiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, phusso uppajji nāyako; Durāsado duppasaho, sabbalokuttamo jino. ‘‘Caraṇena ca sampanno, brahā uju patāpavā; Hitesī sabbasattānaṃ , bahuṃ mocesi bandhanā. ‘‘Nandārāmavane tassa, ahosiṃ phussakokilo ; Gandhakuṭisamāsanne, ambarukkhe vasāmahaṃ. ‘‘Tadā piṇḍāya gacchantaṃ, dakkhiṇeyyaṃ jinuttamaṃ; Disvā cittaṃ pasādetvā, mañjunābhinikūjahaṃ . ‘‘Rājuyyānaṃ tadā gantvā, supakkaṃ kanakattacaṃ; Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, sambuddhassopanāmayiṃ. ‘‘Tadā me cittamaññāya, mahākāruṇiko jino; Upaṭṭhākassa hatthato, pattaṃ paggaṇhi nāyako. ‘‘Adāsiṃ haṭṭhacittohaṃ , ambapiṇḍaṃ mahāmune; Patte pakkhippa pakkhehi, pañjaliṃ katvāna mañjunā. ‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā; Vassanto buddhapūjatthaṃ, nīḷaṃ gantvā nipajjahaṃ. ‘‘Tadā muditacittaṃ maṃ, buddhapemagatāsayaṃ; Sakuṇagghi upāgantvā, ghātayī duṭṭhamānaso. ‘‘Tato cutohaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ; Manussayonimāgacchiṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Sāsanaṃ jotayitvā so, abhibhuyya kutitthiye; Vinayitvāna veneyye, nibbuto so sasāvako. ‘‘Nibbute tamhi lokagge, pasannā janatā bahū; Pūjanatthāya buddhassa, thūpaṃ kubbanti satthuno. ‘‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, sattaratanabhūsitaṃ; Karissāma mahesissa’, iccevaṃ mantayanti te. ‘‘Kikino kāsirājassa, tadā senāya nāyako; Hutvāhaṃ appamāṇassa, pamāṇaṃ cetiye vadiṃ. ‘‘Tadā te mama vākyena, cetiyaṃ yojanuggataṃ; Akaṃsu naravīrassa, nānāratanabhūsitaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso; Pabbajitvāna na ciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Cetiyassa pamāṇaṃ yaṃ, akariṃ tena kammunā; Lakuṇḍakasarīrohaṃ, jāto paribhavāraho. ‘‘Sarena madhurenāhaṃ, pūjitvā isisattamaṃ; Mañjussarānaṃ bhikkhūnaṃ, aggattamanupāpuṇiṃ. ‘‘Phaladānena buddhassa, guṇānussaraṇena ca; Sāmaññaphalasampanno, viharāmi anāsavo. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿腊昆德跋地亚长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lakuṇḍabhaddiyo thero imā gāthāyo
腊昆德跋地亚长老本事第一显示巴利原文
Lakuṇḍabhaddiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 康卡雷瓦德长老本事显示巴利原文
2. Kaṅkhārevatattheraapadānaṃ
名为莲华上佛的胜利者,于一切法中具足法眼;
自此十万劫中,导师出现于世。
大智者、大雄者,大禅那者、大力者;
大悲者、依怙主,大黑暗的破除者。
彼三界无上者,于某时调伏众多应调伏者;
正自觉者、牟尼,了知众生意乐,宣说法义。
禅修者、乐于禅那的勇者,寂静安然,无有浊染,
在大众中称赞时,胜利者令众人心生欢喜。
「那时我在汉沙瓦提,是通达吠陀彼岸的婆罗门;
听闻正法之后,我心生欢喜,便渴慕那个果位。
「那时,胜利者、调御者便在僧团之中授记:
梵天,你当欢喜,你必将得偿所愿。
十万劫之后,将出生于乌迦卡族;
姓乔达摩,将作世间导师。
「『他是法的继承者,法所生的亲子;
名为勒瓦德,将是导师的弟子』。
以那善作的业,与思、誓愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
在最后有中,如今我生于库利城;
生于富足、兴盛、有大财富的刹帝利家族。
当佛陀在迦毗罗卫宣说正法之时,
我心于善逝生起净信,出家而为无家者。
我曾有许多疑惑,于劫与非劫,于在在处处;
佛陀宣说最上法后,灭除彼一切。
从彼时起,我已超越轮回,常乐住于禅那乐;
那时佛陀安住,见我后而说此语。
任何疑惑——无论是在此处还是他界,是自所觉知还是他所觉知;
“那些禅修者,热忱精勤、行于梵行,能断舍这所有的疑惑。”
“百千劫前所造之业,今于此处为我显现其果报;”
“犹如善得解脱之箭,我烧尽了所有的烦恼。”
“那时,佛陀——世间边尽者、牟尼,见到乐于禅那者;”
“大智者将其安立为禅修比丘中的第一。”
“善来,于我确是……(中略)……成就了佛陀的教说。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Sīhahanu brahmagiro, haṃsadundubhinissano ; Nāgavikkantagamano, candasūrādikappabho. ‘‘Mahāmatī mahāvīro, mahājhāyī mahābalo ; Mahākāruṇiko nātho, mahātamapanūdano . ‘‘Sa kadāci tilokaggo, veneyyaṃ vinayaṃ bahuṃ ; Dhammaṃ desesi sambuddho, sattāsayavidū muni. ‘‘Jhāyiṃ jhānarataṃ vīraṃ, upasantaṃ anāvilaṃ; Vaṇṇayanto parisatiṃ, tosesi janataṃ jino. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū; Dhammaṃ sutvāna mudito, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadā jino viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako; ‘Mudito hohi tvaṃ brahme, lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Revato nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure; Khattiye kulasampanne, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Yadā kapilavatthusmiṃ, buddho dhammamadesayi; Tadā pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Kaṅkhā me bahulā āsi, kappākappe tahiṃ tahiṃ; Sabbaṃ taṃ vinayī buddho, desetvā dhammamuttamaṃ. ‘‘Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sadā jhānasukhe rato; Viharāmi tadā buddho, maṃ disvā etadabravi. ‘‘‘Yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā, sakavediyā vā paravediyā vā; Ye jhāyino tā pajahanti sabbā, ātāpino brahmacariyaṃ carantā’. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama. ‘‘Tato jhānarataṃ disvā, buddho lokantagū muni; Jhāyīnaṃ bhikkhūnaṃ aggo, paññāpeti mahāmati. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿康卡雷瓦德长老诵说了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṅkhārevato thero imā gāthāyo
“如是说已。”显示巴利原文
Abhāsitthāti.
康卡雷瓦德长老本事·第二显示巴利原文
Kaṅkhārevatattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 西瓦利长老本事显示巴利原文
3. Sīvalittheraapadānaṃ
名为莲华上佛的胜者,于一切法具眼;
自此十万劫前,彼导师出现于世;
彼之戒行无可计量,定如金刚;
其智无可称量,解脱无与伦比。
在人、天、那伽与梵天的集会中;
沙门婆罗门云集之处,导师宣说正法。
“具足弟子、大利益者,具足福德、持光明者;”
他于众中无畏,被安立为第一位。
那时,我是刹帝利,居于汉萨城;
听闻胜者如是教言,又闻弟子众多功德;
我以七日为请,供养世尊与僧众;
广作大布施已,便祈愿彼殊胜之地位。
那时,人中最上者见我俯首礼足;
这位大雄便以雄浑之声,说出此语:
那时,大众渴望听闻胜者的教言;
诸天、阿修罗、乾闼婆,以及有大神通的梵天。
沙门与婆罗门,合掌礼敬:
“礼敬您,人中上者!礼敬您,人中至上者!”
刹帝利已行大布施,七日之施,已施与您等;
我们愿闻其果报,请您宣说,大牟尼!
于是世尊说道:“请听我说:
安立于无量的佛与僧团中。
那一份布施,谁能说尽它的果报?它确实有着无可计量的果报。
纵使是一位拥有巨大财富的人,他也会希求那无上的境界。
就像比丘善现,他是广大利养的获得者;
“愿我也能如此成就”,你将于未来获得它。
于他的法中是继承者,由法所生的亲生子,
名为西瓦利,将成为导师的弟子。
“以那善所作的业,与意愿和誓愿之力,”
舍离人身之后,我往生三十三天。
九十一劫前,世间导师毗婆尸,
具足妙相、洞察一切法者出现。
那时,有一群人,为毗婆尸大仙人
他们举办了那次供养,场面盛大,极负盛名。
当大布施圆满后,他们便施与嚼食、含咽食等物,
新鲜的乳酪与蜂蜜,他们四处寻求,却遍寻不得。
那时我取了那新鲜的酸奶与蜂蜜;
我前往业主家,正在寻找我的人看见了我。
纵使付出一千,他们也未能得到那两样东西;
那时,我这样思惟:‘这绝非等闲之事。’
「『正如这些人全都恭敬如来,
我亦将向世间导师与僧团献上供养。』」
当时,我这样思惟后,便将乳酪和蜂蜜一起,
揉和均匀,供养了世间导师与僧团。
以此善行之业,以及愿心与誓愿,
舍离人身之后,我前往三十三天。
后来,我在波罗奈成为名声远扬的国王;
当时我怨恨沙都咖,便下令关闭城门。
那时,众苦行者被阻留,一昼夜间得守护;
由此业之果报,我深堕于地狱。
凭藉刹帝利的福德业,以及阻门之业的力量;
我在母胎中整整住了七年,受尽痛苦。
我在门口迷惘了整整七日,遭受着极大的苦痛;
我的母亲因应允了此事,竟陷入这般极度的痛苦。
我安稳地出家,蒙受佛陀的悲悯;
就在诞生之日,我便出家,成为无家者。
舍利弗是我的亲教师,目犍连有大神通;
“当为我剃落须发时,大智者教诫了我。”
“于发丝剪断之际,我证得阿拉汉果;”
“天众、龙众与人众,皆供养我所需资具。”
莲华上怙主,及毗婆尸导师;
我满怀欢喜,以诸资具特别供养他们。
由此,以彼诸业之殊胜,我得广大最上之利养;
我于一切处——林间、村中、水中、陆地——皆获得利养。
“当导师为见勒瓦答而前往之时;”
世间最上导师,与三万比丘众一同。
那时,大智者,为了我的利益,以诸天所供奉之物,
大雄、世间导师与僧团一同受用资具。
「我承事佛陀;他前往后见到了离婆多;
从那里前往祇园,他将我安立于此第一位。
“诸比丘,在我的弟子中,西瓦利是得利养者中的第一。”
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Sīlaṃ tassa asaṅkheyyaṃ, samādhi vajirūpamo; Asaṅkheyyaṃ ñāṇavaraṃ, vimutti ca anopamā. ‘‘Manujāmaranāgānaṃ, brahmānañca samāgame; Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, dhammaṃ desesi nāyako. ‘‘Sasāvakaṃ mahālābhiṃ, puññavantaṃ jutindharaṃ; Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu visārado. ‘‘Tadāhaṃ khattiyo āsiṃ, nagare haṃsasavhaye; Sutvā jinassa taṃ vākyaṃ, sāvakassa guṇaṃ bahuṃ. ‘‘Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayitvā sasāvakaṃ; Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadā maṃ vinataṃ pāde, disvāna purisāsabho; Sarena mahatā vīro , idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Tato jinassa vacanaṃ, sotukāmā mahājanā; Devadānavagandhabbā, brahmāno ca mahiddhikā’. ‘‘Samaṇabrāhmaṇā ceva, namassiṃsu katañjalī; ‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama. ‘‘‘Khattiyena mahādānaṃ, dinnaṃ sattāhikampi vo ; Sotukāmā phalaṃ tassa, byākarohi mahāmune’. ‘‘Tato avoca bhagavā, ‘suṇātha mama bhāsitaṃ; Appameyyamhi buddhamhi, sasaṅghamhi patiṭṭhitā . ‘‘‘Dakkhiṇā tāya ko vattā, appameyyaphalā hi sā; Api ce sa mahābhogo, ṭhānaṃ pattheti uttamaṃ. ‘‘‘Lābhī vipulalābhānaṃ, yathā bhikkhu sudassano; Tathāhampi bhaveyyanti, lacchase taṃ anāgate. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sīvali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. ‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, kulassaññatarassa ca; Dayito passito ceva, āsiṃ kammantavāvaṭo . ‘‘Tadā aññataro pūgo, vipassissa mahesino; Parivesaṃ akārayi, mahantamativissutaṃ. ‘‘Niṭṭhite ca mahādāne, daduṃ khajjakasañhitaṃ; Navaṃ dadhiṃ madhuñceva, vicinaṃ neva addasuṃ. ‘‘Tadāhaṃ taṃ gahetvāna, navaṃ dadhiṃ madhumpi ca; Kammassāmigharaṃ gacchiṃ, tamesantā mamaddasuṃ. ‘‘Sahassamapi datvāna, nālabhiṃsu ca taṃ dvayaṃ; Tatohaṃ evaṃ cintesiṃ, ‘netaṃ hessati orakaṃ. ‘‘‘Yathā ime janā sabbe, sakkaronti tathāgataṃ; Ahampi kāraṃ kassāmi, sasaṅghe lokanāyake’. ‘‘Tadāhamevaṃ cintetvā, dadhiṃ madhuñca ekato; Madditvā lokanāthassa, sasaṅghassa adāsahaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, rājā hutvā mahāyaso; Sattukassa tadā duṭṭho, dvārarodhamakārayiṃ. ‘‘Tadā tapassino ruddhā, ekāhaṃ rakkhitā ahuṃ; Tato tassa vipākena, pāpatiṃ nirayaṃ bhusaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure; Suppavāsā ca me mātā, mahāli licchavī pitā. ‘‘Khattiye puññakammena, dvārarodhassa vāhasā; Satta vassāni nivasiṃ, mātukucchimhi dukkhito. ‘‘Sattāhaṃ dvāramūḷhohaṃ, mahādukkhasamappito; Mātā me chandadānena, evaṃ āsi sudukkhitā. ‘‘Suvatthitohaṃ nikkhanto, buddhena anukampito; Nikkhantadivaseyeva, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Upajjhā sāriputto me, moggallāno mahiddhiko; Kese oropayanto me, anusāsi mahāmati. ‘‘Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ; Devā nāgā manussā ca, paccaye upanenti me. ‘‘Padumuttaranāthañca, vipassiñca vināyakaṃ; Yaṃ pūjayiṃ pamudito, paccayehi visesato. ‘‘Tato tesaṃ visesena, kammānaṃ vipuluttamaṃ; Lābhaṃ labhāmi sabbattha, vane gāme jale thale. ‘‘Revataṃ dassanatthāya, yadā yāti vināyako; Tiṃsabhikkhusahassehi, saha lokagganāyako. ‘‘Tadā devopaṇītehi, mamatthāya mahāmati; Paccayehi mahāvīro, sasaṅgho lokanāyako. ‘‘Upaṭṭhito mayā buddho, gantvā revatamaddasa; Tato jetavanaṃ gantvā, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘‘Lābhīnaṃ sīvali aggo, mama sissesu bhikkhavo’; Sabbalokahito satthā, kittayī parisāsu maṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿西瓦利长老如是诵出了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvalithero imā gāthāyo
西瓦利长老本事竟 第三。显示巴利原文
Sīvalittherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
鹏耆舍长老本事显示巴利原文
4. Vaṅgīsattheraapadānaṃ
名为莲华上佛的胜利者,于一切法中具足法眼;
十万劫前,导师出现于世。
“为诸天、阿修罗、龙众与人类所尊崇;”
在沙门婆罗门聚集的群众中,胜利者中最胜者。
以光辉令人欢喜,胜利者抵达了世间边际;
他以言语令应调伏者的莲花觉醒。
具足四无畏,人中最上者;
已断除恐惧与怯弱,已达安稳,无所畏惧。
如牛王般最胜之地位,及圆满之佛地;
世间最上者宣称,无有任何责难者。
那位如是者,作无畏的狮子吼;
天、人、梵天,皆无能反驳者。
宣说最胜法,度脱诸天世间;
他转动法轮,于大众中无所畏惧。
辩才无碍者中最上,于弟子中善受称誉者;
赞叹了诸多功德之后,将他安立于此最胜之位。
那时,我于汉沙瓦提,是一位备受称誉的婆罗门;
生而通达一切吠陀,名为瓦基萨,能摧伏一切论师;
亲近彼大雄之后,我听闻了正法的宣说;
我获得了殊胜的喜悦,喜乐于声闻的功德。
邀请了善逝——世间的欢喜者——及其僧团;
我供养饮食七日,那时,又以衣物覆盖(布施)。
以头面礼足,合掌恭敬;
欢喜地立于一旁,我赞叹最胜者。
“礼敬您,降伏论敌者;礼敬您,仙人中最胜者;”
礼敬您,一切世间的最上者;礼敬您,无畏的施与者。
“礼敬您,摧伏魔者;礼敬您,破除邪见者;”
礼敬您,寂静安乐的赐予者;礼敬您,作皈依处者。
您是无依者的依怙,是怖畏者的无畏施与者;
是寂静者的安歇处,是求皈依者的皈依处。
以如是等语赞叹具大功德的正自觉者后,
我对那位善辩无碍的比丘说:‘我将证得所应证得的归趣。’
那时,具有无碍辩才的世尊如此说道:
‘那位曾以七日供养佛陀与僧众者,
合掌恭敬,欢喜称扬我之功德;
这是那位摧伏论敌的比丘所期求的果位。
“于未来世,你当满此心愿;
历经诸多天、人的殊胜成就;
于百千劫后,从甘蔗族而生;
姓乔达摩,于此世间成为人天导师。
是他的法嗣,真正的亲子,由法所化,
名为鹏耆舍,他将成为导师的弟子。」
听罢此言,我心欢喜,从此终生侍奉胜者;
我怀着慈心,以诸资具供养如来。
以此善作之业,以及愿求与誓愿;
舍弃了人身之后,我便往生兜率天。
我在最后有中,出生于婆罗门族;
我再次出生后,年满七岁。
生来通达一切吠陀,精通论辩之学;
辩才之主,语辞善巧,摧伏他论者。
生于瓦嘎,故称鹏耆舍;或为语言之主;
“鹏耆舍”是我的名字,为世间所共许。
当我具足智慧,正值青年初期;
那时,在可爱的王舍城,我见到了舍利弗。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Yathāpi sāgare ūmi, gagane viya tārakā; Evaṃ pāvacanaṃ tassa, arahantehi cittitaṃ. ‘‘Sadevāsuranāgehi, manujehi purakkhato; Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo. ‘‘Pabhāhi anurañjanto, loke lokantagū jino; Vacanena vibodhento, veneyyapadumāni so. ‘‘Vesārajjehi sampanno, catūhi purisuttamo; Pahīnabhayasārajjo, khemappatto visārado. ‘‘Āsabhaṃ pavaraṃ ṭhānaṃ, buddhabhūmiñca kevalaṃ; Paṭijānāti lokaggo, natthi sañcodako kvaci. ‘‘Sīhanādamasambhītaṃ, nadato tassa tādino; Devo naro vā brahmā vā, paṭivattā na vijjati. ‘‘Desento pavaraṃ dhammaṃ, santārento sadevakaṃ; Dhammacakkaṃ pavatteti, parisāsu visārado. ‘‘Paṭibhānavataṃ aggaṃ, sāvakaṃ sādhusammataṃ; Guṇaṃ bahuṃ pakittetvā, etadagge ṭhapesi taṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato; Sabbavedavidū jāto, vāgīso vādisūdano. ‘‘Upecca taṃ mahāvīraṃ, sutvāhaṃ dhammadesanaṃ; Pītivaraṃ paṭilabhiṃ, sāvakassa guṇe rato. ‘‘Nimantetvāva sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanandanaṃ; Sattāhaṃ bhojayitvāhaṃ, dussehacchādayiṃ tadā. ‘‘Nipacca sirasā pāde, katokāso katañjalī; Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, santhaviṃ jinamuttamaṃ. ‘‘‘Namo te vādimaddana , namo te isisattama ; Namo te sabbalokagga, namo te abhayaṅkara. ‘‘‘Namo te māramathana , namo te diṭṭhisūdana; Namo te santisukhada, namo te saraṇaṅkara. ‘‘‘Anāthānaṃ bhavaṃ nātho, bhītānaṃ abhayappado; Vissāmabhūmi santānaṃ, saraṇaṃ saraṇesinaṃ’. ‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, santhavitvā mahāguṇaṃ; Avocaṃ vādisūdassa , gatiṃ pappomi bhikkhuno. ‘‘Tadā avoca bhagavā, anantapaṭibhānavā; ‘Yo so buddhaṃ abhojesi, sattāhaṃ sahasāvakaṃ. ‘‘‘Guṇañca me pakittesi, pasanno sehi pāṇibhi; Eso patthayate ṭhānaṃ, vādisūdassa bhikkhuno. ‘‘‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ; Devamānusasampattiṃ, anubhotvā anappakaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Vaṅgīso nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Paccayehi upaṭṭhāsiṃ, mettacitto tathāgataṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ; Paccājāto yadā āsiṃ, jātiyā sattavassiko. ‘‘Sabbavedavidū jāto, vādasatthavisārado; Vādissaro cittakathī, paravādappamaddano. ‘‘Vaṅge jātoti vaṅgīso, vacane issaroti vā; Vaṅgīso iti me nāmaṃ, abhavī lokasammataṃ. ‘‘Yadāhaṃ viññutaṃ patto, ṭhito paṭhamayobbane; Tadā rājagahe ramme, sāriputtamahaddasaṃ .
第二十五诵品。显示巴利原文
Pañcavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
我见他为乞食而行,手持钵盂,善自守护,
目不游移,言语有节,垂视一轭之地。
见后心生惊异,便说了合于我心意的话:
我吟诵的偈颂,犹如堆满的咖尼咖拉花般绚烂。
他向我宣说了导师——正自觉者、世间之导者;
那时,那位智者、勇者,为我宣说了更殊胜的法。
宣说了与离欲相应的言语,成就了难见难至的最上之事;
他以善巧的辩才,令那位如来心生满足。
我稽首顶礼他的双足后,他对我说:‘请许我出家。’
于是,那位大慧者便领我去见佛陀中最胜者。
我以头面顶礼双足,退坐于导师近旁;
说者中最胜者对在我说:‘鹏耆舍,你可了知?’
“是何技艺?”我对他说,“此艺我知。”我如是说;
林中弃置的亡者头骨,纵使已有十二年之久;
凭你明咒的殊胜之力,你若能行,可令其开口说话。
当我应允说“好”时,他便示现了三颗头颅;
对那些投生于地狱、人间、天界的有情,我皆未能令其发语。
那时,导师显示了那位漏尽者的头颅;
于是,我断除了先前的企图,请求出家。
从善逝出家之后,我便在各处亲近;
于是,比丘们在这里非难我说:‘你是个诗人。’
那时,导师佛陀为了勘验我,这样对我说:
然而这些偈颂,仅是思辨所成,凭依理路便对你清晰显现。
“那时,我以偈颂赞颂了勇士、仙人中的最胜者;”
“那时他以正理心生欢喜,胜者便将我安立于首位。”
“我曾凭辩才与心,轻慢他人;”
“由此,为善者所触动,我证得阿拉汉果。”
于辩才者中,我为上首,无有他人能及;
“诸比丘,你们应当如此忆持,正如这位比丘鹏耆舍一般。”
十万劫前所作之业,今于此处为我显现果报;
“我如飞箭般善得解脱,烧尽了一切烦恼。”
显示巴利原文 ‘‘Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ, pattapāṇiṃ susaṃvutaṃ; Alolakkhiṃ mitabhāṇiṃ, yugamattaṃ nidakkhitaṃ . ‘‘Taṃ disvā vimhito hutvā, avocaṃ mamanucchavaṃ ; Kaṇikāraṃva nicitaṃ , cittaṃ gāthāpadaṃ ahaṃ. ‘‘Ācikkhi so me satthāraṃ, sambuddhaṃ lokanāyakaṃ; Tadā so paṇḍito vīro, uttariṃ samavoca me. ‘‘Virāgasaṃhitaṃ vākyaṃ, katvā duddasamuttamaṃ; Vicittapaṭibhānehi, tosito tena tādinā. ‘‘Nipacca sirasā pāde, ‘pabbājehī’ti maṃ bravi; Tato maṃ sa mahāpañño, buddhaseṭṭhamupānayi. ‘‘Nipacca sirasā pāde, nisīdiṃ satthu santike; Mamāha vadataṃ seṭṭho, kacci vaṅgīsa jānāsi . ‘‘Kiñci sippanti tassāhaṃ, ‘jānāmī’ti ca abraviṃ; Matasīsaṃ vanacchuddhaṃ, api bārasavassikaṃ; Tava vijjāvisesena, sace sakkosi vācaya . ‘‘Āmoti me paṭiññāte, tīṇi sīsāni dassayi; Nirayanaradevesu, upapanne avācayiṃ. ‘‘Tadā khīṇāsavasseva , sīsaṃ dassesi nāyako; Tatohaṃ vihatārabbho, pabbajjaṃ samayācisaṃ. ‘‘Pabbajitvāna sugataṃ, santhavāmi tahiṃ tahiṃ; Tato maṃ kabbavittosi , ujjhāyantiha bhikkhavo. ‘‘Tato vīmaṃsanatthaṃ me, āha buddho vināyako; Takkikā panimā gāthā, ṭhānaso paṭibhanti taṃ. ‘‘Na kabbavittohaṃ vīra, ṭhānaso paṭibhanti maṃ; Tena hi dāni vaṅgīsa, ṭhānaso santhavāhi maṃ. ‘‘Tadāhaṃ santhaviṃ vīraṃ, gāthāhi isisattamaṃ; Ṭhānaso me tadā tuṭṭho, jino agge ṭhapesi maṃ. ‘‘Paṭibhānena cittena, aññesamatimaññahaṃ; Pesale tena saṃviggo, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘‘Paṭibhānavataṃ aggo, añño koci na vijjati; Yathāyaṃ bhikkhu vaṅgīso, evaṃ dhāretha bhikkhavo’. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿鹏耆舍长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo
鹏耆舍长老譬喻第四显示巴利原文
Vaṅgīsattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
难陀迦长老譬喻第五显示巴利原文
5. Nandakattheraapadānaṃ
名为莲花上佛的胜者,于一切法中具眼明者;
距今十万劫时,导师出现于世间。
为了一切众生的利益与安乐,说法者中最殊胜者;
为了利益,人中良驹,已行于天人世间。
达于名望之巅的吉祥胜者,满载声誉与赞叹;
为一切世间所礼敬,于一切方所广被称扬。
他超越了疑惑,度脱了犹豫;
心意圆满,证得无上正觉。
令未曾生起的道得以生起,是为无上人;
他宣说未曾宣说之法,令未曾生起之法得生。
知路者、通达路者,人中至尊为开道者;
于道善巧的导师,调御众中的最上者。
于教诫比丘尼中,被尊为弟子中最上者;
赞叹此第一时,大牟尼便作了施设。」
听闻此事后,我心生欢喜,便邀请如来;
供养如来与僧团后,我祈愿那无上的菩提。
那时,怙主——那位大仙,满怀欢欣地对我说:
愿你长寿幸福,心愿圆满。
十万劫之后,生于乌迦卡族,
以乔达摩为姓,将出现于世,成为导师。
于法中,他是继承者,是亲子,从法所生;
愿他成为导师的声闻弟子,名为难陀迦。
以此殊胜净业,以此愿力与心力,
舍弃人身之后,我便往生三十三天。
如今在最后有,我生于长者家;
在殊胜的舍卫城中,富裕、繁荣,资财丰足。
于城门处遇见善逝,心生惊喜;
在祇园受持已,我便出家为无家者。
不久,我即证得阿拉汉果;
从此,我渡越了轮回,得一切见者所教导。
我为诸比丘尼说法,随问解答;
她们悉受我教导,皆成漏尽者。
彼时五百减一,大利益者心满意足;
在教诫比丘尼者中,他把我安立为第一。
于十万劫中所作的业,在今生为我显现果报;
我已善解脱,疾如飞箭,烧尽了自己的诸烦恼。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo; Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake. ‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇabhato jino; Pūjito sabbalokassa, disā sabbāsu vissuto. ‘‘Uttiṇṇavicikiccho so, vītivattakathaṃkatho; Paripuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ. ‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo; Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī. ‘‘Maggaññū maggavidū ca, maggakkhāyī narāsabho; Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo . ‘‘Tadā mahākāruṇiko, dhammaṃ desesi nāyako; Nimugge kāmapaṅkamhi , samuddharati pāṇine. ‘‘Bhikkhunīnaṃ ovadane, sāvakaṃ seṭṭhasammataṃ; Vaṇṇayaṃ etadaggamhi, paññapesi mahāmuni. ‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamudito, nimantetvā tathāgataṃ; Bhojayitvā sasaṅghaṃ taṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ. ‘‘Tadā pamudito nātho, maṃ avoca mahāisi; ‘Sukhī bhavassu dīghāvu , lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Nandako nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ pure vare, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso; Jetārāmapaṭiggāhe, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Nacireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ; Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sāsito sabbadassinā. ‘‘Bhikkhunīnaṃ dhammakathaṃ, paṭipucchākariṃ ahaṃ; Sāsitā tā mayā sabbā, abhaviṃsu anāsavā. ‘‘Satāni pañcanūnāni, tadā tuṭṭho mahāhito; Bhikkhunīnaṃ ovadataṃ, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿难陀迦长老宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo
难陀迦长老譬喻第五。显示巴利原文
Nandakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. 伍达夷长老本事显示巴利原文
6. Kāḷudāyittheraapadānaṃ
名为莲花上佛的胜者,于一切法中具眼明者;
十万劫前,彼导师出现于世间。
诸导师中最殊胜之导师,胜者了知功德与无功;
知恩、知所当为者,将众生安立于渡处。
心怀悲悯者,以一切知智如实衡量后,
宣说最胜法——那无量功德的积集者。
那位大雄,无量胜者的行者,于某时,
宣说甘美的法,与四谛相应;
听闻了那殊胜之法,初中后悉皆善妙,
十万有情,得法现观。
大地震动,云层轰鸣,
天、梵天、人、阿修罗,齐发善哉之声。
当此宣说之际,于诸天、人、魔、梵天之中,
胜者赞叹了令家族生净信者中最上首的弟子。
那时,我生于汉沙瓦提,出身于大臣家族;
相貌庄严悦目,拥有丰饶的财富与粮食。
我前往汉沙园,向那位如来礼敬;
听闻了甘美的法,并对那位如是者作了供养;
我顶礼在其足下,说了这句话:
令家族净信者中最上首者,牟尼,正是你所赞叹的那位。
待十万劫之后,将生于乌迦卡族,
以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
他的法之继承者,亲生之子,由法所生,
名为优陀夷,将成为导师的弟子。
得闻此法,心生欢喜;尽此一生,于彼胜者;
我以慈心,以诸资具,侍奉导师。
依此业果报,及斯誓愿力;
我舍弃人身,往生三十三天。
在最后有中,在那美丽的迦毗罗卫城,
我生于大臣之家,在净饭王治下。
那时,悉达多诞生在美丽的蓝毗尼园;
人中之雄,为利益与安乐一切世间而降生。
我与他同日而生,一同成长;
他是亲切可信的朋友、受人敬爱、贤明通达、具足善巧。
二十九岁时,离家出家;
历经六年精勤后,导师成就了佛果。
战胜魔军,灭尽诸漏;
渡过有之洪流,成为涵盖天界的佛陀。
前往仙人住处,调御五比丘众;
此后,世尊遍行各处,随处调御。
他调伏应调伏者,摄受含括天人的一切众生;
那时,胜利者来到摩揭陀的山中,住于彼处。
那时,我受国王净饭王——大地的守护者——所差遣;
前去面见十力者后,我便出家,成为阿拉汉。
那时,我恳请大仙后,便引领他回到迦毗罗卫城;
于是我先行前往,令各大族生起净信。
胜利者因那功德而欢喜,在大众中对我——
导师便授记我为“令族人生信者”中最为第一。
“我的到来实是善来……(中略)……佛陀的教诫,已然成就。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Nāyakānaṃ varo satthā, guṇāguṇavidū jino; Kataññū katavedī ca, titthe yojeti pāṇine . ‘‘Sabbaññutena ñāṇena, tulayitvā dayāsayo; Deseti pavaraṃ dhammaṃ, anantaguṇasañcayo. ‘‘Sa kadāci mahāvīro, anantajinasaṃsari ; Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasañhitaṃ. ‘‘Sutvāna taṃ dhammavaraṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ; Pāṇasatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu. ‘‘Ninnāditā tadā bhūmi, gajjiṃsu ca payodharā; Sādhukāraṃ pavattiṃsu, devabrahmanarāsurā. ‘‘‘Aho kāruṇiko satthā, aho saddhammadesanā; Aho bhavasamuddamhi, nimugge uddharī jino’. ‘‘Evaṃ pavedajātesu, sanarāmarabrahmasu; Kulappasādakānaggaṃ, sāvakaṃ vaṇṇayī jino. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātomaccakule ahuṃ; Pāsādiko dassaniyo, pahūtadhanadhaññavā. ‘‘Haṃsārāmamupeccāhaṃ , vanditvā taṃ tathāgataṃ; Suṇitvā madhuraṃ dhammaṃ, kāraṃ katvā ca tādino. ‘‘Nipacca pādamūlehaṃ, imaṃ vacanamabraviṃ; ‘Kulappasādakānaggo, yo tayā santhuto mune. ‘‘‘Tādiso homahaṃ vīra , buddhaseṭṭhassa sāsane’; Tadā mahākāruṇiko, siñcanto vā matena maṃ. ‘‘Āha maṃ ‘putta uttiṭṭha, lacchase taṃ manorathaṃ; Kathaṃ nāma jine kāraṃ, katvāna viphalo siyā. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Udāyi nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave; Jāto mahāmaccakule, suddhodanamahīpate . ‘‘Tadā ajāyi siddhattho, ramme lumbinikānane; Hitāya sabbalokassa, sukhāya ca narāsabho. ‘‘Tadaheva ahaṃ jāto, saha teneva vaḍḍhito; Piyo sahāyo dayito, viyatto nītikovido. ‘‘Ekūnatiṃso vayasā, nikkhamitvā agārato ; Chabbassaṃ vītināmetvā, āsi buddho vināyako. ‘‘Jetvā sasenakaṃ māraṃ, khepayitvāna āsave; Bhavaṇṇavaṃ taritvāna, buddho āsi sadevake. ‘‘Isivhayaṃ gamitvāna , vinetvā pañcavaggiye; Tato vinesi bhagavā, gantvā gantvā tahiṃ tahiṃ. ‘‘Veneyye vinayanto so, saṅgaṇhanto sadevakaṃ; Upecca magadhe giriṃ , viharittha tadā jino. ‘‘Tadā suddhodanenāhaṃ, bhūmipālena pesito; Gantvā disvā dasabalaṃ, pabbajitvārahā ahuṃ. ‘‘Tadā mahesiṃ yācitvā, pāpayiṃ kapilavhayaṃ; Tato purāhaṃ gantvāna, pasādesiṃ mahākulaṃ. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, maṃ mahāparisāya so ; Kulappasādakānaggaṃ, paññāpesi vināyako. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者伍达夷长老宣说此诸偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyithero imā gāthāyo
伍达夷长老譬喻·第六显示巴利原文
Kāḷudāyittherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
无畏长老譬喻显示巴利原文
7. Abhayattheraapadānaṃ
号为莲华上的胜者,于一切法中具足慧眼;
从此十万劫,导师出现于世间。
如来安立一些众生皈依,
安立一些众生持戒,行于最上的十善业道。
那位英雄授予某些人无上的沙门果;
如是,亦宣说八等至与三明。
人中至尊引导某些有情修习六神通;
那位庇护者将四无碍解施与有缘之人。
见诸有众生堪受教化,纵隔无量由旬之遥,
人间的调御之师也能须臾即至,予以度化。
「那时我在汉沙瓦提,是婆罗门之子;
通达一切吠陀,享有文法学家的声誉。
精通语言学,谙熟词汇集;
他精通文句与仪轨,善知韵律之学。
我经行游历,前往鹅园之时;
得见最胜施恩者,受大众所崇敬。
他正宣说无垢之法,我心中却生起对立;
亲近他的善妙法语,听闻之后我得以清净。
自相矛盾或重复冗赘,无目的或无意义;
我未曾见过那位牟尼有丝毫缺失,因此我便出家。
不久,我便于一切有情当中无所畏惧;
于佛陀的教法善巧通达,成为受人称誉的具德者。
那时,将四首偈颂善巧编集,文辞优美;
赞叹三界之最上者已,我日日宣说。
大雄已离染,住于可怖的轮回;
出于悲悯,他未般涅槃,因此这位牟尼是具足悲悯者。
凡夫虽已年老,却不被烦恼所支配;
他具足正知与正念,因此此人不可思议。
诸烦恼已微弱,它们已潜入我之所依;
为智火所焚烧,终未能胜彼稀有者。
他为一切世间所崇敬,世间于彼亦同怀崇敬;
世间导师即是如此,世间亦随顺于他。
以这些种种方式,赞叹正自觉者,并开演正法;
尽形寿修习之后,往生天界,而后于天界命终。
于十万劫前,我赞叹了佛陀;
我不见恶趣,这便是赞叹的果报。
于天界中,我得享大王权,拥金色宫殿;
我为转轮王,执掌广大王权,曾享有众多荣光。
我出生于二有:天界与人中;
我不知有其他趣向,这便是赞叹所感的果报。
我出生于两种族姓,刹帝利或婆罗门;
我不生于低贱族姓,这是称扬所得的果报。
如今在这最后有中,于最胜之王舍城,
我是频婆娑罗王之子,名为无畏王子。
亲近恶友,为尼干陀所迷惑;
受那特子所遣,我来到最胜佛陀前。
提出微妙的问题,听闻了最殊胜的解答;
出家后不久,我便证得了阿拉汉果。
赞叹了最胜的胜利者,我便恒常受到称叹;
我身语散发妙香,安住于圆满的快乐。
我才思敏锐而明快,亦具足广大智慧;
复有善巧无碍的辩才,此皆是彼业所感之果报。
我以净信心,赞叹莲华上佛——无等的自觉者;
以彼之力,我十万劫不堕恶趣。
我得善来,确实……(中略)……佛陀的教诫已究竟成办。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Saraṇagamane kiñci, nivesesi tathāgato; Kiñci sīle nivesesi, dasakammapathuttame. ‘‘Deti kassaci so vīro, sāmaññaphalamuttamaṃ; Samāpattī tathā aṭṭha, tisso vijjā pavacchati. ‘‘Chaḷabhiññāsu yojesi, kiñci sattaṃ naruttamo; Deti kassaci nātho so, catasso paṭisambhidā. ‘‘Bodhaneyyaṃ pajaṃ disvā, asaṅkheyyampi yojanaṃ ; Khaṇena upagantvāna, vineti narasārathi. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, ahosiṃ brāhmaṇatrajo; Pāragū sabbavedānaṃ, veyyākaraṇasammato. ‘‘Niruttiyā ca kusalo, nighaṇḍumhi visārado; Padako keṭubhavidū, chandovicitikovido. ‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, haṃsārāmamupeccahaṃ; Addasaṃ varadaṃ seṭṭhaṃ, mahājanapurakkhataṃ. ‘‘Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ, paccanīkamatī ahaṃ; Upetvā tassa kalyāṇaṃ, sutvāna vimalaṃ ahaṃ . ‘‘Byāhataṃ punaruttaṃ vā, apatthaṃ vā niratthakaṃ; Nāddasaṃ tassa munino, tato pabbajito ahaṃ. ‘‘Nacireneva kālena, sabbasattavisārado; Nipuṇo buddhavacane, ahosiṃ guṇisammato. ‘‘Tadā catasso gāthāyo, ganthayitvā subyañjanā; Santhavitvā tilokaggaṃ, desayissaṃ dine dine. ‘‘Virattosi mahāvīro, saṃsāre sabhaye vasaṃ; Karuṇāya na nibbāyi, tato kāruṇiko muni. ‘‘Puthujjano vayo santo, na kilesavaso ahu; Sampajāno satiyutto, tasmā eso acintiyo. ‘‘Dubbalāni kilesāni, yassāsayagatāni me; Ñāṇaggiparidaḍḍhāni, na khīyiṃsu tamabbhutaṃ. ‘‘Yo sabbalokassa garu, loko yassa tathā garu; Tathāpi lokācariyo, loko tassānuvattako. ‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, kittayaṃ dhammadesanaṃ; Yāvajīvaṃ karitvāna, gato saggaṃ tato cuto. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Devaloke mahārajjaṃ, pādesiṃ kañcanagghiyaṃ ; Cakkavattī mahārajjaṃ, bahusonubhaviṃ ahaṃ. ‘‘Duve bhave pajāyāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Raññohaṃ bimbisārassa, putto nāmena cābhayo. ‘‘Pāpamittavasaṃ gantvā, nigaṇṭhena vimohito; Pesito nāṭaputtena, buddhaseṭṭhamupeccahaṃ. ‘‘Pucchitvā nipuṇaṃ pañhaṃ, sutvā byākaraṇuttamaṃ; Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Kittayitvā jinavaraṃ, kittito homi sabbadā; Sugandhadehavadano, āsiṃ sukhasamappito. ‘‘Tikkhahāsalahupañño, mahāpañño tathevahaṃ; Vicittapaṭibhāno ca, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Abhitthavitvā padumuttarāhaṃ, pasannacitto asamaṃ sayambhuṃ; Na gacchi kappāni apāyabhūmiṃ, sataṃ sahassāni balena tassa. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿无畏长老确说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero imā gāthāyo
无畏王子长老譬喻第七显示巴利原文
Abhayattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8. 洛马萨康吉亚长老譬喻显示巴利原文
8. Lomasakaṅgiyattheraapadānaṃ
「于此贤劫,有位名称远闻的梵族行者;
他以迦叶为姓,降生为诸说法者中最胜者。
那时,我名为旃檀,在教法中出家;
于教法中,圆满尽形寿之法。
从那里命终后,我们二人转生兜率天;
在那里,以天界的舞蹈、歌咏与音乐,
以色等十支,胜过其余者;
尽彼天寿而住,受用广大乐。
从彼处舍报后,旃檀转生三十三天;
我于迦毗罗卫城,生于释迦族。
“那时,世间导师受优陀夷长老劝请;”
“悲悯于释迦族,前往迦毗罗卫城。”
“当时那些憍慢的释迦族人,不了佛陀之德;”
“他们因出身而傲慢、无恭敬心,不礼敬正自觉者。”
“胜者了知他们的心意,于空中经行;”
“如雨云降下大雨,如火焰炽烈燃烧。”
“示现无比色身后,又复隐没;”
“化一为多,又化多为一。”
以种种方式显现黑暗与光明;
示现神变之后,牟尼调伏了亲族。
四方大云,顿时降雨;
那时,佛陀宣说了毗输安多罗本生。
那时,所有的刹帝利,都舍弃了生来的骄慢;
他们都皈依了佛陀,净饭王那时说:
“具足广慧者、遍眼者啊,这是我第三次礼敬你的双足;
在您降诞之际,大地为之震动;在您安坐阎浮树荫之下而不曾离去之时。
那时,见到佛陀的威神力,心中充满惊奇;
我便就在那里出家,安住而礼敬母亲。
旃檀那天子前来向我询问,
那时一夜贤者的总说与详说之法。
那时我受他催促,来到人中导师前,
听闻了《一夜贤者》之后,我这林居者悚然警觉。
那时,我禀告母亲:‘我要独自前往林中。’
我的母亲说:‘你尚娇弱。’便制止了这番话。
咖沙草、古沙草、波塔吉喇草、乌西拉草、蔓草与芦苇,
我将以胸膛排开它们,增进远离。
那时,我进入森林,忆念胜者的教诫,
依贤善一夜的教诫,我证得了阿拉汉果。
“不应追念过去,不应期盼未来;
过去的已然舍断,未来的尚未到达。
对于现前诸法,在一切处如实观照;
那不可动摇、不可扰动的,智者应当修习增进。
如此安住、精勤者,日夜不懈怠,
寂静牟尼说:他实为善一夜者。
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Tadāhaṃ candano ceva, pabbajitvāna sāsane; Āpāṇakoṭikaṃ dhammaṃ, pūrayitvāna sāsane. ‘‘Tato cutā santusitaṃ, upapannā ubho mayaṃ; Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca. ‘‘Rūpādidasahaṅgehi, abhibhotvāna sesake; Yāvatāyuṃ vasitvāna, anubhotvā mahāsukhaṃ. ‘‘Tato cavitvā tidasaṃ, candano upapajjatha; Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, ajāyiṃ sākiyatrajo. ‘‘Yadā udāyittherena, ajjhiṭṭho lokanāyako; Anukampiya sakyānaṃ, upesi kapilavhayaṃ. ‘‘Tadātimānino sakyā, na buddhassa guṇaññuno; Paṇamanti na sambuddhaṃ, jātithaddhā anādarā. ‘‘Tesaṃ saṅkappamaññāya, ākāse caṅkamī jino; Pajjunno viya vassittha, pajjalittha yathā sikhī. ‘‘Dassetvā rūpamatulaṃ, puna antaradhāyatha; Ekopi hutvā bahudhā, ahosi punarekako. ‘‘Andhakāraṃ pakāsañca, dassayitvā anekadhā; Pāṭiheraṃ karitvāna, vinayī ñātake muni. ‘‘Cātuddīpo mahāmegho, tāvadeva pavassatha; Tadā hi jātakaṃ buddho, vessantaramadesayi. ‘‘Tadā te khattiyā sabbe, nihantvā jātijaṃ madaṃ; Upesuṃ saraṇaṃ buddhaṃ, āha suddhodano tadā. ‘‘‘Idaṃ tatiyaṃ tava bhūripañña, pādāni vandāmi samantacakkhu; Yadābhijāto pathavī pakampayī, yadā ca taṃ najjahi jambuchāyā’. ‘‘Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā vimhitamānaso; Pabbajitvāna tattheva, nivasiṃ mātupūjako. ‘‘Candano devaputto maṃ, upagantvānupucchatha; Bhaddekarattassa tadā, saṅkhepavitthāraṃ nayaṃ. ‘‘Coditohaṃ tadā tena, upecca naranāyakaṃ; Bhaddekarattaṃ sutvāna, saṃviggo vanamāmako. ‘‘Tadā mātaramapucchiṃ, vane vacchāmi ekako; Sukhumāloti me mātā, vārayī taṃ tadā vacaṃ. ‘‘Kāsaṃ kusaṃ poṭakilaṃ, usīraṃ muñjapabbajaṃ ; Urasā panudissāmi, vivekamanubrūhayaṃ. ‘‘Tadā vanaṃ paviṭṭhohaṃ, saritvā jinasāsanaṃ; Bhaddekarattaovādaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ; Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ. ‘‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati; Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye. ‘‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve; Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā. ‘‘‘Evaṃvihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ; Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿罗摩塞咖亚长老宣说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lomasakaṅgiyo thero imā gāthāyo
罗摩塞咖亚长老譬喻 第八显示巴利原文
Lomasakaṅgiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
瓦那婆蹉长老譬喻 第九显示巴利原文
9. Vanavacchattheraapadānaṃ
于此贤劫,有大名声的婆罗门族
姓迦叶的最胜说法者,出现于世。
那时,我于那位佛陀的教法中出家;
尽形寿修持梵行后,从那里命终。
以此善作之业,并依意愿与誓愿;
舍弃人身之后,我生往三十三天。
从彼处死后,转生林间,我成为一只鸽子;
一位具足德行、常乐禅那的比丘住在那里。
心怀慈、心怀悲,面容常含喜悦;
具足舍心的大雄者,于无量心中善巧安住。
他已远离诸盖的思惟,心向一切有情的利益;
不久我便亲近了那位善逝的声闻弟子。
我来到他的足下,于那座精舍中坐下;
有时施予物质之食,有时宣说正法。
那时,我以深广的敬爱,亲近奉侍胜者之子;
从彼处死后往生天界,如同雨云飘向有人家之处。
从天界命终,生于人间,由福业而得生;
舍弃家宅之后,我数数出家。
我曾为沙门、苦行者、婆罗门,亦曾为游方者;
我居于林野间,曾以百计数。
今在最后一生,身处可爱的迦毗罗卫;
我由婆蹉果答婆罗门的妻子所生。
当我在母胎中时,母亲便生起了一种渴望;
临近出生之时,决意林居。
那时,我母亲在悦意的密林深处生下了我;
当我出胎时,她便用袈裟承接了我。
随后,悉达多王子——这释迦族的辉煌旗帜,降生了;
我是他亲爱挚友,与他亲密无间,备受敬重。
当他舍离七宝,放下极盛荣名;
我亦在出家之后,前往了雪山。
居于林野、堪为修习典范的迦叶,倡导头陀行;
见闻胜利者出现于世,我便前往人调御者处。
他为我开示法义,于一切处悉令明照;
我便由此出家,重归林野;
于彼处安住不放逸,我证得六神通;
啊!我得善利,蒙善友悲悯。
显示巴利原文 ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane; Yāvajīvaṃ caritvāna, brahmacāraṃ tato cuto. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tato cuto araññamhi, kapoto āsahaṃ tahiṃ; Vasate guṇasampanno, bhikkhu jhānarato sadā. ‘‘Mettacitto kāruṇiko, sadā pamuditānano; Upekkhako mahāvīro, appamaññāsu kovido. ‘‘Vinīvaraṇasaṅkappe, sabbasattahitāsaye; Visaṭṭho nacirenāsiṃ, tasmiṃ sugatasāvake. ‘‘Upecca pādamūlamhi, nisinnassa tadāssame; Kadāci sāmisaṃ deti, dhammaṃ desesi cekadā. ‘‘Tadā vipulapemena, upāsitvā jinatrajaṃ; Tato cuto gato saggaṃ, pavāso sagharaṃ yathā. ‘‘Saggā cuto manussesu, nibbatto puññakammunā; Agāraṃ chaḍḍayitvāna, pabbajiṃ bahuso ahaṃ. ‘‘Samaṇo tāpaso vippo, paribbajo tathevahaṃ; Hutvā vasiṃ araññamhi, anekasataso ahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave; Vacchagotto dijo tassa, jāyāya ahamokkamiṃ. ‘‘Mātu me dohaḷo āsi, tirokucchigatassa me; Jāyamānasamīpamhi, vanavāsāya nicchayo. ‘‘Tato me ajanī mātā, ramaṇīye vanantare; Gabbhato nikkhamantaṃ maṃ, kāsāyena paṭiggahuṃ. ‘‘Tato kumāro siddhattho, jāto sakyakuladdhajo; Tassa mitto piyo āsiṃ, saṃvisaṭṭho sumāniyo. ‘‘Sattasārebhinikkhante, ohāya vipulaṃ yasaṃ; Ahampi pabbajitvāna, himavantamupāgamiṃ. ‘‘Vanālayaṃ bhāvanīyaṃ, kassapaṃ dhutavādikaṃ; Disvā sutvā jinuppādaṃ, upesiṃ narasārathiṃ. ‘‘So me dhammamadesesi, sabbatthaṃ sampakāsayaṃ; Tatohaṃ pabbajitvāna, vanameva punāgamaṃ . ‘‘Tatthāppamatto viharaṃ, chaḷabhiññā aphassayiṃ ; Aho suladdhalābhomhi, sumittenānukampito. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿瓦那婆蹉长老如是宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanavaccho thero imā gāthāyo
瓦那婆蹉长老譬喻第九。显示巴利原文
Vanavacchattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10. 小香长老譬喻显示巴利原文
10. Cūḷasugandhattheraapadānaṃ
在此贤劫中,有位婆罗门族出身的大名声者;
以迦叶为姓,作为说法者中的最胜者出现。
具足随形好,及三十二种殊胜相;
一寻光明环绕,光网遍布四方。
如月亮般使人清凉,如太阳般放光朗照;
如云普施清凉,如海为功德藏。
以戒如大地,以定如雪山;
以慧如虚空,如风般无着。」
「那时,我生于波罗奈城的大族之中;
财富谷物丰饶,种种珍宝积聚。
「世间导师,为大众围绕,安坐其间;
我前去闻法,如甘露般令人心喜。
具足三十二相,犹如星宿拱绕的明月;
圆满随形好,犹如盛开的娑罗王树。
胜者金色妙颜,犹如沙门之戒蕴山;
悲心盈满者,其功德犹如大海。
名闻遍满世间,如须弥为众山之首;
声名广布的英雄,牟尼等同虚空。
于一切处心无执著,导师犹如风;
一切众生之所依,犹如大地,是彼最上牟尼。
如同良药遍及一切处,您是烦恼诸毒的摧破者;
犹如香醉山,为功德之香所庄严。
勇士是诸功德的泉源,如大海是众宝的渊藏;
如河流之于众林之王,是烦恼垢秽的涤除者;
犹如获胜的大勇士,是摧破魔军的圣雄;
犹如转轮王,他为觉支宝之主。
犹如大医王,疗治嗔恚之病者;
犹如拔箭的医师,切开邪见之肿瘤者。
他彼时为世间之光,受天、人、魔、梵所尊敬;
人中旭日,胜利者于众中宣说法;
由布施而成大富,依戒行得近善逝;
由修习而般涅槃,应当如此教诫。
那极为甘美的说法,初善、中善、后善;
一切会众听闻,犹如甘露的大美味。
听闻这至为甜美的法,于胜者教法生净信;
以善逝为皈依处,我尽形寿礼敬。」
那时,我于牟尼的香室,敷散于地;
我在每月第八日,以四香行持。
我发愿:愿身有臭秽者,得获芬香之性;
其时,胜者授记:得获妙香之身。
「『若人于此香室地,一次以香遍敷撒;
以此业之果报,往生彼彼处。
「『此人于一切处,当得善香之身;
具足德香后,无漏者将般涅槃。
以彼善业,及以意愿与祈愿,
舍弃人身后,我往三十三天。
如今,在此最后有,我生于婆罗门族;
当我住于母胎时,母亲的身体便散发芬芳。
当我从母胎诞生时,那座城……
舍卫城犹如被种种香气所熏,芬芳流布。
「香花之雨,天界的妙香,令人悦意,
而诸种珍贵香料,即时而飘至。」
诸天以一切妙香、熏香与鲜花,
以妙香熏染那屋宅,我便在那里出生。
当我年轻、贤善,正值青春初期之时,
那时,人御者调伏了施罗及其眷属。
被他们全体围绕,我来到了舍卫城,
那时,见到佛陀的威力,我便出家了。
戒、定与慧,及无上的解脱,
修习此四法后,我证得了漏尽。
当我出家时,当我证得阿拉汉时;
当我将入涅槃时,天降香雨。
我身所发之香,常胜于贵重的旃檀、瞻波咖花与优钵罗花;
同样地,我亦胜过其余一切香,完全胜过,从此方飘向他方。
“我的到来确实是善来……(中略)……佛陀的教诫,已然完成。”
“四无碍解……(中略)……佛陀的教诫,已然完成。”
显示巴利原文 ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo; Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo. ‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro; Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro. ‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā; Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā. ‘‘Tadāhaṃ bārāṇasiyaṃ, upapanno mahākule; Pahūtadhanadhaññasmiṃ, nānāratanasañcaye. ‘‘Mahatā parivārena, nisinnaṃ lokanāyakaṃ; Upecca dhammamassosiṃ, amataṃva manoharaṃ. ‘‘Dvattiṃsalakkhaṇadharo, sanakkhattova candimā; Anubyañjanasampanno, sālarājāva phullito. ‘‘Raṃsijālaparikkhitto, dittova kanakācalo; Byāmappabhāparivuto, sataraṃsī divākaro. ‘‘Soṇṇānano jinavaro, samaṇīva siluccayo; Karuṇāpuṇṇahadayo, guṇena viya sāgaro. ‘‘Lokavissutakitti ca, sinerūva naguttamo; Yasasā vitthato vīro, ākāsasadiso muni. ‘‘Asaṅgacitto sabbattha, anilo viya nāyako; Patiṭṭhā sabbabhūtānaṃ, mahīva munisattamo. ‘‘Anupalitto lokena, toyena padumaṃ yathā; Kuvādagacchadahano, aggikhandhova sobhasi . ‘‘Agadho viya sabbattha, kilesavisanāsako; Gandhamādanaselova, guṇagandhavibhūsito. ‘‘Guṇānaṃ ākaro vīro, ratanānaṃva sāgaro; Sindhūva vanarājīnaṃ, kilesamalahārako. ‘‘Vijayīva mahāyodho, mārasenāvamaddano; Cakkavattīva so rājā, bojjhaṅgaratanissaro. ‘‘Mahābhisakkasaṅkāso, dosabyādhitikicchako; Sallakatto yathā vejjo, diṭṭhigaṇḍaviphālako. ‘‘So tadā lokapajjoto, sanarāmarasakkato; Parisāsu narādicco, dhammaṃ desayate jino. ‘‘Dānaṃ datvā mahābhogo, sīlena sugatūpago; Bhāvanāya ca nibbāti, iccevamanusāsatha. ‘‘Desanaṃ taṃ mahassādaṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ; Suṇanti parisā sabbā, amataṃva mahārasaṃ. ‘‘Sutvā sumadhuraṃ dhammaṃ, pasanno jinasāsane; Sugataṃ saraṇaṃ gantvā, yāvajīvaṃ namassahaṃ. ‘‘Munino gandhakuṭiyā, opuñjesiṃ tadā mahiṃ; Catujjātena gandhena, māse aṭṭha dinesvahaṃ. ‘‘Paṇidhāya sugandhattaṃ, sarīravissagandhino ; Tadā jino viyākāsi, sugandhatanulābhitaṃ. ‘‘‘Yo yaṃ gandhakuṭibhūmiṃ, gandhenopuñjate sakiṃ; Tena kammavipākena, upapanno tahiṃ tahiṃ. ‘‘‘Sugandhadeho sabbattha, bhavissati ayaṃ naro; Guṇagandhayutto hutvā, nibbāyissatināsavo’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ; Gabbhaṃ me vasato mātā, dehenāsi sugandhitā. ‘‘Yadā ca mātukucchimhā, nikkhamāmi tadā purī ; Sāvatthisabbagandhehi, vāsitā viya vāyatha. ‘‘Pupphavassañca surabhi, dibbagandhaṃ manoramaṃ; Dhūpāni ca mahagghāni, upavāyiṃsu tāvade. ‘‘Devā ca sabbagandhehi, dhūpapupphehi taṃ gharaṃ; Vāsayiṃsu sugandhena, yasmiṃ jāto ahaṃ ghare. ‘‘Yadā ca taruṇo bhaddo, paṭhame yobbane ṭhito; Tadā selaṃ saparisaṃ, vinetvā narasārathi. ‘‘Tehi sabbehi parivuto , sāvatthipuramāgato; Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā pabbajito ahaṃ. ‘‘Sīlaṃ samādhipaññañca, vimuttiñca anuttaraṃ; Bhāvetvā caturo dhamme, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ. ‘‘Yadā pabbajito cāhaṃ, yadā ca arahā ahuṃ; Nibbāyissaṃ yadā cāhaṃ, gandhavasso tadā ahu. ‘‘Sarīragandho ca sadātiseti me, mahārahaṃ candanacampakuppalaṃ; Tatheva gandhe itare ca sabbaso, pasayha vāyāmi tato tahiṃ tahiṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿小苏甘达长老如此宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷasugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
朱腊苏甘德长老譬喻·第十显示巴利原文
Cūḷasugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
跋地亚品·第五十五显示巴利原文
Bhaddiyavaggo pañcapaññāsamo.
跋地亚、勒瓦答长老,及大得利者西瓦利;显示巴利原文
Bhaddiyo revato thero, mahālābhī ca sīvalī;
罗马索、瓦那瓦洽,苏甘度为第十位;
其中载有三百偈颂,更别有十六偈。
显示巴利原文 Vaṅgīso nandako ceva, kāḷudāyī tathābhayo. Lomaso vanavaccho ca, sugandho ceva dasamo; Tīṇi gāthāsatā tattha, soḷasā ca taduttari.
于是,品摄颂如下:显示巴利原文
Atha vagguddānaṃ –
咖尼咖拉阿跋亚品、法喇多、提那达亚咖;
咖恰那品与跋地亚品,诸偈颂数已悉计。
在此,九百偈颂,另八十四偈;
五百五十偈,诸譬喻已宣说。
显示巴利原文 Kaṇikāravhayo vaggo, phalado tiṇadāyako; Kaccāno bhaddiyo vaggo, gāthāyo gaṇitā cimā. Navagāthāsatānīha , caturāsītiyeva ca; Sapaññāsaṃ pañcasataṃ, apadānā pakāsitā. Saha udānagāthāhi, chasahassāni hontimā; Dvesatāni ca gāthānaṃ, aṭṭhārasa taduttari.
56. 亚萨品显示巴利原文
56. Yasavaggo
1. 亚萨长老譬喻显示巴利原文
1. Yasattheraapadānaṃ
深入大海,我的住处善为建立;
善为建立的莲池,鸳鸯鸣声婉转。
水上铺满了曼陀罗花、莲花与睡莲;
河水流淌其间,渡口殊妙,令人愉悦。
水中游满了鱼与龟,栖满种种水鸟;
孔雀与鹭鸶在啼鸣,杜鹃等鸟儿发出悦耳的声音。
鸽子、天鹅、查咖瓦咖鸟,以及傍河而居的种种鸟禽;
鹧鸪、八哥也在此处,还有孔雀和命命鸟。
天鹅与苍鹭高声和鸣,猫头鹰与黄鸟其数众多;
七宝具足:摩尼、珍珠与珊瑚。
所有树木纯金所成,种种枝干交相辉映;
宫殿日夜放光,恒常辉煌。
六万种乐器,朝夕奏鸣;
一万六千宫女,恒常环绕我身。
我出离宫殿,向世间导师善慧;
满怀净信与喜悦,我礼敬那位大名声者。
礼敬正自觉者已,我邀请彼与僧团;
那位贤者、善慧者、世间导师默然接受。
大牟尼为我说法后,便遣我离去;
礼敬正自觉者后,我回到住处。
我唤来眷属众人,他们即刻齐集一处;
上午时分,佛陀将来到此住处。
我们得利、善得,因我们住在您的身旁;
我们亦当供养最胜佛、导师。
我以五支伎乐前往迎接;
人中至上者,即坐于纯金造就的座位上。
那时,上方覆有纯金打造的天盖;
我为无上的比丘僧团挥动扇子。
我以丰盛的饮食供养比丘僧团;
我向比丘僧团供养了每人一对衣服。
“那位善慧者、诸供养的受者,所说之言;”
“坐于比丘僧团中,宣说这些偈颂:”
“以饮食令我及这些众人皆得满足者,”
“我将赞颂他,请听我所说。”
“十八百劫中,他将于天界享乐;”
“千次为王,他将成为转轮王。”
“『不论他往生何处,或是天界,或是人间;』”
“『他将持有一顶纯金所成的伞盖。』”
『于三万劫中,生于甘蔗族者;』
名为乔达摩种姓者,将出现于世,为世间导师。
他将成为他于法上的继承者,由法所化生的亲子;
遍知一切诸漏,无漏者证入般涅槃。
三万劫前,我所行的布施;
我不曾知有恶趣,此即一切布施的果报。
我的烦恼已烧尽,一切有已拔除;
如龙象断诸缚,我住于无漏。
我来到佛陀的座前,确实是善来啊;
三明已证,佛陀的教诫已成就。
四无碍解,八解脱;
六神通已作证,佛陀的教诫已成就。
显示巴利原文 ‘‘Mahāsamuddaṃ oggayha, bhavanaṃ me sunimmitaṃ; Sunimmitā pokkharaṇī, cakkavākūpakūjitā. ‘‘Mandārakehi sañchannā, padumuppalakehi ca; Nadī ca sandate tattha, supatitthā manoramā. ‘‘Macchakacchapasañchannā, nānādijasamotthaṭā ; Mayūrakoñcābhirudā, kokilādīhi vagguhi. ‘‘Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā; Tittirā sāḷikā cettha, pāvakā jīvaṃjīvakā. ‘‘Haṃsākoñcābhinaditā, kosiyā piṅgalā bahū; Sattaratanasampannā, maṇimuttapavāḷikā. ‘‘Sabbe soṇṇamayā rukkhā, nānākhandhasameritā; Ujjotenti divārattiṃ, bhavanaṃ sabbakālikaṃ. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyaṃ pāto pavajjare; Soḷasitthisahassāni, parivārenti maṃ sadā. ‘‘Abhinikkhamma bhavanā, sumedhaṃ lokanāyakaṃ; Pasannacitto sumano, vandayiṃ taṃ mahāyasaṃ. ‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, sasaṅghaṃ taṃ nimantayiṃ; Adhivāsesi so dhīro, sumedho lokanāyako. ‘‘Mama dhammakathaṃ katvā, uyyojesi mahāmuni; Sambuddhaṃ abhivādetvā, bhavanaṃ me upāgamiṃ. ‘‘Āmantayiṃ parijanaṃ, sabbe sannipatuṃ tadā; ‘Pubbaṇhasamayaṃ buddho, bhavanaṃ āgamissati’. ‘‘‘Lābhā amhaṃ suladdhā no, ye vasāma tavantike; Mayampi buddhaseṭṭhassa, pūjayissāma satthuno’. ‘‘Annaṃ pānaṃ paṭṭhapetvā, kālaṃ ārocayiṃ ahaṃ; Vasīsatasahassehi, upesi lokanāyako. ‘‘Pañcaṅgikehi turiyehi, paccuggamamakāsahaṃ; Sabbasoṇṇamaye pīṭhe, nisīdi purisuttamo. ‘‘Uparicchadanaṃ āsi, sabbasoṇṇamayaṃ tadā; Bījanīyo pavāyanti, bhikkhusaṅghaṃ anuttaraṃ. ‘‘Pahūtenannapānena, bhikkhusaṅghaṃ atappayiṃ; Paccekadussayugale, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ. ‘‘Yaṃ vadeti sumedho so, āhutīnaṃ paṭiggaho; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Yo maṃ annena pānena, sabbe ime ca tappayi; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati; Sahassakkhattuṃ rājāyaṃ, cakkavattī bhavissati. ‘‘‘Upagacchati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ; Sabbasoṇṇamayaṃ tassa, chadanaṃ dhārayissati. ‘‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. ‘‘‘Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sīhanādaṃ nadissati’; Citake chattaṃ dhārenti, heṭṭhā chattamhi ḍayhatha. ‘‘Sāmaññaṃ me anuppattaṃ, kilesā jhāpitā mayā; Maṇḍape rukkhamūle vā, santāso me na vijjati. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, sabbadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿亚萨长老宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
亚萨长老譬喻第一显示巴利原文
Yasattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
那地迦叶长老譬喻显示巴利原文
2. Nadīkassapattheraapadānaṃ
莲华上世尊,世间最胜的如来;
当他次第乞食时,我获得了最上的美名;
取得这最上之果后,我即供养了导师。
以此业故,我为天帝、世间最尊、人中最胜;
我已抵达不动境地,舍离了胜败。
从百千劫前,我所施的果报;
我不复见恶趣,这便是最上布施的果报。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Piṇḍacāraṃ carantassa, vārato uttamaṃ yasaṃ; Aggaphalaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ. ‘‘Tena kammena devindo, lokajeṭṭho narāsabho; Sampattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿那地迦叶长老如是宣说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nadīkassapo thero imā gāthāyo
那地迦叶长老譬喻第二显示巴利原文
Nadīkassapattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 嘎亚迦叶长老譬喻显示巴利原文
3. Gayākassapattheraapadānaṃ
那时,我身披羚羊皮衣,背负一呵利之重的行囊;
卸下呵利担后,我将其安放在枣树旁的草庵。
那时,世尊是独一无比的胜者;
来到我的住处,恒放光明,照耀一切时。
令自心明净,礼敬具足善戒者;
我以双手捧起枣果,供养佛陀。
距今三十一劫前,当时我所布施的那个果报;
我不曾知晓恶趣,这便是施枣的果报。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Ajinacammavatthohaṃ , khāribhāradharo tadā; Khārikaṃ hārayitvāna, kolaṃ ahāsi assamaṃ. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, eko adutiyo jino; Mamassamaṃ upāgacchi, jotento sabbakālikaṃ. ‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, abhivādetvāna subbataṃ; Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿伽耶迦叶长老曾宣说如是偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gayākassapo thero imā gāthāyo
伽耶迦叶长老譬喻 第三显示巴利原文
Gayākassapattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. 基弥拉长老譬喻显示巴利原文
4. Kimilattheraapadānaṃ
当咖古桑达佛般涅槃后,那位已尽诸漏的婆罗门;
我取来娑罗花鬘,建造了一座凉亭。
往生三十三天后,我获得了最上的宫殿;
我超越其他诸天,这是善业的果报。
无论白昼还是夜晚,当我经行或站立之时,
我被娑罗花所覆盖,这是善业的果报。
就在此劫之中,我供养了佛陀;
我不知有恶趣,这正是供养佛陀的果报。
“善来,诚然为我所得……(中略)……已奉行佛陀的教法。”
显示巴利原文 ‘‘Nibbute kakusandhamhi, brāhmaṇamhi vusīmati; Gahetvā salalaṃ mālaṃ, maṇḍapaṃ kārayiṃ ahaṃ. ‘‘Tāvatiṃsaṃ gato santo, labhimha byamhamuttamaṃ; Aññe devetirocāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamanto ṭhito cahaṃ; Channo salalapupphehi, puññakammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿基米拉长老宣说这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kimilo thero imā gāthāyo
基米拉长老譬喻品第四。显示巴利原文
Kimilattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
第五 · 跋耆子长老的譬喻显示巴利原文
5. Vajjīputtattheraapadānaṃ
千光耀世尊,自觉者、无能胜者;
从远离中出定之后,为托钵而行。
我手持果实,见后便走向人中最胜者;
我心净欢喜,将带梗果实供奉于前。
自九十四劫前,我布施了那个果实起,
我不曾见过恶趣;这便是布施所得的果报。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito; Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami. ‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Pasannacitto sumano, savaṇṭaṃ adadiṃ phalaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿跋耆子长老宣说了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vajjīputto thero imā gāthāyo
他宣说这些偈已。显示巴利原文
Abhāsitthāti.
第五 跋耆子长老譬喻显示巴利原文
Vajjīputtattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
第六 优多罗长老譬喻显示巴利原文
6. Uttarattheraapadānaṃ
名为善慧的正自觉者,具足三十二殊胜相;
世尊欣乐远离,往赴雪山。
「深入雪山,无上而具足悲悯的牟尼;
结跏趺坐,人中无上者安坐。
从森林中走出,见到佛光闪耀;
如芦苇火焰之色,我见已,心生净信。
我见到了维吉那花——那天香芬芳的迦尼迦罗花;
取了这三朵花,我便供养最胜的佛陀。
以佛陀的威德之力,那时我的三朵花
花茎向上,花叶向下,为导师遮荫。
以此善行,以此意愿与誓愿,
舍弃人身之后,我便往生三十三天。
在那里,我所善造的宫殿,名为咖尼咖利;
高六十由旬,广三十由旬;
千辐轮、百辐轮,悬垂旗帜,翠绿辉映。
黄金所成、宝石所成,及红珊瑚所成,
还有水晶所成的卧榻,随心所欲,随意所愿。
「极为殊妙的卧具,铺展着柔软的垫褥,
铺着微竖的绒毛,配有频婆果色的枕垫。
出离住处,游历于天界之间,
如我所愿而行,天众在前引导。
我立于花下,上有覆盖;
周围一百由旬,悉为咖尼咖拉花所覆盖。
六万种乐器,朝夕为我侍奉;
恒常围绕着我,昼夜精勤不倦;
在那里,以舞蹈、歌唱,铙钹与种种演奏,
我嬉戏享乐,沉浸欢愉,随心所欲而喜悦。
在那里,饮食过后,我便在三十三天喜悦安住;
与天女众共聚,我在最殊胜的梵宫喜悦自在。
我曾五百次为天王,
我曾三百次为转轮王,
所治地方王权广大,其数不可计量。
我流转于诸有之中,获得广大财富;
“我的财富无有匮乏,这是供养佛陀所得的果报。”
“我流转于两种生存界——天界与人间;”
“我不知有其他趣向,这便是供养佛陀的果报。”
我出生于两种家族:刹帝利或婆罗门,
我不生于卑贱家族,这是供养佛陀的果报。
象车、马车、轿舆与华盖车乘;
这一切我皆获得,正是供养佛陀的果报。
婢女成群,奴仆成群,盛装严饰的妇女;
我获得这一切,皆是供养佛陀的果报。
憍奢耶毛毯、亚麻布及棉布;
我获得这一切,皆是供养佛陀的果报。
新衣、新果及新味上妙食;
“此一切我皆得,即供养佛陀之果报。”
请尝此,请用此,请卧此榻;
我所得这一切,正是供养佛陀的果报。”
“我于一切处受人尊敬,名望崇高远扬;
我常有大眷属,随众和合不可破散;
我是亲族中最殊胜者,此乃供养佛陀之果。
我不觉寒冷与炎热,亦无热恼;
心中之苦,于我内心亦不存在。
我身成金色之后,便流转于诸有之中;
我不曾知道何为褪色,这便是供养佛陀的果报。
我从天界没后,为善根所策励;
我出生于舍卫城,在富有的望族之家。
我舍弃了五种欲乐,出家成为无家者;
我七岁时,便证得了阿拉汉果。
具眼的佛陀了知我的功德,为我授予具足戒;
我虽年轻,却堪受供养,这是供养佛陀的果报。
我天眼清净,善巧于定;
已至神通彼岸,此即供养佛陀的果报。
已得无碍解,善巧于神足;
已至诸法彼岸,此即礼敬佛陀的果报。
三万劫中,我礼敬于佛陀;
我不曾觉知恶趣,这便是礼敬佛陀的果报。
“诚然,我得遇善来……(中略)……已成就佛陀的教法。”
显示巴利原文 ‘‘Sumedho nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo; Vivekakāmo bhagavā, himavantamupāgami. ‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni; Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo. ‘‘Vijjadharo tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ; Tisūlaṃ sugataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā. ‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā; Vanaṃ obhāsate buddho, sālarājāva phullito. ‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare ; Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā , disvā cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ; Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ. ‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā; Uddhaṃ vaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. ‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu, dhajālu haritāmayaṃ; Satasahassaniyyūhā , byamhe pātubhaviṃsu me. ‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅkamayāpi ca; Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā. ‘‘Mahārahañca sayanaṃ, tūlikā vikatīyutaṃ; Uddhalomiñca ekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ. ‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ; Yathā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato. ‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama; Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni , sāyapātaṃ upaṭṭhahuṃ; Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā. ‘‘Tattha naccehi gītehi, tālehi vāditehi ca; Ramāmi khiḍḍā ratiyā, modāmi kāmakāmahaṃ. ‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā; Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame. ‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Bhave bhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Duve kule pajāyāmi , khattiye cāpi brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso accuggato mama; Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā; Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati; Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave; Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsālesu aḍḍhake. ‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Upasampadāyī buddho, guṇamaññāya cakkhumā; Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Dibbacakkhuvisuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ; Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido; Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿优多罗长老如是说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttaro thero imā gāthāyo
优多罗长老譬喻品第六。显示巴利原文
Uttarattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 另一位优多罗长老的譬喻显示巴利原文
7. Aparauttarattheraapadānaṃ
当世间怙主、世间导师成就义利而般涅槃时;
我召集亲族,行舍利供养。
九十四劫以来,我供养彼舍利;
我不见恶趣,此是供养舍利之果报。
“我得善来,诚是善来……乃至……已奉行佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake; Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
就这样,具寿另一优多罗长老说这些偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aparauttaratthero imā gāthāyo
第二优多罗长老之譬喻·第七。显示巴利原文
Aparassa uttarattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
第八 跋陀基长老譬喻显示巴利原文
8. Bhaddajittheraapadānaṃ
我潜入那为种种象群所亲近的莲池,
那时,我为了食物,在那里拔取莲藕。
那时,有位名为莲华上的世尊,
那位身着红黄色衣的佛陀,正行于虚空之中;
我正抖动粪扫衣时,听到了那样的音声。
我便立定彼处,向世间导师祈求:
蜜与莲藕,乳、酥、藕根。
“正自觉者接受后,便对我作了随喜:”
“‘愿大福德者幸福快乐,愿你未来的去处皆得成就;”
“以此莲藕布施,愿你获得广大的安乐。’”
说此语已,正自觉者——名水生者;
正自觉者持钵食,胜利者从虚空而来。
于是取了莲藕,我回到自己的茅庵;
将莲藕悬系树上,我忆念自己所行的布施。
当时,一道闪电劈下,正中我的头顶;
我正坐着,便在那儿命终了。
依此福业相应,我往生兜率天;
我的身躯已然舍离,如今在天界中欢愉自得。
八万六千位天女,严饰妙好,
朝夕前来承事,这便是布施莲藕的果报。
我来到人间后,那时我便快乐;
我财富无有匮乏,此是施舍莲藕的果报。
蒙天中之天、如如者所哀愍;
诸漏已尽,不复有后有了。
于十万劫之前,彼时我所供养的莲茎;
我不曾知有恶趣,这便是供养莲茎的果报。
对我来说,这实是善来……(中略)……佛陀的教诫已作。
显示巴利原文 ‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ; Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo; Rattambaradharo buddho, gacchate anilañjase. ‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddaṃ assosahaṃ tadā; Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ; Madhuṃ bhisehi sahitaṃ, khīraṃ sappiṃ muḷālikaṃ . ‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā; Tato kāruṇiko satthā, orohitvā mahāyaso. ‘‘Paṭiggaṇhi mama bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā; Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ. ‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu; Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Bhikkhamādāya sambuddho, ākāsenāgamā jino. ‘‘Tato bhisaṃ gahetvāna, agacchiṃ mama assamaṃ; Bhisaṃ rukkhe laggetvāna, mama dānaṃ anussariṃ. ‘‘Mahāvāto uṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā; Ākāso abhinādittha, asanī ca phalī tadā. ‘‘Tato me asanīpāto, matthake nipatī tadā; Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahaṃ. ‘‘Puññakammena saññutto, tusitaṃ upapajjahaṃ; Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ. ‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ tadā; Bhogā me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,跋陀基长老如是诵出了这些偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddajitthero imā gāthāyo
第八 跋陀基长老譬喻显示巴利原文
Bhaddajittherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
第九 西瓦卡长老譬喻显示巴利原文
9. Sivakattheraapadānaṃ
九十一劫前,我以此糜粥作布施;
我从未知晓恶趣,这就是此糜粥的果报。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino; Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如所传,此是具寿西瓦卡长老所说之偈。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sivakatthero imā gāthāyo
西瓦卡长老譬喻 第九显示巴利原文
Sivakattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10. 优波婆那长老譬喻显示巴利原文
10. Upavānattheraapadānaṃ
「名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
犹如燃烧的火聚,正自觉者般涅槃。
大众聚集,礼敬如来;
为善逝搭好火葬堆,将遗体安奉其上。
「遗体的事务办妥之后,便将舍利汇集于此;
所有的天与人,都建造了佛塔。
第一层以金所成,第二层以宝所成;
第三层以银所成,第四层以水晶所成;
其中第五层,则以红宝石所成。
小腿为摩尼宝所成,栏楯为诸宝所成;
整座塔纯以金成,高至一由旬。
诸天人聚集彼处,当时一同商议;
我们也应为世间导师如来建塔。
舍利并无殊特,身体已成一团;
于此佛塔中,我们当耕耘外壳』。
龙众齐聚彼处,当时共相商议;
人与天人,建造了佛塔。
愿我们不放逸,与天众同不放逸;
我们也应当为这样一位世间导师建造塔。”
因陀罗蓝宝、大蓝宝石,以及光明宝;
将它们汇集一处,覆盖在佛塔之上。
整座佛塔全为宝石所成;
塔高三由旬,彼时作为光明之处。
那时,金翅鸟们聚集一处,共同商议;
人类、天人、龙众,皆供养了佛陀。
我们不应放逸,当与诸天一同安住不放逸;
我们也应为这样的世间导师建造塔。
他们建造了纯以宝珠筑成的塔,并覆以罩盖;
他们又将这座佛塔增高了一由旬,使之巍然高耸。
佛塔高四由旬,光耀明灿;
遍照一切方向,犹如升起的百光之日。
诸鸠槃荼聚集之后,当时共相商议;
人与诸天,以及龙与金翅鸟,
各各为最胜佛,兴建至上之塔;
我们切莫放逸,与诸天一同,我们当不放逸。
我亦当为世间怙主,彼如是者,造立塔庙;
我们将以珍宝覆盖这高大的佛塔。
他们又把高大的佛塔增高了一由旬;
那时,这座塔高达五由旬,光芒照耀。
「诸夜叉齐集一处,当时共同商议;
『诸人、天、龙,诸金翅鸟与鸠槃荼众,
『各各为最胜佛陀,建造了无上之塔;
我们不应放逸,当与诸天一同精进不放逸。
我们也应为世间导师、那位如来建造塔;
我们将以石板覆盖这宽广的佛陀支提。
他们又将佛塔增长一由旬,建成了绵长的佛陀制底;
高六由旬的塔,彼时大放光明。
乾闼婆们聚集而来,当时共在一处商议;
人类、天人、龙、鸠槃荼及金翅鸟,
这一切都建造了佛塔,而我们在此却未曾建造;
我们也必将建造佛塔,为那位世间怙主、如是者。'
建造了七重台座,并竖起幢与伞;
那时,乾闼婆们建造了纯金所成的塔。
那座七由旬高的塔,当时大放光明;
昼夜不再可辨,一切时中唯见光明。
他的光辉,非日月星辰所能胜;
方圆百由旬内,灯盏亦不复燃明。
那时,凡有人供养塔,
他们并非登上塔,而是将塔举向空中。
诸天所安立的精灵,名为阿毗三摩答,
将幢幡或花鬘高高举起。
他们看不见那尊神灵,只见花鬘在移动;
如此见后而行者,皆得往生善趣。
于教说怀有敌意者,以及于教法具足净信者;
人们为见神变,礼敬于塔。
那时,在汉萨瓦提城,我是一名雇工;
见到欢喜的人群,我那时这样思惟。
“彼世尊真是伟大,他的舍利在此处显现;
这些人群满怀喜悦,作着供养而不知满足。
「我也将对那位如是的世间怙主作供养;
我将于未来成为他法之继承者。」
「我的上衣布已由洗衣者洗净,
将旗挂在竹竿顶端,我在空中竖起了旗帜。
被认可者取过我的旗帜,在空中挥扬;
望见旗帜随风飘展,我更加欢喜踊跃。
他欣然对我说,令我生起喜悦;
那幢的果报,你将恒时享用。
象兵、马兵、车乘,以及四支军队,
将恒常围绕着你,这便是布施幢的果报。
“六万件乐器,与庄严的鼓,
将恒常围绕于你,这便是布施幢的果报。
“八万六千位女子,盛装庄严,
身着彩衣与饰物,佩戴珠宝与耳环。
“眉睫修长,含笑善知心,腰身纤细,
将恒常围绕着你——这便是布施幢幡的果报。”
「三万劫间,你当于天界享乐;
八十次为天帝,你当统治天界;
一千次做国王,你当成为转轮王;
地方王国广大,其数不可计量。
十万劫中,生于乌迦卡族;
以乔达摩为姓,将成为世间导师。
从天界殁后,为善根所策使;
与福业相应,你当成为梵天亲族。
舍八千万财,及众多奴仆、工人;
你将在乔达摩世尊的教法中出家。
成就了正自觉,释迦族牛王乔达摩;
你将名为乌波婆那,成为导师的弟子。
百千生中所造之业,今于此地为我示现其果;
如离弦之箭善得解脱,我已焚尽诸般烦恼。
我乃安住寂静的转轮王,为四洲之主宰;
周围三由旬,幢幡恒高竖。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto. ‘‘Mahājanā samāgamma, pūjayitvā tathāgataṃ; Citaṃ katvāna sugataṃ, sarīraṃ abhiropayuṃ. ‘‘Sarīrakiccaṃ katvāna, dhātuṃ tattha samānayuṃ; Sadevamanussā sabbe, buddhathūpaṃ akaṃsu te. ‘‘Paṭhamā kañcanamayā, dutiyā ca maṇimayā; Tatiyā rūpiyamayā, catutthī phalikāmayā. ‘‘Tattha pañcamikā ceva , lohitaṅkamayā ahu; Chaṭṭhā masāragallassa, sabbaṃ ratanamayūpari. ‘‘Jaṅghā maṇimayā āsi, vedikā ratanāmayā; Sabbasoṇṇamayo thūpo, uddhaṃ yojanamuggato. ‘‘Devā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino. ‘‘‘Dhātu āveṇikā natthi, sarīraṃ ekapiṇḍitaṃ; Imamhi buddhathūpamhi, kassāma kañcukaṃ mayaṃ’. ‘‘Devā sattahi ratnehi, aññaṃ vaḍḍhesuṃ yojanaṃ; Thūpo dviyojanubbedho, timiraṃ byapahanti so. ‘‘Nāgā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manussā ceva devā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te. ‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā; Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’. ‘‘Indanīlaṃ mahānīlaṃ, atho jotirasaṃ maṇiṃ; Ekato sannipātetvā, buddhathūpaṃ achādayuṃ. ‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ āsi, yāvatā buddhacetiyaṃ; Tiyojanasamubbedhaṃ, ālokakaraṇaṃ tadā. ‘‘Garuḷā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manussā devanāgā ca, buddhapūjaṃ akaṃsu te. ‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā; Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’. ‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ thūpaṃ, akaruṃ te ca kañcukaṃ; Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ. ‘‘Catuyojanamubbedho, buddhathūpo virocati; Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato. ‘‘Kumbhaṇḍā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manussā ceva devā ca, nāgā ca garuḷā tathā. ‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ; Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā. ‘‘‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino; Ratanehi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’. ‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ; Pañcayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā. ‘‘Yakkhā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manussā devanāgā ca, garuḷā ca kumbhaṇḍakā. ‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ; Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā. ‘‘‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino; Phalikā chādayissāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’. ‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ; Chayojanikamubbedho, thūpo obhāsate tadā. ‘‘Gandhabbā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manujā devatā nāgā, kumbhaṇḍā garuḷā tathā . ‘‘‘Sabbe akaṃsu buddhathūpaṃ, mayamettha akārakā; Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’. ‘‘Vediyo satta katvāna, dhajaṃ chattaṃ akaṃsu te; Sabbasoṇṇamayaṃ thūpaṃ, gandhabbā kārayuṃ tadā. ‘‘Sattayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā; Rattindivā na ñāyanti, āloko hoti sabbadā. ‘‘Abhibhonti na tassābhā, candasūrā satārakā; Samantā yojanasate, padīpopi na pajjali. ‘‘Tena kālena ye keci, thūpaṃ pūjenti mānusā; Na te thūpaṃ āruhanti, ambare ukkhipanti te. ‘‘Devehi ṭhapito yakkho, abhisammatanāmako; Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā, abhiropeti uttariṃ. ‘‘Na te passanti taṃ yakkhaṃ, dāmaṃ passanti gacchato; Evaṃ passitvā gacchantā, sabbe gacchanti suggatiṃ. ‘‘Viruddhā ye pāvacane, pasannā ye ca sāsane; Pāṭihīraṃ daṭṭhukāmā, thūpaṃ pūjenti mānusā. ‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ bhatako tadā; Āmoditaṃ janaṃ disvā, evaṃ cintesahaṃ tadā. ‘‘‘Uḷāro bhagavā neso, yassa dhātughare disaṃ; Imā ca janatā tuṭṭhā, kāraṃ kubbaṃ na tappare. ‘‘‘Ahampi kāraṃ kassāmi, lokanāthassa tādino; Tassa dhammesu dāyādo, bhavissāmi anāgate’. ‘‘Sudhotaṃ rajakenāhaṃ, uttareyyaṃ paṭaṃ mama; Veḷagge ālaggetvāna, dhajaṃ ukkhipimambare. ‘‘Abhisammatako gayha, ambare hāsi me dhajaṃ; Vāteritaṃ dhajaṃ disvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, samaṇaṃ upasaṅkamiṃ; Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā, vipākaṃ pucchahaṃ dhaje. ‘‘So me kathesi ānandī, pītisañjananaṃ mama; ‘Tassa dhajassa vipākaṃ, anubhossasi sabbadā. ‘‘‘Hatthiassarathāpattī, senā ca caturaṅginī; Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā; Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘‘Chaḷasītisahassāni , nāriyo samalaṅkatā; Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā. ‘‘‘Āḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā; Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissasi; Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi. ‘‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Puññakammena saññutto, brahmabandhu bhavissasi. ‘‘‘Asītikoṭiṃ chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū; Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi. ‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ; Upavānoti nāmena, hessasi satthu sāvako’. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama. ‘‘Cakkavattissa santassa, cātuddīpissarassa me; Tīṇi yojanāni sāmantā, ussīyanti dhajā sadā. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿优波婆那长老如是宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavānatthero imā gāthāyo
优波婆那长老譬喻 第十显示巴利原文
Upavānattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
11. 赖吒和罗长老譬喻显示巴利原文
11. Raṭṭhapālattheraapadānaṃ
于世间最胜者、如是者莲华上世尊之处,
我供养了最上龙象,牙如犁柄,宽肩体壮。
以白伞盖庄严,自备车舆与象,
我将这一切估值完毕,便兴建了僧园。
我曾建造五万四千座殿堂;
兴办如大洪流般的布施之后,我将其供奉予大仙人。
大雄、自生者、无上士随喜了,
令一切众生欢喜,他宣说了不死之境。
「名为最上莲花的佛陀,为我授记,
他在比丘僧团中坐下,宣说了这些偈颂。
「此人兴建了五万四千座宫殿;
「我今宣说其果报,请听我言。」
将有一万八千座重阁;
生于梵天最胜处,皆为纯金所成。
“于十万劫后,生于奥卡卡族;
“以乔达摩为姓,他将成为世间的导师。”
「从天界命终之后,由善根所激励;
随即生于富饶的巨富之家。
「他其后出家,由善根所激励;
他将名为赖吒和罗,成为导师的弟子。
他殷勤精进,寂静而无所依着;
遍知一切漏已,无漏者将入般涅槃。
奋起出离,舍弃财富的圆满;
视财富如唾液,我于彼无有爱着。
精进是我所肩负的轭,一路运载至安稳无轭的涅槃;
我于正自觉者的教法中,受持此最后身。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Varanāgo mayā dinno, īsādanto urūḷhavā. ‘‘Setacchattopasobhito, sakappano sahatthipo; Agghāpetvāna taṃ sabbaṃ, saṅghārāmaṃ akārayiṃ. ‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayiṃ ahaṃ; Mahoghadānaṃ karitvāna, niyyādesiṃ mahesino. ‘‘Anumodi mahāvīro, sayambhū aggapuggalo; Sabbe jane hāsayanto, desesi amataṃ padaṃ. ‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, jalajuttamanāmako; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayī ayaṃ; Kathayissāmi vipākaṃ, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, kūṭāgārā bhavissare; Byamhuttamamhi nibbattā, sabbasoṇṇamayā ca te. ‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati; Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati. ‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Aḍḍhe kule mahābhoge, nibbattissati tāvade. ‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito; Raṭṭhapāloti nāmena, hessati satthu sāvako. ‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’. ‘‘Uṭṭhāya abhinikkhamma, jahitā bhogasampadā; Kheḷapiṇḍeva bhogamhi, pemaṃ mayhaṃ na vijjati. ‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ; Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿赖吒和罗长老说此诸偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṭṭhapālo thero imā gāthāyo
赖吒和罗长老譬喻之十一显示巴利原文
Raṭṭhapālattherassāpadānaṃ ekādasamaṃ.
亚萨品之五十六显示巴利原文
Yasavaggo chapaññāsamo.
亚索、那地迦叶、嘎亚、金毗罗、跋耆
两位优答喇、跋达吉、西瓦卡与乌波婆哈那
赖吒和罗一百,偈颂九十五
显示巴利原文 Yaso nadīkassapo ca, gayākimilavajjino; Duve uttarā bhaddajī, sivako upavāhano; Raṭṭhapālo ekasataṃ, gāthānaṃ pañcanavuti.
以上所述,是《佛譬喻》《独觉譬喻》与《长老譬喻》;显示巴利原文
Ettāvatā buddhāpadānañca paccekāpadānañca therāpadānañca
1. 须弥陀品显示巴利原文
1. Sumedhāvaggo
1. 须弥陀长老尼譬喻显示巴利原文
1. Sumedhātherīapadānaṃ
那时,请听诸长老尼的本事:显示巴利原文
Atha therikāpadānāni suṇātha –
在果那伽马那世尊的时代,于僧园新建的精舍中;
我们三位好友,共同布施了这座精舍。
十次、百次、千次,乃至万次;
我们已往生诸天,人间 的生存更不待言。
我们在天界具足大神通,人间自不待言;
我成为七宝转轮王的王后,即是女宝。
于此处积集善业,而生在极为富足的家族;
檀难迦尼、堪玛与我,三人共是。
建造起一座善美园林,种种分齐皆庄严;
以欢喜心供养以佛陀为首的僧团。
无论我投生于何处,依仗那业的力量,
于天界中得最胜,于人间亦复如此。
就在此劫,有一位名声广大的梵族人,
名为迦叶,是说法者中的殊胜者。
那时,那位人主正是大仙人的侍者,
迦尸王,名奇奇,住于波罗奈最胜城。
他有七位女儿,皆是王女,安乐长养;
她们乐心侍奉佛陀,行持梵行。
成为她们的同伴,我于诸戒善自安住;
恭敬行持布施,我于在家修习誓愿。
以此善作之业,以及思愿与誓愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
从那里死后,我往生夜摩天;又从那里,我往生兜率天;
从那里,我往生化乐天;又从那里,我往生他化自在天。
「无论我生于何处,都为福业所牵引;
我便在那里,成为诸王的大妃。
「从彼处命终,生于人间,于诸转轮王;
我曾为诸国之王,做了正妃。
于天界与人间,享受成就;
在一切处得安乐,我于多生中流转。
那因与那缘,那根本,于教法中堪忍;
那最初的结合,便是乐法者的涅槃。
我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
如龙象断除束缚,我安住于无漏。
我能亲至佛陀座前,确实是善来;
三明已证得,佛陀的教敕已成就。
四无碍解,以及八解脱;
六神通已亲证,佛陀的教法亦已践行。
显示巴利原文 ‘‘Bhagavati koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesanamhi ; Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha. ‘‘Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satānañca satakkhattuṃ ; Devesu upapajjimha, ko vādo mānuse bhave. ‘‘Deve mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko vādo; Sattaratanamahesī , itthiratanaṃ ahaṃ bhaviṃ. ‘‘Idha sañcitakusalā , susamiddhakulappajā; Dhanañjānī ca khemā ca, ahampi ca tayo janā. ‘‘Ārāmaṃ sukataṃ katvā, sabbāvayavamaṇḍitaṃ; Buddhappamukhasaṅghassa, niyyādetvā samoditā. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Devesu aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Tassāsuṃ satta dhītaro, rājakaññā sukhedhitā ; Buddhopaṭṭhānaniratā, brahmacariyaṃ cariṃsu tā. ‘‘Tāsaṃ sahāyikā hutvā, sīlesu susamāhitā; Datvā dānāni sakkaccaṃ, agāreva vataṃ cariṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ , tatohaṃ tusitaṃ gatā; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, puññakammasamohitā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Sampattimanubhotvāna, devesu mānusesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekajātīsu saṃsariṃ. ‘‘So hetu ca so pabhavo, tammūlaṃ sāsane khamaṃ ; Paṭhamaṃ taṃ samodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ . ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
以上即是须弥陀比丘尼所说的这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ sumedhā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
须弥陀长老尼之譬喻:第一品。显示巴利原文
Sumedhātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 腰带布施者长老尼譬喻显示巴利原文
2. Mekhalādāyikātherīapadānaṃ
“我曾为悉达多世尊建造佛塔,”
“我以腰带供养导师的新建工程。”
“大塔落成之际,我再次供养腰带;”
“以净信之心,亲手供养世间怙主牟尼。”
“自那时供养腰带以来,已历经九十四劫;”
“我不见恶趣,这是造塔所得的果报。”
显示巴利原文 ‘‘Siddhatthassa bhagavato, thūpakārāpikā ahuṃ ; Mekhalikā mayā dinnā, navakammāya satthuno. ‘‘Niṭṭhite ca mahāthūpe, mekhalaṃ punadāsahaṃ; Lokanāthassa munino, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ mekhalamadaṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpakārassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
以上据传是美卡喇达衣咖比丘尼所说的这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ mekhalādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
美卡喇达衣咖长老尼譬喻第二显示巴利原文
Mekhalādāyikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.
曼达巴施与者长老尼譬喻第三显示巴利原文
3. Maṇḍapadāyikātherīapadānaṃ
我为拘那含佛建造了凉亭;
我恒常供养三衣,予世间亲族的佛陀。
无论我走到哪一个国度、城镇或王都,
我于一切处所皆受恭敬,此是福德之业的果报。
“于我而言,这实为善来……乃至……已成就佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Koṇāgamanabuddhassa , maṇḍapo kārito mayā; Dhuvaṃ ticīvaraṃdāsiṃ , buddhassa lokabandhuno. ‘‘Yaṃ yaṃ janapadaṃ yāmi, nigame rājadhāniyo; Sabbattha pūjito homi, puññakammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,据说曼荼巴达伊咖比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ maṇḍapadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
凉亭施与长老尼譬喻·第三显示巴利原文
Maṇḍapadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. 桥梁施与长老尼譬喻显示巴利原文
4. Saṅkamanatthātherīapadānaṃ
“毗婆尸佛,世间最胜、如如者”
行于道中,救度诸有情。
‘我从家中出离后,俯身而卧;
悲悯者、世间怙主,踏在我头上。
以头顶礼敬之后,世间导师离去了;
以此净信心,我往生兜率天。
显示巴利原文 ‘‘Vipassissa bhagavato , lokajeṭṭhassa tādino; Rathiyaṃ paṭipannassa, tārayantassa pāṇino. ‘‘Gharato nikkhamitvāna, avakujjā nipajjahaṃ; Anukampako lokanātho, sirasi akkamī mama . ‘‘Akkamitvāna sirasi , agamā lokanāyako; Tena cittappasādena, tusitaṃ agamāsahaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,施桥比丘尼宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ saṅkamanatthā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
施桥长老尼譬喻 第四显示巴利原文
Saṅkamanatthātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.
5. 芦鬘长老尼譬喻显示巴利原文
5. Naḷamālikātherīapadānaṃ
“那时,在旃陀跋伽河畔,我为紧那罗女;
我见到了离尘的佛陀,自觉者、不可战胜者。
心净悦意,欢喜生起,合掌;
手持芦苇花环,我供养自觉者。
由彼善作之业,与那思愿之力,
既舍紧那罗身,我便趣入三十三天。
于三十六位天王,我统理大妃之位,
我曾为十位转轮王做大妃。
从九十四劫前,我以花敬奉以来,
我不曾知有恶趣,这便是供花之果报。
显示巴利原文 ‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ kinnarī tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ. ‘‘Pasannacittā sumanā, vedajātā katañjalī; Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā kinnarīdehaṃ, agacchiṃ tidasaṃ gatiṃ. ‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ , mahesittamakārayiṃ; Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Saṃvejetvāna me cittaṃ , pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,那喇玛莉咖长老尼如是宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā therī imā gāthāyo abhāsitthāti.
譬喻第五·芦苇花鬘长老尼显示巴利原文
Naḷamālikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.
譬喻第六·一钵食布施长老尼显示巴利原文
6. Ekapiṇḍapātadāyikātherīapadānaṃ
于班度马帝城,有刹帝利名曰槃头摩,
我曾是那位国王的王妃,与他一同生活。
那时,我独坐于隐蔽之处,心中这样思惟:
「能带往后世的善业,我却不曾造作。
大灼热、剧苦,形相恐怖,极其可畏;
我必定堕入地狱,对此毫无疑惑。
我来到国王跟前,这样说道:
请给我一位沙门,刹帝利,我当供养他。
大王赐予我一位诸根已修习的沙门;
我接取他的钵,盛满最上之食。
我将美食盛满,涂以香膏;
以网覆盖,再用一双衣覆上。
九十一劫前,我曾作此布施;
我不见恶趣,此即施食之果。
显示巴利原文 ‘‘Nagare bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo; Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ . ‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā; ‘Ādāya gamanīyañhi, kusalaṃ natthi me kataṃ. ‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ; Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’. ‘‘Rājānaṃ upasaṅkamma, idaṃ vacanamabraviṃ; ‘Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’. ‘‘Adāsi me mahārājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ; Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ . ‘‘Pūrayitvā paramannaṃ, gandhālepaṃ akāsahaṃ; Jālena pidahitvāna, vatthayugena chādayiṃ. ‘‘Ārammaṇaṃ mamaṃ etaṃ, sarāmi yāvajīvihaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tiṃsānaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ . ‘‘Vīsānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ. ‘‘Sabbabandhanamuttāhaṃ, apetā me upādikā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,一钵食施者比丘尼当时宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ ekapiṇḍapātadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
一钵食施者长老尼譬喻第六显示巴利原文
Ekapiṇḍapātadāyikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. 酸粥施者长老尼譬喻显示巴利原文
7. Kaṭacchubhikkhādāyikātherīapadānaṃ
当名叫帝思的导师托钵而行时,
我举起一勺之食,供养那最胜的佛陀。
正自觉者、世间无上的导师帝思,接取食物后,
导师伫立路旁,为我作了随喜。
布施一勺之食,你将往生三十三天;
你将为三十六位天王作大妃。
你将成为五十位转轮王的大妃;
你心中所愿的一切,常能如愿获得。
尽享福报之后,你将无所系著而出家;
遍知一切诸漏,无漏者即般涅槃。
正自觉者、三界导师说此语后,
这位英雄犹如天鹅王般凌空而起。
我已善施这殊胜的布施,也已善成这圆足的祭祀;
供施一杓之食后,我便已达不动之地。
九十二劫前,我所行的那个布施,
我不曾知有恶趣,这便是施食的果报。
“确实是善来于我啊……乃至……已圆满佛陀的教诫。」”
“四无碍解……乃至……已作佛陀之教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Piṇḍacāraṃ carantassa, tissanāmassa satthuno; Kaṭacchubhikkhaṃ paggayha, buddhaseṭṭhassa dāsahaṃ. ‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, tisso lokagganāyako; Vīthiyā saṇṭhito satthā, akā me anumodanaṃ. ‘‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna, tāvatiṃsaṃ gamissasi; Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittaṃ karissasi. ‘‘‘Paññāsaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittaṃ karissasi; Manasā patthitaṃ sabbaṃ, paṭilacchasi sabbadā. ‘‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, pabbajissasikiñcanā; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissasināsavā’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, tisso lokagganāyako; Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare. ‘‘Sudinnaṃ me dānavaraṃ , suyiṭṭhā yāgasampadā; Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
确实如是,咖答楚施食比丘尼说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ kaṭacchubhikkhādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
《一匙施食长老尼譬喻》第七。显示巴利原文
Kaṭacchubhikkhādāyikātheriyāpadānaṃ sattamaṃ.
七优钵罗花鬘长老尼譬喻显示巴利原文
8. Sattuppalamālikātherīapadānaṃ
在阿卢那瓦帝城中,有位名为阿卢那的王;
我为那位王的妻子,制止了应被制止之事。
手持七条花鬘,优钵罗花与天香之花;
端坐于胜妙宫殿中,彼时如是思惟:
“‘这些花鬘饰于我顶,于我何用?”
“对我而言,最为殊胜的,莫过于将这花供养于佛陀至上的智慧。”
我坐在门边,等候正自觉者;
“‘当正自觉者到来时,我将供养这位大牟尼。’”
如同山巅闪耀,犹如狮子兽王;
胜利者由比丘僧团伴随,从道路而来。
见到佛陀的光芒,心中欢喜踊跃;
开门之后,我供养了最胜的佛陀。
七朵优钵罗花,散布于虚空;
为佛陀造伞盖时,他们将之奉持于佛陀头顶。
那时,我正被亲族的眷属们引领而行,
我所有的随众,都恭敬顶戴着大莲花。
我为七十位天王作大妃;
于一切处为自在者,我轮回于有有中。
我为六十三位转轮王作大妃;
众人皆随顺于我,我的话语为人所信受。
我以精进为轭、为车乘,运载至离轭安稳;
一切漏已尽,今无后有。
于我,这实是善来……(中略)……已奉行佛陀的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma ttiyo; Tassa rañño ahuṃ bhariyā, vāritaṃ vārayāmahaṃ . ‘‘Sattamālaṃ gahetvāna, uppalā devagandhikā; Nisajja pāsādavare, evaṃ cintesi tāvade. ‘‘‘Kiṃ me imāhi mālāhi, sirasāropitāhi me; Varaṃ me buddhaseṭṭhassa, ñāṇamhi abhiropitaṃ’. ‘‘Sambuddhaṃ paṭimānentī, dvārāsanne nisīdahaṃ; ‘Yadā ehiti sambuddho, pūjayissaṃ mahāmuniṃ’. ‘‘Kakudho vilasantova, migarājāva kesarī; Bhikkhusaṅghena sahito, āgacchi vīthiyā jino. ‘‘Buddhassa raṃsiṃ disvāna, haṭṭhā saṃviggamānasā; Dvāraṃ avāpuritvāna , buddhaseṭṭhamapūjayiṃ. ‘‘Satta uppalapupphāni, parikiṇṇāni ambare; Chadiṃ karonto buddhassa, matthake dhārayanti te. ‘‘Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī; Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Mahānelassa chādanaṃ, dhārenti mama muddhani; Dibbagandhaṃ pavāyāmi, sattuppalassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā; Yāvatā parisā mayhaṃ, mahānelaṃ dharīyati. ‘‘Sattati devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Sabbattha issarā hutvā, saṃsarāmi bhavābhave. ‘‘Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Sabbe mamanuvattanti, ādeyyavacanā ahuṃ. ‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, gandho ceva pavāyati; Dubbaṇṇiyaṃ na jānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Iddhipādesu kusalā, bojjhaṅgabhāvanā ratā; Abhiññāpāramippattā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Satipaṭṭhānakusalā, samādhijhānagocarā; Sammappadhānamanuyuttā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
七优钵罗花鬘比丘尼如此宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ sattuppalamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
第八 七朵优钵罗花鬘者长老尼譬喻显示巴利原文
Sattuppalamālikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
第九 那位持五灯者长老尼譬喻显示巴利原文
9. Pañcadīpikātherīapadānaṃ
当时,我于汉舍卫城游历四方,
我为了求善,从一座园林走到另一座园林。
以恭敬心侍立,合掌于头顶,
抒发喜悦之后,他随即这样思惟:
‘若这位佛陀功德无量,无与伦比;
“愿为我示现神变,愿此菩提树放大光明。”
当我作意时,菩提树即刻通体炽然;
通体化为金色,一切方所悉皆照耀。
我在那菩提树下,静坐了七日七夜;
到了第七日,我作了灯供养。
围绕座位,五盏灯炽燃明亮;
直至太阳升起,我的灯始终燃烧。
以那善业,以那思愿与誓愿;
舍离人身之后,我往生三十三天。
在那里,我以善行所筑的宫殿,名为‘五灯’;
高六十由旬,广三十由旬。
无量明灯,在我周围辉耀;
凡天人住处,皆以灯明遍照。
面向前方而坐,若我欲见,
上、下及四方,我以眼遍见一切。
只要我想见善趣与恶趣,
无论是树间还是山中,那里都无障碍。
我曾为八十位天王作大妃;
我曾为一百位转轮王,作大妃。
无论我往生何处,是生于天界还是人间;
数十万盏明灯,在我四周辉耀。
从诸天界命终,我入于母胎;
在母胎中时,我的双眼不曾闭合。
以数十万盏灯,具足善业;
于产房中燃明,此是五灯之果。
当最后有到来时,我令心回转;
我亲证了不衰不死之清凉涅槃。
我于七岁之年,证得阿拉汉果;
乔达摩佛陀知我功德,为我授予达上。
或在凉亭、树根下,或在宫殿、洞窟中;
居空屋中,五盏灯为我照明。
我天眼清净,于定善巧;
已证神通波罗蜜,此为五灯之果。
一切圆满,已达究竟,所作已办,无有诸漏;
大雄具眼者,我以五灯礼敬您的双足。
于十万劫前,我施灯之时;
我不再识知恶趣,这便是供养五灯的果报。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Nagare haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā; Ārāmena ca ārāmaṃ, carāmi kusalatthikā. ‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ. ‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ; Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade. ‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo; Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’. ‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade; Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati. ‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ; Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ. ‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañcadīpāni pajjaluṃ; Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ , tiṃsayojanavitthataṃ . ‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jalanti me; Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati. ‘‘Parammukhā nisīditvā , yadi icchāmi passituṃ; Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā. ‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ; Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā. ‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me. ‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ; Mātukucchigatā santī , akkhi me na nimīlati. ‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā; Jalanti sūtikāgehe , pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ; Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ. ‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo. ‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, pāsādesu guhāsu vā; Suññāgāre vasantiyā , pañcadīpā jalanti me. ‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ; Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā; Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
就这样,般遮地咖比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ pañcadīpikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
五灯者长老尼譬喻第九显示巴利原文
Pañcadīpikātheriyāpadānaṃ navamaṃ.
10. 施水者长老尼譬喻显示巴利原文
10. Udakadāyikātherīapadānaṃ
“在般度玛帝城,我曾为汲水女;”
我以汲水维持生计,借此养育子女。
于无上福田,我并无布施之物;
我来到城门楼,奉上净水。
以彼善作之业,我往生三十三天;
在那里,我的善作天宫,因汲水之德而化现。
“于千天女中,我彼时最为殊胜;”
我以十种方式,恒常超越所有女子。
那时候,亲族们正领着我走,
每当我想要下雨,大云便升起。
我的身上,既没有炎热,也没有燥热;
我身无尘垢,这是施水的果报。
九十一劫前,我曾施水;
我不堕恶趣,此是施水之果报。
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Nagare bandhumatiyā, ahosiṃ udahārikā; Udahārena jīvāmi, tena posemi dārake. ‘‘Deyyadhammo ca me natthi, puññakkhette anuttare; Koṭṭhakaṃ upasaṅkamma, udakaṃ paṭṭhapesahaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ; Tattha me sukataṃ byamhaṃ, udahārena nimmitaṃ. ‘‘Accharānaṃ sahassassa, ahañhi pavarā tadā; Dasaṭṭhānehi tā sabbā, abhibhomi sadā ahaṃ. ‘‘Paññāsaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Vīsaticakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Pabbatagge dumagge vā, antalikkhe ca bhūmiyaṃ; Yadā udakamicchāmi, khippaṃ paṭilabhāmahaṃ. ‘‘Avuṭṭhikā disā natthi, santattā kuthitāpi ca; Mama saṅkappamaññāya, mahāmegho pavassati. ‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā; Yadā icchāmahaṃ vassaṃ, mahāmegho ajāyatha. ‘‘Uṇhaṃ vā pariḷāho vā, sarīre me na vijjati; Kāye ca me rajo natthi, dakadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dakaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,施水者比丘尼宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ udakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
水施者长老尼譬喻第十显示巴利原文
Udakadāyikātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.
须弥陀品第一显示巴利原文
Sumedhāvaggo paṭhamo.
须弥陀、施腰带者、施凉亭者、施桥者;
施芦苇花鬘者、施团食者、施匙者、施青莲花者。
显示巴利原文 Sumedhā mekhalādāyī, maṇḍapaṃ saṅkamaṃ dadā; Naḷamālī piṇḍadadā, kaṭacchu uppalappadā. Dīpadā dakadā ceva, gāthāyo gaṇitā iha; Ekagāthāsatañceva, tiṃsati ca taduttari .
第二 一布萨品显示巴利原文
2. Ekūposathikavaggo
第一 一布萨长老尼譬喻显示巴利原文
1. Ekūposathikātherīapadānaṃ
在槃头摩帝城,有位名叫邦度玛的刹帝利;
在满月日,他受持了布萨。
那时,我是那里的一名水瓶女奴;
见到国王与军队,我那时如此思惟。
国王也舍弃王位,受持布萨;
那业确有果报,众人欢喜。
如理省察之后,恶趣与贫穷;
令心欢喜之后,我受持了布萨。
我于正自觉者的教法中,行此布萨,
以那善作之业,我往生三十三天。
在那里,我善业所成的宫殿,高耸二由旬;
重阁殊胜而为严饰,大座善妙以作庄严。
我为六十四位天王,作大妃,
我曾为六十三位转轮王作大妃。
我得金色身后,流转于诸有之中;
于一切处我皆最胜,这是布萨的果报。
象舆、马舆、车乘以及轿舆,
这一切我皆获得,这便是布萨的果报。
金所成、银所成,以及水晶所成,
以及红宝石所成之物,我悉皆获得。
憍赏耶毯、亚麻布、棉布,
以及众多昂贵之衣,我悉皆获得。
饮食、嚼食,以及衣物、卧具;
这一切我皆获得,这就是布萨的果报。
殊胜的香、花鬘,以及香粉、涂香;
这一切我都能获得,这便是布萨的果报。
重阁、殿堂,凉亭、高楼、石窟;
这一切我都能获得,这便是布萨的果报。
我七岁那年,从在家而出家,成为无家者;
未满半月,我便证得了阿拉汉果。
我的烦恼已被烧尽,一切有已被连根拔除;
诸漏已尽,不复有再生。
自九十一劫前,我于彼时所造业;
不复知有恶趣,此即布萨之果。
我的到来,实为善来……(中略)……已圆成佛陀的教敕。
显示巴利原文 ‘‘Nagare bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo; Divase puṇṇamāya so, upavasi uposathaṃ. ‘‘Ahaṃ tena samayena, kumbhadāsī ahaṃ tahiṃ; Disvā sarājakaṃ senaṃ, evāhaṃ cintayiṃ tadā. ‘Rājāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, upavasi uposathaṃ; Saphalaṃ nūna taṃ kammaṃ, janakāyo pamodito’. ‘‘Yoniso paccavekkhitvā, duggaccañca daliddataṃ ; Mānasaṃ sampahaṃsitvā, upavasiṃ uposathaṃ. ‘‘Ahaṃ uposathaṃ katvā, sammāsambuddhasāsane; Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, ubbhayojanamuggataṃ ; Kūṭāgāravarūpetaṃ, mahāsanasubhūsitaṃ. ‘‘Accharā satasahassā, upatiṭṭhanti maṃ sadā; Aññe deve atikkamma, atirocāmi sabbadā. ‘‘Catusaṭṭhi devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇā hutvāna, bhavesu saṃsarāmahaṃ; Sabbattha pavarā homi, uposathassidaṃ phalaṃ. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, rathayānañca sīvikaṃ ; Labhāmi sabbamevetaṃ, uposathassidaṃ phalaṃ. ‘‘Soṇṇamayaṃ rūpimayaṃ, athopi phalikāmayaṃ; Lohitaṅgamayañceva, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ. ‘‘Koseyyakambaliyāni , khomakappāsikāni ca; Mahagghāni ca vatthāni, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ. ‘‘Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca; Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ. ‘‘Varagandhañca mālañca, cuṇṇakañca vilepanaṃ; Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kūṭāgārañca pāsādaṃ, maṇḍapaṃ hammiyaṃ guhaṃ; Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ. ‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, uposathassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,那位名叫一布萨的比丘尼,如此诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ ekūposathikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
一布萨长老尼譬喻 第一显示巴利原文
Ekūposathikātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 萨腊拉花长老尼譬喻显示巴利原文
2. Saḷalapupphikātherīapadānaṃ
在旃陀跋伽河岸边,那时我是一位紧那罗女;
我见到天中之天、人中雄,正行经行。
我采摘了娑罗村喇花,供养无上的佛陀;
大雄便受用了这朵具天香的娑罗村喇花。
正自觉者毗婆尸、世间导师接受此花后,
那时,大雄受用了,而我一直注视着。
合掌当胸,礼敬两足尊;
内心净信生起之后,我登上了那座山。
九十一劫前,我供养花的那时;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
善来确实为我所得……(中略)……佛陀的教诫已成就。
显示巴利原文 ‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā; Addasāhaṃ devadevaṃ, caṅkamantaṃ narāsabhaṃ. ‘‘Ocinitvāna saḷalaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Upasiṅghi mahāvīro, saḷalaṃ devagandhikaṃ. ‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, vipassī lokanāyako; Upasiṅghi mahāvīro, pekkhamānāya me tadā. ‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, vanditvā dvipaduttamaṃ ; Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, tato pabbatamāruhiṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,萨拉拉花比丘尼诵出这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ saḷalapupphikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
萨拉拉花长老尼譬喻 第二显示巴利原文
Saḷalapupphikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.
施糕饼长老尼譬喻显示巴利原文
3. Modakadāyikātherīapadānaṃ
在槃头摩帝城,我曾是持瓶的女仆;
我取过自己的份,便前去取水。
于路见沙门,心寂静、入于定;
以明净之心、生欢喜意,我供养了三个糕饼。
以此善所作业,以此思愿与誓愿之力;
九十一劫之间,我不曾堕入恶趣。
我作了那福德,领受一切乐果;
以供养三个糕饼,我证得不动之地。
显示巴利原文 ‘‘Nagare bandhumatiyā, kumbhadāsī ahosahaṃ; Mama bhāgaṃ gahetvāna, gacchaṃ udakahārikā . ‘‘Panthamhi samaṇaṃ disvā, santacittaṃ samāhataṃ; Pasannacittā sumanā, modake tīṇidāsahaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Ekanavutikappāni , vinipātaṃ nagacchahaṃ. ‘‘Sampatti taṃ karitvāna, sabbaṃ anubhaviṃ ahaṃ; Modake tīṇi datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,据说摩达咖达衣咖比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ modakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
糕点布施者长老尼譬喻·第三显示巴利原文
Modakadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. 施一座者长老尼譬喻显示巴利原文
4. Ekāsanadāyikātherīapadānaṃ
往昔在汉舍瓦提城,那时我尚为少女;
我的母亲与父亲,都出去工作了。
正午烈日当空,我看见一位沙门;
他正沿街走来,我便为他铺设了座位。
以牛毛毯与羊皮,铺设我的座位;
我净信欢喜,说出此语:
大地焦热,太阳立于正午;
风已止息,天将降雨。
“此座已为大牟尼而设,特为尊者备就;
请以悲悯垂念,坐此我之座位。”
那位沙门坐在那里,善自调伏,内心清净;
我接过他的钵,随力而行布施。
以此善所作业,乘意愿与誓愿之力;
舍离人身之后,我往生三十三天。
在那里,我善造的天宫,座处亦善化现;
高六十由旬,广三十由旬。
金制的、宝石制的,还有水晶制的;
以及红宝石制的种种卧榻,皆为我所有。
棉絮与羊毛,还有咖提沙织物;
水獭软绒单面铺展,我的卧榻铺设得十分妥帖;
每当我想出行时,便洋溢欢笑与嬉戏;
便与这最胜卧榻一同,随心前往我所愿之处。
我曾为八十位天王,作大后;
为七十位转轮王,作大后。
在诸有中轮回流转时,我得大财富;
我财富无有匮乏,此乃一座之果。
我流转于两种有:天界与人界;
其他有,我皆不知,此乃一座之果。
众多驼背、持衣的侍女侍奉着我,
我从这膝移至那膝而行,此是独坐之果。
有人为我沐浴、供食,有人常令我欢喜;
有人为我涂香,这便是独坐之果。
居于楼阁、树下,或空寂之处,
了知我的意向后,卧床便前来侍立。
这是我最后之存在,最后的生存正流转;
今日舍离王位后,我出家成为无家者。
从百千劫前,我那时所行的布施,
我不见有恶趣,这是一座之布施的果报。
于我,实是善来……(中略)……佛陀的教诫,我已奉行。
显示巴利原文 ‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ bālikā tadā; Mātā ca me pitā ceva, kammantaṃ agamaṃsu te. ‘‘Majjhanhikamhi sūriye, addasaṃ samaṇaṃ ahaṃ; Vīthiyā anugacchantaṃ, āsanaṃ paññapesahaṃ. ‘‘Gonakāvikatikāhi , paññapetvā mamāsanaṃ; Pasannacittā sumanā, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Santattā kuthitā bhūmi, sūro majjhanhike ṭhito; Mālutā ca na vāyanti, kālo cevettha mehiti . ‘‘‘Paññattamāsanamidaṃ, tavatthāya mahāmuni; Anukampaṃ upādāya, nisīda mama āsane’. ‘‘Nisīdi tattha samaṇo, sudanto suddhamānaso; Tassa pattaṃ gahetvāna, yathārandhaṃ adāsahaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, āsanena sunimmitaṃ; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. ‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, athopi phalikāmayā; Lohitaṅgamayā ceva, pallaṅkā vividhā mama. ‘‘Tūlikā vikatikāhi, kaṭṭissacittakāhi ca; Uddaekantalomī ca, pallaṅkā me susaṇṭhitā . ‘‘Yadā icchāmi gamanaṃ, hāsakhiḍḍasamappitā; Saha pallaṅkaseṭṭhena, gacchāmi mama patthitaṃ. ‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Sattati cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Bhavābhave saṃsarantī, mahābhogaṃ labhāmahaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, ekāsanassidaṃ phalaṃ . ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññe bhave na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe; Uccākulīnā sabbattha, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Domanassaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama; Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Dhātiyo maṃ upaṭṭhanti, khujjā celāpikā bahū; Aṅkena aṅkaṃ gacchāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Aññā nhāpenti bhojenti, aññā ramenti maṃ sadā; Aññā gandhaṃ vilimpanti, ekāsanassidaṃ phalaṃ . ‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā; Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati. ‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo; Ajjāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,施一座者比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ ekāsanadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
施一座者长老尼譬喻第四显示巴利原文
Ekāsanadāyikātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.
五灯供养长老尼譬喻显示巴利原文
5. Pañcadīpadāyikātherīapadānaṃ
那时,在汉舍卫城,我行脚游方;
从一座园到另一座园,我为求善而四处游历。
黑分之日,得见最上菩提树;
于彼处心生净信,坐于菩提树下。
以殷重心承事,合掌当顶;
心生欢喜之后,当下如此思惟。
若佛陀具足无量功德,是无等无对者;
请为我示现神变吧,愿此菩提树遍放光明。
当我作意之际,菩提树即时辉耀;
一切皆成金色,十方悉皆光耀。
我于菩提树下,端坐七日七夜;
到了第七日,我行了灯供养。
「围绕座位,五盏灯明耀;
直至太阳升起,我的灯始终明耀。
由此善作之业,以及思与愿,
舍离人身之后,我往生三十三天。
在那里,我善作之宫,名为五灯;
高六十由旬,广三十由旬。
无量的灯,在四周为我燃亮;
乃至天宫,亦为灯光所遍照。
背向而坐时,若我欲见,
上方、下方及横向,我以眼观见一切。
凡我所欲见,能观善趣与恶趣;
在那里,无论树中还是山中,皆无障碍。
我曾为八十位天王作大后;
“我曾为百位转轮王作大后。”
“不论我投生于何趣,是天界或是人间,”
“十万盏灯于我周围燃亮。”
“从天界没后,我入于母胎,”
“我住于母胎时,眼睛不曾闭合。”
“十万盏灯,善业具足,”
“在产房中光明照耀,这就是五灯之果报。”
居于亭阁、树下或空寂之处,
常燃明灯,这就是五灯之果。
我得天眼明净,我于定善巧;
已达神通彼岸,此即五灯之果。
已达一切圆满之究竟,所作已办,无诸漏;
五灯大雄,具眼者,我顶礼双足。
于百千劫前,我曾布施明灯;
我不见恶趣,此是五灯之果。
于我,这确实是善来……(中略)……佛陀的教诫已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Nagare haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā; Ārāmena ca ārāmaṃ , carāmi kusalatthikā. ‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ. ‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ; Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade. ‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo; Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’. ‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade; Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati. ‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ; Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ. ‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañca dīpāni pajjaluṃ; Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. ‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jaliṃsu me; Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati. ‘‘Parammukhā nisīditvā, yadi icchāmi passituṃ; Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā. ‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ; Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā. ‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me. ‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ; Mātukucchigatā santī, akkhi me na nimīlati. ‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā; Jalanti sūtikāgehe, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ; Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ. ‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo. ‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā; Sadā pajjalate dīpaṃ, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ; Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā; Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,五灯施与者比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ pañcadīpadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
5. 五灯施与者长老尼譬喻显示巴利原文
Pañcadīpadāyikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. 芦苇花鬘者长老尼譬喻显示巴利原文
6. Naḷamālikātherīapadānaṃ
在旃陀跋伽河畔,那时我为紧那利女;
我见到离尘的佛陀——自生者、不可战胜者;
我以净信和欢喜,心生喜悦,合掌;
我手持芦苇花环,供养了自生者。
以那善作之业,以及意愿与誓愿;
舍弃紧那利身之后,我往生三十三天。
我曾为三十六位天王作王后;
我心中所愿求的,皆如其所愿而现前。
我曾为十位转轮王作王后;
从彼处命终之后,我便流转于诸有之中。
我具足善业,出家而为无家者;
今日,我于释迦子的教法中,堪受供养。
今日我心清净,已远离内心诸恶;
诸漏已尽,不复有后有;
从九十四劫前,我即供养彼佛;
我不见有恶趣,这就是芦苇花鬘的果报。
“我得善来,实为幸事……(中略)……已奉行佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Candabhāgānadītīre , ahosiṃ kinnarī tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ. ‘‘Pasannacittā sumanā, vedajātā katañjalī; Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā kinnarīdehaṃ , tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ. ‘‘Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ. ‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Pūjārahā ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane. ‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷamālāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,芦苇花鬘者比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
芦苇花鬘长老尼譬喻·第六显示巴利原文
Naḷamālikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
摩诃波阇波提乔达弥长老尼譬喻·第七显示巴利原文
7. Mahāpajāpatigotamītherīapadānaṃ
“一时,世间之光,在毗舍离的大林中;”
“在重阁讲堂的美丽娑罗林中,住着人御者。”
“那时,胜者的姨母摩诃乔达弥比丘尼,”
“住在先前建造的那座可爱的比丘尼精舍里,她自在安住。”
与五位具念、已得解脱的比丘尼一起,
她独处时,心中生起这样的思惟:
佛陀的般涅槃,或是那最上弟子双的般涅槃,
罗睺罗、阿难、难陀,我无缘得见。
佛陀般涅槃时,或最上弟子双,
大迦叶与难陀,阿难与罗睺罗。
我先行舍断了寿行,入于涅槃,
我应随世间怙主,蒙大仙允许而去。」
当时大地震动,天鼓轰鸣;
守护住处的诸天,为忧苦所逼恼。
她们悲痛欲绝,哀号不止,泪流满面;
那些与她们友善的比丘尼们,来到乔达弥面前。
她们以头顶礼双足后,这样说道:
在那里,我们被泪水打湿,尊母,独处一隅,
“大地震动、摇撼,天鼓轰然鸣响;”
“又传来悲泣之声,乔达弥,这究竟是为何?”
“我们一同出离,舍离家宅与有;”
“我们将一同前往,那最上的涅槃境界。”
“对那些趣向涅槃的人,我该说些什么呢?”她这样说着;
那时,她与所有比丘尼一起从比丘尼住处出来。
“愿安住于此处的诸天,宽恕我;
这是我最后一次得见比丘尼的精舍。
那里没有衰老与死亡,没有与不爱者相遇;
没有与爱者的别离,我将趣入那无为。
未离贪染者听闻了善逝那精要的话语,
便悲痛哀泣:‘唉,我们的福德多么微薄啊!’
比丘尼的住处已然空寂,离了她们,此地唯余空虚;
犹如拂晓时分的星辰,胜者的光芒不复显现。
乔达弥与五百众,同入涅槃;
犹如恒河与五百川流,一同汇入大海。
见有信的近事女们,正行走在街道上;
从家中出来,俯伏在足前,这般说道:
‘大富贵者,请您怜愍,不要舍弃我们这些无依者;’
“你不应般涅槃”,她们怀着这般渴望而悲泣。
为除他们忧伤,他说出了甜美之语;
“诸子,泪水已足,今时正是你们欢笑之时。”
显示巴利原文 ‘‘Ekadā lokapajjoto, vesāliyaṃ mahāvane; Kūṭāgāre susālāyaṃ, vasate narasārathi. ‘‘Tadā jinassa mātucchā, mahāgotami bhikkhunī; Tahiṃ kate pure ramme, vasī bhikkhunupassaye. ‘‘Bhikkhunīhi vimuttāhi, satehi saha pañcahi; Rahogatāya tassevaṃ, citassāsi vitakkitaṃ. ‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, sāvakaggayugassa vā; Rāhulānandanandānaṃ, nāhaṃ lacchāmi passituṃ. ‘‘Buddhassa parinibbānā, sāvakaggayugassa vā; Mahākassapanandānaṃ, ānandarāhulāna ca. ‘‘Paṭikaccāyusaṅkhāraṃ , osajjitvāna nibbutiṃ; Gaccheyyaṃ lokanāthena, anuññātā mahesinā. ‘‘Tathā pañcasatānampi, bhikkhunīnaṃ vitakkitaṃ; Āsi khemādikānampi, etadeva vitakkitaṃ. ‘‘Bhūmicālo tadā āsi, nāditā devadundubhī; Upassayādhivatthāyo, devatā sokapīḷitā. ‘‘Vilapantā sukaruṇaṃ , tatthassūni pavattayuṃ; Mittā bhikkhuniyo tāhi, upagantvāna gotamiṃ. ‘‘Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabravuṃ; ‘Tattha toyalavāsittā, mayamayye rahogatā. ‘‘‘Sā calā calitā bhūmi, nāditā devadundubhī; Paridevā ca suyyante, kimatthaṃ nūna gotamī’. ‘‘Tadā avoca sā sabbaṃ, yathāparivitakkitaṃ; Tāyopi sabbā āhaṃsu, yathāparivitakkitaṃ. ‘‘‘Yadi te rucitaṃ ayye, nibbānaṃ paramaṃ sivaṃ; Nibbāyissāma sabbāpi, buddhānuññāya subbate. ‘‘‘Mayaṃ sahāva nikkhantā, gharāpi ca bhavāpi ca; Sahāyeva gamissāma, nibbānaṃ padamuttamaṃ’. ‘‘‘Nibbānāya vajantīnaṃ, kiṃ vakkhāmī’ti sā vadaṃ; Saha sabbāhi niggañchi, bhikkhunīnilayā tadā. ‘‘Upassaye yādhivatthā, devatā tā khamantu me; Bhikkhunīnilayassedaṃ, pacchimaṃ dassanaṃ mama. ‘‘Na jarā maccu vā yattha, appiyehi samāgamo; Piyehi na viyogotthi, taṃ vajissaṃ asaṅkhataṃ. ‘‘Avītarāgā taṃ sutvā, vacanaṃ sugatorasā; Sokaṭṭā parideviṃsu, aho no appapuññatā. ‘‘Bhikkhunīnilayo suñño, bhūto tāhi vinā ayaṃ; Pabhāte viya tārāyo, na dissanti jinorasā. ‘‘Nibbānaṃ gotamī yāti, satehi saha pañcahi; Nadīsatehiva saha, gaṅgā pañcahi sāgaraṃ. ‘‘Rathiyāya vajantiyo , disvā saddhā upāsikā; Gharā nikkhamma pādesu, nipacca idamabravuṃ. ‘‘‘Pasīdassu mahābhoge, anāthāyo vihāya no; Tayā na yuttā nibbātuṃ, icchaṭṭā vilapiṃsu tā’. ‘‘Tāsaṃ sokapahānatthaṃ, avoca madhuraṃ giraṃ; ‘Ruditena alaṃ puttā, hāsakāloyamajja vo. ‘‘‘Pariññātaṃ mayā dukkhaṃ, dukkhahetu vivajjito; Nirodho me sacchikato, maggo cāpi subhāvito.
第一诵品。显示巴利原文
Paṭhamaṃ bhāṇavāraṃ.
我已亲近导师,佛陀的教导已奉行;
重担已放下,有之牵引已彻底断除。
佛陀以及他的正法,圆满无缺,至今住世;
我般涅槃的时刻已到,诸子,莫为我悲伤。
憍陈如、阿难、难陀等诸尊者,以及胜者罗睺罗,仍住于世。
我长久以来所期愿的,今日终得成就;
这是欢喜之鼓声,诸子啊,你们何必流泪?
你们若对我心怀悲悯,若有感恩之心;
为令正法久住,你们全都应发起坚定精进。
正自觉者应我所请,允许了女众出家;
因此,你们应当如我所悦意那般随行。
如此教诫她们之后,为诸比丘尼所围绕;
来到佛陀跟前,恭敬礼拜后,说了这番话。
善逝,您的色身,由我养育增长;
我此法身无可指责,由你而得增长。
片刻之间,你饮下了我哺育的、平息渴爱的乳汁;
我亦由你以法乳哺育,达至究竟寂静。
大牟尼,于结缚与守护之事,您于我并无亏欠;
渴望得子的妇女们祈愿,即获如此之子。
曾为曼陀多等诸王之母者,犹在有海之中;
儿啊,我沉溺于有海,由你度脱。
‘国王之母为大后’,这个名称于女人易得;
而‘佛陀之母’这个名称,却是极为稀有难得。
大雄者,蒙您授记,我已得此心愿;
无论是微细或是宏大,这一切我都已圆满。
我愿般涅槃,舍离此身;
英雄,苦尽者,导师,请准许我。
请您伸出那双具足轮、钩、旗帜之相,如莲花般柔软的足;
我要向您礼敬,最胜之子。
请显现那如黄金堆般的身体,
当您的身体清晰示现后,导师啊,我将趣入寂静。
具足三十二相,以殊胜光明为庄严之身,
犹如傍晚的云团,胜者向姨母示现。
「犹如盛开的莲花,犹如初升太阳的光辉,
在轮相具足的双足下,她以头面礼敬。
我礼敬人中之日、太阳族的旗帜,
当此最后一死到来之时,我将不再与他相见。
世间以女人为最上,却公认她们是一切过失的来源;
若我有任何过失,恳请宽恕,悲悯者。
‘关于女子出家,我一再向您恳请;
若我于此有过失,恳请宽恕,人牛王。
勇者,比丘尼众由我蒙您开许而教导;
其中若有教导不善之处,忍辱王,请您宽恕。
对于无可责难者,确当忍辱;何况对于以功德为庄严者!
我的比丘僧团清净无缺,堪能出离此世;
于黎明时分,见到陷于灾难的人们,犹如新月出离云翳。
比丘尼众围绕人中胜者,犹如众星拱月环绕须弥山;
右绕之后,礼敬双足,站立一隅,瞻仰尊颜。
在您说法的大众中,您摧伏应被摧伏者;
那些得见您面容的人有福了,人中牛王!
足趾纤长,趾甲铜色,美丽而修长的脚掌;
凡是礼敬此足的人,他们也是有福而具足功德者。
甜美悦人,无有过失,且具利益;
凡有闻此诸语者,他们亦为有福之人、人中上首。
我今有福,大雄啊,一心以礼敬尊足为务;
藉由吉祥者的善言,已渡越轮回旷野。
随后,那位善持戒者通告后,又向比丘僧团,
礼敬罗睺罗、阿难与难陀后,说出此语:
「于此如毒蛇之巢、疾病之舍的身躯中,」
厌离于苦聚与老死所行之境。
种种垢秽所染,依他而不能自主;
是故我欲入般涅槃,诸子当予允准。
难陀与罗睺罗跋陀,离诸忧恼,断尽诸漏;
住立不动,坚固安稳,随念法性。
呵责那有为法,动摇不实,无坚实如芭蕉树;
如幻如阳焰,其余皆不坚住。
这位胜者的姨母,养育佛陀者;
乔达弥入灭,一切诸行无常。
阿难当时仍是有学,悲痛不已,身为胜者之子;
他在那里泪流满面,悲切地哀叹。
“啊!乔达弥正趋入寂静,佛陀也必将入于涅槃;”
他不久即离去,犹如无薪之火。
对如此悲叹的阿难,乔达弥这样说道:
所闻深广如海,一心承事佛陀。
那从不曾被古人所见,亦从不曾被外道诸师所见;
那境界,为年方七岁的柔弱女子所证知。
佛陀教法的护持者,这将是最后与你的相见;
儿子,我将去那里,去到那不可见之处。
有时,于说法之际,世间顶导者迅捷;
那时,我出于悲悯,说了祝愿之语:
“愿大雄长寿,愿大牟尼住世一劫;
为利一切世间,愿你成就不老不死的果证。”
对于如此说的我,佛陀这样对我说道:
‘乔达弥,不应以你这样的方式礼敬诸佛。’
‘那么,应如何礼敬一切知者、如来呢?’
诸佛如何不可礼敬?既然你问,请告诉我。
精进已发起,心志已奋发,恒常坚固精勤者;
请看那和合的众弟子,这便是对诸佛的礼敬。
然后我前往住处,独自静思维:
依怙、超越三有者,遮止了和合的集会。
当女人现证法时,那些愚者心生疑惑;
为断除他们的邪见,乔达弥,请示现神变。
那时,她礼敬正自觉者后,乔达弥腾入虚空;
得到佛陀的允许,乔达弥示现了种种神变。
她由一人化作多人,又由多人合为一人;
显现与隐没,穿墙过山。
无碍而行,乃至没入地中;
行于水上而不沉没,如履平地。
如鸟行于空中,那时结跏趺坐,自在游履;
身得自在,径至梵天住处。
以须弥山为杖,以大地为伞,
将其连根翻转,持于空中经行。
犹如六日并出之时,令世间弥漫烟雾;
她令世间如在劫末,遍布网鬘交缠之状。
穆咖林达大山,坐落在须弥山根的密林之间;
一切如同芥子,一把尽握在拳中;
以指尖掩蔽太阳与月亮;
犹如挽起发髻,持住数千日月。
她令转轮王与眷属,隐没于虚空之中;
她示现金翅鸟、巨象与雄狮,作怒吼声。
她独自一人,化现出无量比丘尼众;
她再度隐身后,独自对牟尼说:
“大雄,您的姨母,正是您教法的奉行者;
已成就自己的义利,我礼敬具眼者之足。”
示现种种神通变化之后,她从虚空降下;
礼敬世间之光之后,她便在一旁坐下。
大牟尼,我生于世间,已有一百二十年了;
“大雄啊,此事已了,导师啊,我将般涅槃。”
那时,在场的大众全都惊叹不已,恭敬合掌;
说道:“圣尼,具足无比神通与威力者,此是何等因缘?”
名为莲华上佛的胜利者,于一切法中具足法眼;
“自此十万劫前,那位导师出现于世。”
那时,我生于汉萨瓦提城的大臣之家;
“资财一切具足,繁荣富庶,财宝丰饶。”
“曾有一时,她与父亲同行,由一群婢女围绕;”
以盛大的随从簇拥,来到那人中最胜者前。
恰似瓦沙瓦降下甘霖,那无漏的法云;
犹如秋日之阳,光网辉耀。
「见后心生净信,闻彼善说;
人中导师,立姨母比丘尼为第一。
闻已,行大布施,七日供养彼如来;
供养人中上首并其僧团,众多资具。
礼拜足下已,我期望彼地位;
于是,最胜仙人对大众说:
「她曾供养世间导师及僧团,整整七日;
我将赞叹她,请听我言说。」
过十万劫,将从甘蔗族出生一位;
姓乔达摩,将成为世间导师。
她将于其法中成为继承者,真正的法所生者;
她名唤乔达弥,将成为导师的女弟子。
她是那位佛陀的姨母,是他生命的赋予者;
“于比丘尼众中,她将获得知夜者中的第一。”
得闻此后,我满心欢喜,尽形寿供养胜者;
我以资具恭敬供养之后,便于彼时命终。
在三十三天诸天之中,一切欲乐悉皆圆满具足,
我由十支而生,超胜其余诸天。
以色、声、香、味、触,
以寿命、容色、快乐、名声,
同样地,我取得主权之后,光辉显耀;
我曾是天帝的大后,于彼处深蒙宠爱。
我流转于轮回之中,为业风所驱迫;
在迦尸王的国土,我生于一座奴隶村落。
那时,有四百八十五人居住在那里;
在那众人中,最年长者的妻子就是我。
自觉者的五百位,为乞食而入村落;
我见到他们,心生欢喜,与所有妇女一同;
她们成群结队,供养了整整四个月;
布施三衣之后,我们便与丈夫一同轮回。
从彼处命终后,我们全都往生三十三天;
如今已至最后有,我们降生于天臂城。
我父亲是安阇那释迦,我母亲是苏喇卡那;
从那里,我回到迦毗罗卫城净饭王的家中。
其余生于释迦族的族人,也都回到了释迦族的家中;
在她们一切人中,我最殊胜,成为了胜者的侍者。
我的儿子出家之后,成为佛陀、导师;
之后,我与五百人一同出家。
与萨咖亚尼的贤者们一同,触及了寂静之乐;
那些于往昔生中,曾是我们主人者。
共造福业的行者,大集会的参与者;
他们证得阿拉汉果,蒙受善逝的悲悯。
其他诸比丘尼,升入虚空,
犹如群星相聚,具大神通而闪耀。
她们示现了种种神通,犹如毗兰陀瓦的幻化;
如同善巧的铁匠,于金工技艺精熟;
示现了种种奇妙的神变,
那时,令辩论者中最胜者、牟尼及其眷属皆生欢喜。
从虚空降下后,顶礼最胜仙人,
得到人中至上者的许可,便各自在适当之处落座。
「乔达摩尼长久以来慈悯我们一切大众,
我们依你的功德而得成就,已证得漏尽。
「我们的烦恼已烧尽,一切诸有已根除;
犹如龙象断除系缚,我们安住于无漏。
四无碍解,以及八解脱,
六神通已得作证,佛陀的教法已成就。
我等于诸神通而得自在,于天耳界,
大牟尼,我们于他心智而得自在。
我们了知宿住,天眼已得清净;
诸漏已尽,如今不再有再生。
那时,以乔达弥为首的这三位比丘尼,向胜者——
她们礼敬之后,从座而起,离去了。
与诸大众会,世间无上导师——
那位勇者一路随行,直至母舅的科他咖。
那时,乔达摩尼俯身于世间亲族的足下;
与她们所有人一道,作此最后的礼足。
这是我最后一次见到世间怙主;
我将不再得见你那甘露般的容颜。
勇者,我再不能礼敬你柔软的双足;
“世间之顶啊,它将触证;今日我便要趣入寂静涅槃。”
这具色身于你何用?在现见之法中,如其真实——
这一切全是有为之法,不可依怙,短暂而脆弱。
她与她们一同前往自己的比丘尼精舍;
她结半跏趺,于最胜座上坐定。
那时在场的近事女们,于佛陀教法深心爱乐;
听闻她的事迹后,便前往顶礼其足。
“捶胸而作,犹如根已断的藤蔓;”
悲泣哀号,发为悲声,为忧所摧,倒卧于地。
我们的皈依怙主啊,莫弃我们而入涅槃;
我们皆以头面顶礼,恳切乞求。
她们之中,最精进、具足净信与智慧的那位近事女;
她轻抚着她的头,说道:
“够了,儿子们,莫要悲伤,那是随顺魔索的;
一切有为法悉皆无常,以别离为终,动摇不定。”
随后,她遣散诸魔女,证得第一殊胜禅那;
她证入第二、第三禅那,又证入第四禅那。
她证入空无边处,亦入识无边处,
依次证入无所有处与非想非非想处。
乔达摩尼,逆次第证入诸禅那,
从第一禅那,直至第四禅那。
从彼定出,便般涅槃,如灯焰灭尽,无诸漏;
大地剧烈震动,闪电自空而降。
须弥山王亦震动,犹如舞台中央的舞者;
大海因悲怆而极度痛苦,发出悲鸣。
天人、龙、阿修罗与梵天,在那一刻皆惊惶不安;
「诸行确实无常,此圣者已趣入灭尽。」
那些曾围绕着我的,依导师教法而行的行者们;
她们也已无所执取,如油尽灯灭般,入于涅槃。
唉!和合终归于别离,唉!一切有为法悉皆无常;
唉!生命渐趋于灭尽,这便是悲叹。
那时,诸天与梵天,为随顺世间法,
来到最胜仙人之处,依时节而行应作之事。
那时,导师呼唤多闻如海的阿难:
“去吧,阿难,向诸比丘宣告母亲已般涅槃。”
“那时,阿难了无喜悦,双眼盈满泪水;
以哽咽的声音说:‘诸比丘,请集合。’”
「东方、南方、西方,及北方附近;」
诸比丘,善逝的法嗣们,请听我所说。
「以精勤养育牟尼最后身的那位,」
乔达弥已归于寂静,犹如日出时的星辰。
对善逝具足信心,又为大牟尼所爱念者,
善逝之子,应当向佛母致敬。
即便身在远方的比丘们,听闻之后,也即刻赶来了;
有的依凭佛陀的威力,有的于神通善巧通达。
在那殊胜可爱的重阁——纯以黄金所成、美妙庄严之处,
他们为你敷设了床座,乔达弥,你便在那里安卧。
那四位世间守护者,齐以肩膀共同擎举;
其余帝释天等诸天众,则齐聚于重阁之中。
所有的重阁,共有五百座;
如秋日太阳之光色,实为毗首羯磨所造。
所有那些比丘尼,皆卧于床榻之上;
诸天人登上肩舆,次第启程。
啊,整个天空由上方的天幕完全覆盖;
日月星辰缀以金色,交相辉映。
众多旗帜高高竖立,花幔广展;
虚空中莲花飘降,大地上花朵涌出。
日月显现,星辰闪耀;
太阳行至中天,犹如明月,不散炎热。
诸天以天界之香与芬芳的花鬘,
以乐器、舞蹈及歌声供养。
诸龙、阿修罗及梵天,各随其能力、各随其力量,
他们供奉了已般涅槃、离世而去的佛陀之母。
所有善逝的亲女,已般涅槃者,被引领在前;
受尊敬的佛陀养母乔达弥,则被引领在后。
天与人居前,诸龙、阿修罗、梵天俱在;
佛陀与弟子随行于后,为供养母亲而往。
佛陀的般涅槃,非是此番景象;
乔达弥的般涅槃,极为稀有。
诸比丘,佛陀并不参与佛陀的般涅槃;
于乔达弥般涅槃时,佛陀如此,舍利弗等亦复如是。
他们用种种香料堆成火葬的木堆,
遍洒香粉,就地将其焚烧。
“‘乔达弥已逝去,她的遗骸正在火化,”
佛陀所预记的般涅槃,不久就将到来。’
那时,乔达弥的遗骨已置于他钵中;
阿难受佛陀吩咐,将它们呈奉怙主。
无上仙人以手接过那些遗骨,说道:
犹如一棵巨大坚实、屹立不倒的树,
那最粗壮的树干,也会因无常而崩倒;
同样,比丘尼僧团的乔达弥,也已般涅槃。
「啊,这于我真是稀有——即便母亲已般涅槃;
仅余色身舍利,却无悲泣与忧叹。
她已渡轮回之海,他人不必再为她悲戚;
已离热恼,得清凉,善般涅槃。
她是贤者,具大智慧,亦具广慧;
她是比丘尼众中的长老,诸比丘当如是忆持。
「她于诸神通得自在,于天耳界得自在;
于他心智,乔达弥比丘尼得自在。
「她了知宿命,天眼已清净;
已尽断一切漏,她不再有后有。
于义、法、言辞、辩才,亦复如是,
她的智慧已得清净,故不应为她哀伤。
犹如烧得炽热的火焰经铁锤锻打,
次第渐趋止息,不知其去向。
如是,那些得正解脱、度越欲缚之瀑流者,
已达不动之乐者,其去处已无可指陈。
显示巴利原文 ‘‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘‘Buddho tassa ca saddhammo, anūno yāva tiṭṭhati; Nibbātuṃ tāva kālo me, mā maṃ socatha puttikā. ‘‘‘Koṇḍaññānandanandādī , tiṭṭhanti rāhulo jino; Sukhito sahito saṅgho, hatadabbā ca titthiyā. ‘‘‘Okkākavaṃsassa yaso, ussito māramaddano; Nanu sampati kālo me, nibbānatthāya puttikā. ‘‘‘Cirappabhuti yaṃ mayhaṃ, patthitaṃ ajja sijjhate; Ānandabherikāloyaṃ, kiṃ vo assūhi puttikā. ‘‘‘Sace mayi dayā atthi, yadi catthi kataññutā; Saddhammaṭṭhitiyā sabbā, karotha vīriyaṃ daḷhaṃ. ‘‘‘Thīnaṃ adāsi pabbajjaṃ, sambuddho yācito mayā; Tasmā yathāhaṃ nandissaṃ, tathā tamanutiṭṭhatha’. ‘‘Tā evamanusāsitvā, bhikkhunīhi purakkhatā; Upecca buddhaṃ vanditvā, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Ahaṃ sugata te mātā, tvañca vīra pitā mama; Saddhammasukhada nātha, tayā jātāmhi gotama. ‘‘‘Saṃvaddhitoyaṃ sugata, rūpakāyo mayā tava; Anindito dhammakāyo , mama saṃvaddhito tayā. ‘‘‘Muhuttaṃ taṇhāsamaṇaṃ, khīraṃ tvaṃ pāyito mayā; Tayāhaṃ santamaccantaṃ, dhammakhīrañhi pāyitā. ‘‘‘Bandhanārakkhane mayhaṃ, aṇaṇo tvaṃ mahāmune; Puttakāmā thiyo yācaṃ, labhanti tādisaṃ sutaṃ. ‘‘‘Mandhātādinarindānaṃ, yā mātā sā bhavaṇṇave; Nimuggāhaṃ tayā putta, tāritā bhavasāgarā. ‘‘‘Rañño mātā mahesīti, sulabhaṃ nāmamitthinaṃ; Buddhamātāti yaṃ nāmaṃ, etaṃ paramadullabhaṃ. ‘‘‘Tañca laddhaṃ mahāvīra, paṇidhānaṃ mamaṃ tayā; Aṇukaṃ vā mahantaṃ vā, taṃ sabbaṃ pūritaṃ mayā. ‘‘‘Parinibbātumicchāmi , vihāyemaṃ kaḷevaraṃ; Anujānāhi me vīra, dukkhantakara nāyaka. ‘‘‘Cakkaṅkusadhajākiṇṇe, pāde kamalakomale; Pasārehi paṇāmaṃ te, karissaṃ puttauttame . ‘‘‘Suvaṇṇarāsisaṅkāsaṃ, sarīraṃ kuru pākaṭaṃ; Katvā dehaṃ sudiṭṭhaṃ te, santiṃ gacchāmi nāyaka’. ‘‘Dvattiṃsalakkhaṇūpetaṃ, suppabhālaṅkataṃ tanuṃ; Sañjhāghanāva bālakkaṃ, mātucchaṃ dassayī jino. ‘‘Phullāravindasaṃkāse, taruṇādiccasappabhe; Cakkaṅkite pādatale, tato sā sirasā pati. ‘‘‘Paṇamāmi narādicca, ādiccakulaketukaṃ; Pacchime maraṇe mayhaṃ , na taṃ ikkhāmahaṃ puno. ‘‘‘Itthiyo nāma lokagga, sabbadosākarā matā; Yadi ko catthi doso me, khamassu karuṇākara. ‘‘‘Itthikānañca pabbajjaṃ, haṃ taṃ yāciṃ punappunaṃ; Tattha ce atthi doso me, taṃ khamassu narāsabha. ‘‘‘Mayā bhikkhuniyo vīra, tavānuññāya sāsitā; Tatra ce atthi dunnītaṃ, taṃ khamassu khamādhipa . ‘‘‘Akkhante nāma khantabbaṃ, kiṃ bhave guṇabhūsane; Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā. ‘‘‘Suddhe anūne mama bhikkhusaṅghe, lokā ito nissarituṃ khamante; Pabhātakāle byasanaṅgatānaṃ, disvāna niyyātiva candalekhā’. ‘‘‘Tadetarā bhikkhuniyo jinaggaṃ, tārāva candānugatā sumeruṃ; Padakkhiṇaṃ kacca nipacca pāde, ṭhitā mukhantaṃ samudikkhamānā. ‘‘‘Na tittipubbaṃ tava dassanena, cakkhuṃ na sotaṃ tava bhāsitena; Cittaṃ mamaṃ kevalamekameva, pappuyya taṃ dhammarasena titti. ‘‘‘Nadato parisāyaṃ te, vāditabbapahārino; Ye te dakkhanti vadanaṃ, dhaññā te narapuṅgava. ‘‘‘Dīghaṅgulī tambanakhe, subhe āyatapaṇhike; Ye pāde paṇamissanti , tepi dhaññā guṇandhara. ‘‘‘Madhurāni pahaṭṭhāni, dosagghāni hitāni ca; Ye te vākyāni suyyanti, tepi dhaññā naruttama. ‘‘‘Dhaññāhaṃ te mahāvīra, pādapūjanatapparā ; Tiṇṇasaṃsārakantārā, suvākyena sirīmato’. ‘‘Tato sā anusāvetvā , bhikkhusaṅghampi subbatā; Rāhulānandanande ca, vanditvā idamabravi. ‘‘‘Āsīvisālayasame, rogāvāse kaḷevare; Nibbindā dukkhasaṅghāṭe, jarāmaraṇagocare. ‘‘‘Nānākalimalākiṇṇe , parāyatte nirīhake; Tena nibbātumicchāmi, anumaññatha puttakā’. ‘‘Nando rāhulabhaddo ca, vītasokā nirāsavā; Ṭhitācalaṭṭhiti thirā, dhammatamanucintayuṃ. ‘‘‘Dhiratthu saṅkhataṃ lolaṃ, asāraṃ kadalūpamaṃ; Māyāmarīcisadisaṃ, itaraṃ anavaṭṭhitaṃ. ‘‘‘Yattha nāma jinassāyaṃ, mātucchā buddhaposikā; Gotamī nidhanaṃ yāti, aniccaṃ sabbasaṅkhataṃ’. ‘‘Ānando ca tadā sekho, sokaṭṭo jinavacchalo; Tatthassūni karonto so, karuṇaṃ paridevati. ‘‘Hā santiṃ gotamī yāti, nūna buddhopi nibbutiṃ; Gacchati na cireneva, aggiriva nirindhano. ‘‘Evaṃ vilāpamānaṃ taṃ, ānandaṃ āha gotamī; Sutasāgaragambhīra , buddhopaṭṭhānatappara. ‘‘‘Na yuttaṃ socituṃ putta, hāsakāle upaṭṭhite; Tayā me saraṇaṃ putta, nibbānaṃ tamupāgataṃ. ‘‘‘Tayā tāta samajjhiṭṭho, pabbajjaṃ anujāni no; Mā putta vimano hohi, saphalo te parissamo. ‘‘‘Yaṃ na diṭṭhaṃ purāṇehi, titthikācariyehipi; Taṃ padaṃ sukumārīhi, sattavassāhi veditaṃ. ‘‘‘Buddhasāsanapāleta, pacchimaṃ dassanaṃ tava; Tattha gacchāmahaṃ putta, gato yattha na dissate. ‘‘‘Kadāci dhammaṃ desento, khipī lokagganāyako; Tadāhaṃ āsīsavācaṃ, avocaṃ anukampikā. ‘‘‘Ciraṃ jīva mahāvīra, kappaṃ tiṭṭha mahāmune; Sabbalokassa atthāya, bhavassu ajarāmaro. ‘‘‘Taṃ tathāvādiniṃ buddho, mamaṃ so etadabravi; ‘Na hevaṃ vandiyā buddhā, yathā vandasi gotamī. ‘‘‘Kathaṃ carahi sabbaññū, vanditabbā tathāgatā; Kathaṃ avandiyā buddhā, taṃ me akkhāhi pucchito. ‘‘‘Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame; Samagge sāvake passa, etaṃ buddhānavandanaṃ. ‘‘‘Tato upassayaṃ gantvā, ekikāhaṃ vicintayiṃ; Samaggaparisaṃ nātho, rodhesi tibhavantago. ‘‘‘Handāhaṃ parinibbissaṃ, mā vipattitamaddasaṃ; Evāhaṃ cintayitvāna, disvāna isisattamaṃ. ‘‘‘Parinibbānakālaṃ me, ārocesiṃ vināyakaṃ; Tato so samanuññāsi, kālaṃ jānāhi gotamī. ‘‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘‘Thīnaṃ dhammābhisamaye, ye bālā vimatiṃ gatā; Tesaṃ diṭṭhippahānatthaṃ, iddhiṃ dassehi gotamī’. ‘‘Tadā nipacca sambuddhaṃ, uppatitvāna ambaraṃ; Iddhī anekā dassesi, buddhānuññāya gotamī. ‘‘Ekikā bahudhā āsi, bahukā cetikā tathā; Āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tironagaṃ. ‘‘Asajjamānā agamā, bhūmiyampi nimujjatha; Abhijjamāne udake, agañchi mahiyā yathā. ‘‘Sakuṇīva tathākāse, pallaṅkena kamī tadā; Vasaṃ vattesi kāyena, yāva brahmanivesanaṃ. ‘‘Sineruṃ daṇḍaṃ katvāna, chattaṃ katvā mahāmahiṃ; Samūlaṃ parivattetvā, dhārayaṃ caṅkamī nabhe. ‘‘Chassūrodayakāleva, lokañcākāsi dhūmikaṃ; Yugante viya lokaṃ sā, jālāmālākulaṃ akā. ‘‘Mucalindaṃ mahāselaṃ, merumūlanadantare ; Sāsapāriva sabbāni, ekenaggahi muṭṭhinā. ‘‘Aṅgulaggena chādesi, bhākaraṃ sanisākaraṃ; Candasūrasahassāni, āveḷamiva dhārayi. ‘‘Catusāgaratoyāni, dhārayī ekapāṇinā; Yugantajaladākāraṃ, mahāvassaṃ pavassatha. ‘‘Cakkavattiṃ saparisaṃ, māpayī sā nabhattale; Garuḷaṃ dviradaṃ sīhaṃ, vinadantaṃ padassayi. ‘‘Ekikā abhinimmitvā, appameyyaṃ bhikkhunīgaṇaṃ; Puna antaradhāpetvā, ekikā munimabravi. ‘‘‘Mātucchā te mahāvīra, tava sāsanakārikā; Anuppattā sakaṃ atthaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’. ‘‘Dassetvā vividhā iddhī, orohitvā nabhattalā; Vanditvā lokapajjotaṃ, ekamantaṃ nisīdi sā. ‘‘Sā vīsavassasatikā, jātiyāhaṃ mahāmune; Alamettāvatā vīra, nibbāyissāmi nāyaka. ‘‘Tadātivimhitā sabbā, parisā sā katañjalī; Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ; Sabbopakārasampanne, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Kadāci pitunā saddhiṃ, dāsigaṇapurakkhatā; Mahatā parivārena, taṃ upecca narāsabhaṃ. ‘‘Vāsavaṃ viya vassantaṃ, dhammameghaṃ anāsavaṃ ; Saradādiccasadisaṃ, raṃsijālasamujjalaṃ . ‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, sutvā cassa subhāsitaṃ; Mātucchaṃ bhikkhuniṃ agge, ṭhapentaṃ naranāyakaṃ. ‘‘Sutvā datvā mahādānaṃ, sattāhaṃ tassa tādino; Sasaṅghassa naraggassa, paccayāni bahūni ca. ‘‘Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Tato mahāparisatiṃ, avoca isisattamo. ‘‘‘Yā sasaṅghaṃ abhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Gotamī nāma nāmena, hessati satthu sāvikā. ‘‘‘Tassa buddhassa mātucchā, jīvitāpādikā ayaṃ; Rattaññūnañca aggattaṃ, bhikkhunīnaṃ labhissati’. ‘‘Taṃ sutvāna pamoditvā , yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Paccayehi upaṭṭhitvā, tato kālaṅkatā ahaṃ. ‘‘Tāvatiṃsesu devesu, sabbakāmasamiddhisu; Nibbattā dasahaṅgehi, aññe abhibhaviṃ ahaṃ. ‘‘Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca; Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca. ‘‘Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ; Ahosiṃ amarindassa, mahesī dayitā tahiṃ. ‘‘Saṃsāre saṃsarantīhaṃ, kammavāyusameritā; Kāsissa rañño visaye, ajāyiṃ dāsagāmake. ‘‘Pañcadāsasatānūnā, nivasanti tahiṃ tadā; Sabbesaṃ tattha yo jeṭṭho, tassa jāyā ahosahaṃ. ‘‘Sayambhuno pañcasatā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisuṃ; Te disvāna ahaṃ tuṭṭhā, saha sabbāhi itthibhi . ‘‘Pūgā hutvāva sabbāyo , catumāse upaṭṭhahuṃ ; Ticīvarāni datvāna, saṃsarimha sasāmikā. ‘‘Tato cutā sabbāpi tā, tāvatiṃsagatā mayaṃ; Pacchime ca bhave dāni, jātā devadahe pure. ‘‘Pitā añjanasakko me, mātā mama sulakkhaṇā; Tato kapilavatthusmiṃ, suddhodanagharaṃ gatā. ‘‘Sesā sakyakule jātā, sakyānaṃ gharamāgamuṃ; Ahaṃ visiṭṭhā sabbāsaṃ, jinassāpādikā ahuṃ. ‘‘Mama puttobhinikkhamma , buddho āsi vināyako; Pacchāhaṃ pabbajitvāna, satehi saha pañcahi. ‘‘Sākiyānīhi dhīrāhi, saha santisukhaṃ phusiṃ; Ye tadā pubbajātiyaṃ, amhākaṃ āsu sāmino. ‘‘Sahapuññassa kattāro, mahāsamayakārakā; Phusiṃsu arahattaṃ te, sugatenānukampitā. ‘‘Tadetarā bhikkhuniyo, āruhiṃsu nabhattalaṃ; Saṃgatā viya tārāyo, virociṃsu mahiddhikā. ‘‘Iddhī anekā dassesuṃ, piḷandhavikatiṃ yathā; Kammāro kanakasseva, kammaññassa susikkhito . ‘‘Dassetvā pāṭihīrāni, vicittāni bahūni ca; Tosetvā vādipavaraṃ, muniṃ saparisaṃ tadā. ‘‘Orohitvāna gaganā, vanditvā isisattamaṃ; Anuññātā naraggena, yathāṭhāne nisīdisuṃ. ‘‘‘Ahonukampikā amhaṃ, sabbāsaṃ cira gotamī; Vāsitā tava puññehi, pattā no āsavakkhayaṃ. ‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā. ‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘‘Atthe dhamme ca nerutte, paṭibhāne ca vijjati; Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘‘Asmābhi pariciṇṇosi, mettacittāhi nāyaka; Anujānāhi sabbāsaṃ , nibbānāya mahāmune’. ‘‘Nibbāyissāma iccevaṃ, kiṃ vakkhāmi vadantiyo; Yassa dāni ca vo kālaṃ, maññathāti jinobravi. ‘‘Gotamīādikā tāyo, tadā bhikkhuniyo jinaṃ; Vanditvā āsanā tamhā, vuṭṭhāya agamiṃsu tā. ‘‘Mahatā janakāyena, saha lokagganāyako; Anusaṃyāyī so vīro, mātucchaṃ yāvakoṭṭhakaṃ. ‘‘Tadā nipati pādesu, gotamī lokabandhuno; Saheva tāhi sabbāhi, pacchimaṃ pādavandanaṃ. ‘‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, lokanāthassa dassanaṃ; Na puno amatākāraṃ, passissāmi mukhaṃ tava. ‘‘‘Na ca me vandanaṃ vīra, tava pāde sukomale; Samphusissati lokagga, ajja gacchāmi nibbutiṃ’. ‘‘Rūpena kiṃ tavānena, diṭṭhe dhamme yathātathe; Sabbaṃ saṅkhatamevetaṃ, anassāsikamittaraṃ. ‘‘Sā saha tāhi gantvāna, bhikkhunupassayaṃ sakaṃ; Aḍḍhapallaṅkamābhujja, nisīdi paramāsane. ‘‘Tadā upāsikā tattha, buddhasāsanavacchalā; Tassā pavattiṃ sutvāna, upesuṃ pādavandikā. ‘‘Karehi uraṃ pahantā, chinnamūlā yathā latā; Rodantā karuṇaṃ ravaṃ, sokaṭṭā bhūmipātitā. ‘‘Mā no saraṇade nāthe, vihāya gami nibbutiṃ; Nipatitvāna yācāma, sabbāyo sirasā mayaṃ. ‘‘Yā padhānatamā tāsaṃ, saddhā paññā upāsikā; Tassā sīsaṃ pamajjantī, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Alaṃ puttā visādena, mārapāsānuvattinā; Aniccaṃ saṅkhataṃ sabbaṃ, viyogantaṃ calācalaṃ’. ‘‘Tato sā tā visajjitvā, paṭhamaṃ jhānamuttamaṃ; Dutiyañca tatiyañca, samāpajji catutthakaṃ. ‘‘Ākāsāyatanañceva, viññāṇāyatanaṃ tathā; Ākiñcaṃ nevasaññañca, samāpajji yathākkamaṃ. ‘‘Paṭilomena jhānāni, samāpajjittha gotamī; Yāvatā paṭhamaṃ jhānaṃ, tato yāvacatutthakaṃ. ‘‘Tato vuṭṭhāya nibbāyi, dīpaccīva nirāsavā ; Bhūmicālo mahā āsi, nabhasā vijjutā pati. ‘‘Panāditā dundubhiyo, parideviṃsu devatā; Pupphavuṭṭhī ca gaganā, abhivassatha medaniṃ. ‘‘Kampito merurājāpi, raṅgamajjhe yathā naṭo; Sokena cātidīnova viravo āsi sāgaro. ‘‘Devā nāgāsurā brahmā, saṃviggāhiṃsu taṅkhaṇe; ‘Aniccā vata saṅkhārā, yathāyaṃ vilayaṃ gatā’. ‘‘Yā ce maṃ parivāriṃsu, satthu sāsanakārikā; Tāyopi anupādānā, dīpacci viya nibbutā. ‘‘Hā yogā vippayogantā, hāniccaṃ sabbasaṅkhataṃ; Hā jīvitaṃ vināsantaṃ, iccāsi paridevanā. ‘‘Tato devā ca brahmā ca, lokadhammānuvattanaṃ; Kālānurūpaṃ kubbanti, upetvā isisattamaṃ. ‘‘Tadā āmantayī satthā, ānandaṃ sutasāgaraṃ ; ‘Gacchānanda nivedehi, bhikkhūnaṃ mātu nibbutiṃ’. ‘‘Tadānando nirānando, assunā puṇṇalocano; Gaggarena sarenāha, ‘samāgacchantu bhikkhavo. ‘‘‘Pubbadakkhiṇapacchāsu, uttarāya ca santike; Suṇantu bhāsitaṃ mayhaṃ, bhikkhavo sugatorasā. ‘‘‘Yā vaḍḍhayi payattena, sarīraṃ pacchimaṃ mune; Sā gotamī gatā santiṃ, tārāva sūriyodaye. ‘‘‘Buddhamātāti paññattiṃ , ṭhapayitvā gatāsamaṃ; Na yattha pañcanettopi, gatiṃ dakkhati nāyako. ‘‘‘Yassatthi sugate saddhā, yo ca piyo mahāmune; Buddhamātussa sakkāraṃ, karotu sugatoraso’. ‘‘Sudūraṭṭhāpi taṃ sutvā, sīghamāgacchu bhikkhavo; Keci buddhānubhāvena, keci iddhīsu kovidā. ‘‘Kūṭāgāravare ramme, sabbasoṇṇamaye subhe; Mañcakaṃ samāropesuṃ, yattha suttāsi gotamī. ‘‘Cattāro lokapālā te, aṃsehi samadhārayuṃ; Sesā sakkādikā devā, kūṭāgāre samaggahuṃ. ‘‘Kūṭāgārāni sabbāni, āsuṃ pañcasatānipi; Saradādiccavaṇṇāni, vissakammakatāni hi. ‘‘Sabbā tāpi bhikkhuniyo, āsuṃ mañcesu sāyitā; Devānaṃ khandhamāruḷhā, niyyanti anupubbaso. ‘‘Sabbaso chāditaṃ āsi, vitānena nabhattalaṃ; Satārā candasūrā ca, lañchitā kanakāmayā. ‘‘Paṭākā ussitānekā, vitatā pupphakañcukā; Ogatākāsapadumā , mahiyā pupphamuggataṃ. ‘‘Dassanti candasūriyā, pajjalanti ca tārakā; Majjhaṃ gatopi cādicco, na tāpesi sasī yathā. ‘‘Devā dibbehi gandhehi, mālehi surabhīhi ca; Vāditehi ca naccehi, saṅgītīhi ca pūjayuṃ. ‘‘Nāgāsurā ca brahmāno, yathāsatti yathābalaṃ; Pūjayiṃsu ca niyyantiṃ, nibbutaṃ buddhamātaraṃ. ‘‘Sabbāyo purato nītā, nibbutā sugatorasā; Gotamī niyyate pacchā, sakkatā buddhaposikā. ‘‘Purato devamanujā, sanāgāsurabrahmakā; Pacchā sasāvako buddho, pūjatthaṃ yāti mātuyā. ‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, nedisaṃ āsi yādisaṃ; Gotamīparinibbānaṃ, atevacchariyaṃ ahu. ‘‘Buddho buddhassa nibbāne , nopaṭiyādi bhikkhavo; Buddho gotaminibbāne, sāriputtādikā tathā . ‘‘Citakāni karitvāna, sabbagandhamayāni te; Gandhacuṇṇapakiṇṇāni, jhāpayiṃsu ca tā tahiṃ. ‘‘Sesabhāgāni ḍayhiṃsu, aṭṭhī sesāni sabbaso; Ānando ca tadāvoca, saṃvegajanakaṃ vaco. ‘‘‘Gotamī nidhanaṃ yātā, ḍayhañcassā sarīrakaṃ; Saṅketaṃ buddhanibbānaṃ, na cirena bhavissati’. ‘‘Tato gotamidhātūni, tassā pattagatāni so; Upanāmesi nāthassa, ānando buddhacodito. ‘‘Pāṇinā tāni paggayha, avoca isisattamo; ‘Mahato sāravantassa, yathā rukkhassa tiṭṭhato. ‘‘‘Yo so mahattaro khandho, palujjeyya aniccatā; Tathā bhikkhunisaṅghassa, gotamī parinibbutā. ‘‘‘Aho acchariyaṃ mayhaṃ , nibbutāyapi mātuyā; Sarīramattasesāya, natthi sokapariddavo . ‘‘‘Na sociyā paresaṃ sā, tiṇṇasaṃsārasāgarā; Parivajjitasantāpā, sītibhūtā sunibbutā. ‘‘‘Paṇḍitāsi mahāpaññā, puthupaññā tatheva ca; Rattaññū bhikkhunīnaṃ sā, evaṃ dhāretha bhikkhavo. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī āsi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī āsi ca gotamī. ‘‘‘Pubbenivāsamaññāsi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi tassā punabbhavo. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Parisuddhaṃ ahu ñāṇaṃ, tasmā socaniyā na sā. ‘‘‘Ayoghanahatasseva, jalato jātavedassa; Anupubbūpasantassa, yathā na ñāyate gati. ‘‘‘Evaṃ sammā vimuttānaṃ, kāmabandhoghatārinaṃ; Paññāpetuṃ gati natthi, pattānaṃ acalaṃ sukhaṃ. ‘‘‘Attadīpā tato hotha, satipaṭṭhānagocarā; Bhāvetvā sattabojjhaṅge, dukkhassantaṃ karissatha’’’.
大爱道便如此说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ mahāpajāpatigotamī imā gāthāyo abhāsitthāti.
大爱道长老尼譬喻,第七。显示巴利原文
Mahāpajāpatigotamītheriyāpadānaṃ sattamaṃ.
差摩长老尼譬喻。显示巴利原文
8. Khemātherīapadānaṃ
有胜者名莲华上,于一切法具足明眼;
距今十万劫前,那位导师出现于世。
那时,我生于汉舍瓦提城,生在长者家族;
种种宝珠光辉遍照,大安乐悉皆具足。
亲近大雄后,我听闻了法的开示;
从那时起,我生起净信,皈依胜者。
我恳请母亲、父亲,以及导师;
铺设七日供养,敬奉与弟子众俱者;
七日过后,于大慧无上者;
人中调御者将她安立为比丘尼中最上首。
听闻此事后,我心生欢喜,又对那位大仙人——
我作了供养,渴望那地位,合掌礼敬而发愿。
于是,胜利者对我说:‘愿你的誓愿成就;’
你对我与僧团所作的供养,果报无量。
十万劫前,我生于乌迦卡族;
他将以乔达摩为族姓,成为世间的导师。
他是法之继承者,是亲生子,由法所化生;
已证得此最上者,将名为堪玛。
“藉由那善作的业,以及内心的思愿与誓许;
舍弃人身之后,我便得生三十三天。
“从彼处命终,往生夜摩天;又从彼处,我得生兜率天;
从彼处至化乐天,复从他化自在天。
无论我生于何处,皆仗彼业之力;
于所在之处,我为诸王之王后。
从该处命终,生于人间转轮王中;
及诸地方王中,我成为正后。
于诸天与人中,享受成就;
于一切处得安乐,我于多劫中流转。
九十一劫前,毗婆尸为世间导师,
出现世间,相好端严,洞彻一切法。
我前往那位世间导师、人中御者处,
听闻所宣说的法后,出家成为无家者。
在那位勇者的教法中,一万年间,
已修梵行,精勤瑜伽,多闻广博。
从彼处命终,我生于兜率天,享有盛名,
以梵行的果报,我在那里胜过其余诸天。
无论往生何处,我都是大财富者、大富有者,
她具足慧心与戒德,身边的眷属亦调柔善顺。
我依此业、依此精勤,安住于胜者的教法中;
我一切成就皆易获得,且令心生欢喜。
无论我往何处去,无论谁为我丈夫,
凭我行持之力,无人轻慢于我。
于此贤劫之中,有位梵族大名声者,
名为拘那含——诸说者中最胜者,出现于世。
那时,在波罗奈,出生于极为繁荣昌盛的家族;
有檀那佳尼、须弥陀,还有我,一共三人。
我们往昔曾同为布施的同修,供养了僧园;
也为僧团建造了精舍。
从该处命终之后,我们全都往生至三十三天;
在人间亦是如此,以名声达至无上。
于此劫中,有名声广大的梵天亲族,
以迦叶为姓、名为迦叶者,出现为诸说者中最殊胜者。
大仙的侍者,当时乃人中之王;
名为迦尸王奇奇,居于最胜的波罗奈城。
身为王女,安乐养育,童女之时便修梵行;
七位女儿心常欢喜,乐于奉事佛陀
沙马尼、沙马那古塔,比丘尼、比丘达依卡;
昙摩、苏昙摩,第七位是僧伽达亚咖。
「我与乌巴喇瓦那、巴答佳喇与昆达喇;
奇沙果答弥、昙玛定那,第七位是韦沙卡。
曾有一时,人中之日宣说了稀有之法;
我听闻了《大因缘经》,并受持修学;
以彼诸善妙之业,及以思愿与誓求,
弃舍人身之后,我便往生三十三天。
今于最后有,在萨咖喇的最胜城;
我是玛达王的女儿,悦意可爱,备受怜爱。
我刚一降生,那座城便得了安稳;
因此,我得名为‘差摩’,由功德而得名。
当我步入青春年华,容貌美丽、端庄具足;
那时,父亲将我献给了频婆娑罗王。
我是他的爱妻,欣慕于色相,沉醉于装饰;
由于他宣说色相的过患,我未曾亲近那位大悲者。
那时,频婆娑罗王出于摄受我之意,
赞叹竹林之后,便令歌者唱颂于我。
因他见到了竹林,那令人喜悦的人间乐园;
因此他善见了欢喜园,乃至天王善悦的乐园。
诸天舍弃欢喜园,降临于大地;
见到这可爱的竹林,善安住者犹不满足。”
依王福德而生起,以佛福德为庄严;
谁能尽述那座森林所集聚的种种功德?
听说那座森林如此繁茂,令我耳悦心怡;
我渴望一睹那座园林,便将此事禀告了国王。
那时,那位大地之主,率领着众多随从;
派我前往那座园林,满心热切地去观看。
「去吧,去看看那座广富的园林,那悦目赏心之处;
它恒常绽放吉祥光辉,为善逝的光芒所照耀。
当牟尼为了托钵,进入王舍城这座最胜之城时;
就在那时,我进入城中,前去观看那片森林。
那时,那繁花盛开的林间,各种蜜蜂嘤嘤鸣唱;
伴着杜鹃的歌声,成群的孔雀翩翩起舞。
游历途中,我这般思惟:‘我的眼见到了果报;’
就在那里,我见一位年轻比丘端严精勤,便想:
在这般悦意的林间,他伫立着,正值青春年少;
如春天一般,具足悦目的容色。
剃除须发,身披桑喀帝,端坐于树下;
这位比丘舍离从感官对象生起的喜乐,正安住于禅修。
“难道不是该先作为在家人,随其所欲地享尽欲乐,”
“待年迈衰老之后,再来奉行这善妙的法吗?”
了知“空无”之后,我前往胜者的住处——香殿;
得见胜者,如见旭日东升。
独坐一隅,安住喜乐,有胜妙女子从旁摇扇;
见此我即思惟:“这位人牛王并非粗鄙之人。”
那位少女身现金色光辉,面如莲花,眼若青莲;
唇如频婆果,齿似茉莉花,眼为心意之甘露。
耳戴金色摇篮般光灿的耳饰,乳房如花蕾般美丽;
腰如祭坛中台般纤细,玉腿如芭蕉树干,佩戴着悦目饰物。
披覆鲜红上衣,穿着柔滑的蓝色下裳;
以无可比拟的色相,具足含笑之仪。
那时,她被老所征服,容颜失色,面容扭曲,
牙齿残缺,头发灰白,唾液流淌,口面不净。
耳朵干缩,眼睛灰白,乳房下垂,失去美态,
全身皱纹遍布,筋脉凸显于身。
肢体佝偻,以杖为伴,肋骨凸出,身形瘦削;
颤颤巍巍,跌倒在地,频频喘息。
从那时起,我生起了悚惧,稀有奇特,身毛竖立;
可厌弃啊,这不净的色!愚痴之人却耽著其中。
那时,大悲者见我内心悚惧,
善逝心生欣悦,宣说此偈:
克玛啊!你看这积聚之身,多病、不净、腐臭;
处处渗漏流淌,愚人却以为乐。
应以不净修习心,令心一境、善于等持;
常持身至念,广修厌离。
“如此者即彼,如彼者即此;”
“于内及于外,于身舍离欲贪。”
“修习无相,断除慢随眠;”
“由通达慢已,你将寂静而行。”
“那些为贪所染的人随波逐流,恰如蜘蛛堕入自织的网;”
“断除这些之后,游方者们舍离欲乐,不再顾念。”
“那时,人中调御者了知我心已净;”
“为调伏我,为我宣说《大因缘经》。”
听闻那最胜的经,我忆起了往昔的记忆;
我安住彼处,寂静,清净了法眼。
顶礼大仙人之后,我随即在他足下;
为忏陈过错,我说了此言:
礼敬您,一切见者!礼敬您,悲悯之源!
陷入见之稠林者,为欲贪所迷惑者;
由您以正方便调御,他们喜乐于律。
因不见如是诸大仙人而别离,
众生在轮回大海中备受大苦。
当我得见世间之皈依处、无烦恼者、已达无烦恼者,
他近在眼前,我却未能看见,我忏悔此过。
那位大饶益者、施予最胜者,却被怀疑为无利益者;
我耽著于色,未曾亲近他,我忏悔此过。」
“那时,音声甘美、大悲的胜者,
说道:‘住于安稳吧’,以甘露灌洒我。
那时,我以头顶礼,对他右绕;
我拜见国王之后,说了这番话。
‘啊!王啊,您的方法确实善妙,您所思考的,调御者啊;
为渴见林园的她,见到了从涅槃而来的牟尼。
大王,若您应允,在那位如来的教法中;
我将由此色身出家,厌离牟尼之语。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Tato jātappasādāhaṃ, upemi saraṇaṃ jinaṃ. ‘‘Mātaraṃ pitaraṃ cāhaṃ, āyācitvā vināyakaṃ; Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayiṃ sahasāvakaṃ. ‘‘Atikkante ca sattāhe, mahāpaññānamuttamaṃ; Bhikkhuniṃ etadaggamhi, ṭhapesi narasārathi. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, puno tassa mahesino; Kāraṃ katvāna taṃ ṭhānaṃ, paṇipacca paṇīdahiṃ. ‘‘Tato mama jino āha, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava; Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, appameyyaphalaṃ tayā. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Etadaggamanuppattā, khemā nāma bhavissati’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako; Uppajji cārudassano , sabbadhammavipassako. ‘‘Tamahaṃ lokanāyakaṃ, upetvā narasārathiṃ; Dhammaṃ bhaṇitaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Dasavassasahassāni , tassa vīrassa sāsane; Brahmacariyaṃ caritvāna, yuttayogā bahussutā. ‘‘Paccayākārakusalā, catusaccavisāradā; Nipuṇā cittakathikā, satthusāsanakārikā. ‘‘Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī; Abhibhomi tahiṃ aññe, brahmacārīphalenahaṃ. ‘‘Yattha yatthūpapannāhaṃ, mahābhogā mahaddhanā; Medhāvinī sīlavatī , vinītaparisāpi ca. ‘‘Bhavāmi tena kammena, yogena jinasāsane; Sabbā sampattiyo mayhaṃ, sulabhā manaso piyā. ‘‘Yopi me bhavate bhattā, yattha yattha gatāyapi; Vimāneti na maṃ koci, paṭipattibalena me. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Nāmena koṇāgamano, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, susamiddhakulappajā ; Dhanañjānī sumedhā ca, ahampi ca tayo janā. ‘‘Saṅghārāmamadāsimha, dānasahāyikā pure ; Saṅghassa ca vihārampi , uddissa kārikā mayaṃ. ‘‘Tato cutā mayaṃ sabbā, tāvatiṃsūpagā ahuṃ; Yasasā aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Tassāsiṃ jeṭṭhikā dhītā, samaṇī iti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. ‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī. ‘‘Kadāci so narādicco, dhammaṃ desesi abbhutaṃ; Mahānidānasuttantaṃ, sutvā taṃ pariyāpuṇiṃ. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, sākalāya puruttame; Rañño maddassa dhītāmhi, manāpā dayitā piyā. ‘‘Saha me jātamattamhi, khemaṃ tamhi pure ahu; Tato khemāti nāmaṃ me, guṇato upapajjatha. ‘‘Yadāhaṃ yobbanaṃ pattā, rūpalāvaññabhūsitā ; Tadā adāsi maṃ tāto, bimbisārassa rājino. ‘‘Tassāhaṃ suppiyā āsiṃ, rūpake lāyane ratā; Rūpānaṃ dosavādīti, na upesiṃ mahādayaṃ. ‘‘Bimbisāro tadā rājā, mamānuggahabuddhiyā; Vaṇṇayitvā veḷuvanaṃ, gāyake gāpayī mamaṃ. ‘‘Rammaṃ veḷuvanaṃ yena, na diṭṭhaṃ sugatālayaṃ; Na tena nandanaṃ diṭṭhaṃ, iti maññāmase mayaṃ. ‘‘Yena veḷuvanaṃ diṭṭhaṃ, naranandananandanaṃ; Sudiṭṭhaṃ nandanaṃ tena, amarindasunandanaṃ. ‘‘Vihāya nandanaṃ devā, otaritvā mahītalaṃ ; Rammaṃ veḷuvanaṃ disvā, na tappanti suvimhitā. ‘‘Rājapuññena nibbattaṃ, buddhapuññena bhūsitaṃ; Ko vattā tassa nissesaṃ, vanassa guṇasañcayaṃ. ‘‘Taṃ sutvā vanasamiddhaṃ, mama sotamanoharaṃ; Daṭṭhukāmā tamuyyānaṃ, rañño ārocayiṃ tadā. ‘‘Mahatā parivārena, tadā ca so mahīpati; Maṃ pesesi tamuyyānaṃ, dassanāya samussukaṃ. ‘‘Gaccha passa mahābhoge, vanaṃ nettarasāyanaṃ; Yaṃ sadā bhāti siriyā, sugatābhānurañjitaṃ. ‘‘Yadā ca piṇḍāya muni, giribbajapuruttamaṃ; Paviṭṭhohaṃ tadāyeva, vanaṃ daṭṭhumupāgamiṃ. ‘‘Tadā taṃ phullavipinaṃ, nānābhamarakūjitaṃ; Kokilāgītasahitaṃ, mayūragaṇanaccitaṃ. ‘‘Appasaddamanākiṇṇaṃ, nānācaṅkamabhūsitaṃ; Kuṭimaṇḍapasaṅkiṇṇaṃ, yogīvaravirājitaṃ. ‘‘Vicarantī amaññissaṃ, saphalaṃ nayanaṃ mama; Tatthāpi taruṇaṃ bhikkhuṃ, yuttaṃ disvā vicintayiṃ. ‘‘‘Īdise vipine ramme, ṭhitoyaṃ navayobbane; Vasantamiva kantena, rūpena ca samanvito. ‘‘‘Nisinno rukkhamūlamhi, muṇḍo saṅghāṭipāruto; Jhāyate vatayaṃ bhikkhu, hitvā visayajaṃ ratiṃ. ‘‘‘Nanu nāma gahaṭṭhena, kāmaṃ bhutvā yathāsukhaṃ; Pacchā jiṇṇena dhammoyaṃ, caritabbo subhaddako’. ‘‘Suññakanti viditvāna, gandhagehaṃ jinālayaṃ; Upetvā jinamaddakkhaṃ, udayantaṃva bhākaraṃ. ‘‘Ekakaṃ sukhamāsīnaṃ, bījamānaṃ varitthiyā; Disvānevaṃ vicintesiṃ, nāyaṃ lūkho narāsabho. ‘‘Sā kaññā kanakābhāsā, padumānanalocanā; Bimboṭṭhī kundadasanā, manonettarasāyanā. ‘‘Hemadolābhasavanā , kalikākārasutthanī ; Vedimajjhāva sussoṇī , rambhoru cārubhūsanā. ‘‘Rattaṃsakupasaṃbyānā, nīlamaṭṭhanivāsanā; Atappaneyyarūpena, hāsabhāvasamanvitā . ‘‘Disvā tamevaṃ cintesiṃ, ahoyamabhirūpinī; Na mayānena nettena, diṭṭhapubbā kudācanaṃ. ‘‘Tato jarābhibhūtā sā, vivaṇṇā vikatānanā; Bhinnadantā setasirā, salālā vadanāsuci. ‘‘Saṅkhittakaṇṇā setakkhī, lambāsubhapayodharā; Valivitatasabbaṅgī, sirāvitatadehinī. ‘‘Nataṅgā daṇḍadutiyā, upphāsulikatā kisā; Pavedhamānā patitā, nissasantī muhuṃ muhuṃ. ‘‘Tato me āsi saṃvego, abbhuto lomahaṃsano; Dhiratthu rūpaṃ asuciṃ, ramante yattha bālisā. ‘‘Tadā mahākāruṇiko, disvā saṃviggamānasaṃ; Udaggacitto sugato, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa kheme samussayaṃ; Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ. ‘‘‘Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ; Sati kāyagatā tyatthu, nibbidā bahulā bhava. ‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ; Ajjhattañca bahiddhā ca, kāye chandaṃ virājaya. ‘‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha; Tato mānābhisamayā, upasantā carissasi. ‘‘‘Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, sayaṃ kataṃ makkaṭakova jālaṃ; Etampi chetvāna paribbajanti, na pekkhino kāmasukhaṃ pahāya’. ‘‘Tato kallitacittaṃ maṃ, ñatvāna narasārathi; Mahānidānaṃ desesi, suttantaṃ vinayāya me. ‘‘Sutvā suttantaseṭṭhaṃ taṃ, pubbasaññamanussariṃ; Tattha ṭhitāvahaṃ santī, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ. ‘‘Nipatitvā mahesissa, pādamūlamhi tāvade; Accayaṃ desanatthāya, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Namo te sabbadassāvī, namo te karuṇākara; Namo te tiṇṇasaṃsāra, namo te amataṃ dada. ‘‘‘Diṭṭhigahanapakkhandā , kāmarāgavimohitā; Tayā sammā upāyena, vinītā vinaye ratā. ‘‘‘Adassanena vibhogā , tādisānaṃ mahesinaṃ; Anubhonti mahādukkhaṃ, sattā saṃsārasāgare. ‘‘‘Yadāhaṃ lokasaraṇaṃ, araṇaṃ araṇantaguṃ ; Nāddasāmi adūraṭṭhaṃ, desayāmi tamaccayaṃ. ‘‘‘Mahāhitaṃ varadadaṃ, ahitoti visaṅkitā; Nopesiṃ rūpaniratā, desayāmi tamaccayaṃ’. ‘‘Tadā madhuranigghoso, mahākāruṇiko jino; Avoca tiṭṭha khemeti, siñcanto amatena maṃ. ‘‘Tadā paṇamya sirasā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ; Gantvā disvā narapatiṃ, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Aho sammā upāyo te, cintitoyamarindama; Vanadassanakāmāya, diṭṭho nibbānato muni. ‘‘‘Yadi te ruccate rāja , sāsane tassa tādino; Pabbajissāmi rūpehaṃ, nibbinnā munivāṇinā’ .
第二诵品。显示巴利原文
Dutiyaṃ bhāṇavāraṃ.
合掌之后,大地之主说道:
『贤女,我允许你,愿你的出家得以成就。』
我出家之后,过了半月;
见到灯燃起与熄灭,心生悚惧。
厌离一切诸行,善巧于缘起;
超越四暴流,我证得阿拉汉果。
于诸神通我得自在,于天耳界;
于他心智,我亦得自在。
于义、法、言辞与辩才,
我的智慧清净,已于佛陀教法中现起。
我于诸清净悉皆善巧,于论事具足自信;
通晓阿毗达摩的理趣,已于教法中得自在。
随后,在门楼之处,为拘萨罗国王,
对于所问的深奥问题,他如实解答。
那时,那位国王来到善逝面前,请问:
佛陀正是这样解答的,一如我为你所解答的。
胜者对我这些功德心生欢喜,将我安立于此最上的地位;
人中至上者称我为比丘尼众中智慧最上者。
显示巴利原文 ‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, tadāha sa mahīpati; ‘Anujānāmi te bhadde, pabbajjā tava sijjhatu’. ‘‘Pabbajitvā tadā cāhaṃ, addhamāse upaṭṭhite; Dīpodayañca bhedañca, disvā saṃviggamānasā. ‘‘Nibbinnā sabbasaṅkhāre, paccayākārakovidā; Caturoghe atikkamma, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī āsiṃ, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī cāpi bhavāmahaṃ. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Parisuddhaṃ mama ñāṇaṃ, uppannaṃ buddhasāsane. ‘‘Kusalāhaṃ visuddhīsu, kathāvatthuvisāradā; Abhidhammanayaññū ca, vasippattāmhi sāsane. ‘‘Tato toraṇavatthusmiṃ, raññā kosalasāminā; Pucchitā nipuṇe pañhe, byākarontī yathātathaṃ. ‘‘Tadā sa rājā sugataṃ, upasaṅkamma pucchatha; Tatheva buddho byākāsi, yathā te byākatā mayā. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Mahāpaññānamaggāti, bhikkhunīnaṃ naruttamo. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,差摩比丘尼如此宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ khemā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
堪玛长老尼譬喻 第八显示巴利原文
Khemātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 优波喇瓦那长老尼譬喻显示巴利原文
9. Uppalavaṇṇātherīapadānaṃ
比丘尼优波喇瓦那,已到达神通之彼岸;
顶礼导师双足后,说出此语。
“我已渡越生死流转,抵达不动之境;
一切苦已由我灭尽,我向大牟尼宣告。
所有对胜者教法怀有净信的会众,
若我对谁有过失,愿他们在胜者面前宽恕我。
在轮回流转之中,若我有任何过失;
大雄,我今启白,恳请宽恕此过。
也请向我的教法行者示现神通;
今日,请为四众断除一切疑惑。
大雄啊,您的女儿,具足智慧、持光者;
我作了诸多难行、极难行之业;
我的容色犹如优钵罗花,名为优钵罗;
大雄啊,我是您的女弟子,具眼者,我顶礼您的双足。
罗睺罗与我,历经多百余生,
同生于一生之中,意乐相同,心意相投。
儿子名罗睺罗,女儿名优波罗色;
勇士啊,请看我的神通,我正为导师显现力量。
翻起大地,投入掌中;
犹如少壮少年,拔起那如芦草般的心;
以轮围山般的手掌,覆于头顶;
一再降下,种种色泽的雨滴。
「以大地为臼,以谷物作砂石;
以须弥山作杵,如少女般舂捣。
我是最胜佛陀之女,名为莲花色;
于诸神通已得自在,依教奉行你的教诫。
作种种神变之后,示现于世间导师面前;
告知名与姓后,我礼敬具眼者双足。
我于诸神通得自在,于天耳界得自在;
于他心智得自在,大牟尼。
我瞭知过去的宿命,天眼也已清净;
诸漏灭尽无余,不再有后有。
过去诸胜者的集会,已为你显现;
大牟尼,为利益于你,我曾广积善业。
“牟尼,请忆念我所成就的善业,
大雄,我为你积聚了这福德。”
避开不当之处,遮止不正之行;
大雄,为了您,我舍弃了最殊胜的生命。
我曾十万亿次布施我的生命;
大牟尼,为了您,我已全然舍离。
那时她们全都大为惊异,以头触地,合掌恭敬;
她们向那位具足无比神通威力的夫人问道:“这究竟是怎么发生的?”
于十万劫前,那时我为龙女,
名为维玛喇,为诸女共许的善者。
大龙王摩诃罗伽,于胜者教法具足净信;
邀请大威德莲华上佛与诸弟子。
珍宝所成的殿堂,珍宝所成的卧榻;
珍宝遍布的沙地,珍宝所成的受用物。
他准备了道路,以宝幢庄严;
他亲自前去迎接正自觉者,并奏着乐器。
世间导师为四众所围绕,
在摩诃罗伽的住处,坐于最胜之座。
食物、饮料、嚼食、主食,以及众多珍贵之物,
大名声的龙王,以种种殊胜妙供奉献于大名声者。
正自觉者受用后,如理洗净钵盂,
具大神通的龙女,作了随喜。
具大名声的龙女,见到一切知者如花开般庄严,
导师之心清净澄明,心意善加系缚。
那位无畏的比丘尼,示现了种种神变;
她欢喜踊跃,生起明了的感受,便对导师说出此语。
『我见了这些神变,苏玛那及其他众也一样;
勇者,她如何能在神变上如此善巧娴熟呢?』
她从口而生,是我的亲女儿,具大神变;
她遵行我的教诫,于神变极为娴熟。
听闻佛陀的法语,我于那时发了如是愿——
我亦如是,于神变中无所畏惧。
我心喜悦,善意具足,以最上心发愿:
于未来世,我当作如是之导师。
在宝石所成的卧榻上,在光明辉耀的楼阁中,
以饮食令世间导师与僧团满足之后,
龙象中最殊胜的花,名为阿鲁那的睡莲;
愿我的容色如此庄严,我供养了世间导师。
以此善作之业,与思愿之力,
舍离人身后,我往生三十三天。
从该处命终,我生于人间,成为自生者;
以莲花覆盖团食,我作了供养。
距今九十一劫前,有导师名为毗婆尸;
具妙相者已生起,于一切法中具眼。
那时,我成为长者女,在波罗奈最胜城;
邀请了正自觉者、世间导师,及比丘僧团。
广行大布施后,以莲花供养导师;
以心礼敬后,我希求色身的庄严光辉。
在此贤劫中,有位婆罗门族的大声誉者,
姓迦叶的最胜说法者,出现于世。
那时,大仙人的侍者,乃为人主;
迦尸王其其,住于最胜的波罗奈城。
我是他的二女儿,名为沙马那古答;
听闻胜者之法后,我欢喜出家。
父亲不曾允许,我们当时便住在家中;
二万年中,我们精进不懈地修持。
行童女梵行,她是在安乐中长养的王女;
七位女儿乐于奉侍佛陀,满心欢喜。
沙马尼与沙马那古答,比丘尼与比丘达伊咖;
昙马、苏昙马,第七位是桑喀达伊咖。
我、堪玛、萨巴娜,巴答佳拉和衮荼喇;
奇沙果答弥、昙马丁那,韦沙卡是第七位。
「以彼善业,及思与愿;
舍弃人身之后,我往生到了三十三天。
从那里死后,我转生人间,出生于大族;
我以饮料、酥油和上等衣物供养了阿拉汉。
从彼处死后,我生于阿利吒城,投生婆罗门族中;
我是提利提婆蹉之女,名为乌玛丹提,端严悦意。
从彼处死后,我生于某个村落的某个家族中;
那时,我生于一个不算富裕的家庭,守护着稻田。
见到独觉佛后,我供养了五百件衣;
又供养了五百个以莲花覆盖的儿子。
“我发愿,他们亦发愿;在供养自生者蜂蜜之后——”
“自彼处命终,我于林间,生于莲花胎中。”
“我成为迦尸王的王后,备受恭敬、供养;”
“我生育王子,为数整整一百零五。”
“当他们青春正盛,在水中嬉戏时;”
“见到落下的莲花,他们便成就为独觉佛导师。”
“我与那些多闻的勇者相别离,心中忧愁;”
“从仙吉利山侧命终之后,我生于村落之中。”
当诸佛、多闻慧者,以及弟子们的护持者出现之时;
我捧着粥,正前往八位独觉佛的住处。
见到他们为乞食而入村落,我便忆起了儿子们;
乳汁之流顿时涌出——那是我对儿子们的爱在涌动。
那时,我满怀净信,亲手将粥奉上;
命终之后,我即往生三十三天的欢喜园。
历经乐与苦,流转于诸有之中;
大雄者,为此目标,生命亦已舍离。
如此种种之苦,与种种之成就;
最后有来临时,出生于舍卫城中。
生于大富长者家,安乐而具足,
种种珍宝光辉闪耀,一切欲乐悉皆圆满。
受人恭敬、受人供养,亦受尊重、受人礼敬,
她具足美貌与祥瑞,于诸家族中极受崇敬。
我曾因容貌、财富与祥瑞,极度为人所渴求;
数百位长者之子,也都渴求于我。
我舍弃家宅,出家而为无家者;
未满半月,我便证得四圣谛;
以神通变化,我化现四方车;
我将礼敬佛陀之足,礼敬那位如是的世间怙主。
‘你来到这繁花满枝的树下,独自站在娑罗树底;
你身边也并无第二人相伴,愚人,你难道不怕那些歹徒吗?’
『纵使百千恶棍,如此聚集而来;
我毫发不动,亦不战栗,魔啊,你能奈我何?』
「我将隐身,或入你腹中;」
即便我立于你的眉间,你也看不见我。
心已得自在,神足已善修习;
我已解脱一切结缚,贤友,我不怖畏你。
诸欲如矛如刺,诸蕴即是砧板;
你所说的欲乐,于我如今已是不乐。
一切处的喜已被摧破,无明之蕴已粉碎;
魔罗,你当如此了知:你已被击垮,终结者。
胜者于这些功德生起欢喜,将我安立于最上之位;
于诸会众中,导师称我为‘神通第一’。
我亲近了导师,佛陀的教法已作办;
沉重的负担已卸下,导向再生的牵引已根除。
正是为达此义,我从在家而出家,成为无家者;
我所求之目的已达成:一切结缚灭尽。
衣、食、资具及坐卧处,
刹那间,便自四方呈献数千份。
“我的到来,真是善来……(中略)……佛陀的教诫,已经成办。”
显示巴利原文 ‘‘Bhikkhunī uppalavaṇṇā, iddhiyā pāramiṃ gatā; Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Nitthiṇṇā jātisaṃsāraṃ , pattāhaṃ acalaṃ padaṃ; Sabbadukkhaṃ mayā khīṇaṃ, ārocemi mahāmuni. ‘‘‘Yāvatā parisā atthi, pasannā jinasāsane; Yassā ca meparādhotthi, khamantu jinasammukhā. ‘‘‘Saṃsāre saṃsarantiyā , khalitaṃ me sace bhave; Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu taṃ . ‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike; Catasso parisā ajja, kaṅkhaṃ chindāhi yāvatā. ‘‘‘Dhītā tuyhaṃ mahāvīra, paññavanta jutindhara; Bahuñca dukkaraṃ kammaṃ, kataṃ me atidukkaraṃ. ‘‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, nāmenuppalanāmikā; Sāvikā te mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma. ‘‘‘Rāhulo ca ahañceva, nekajātisate bahū; Ekasmiṃ sambhave jātā, samānachandamānasā. ‘‘‘Nibbatti ekato hoti, jātiyāpi ca ekato ; Pacchime bhave sampatte, ubhopi nānāsambhavā. ‘‘‘Putto ca rāhulo nāma, dhītā uppalasavhayā; Passa vīra mamaṃ iddhiṃ, balaṃ dassemi satthuno. ‘‘‘Mahāsamudde caturo, pakkhipi hatthapātiyaṃ; Telaṃ hatthagatañceva, khiḍḍo komārako yathā. ‘‘‘Ubbattayitvā pathaviṃ, pakkhipi hatthapātiyaṃ; Cittaṃ muñjaṃ yathā nāma, luñci komārako yuvā. ‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ pāṇiṃ, chādayitvāna matthake; Vassāpetvāna phusitaṃ, nānāvaṇṇaṃ punappunaṃ. ‘‘‘Bhūmiṃ udukkhalaṃ katvā, dhaññaṃ katvāna sakkharaṃ; Sineruṃ musalaṃ katvā, maddi komārikā yathā. ‘‘‘Dhītāhaṃ buddhaseṭṭhassa, nāmenuppalasavhayā; Abhiññāsu vasībhūtā, tava sāsanakārikā. ‘‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, dassetvā lokanāyakaṃ; Nāmagottañca sāvetvā , pāde vandāmi cakkhuma. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, sabhāvena mahesino. ‘‘‘Purimānaṃ jinaggānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ; Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Yaṃ mayā pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sara me muni; Tavatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā. ‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayantī anācaraṃ; Tavatthāya mahāvīra, cattaṃ me jīvituttamaṃ. ‘‘‘Dasakoṭisahassāni , adāsiṃ mama jīvitaṃ; Pariccattā ca me homi, tavatthāya mahāmuni. ‘‘‘Tadātivimhitā sabbā, sirasāva katañjalī; Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā’. ‘‘Satasahassito kappe, nāgakaññā ahaṃ tadā; Vimalā nāma nāmena, kaññānaṃ sādhusammatā. ‘‘Mahorago mahānāgo, pasanno jinasāsane; Padumuttaraṃ mahātejaṃ, nimantesi sasāvakaṃ. ‘‘Ratanamayaṃ maṇḍapaṃ, pallaṅkaṃ ratanāmayaṃ; Ratanaṃ vālukākiṇṇaṃ, upabhogaṃ ratanāmayaṃ. ‘‘Maggañca paṭiyādesi, ratanaddhajabhūsitaṃ; Paccuggantvāna sambuddhaṃ, vajjanto tūriyehi so. ‘‘Parisāhi ca catūhi , parivuto lokanāyako; Mahoragassa bhavane, nisīdi paramāsane. ‘‘Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, bhojanañca mahārahaṃ; Varaṃ varañca pādāsi, nāgarājā mahāyasaṃ. ‘‘Bhuñjitvāna sambuddho, pattaṃ dhovitvā yoniso; Anumodanīyaṃkāsi, nāgakaññā mahiddhikā. ‘‘Sabbaññuṃ phullitaṃ disvā, nāgakaññā mahāyasaṃ; Pasannaṃ satthuno cittaṃ, sunibandhañca mānasaṃ. ‘‘Mamañca cittamaññāya, jalajuttamanāmako; Tasmiṃ khaṇe mahāvīro, bhikkhuniṃ dassayiddhiyā. ‘‘Iddhī anekā dassesi, bhikkhunī sā visāradā; Pamoditā vedajātā, satthāraṃ idamabravi . ‘‘‘Addasāhaṃ imaṃ iddhiṃ, sumanaṃ itarāyapi; Kathaṃ ahosi sā vīra, iddhiyā suvisāradā’. ‘‘‘Orasā mukhato jātā, dhītā mama mahiddhikā; Mamānusāsanikarā, iddhiyā suvisāradā’. ‘‘Buddhassa vacanaṃ sutvā, evaṃ patthesahaṃ tadā ; Ahampi tādisā homi, iddhiyā suvisāradā. ‘‘Pamoditāhaṃ sumanā, patthe uttamamānasā ; Anāgatamhi addhāne, īdisā homi nāyaka. ‘‘Maṇimayamhi pallaṅke, maṇḍapamhi pabhassare; Annapānena tappetvā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Nāgānaṃ pavaraṃ pupphaṃ, aruṇaṃ nāma uppalaṃ; Vaṇṇaṃ me īdisaṃ hotu, pūjesiṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tato cutāhaṃ manuje, upapannā sayambhuno; Uppalehi paṭicchannaṃ, piṇḍapātamadāsahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā. ‘‘Seṭṭhidhītā tadā hutvā, bārāṇasipuruttame; Nimantetvāna sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Mahādānaṃ daditvāna, uppalehi vināyakaṃ; Pūjayitvā cetasāva , vaṇṇasobhaṃ apatthayiṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Tassāsiṃ dutiyā dhītā, samaṇaguttasavhayā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā ; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā . ‘‘Ahaṃ khemā ca sappaññā, paṭācārā ca kuṇḍalā; Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tato cutā manussesu, upapannā mahākule; Pītaṃ maṭṭhaṃ varaṃ dussaṃ, adaṃ arahato ahaṃ. ‘‘Tato cutāriṭṭhapure, jātā vippakule ahaṃ; Dhītā tiriṭivacchassa, ummādantī manoharā. ‘‘Tato cutā janapade, kule aññatare ahaṃ; Pasūtā nātiphītamhi, sāliṃ gopemahaṃ tadā. ‘‘Disvā paccekasambuddhaṃ, pañcalājāsatānihaṃ; Datvā padumacchannāni, pañca puttasatānihaṃ. ‘‘Patthayiṃ tepi patthesuṃ, madhuṃ datvā sayambhuno; Tato cutā araññehaṃ, ajāyiṃ padumodare. ‘‘Kāsirañño mahesīhaṃ, hutvā sakkatapūjitā; Ajaniṃ rājaputtānaṃ, anūnaṃ satapañcakaṃ. ‘‘Yadā te yobbanappattā, kīḷantā jalakīḷitaṃ; Disvā opattapadumaṃ, āsuṃ paccekanāyakā. ‘‘Sāhaṃ tehi vinābhūtā, sutavīrehi sokinī ; Cutā isigilipasse, gāmakamhi ajāyihaṃ. ‘‘Yadā buddhā sutamatī, sutānaṃ bhattunopi ca ; Yāguṃ ādāya gacchantī, aṭṭha paccekanāyake. ‘‘Bhikkhāya gāmaṃ gacchante, disvā putte anussariṃ; Khīradhārā viniggacchi, tadā me puttapemasā. ‘‘Tato tesaṃ adaṃ yāguṃ, pasannā sehi pāṇibhi; Tato cutāhaṃ tidasaṃ, nandanaṃ upapajjahaṃ. ‘‘Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, saṃsaritvā bhavābhave; Tavatthāya mahāvīra, pariccattañca jīvitaṃ. ‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā; Pacchime bhave sampatte, jātā sāvatthiyaṃ pure. ‘‘Mahādhanaseṭṭhikule, sukhite sajjite tathā; Nānāratanapajjote, sabbakāmasamiddhine. ‘‘Sakkatā pūjitā ceva, mānitāpacitā tathā; Rūpasīrimanuppattā , kulesu atisakkatā . ‘‘Atīva patthitā cāsiṃ, rūpabhogasirīhi ca; Patthitā seṭṭhiputtehi, anekehi satehipi. ‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ. ‘‘Iddhiyā abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahaṃ; Buddhassa pāde vandissaṃ, lokanāthassa tādino. ‘‘‘Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ , ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle; Na cāpi te dutiyo atthi koci , bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānaṃ’. ‘‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ , samāgatā edisakā bhaveyyuṃ; Lomaṃ na iñje na sampavedhe, kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko . ‘‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te; Bhamukantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi. ‘‘‘Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā; Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso. ‘‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā; Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, aratī dāni sā mama. ‘‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito; Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’. ‘‘Jino tamhi guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Aggā iddhimatīnanti, parisāsu vināyako. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Khaṇena upanāmenti, sahassāni samantato. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā; ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,优波喇瓦那比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
伍巴喇瓦那长老尼譬喻 第九显示巴利原文
Uppalavaṇṇātheriyāpadānaṃ navamaṃ.
第十 巴答佳拉长老尼譬喻显示巴利原文
10. Paṭācārātherīapadānaṃ
「名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
于此十万劫中,导师出现。
那时,我生于汉萨瓦提城,出生于长者家族;
种种珍宝光辉辉耀,具足广大安乐。
我亲近那位大雄,听闻了正法的开示;
从那时起,我生起净信,便前往亲近胜者,皈依于他。
于是,导师赞叹持律者中的最上者;
那位具惭愧、安住如如的比丘尼,善巧通达应作与不应作。
那时我心怀喜悦,渴望那个地位;
邀请十力具足者、世间导师,及其僧团;
以食供养七日,施与三衣;
以头面礼足之后,我这样说道:
「勇者啊!您所称叹的,从今而后的第八位牟尼;
导师啊!若能成就,我必将成为那样的人。」
从此百千劫后,生于乌迦卡族,
以乔达摩为姓者,将于世间成为导师。
他法中的继承者,如亲子,为法所化生;
名为巴答佳拉者,将成为导师的女弟子。
那时我心怀随喜,尽形寿侍奉那位胜者;
以慈心侍奉世间导师与僧团。
凭藉那善作的业行,以及此意愿与誓愿;
舍离人身之后,我转生于三十三天。
在此贤劫之中,有位梵种姓的大名声者,
姓迦叶,他是说法者中的无上者。
他那时是大仙人的侍者,也是人间之王;
名为奇奇的迦尸王,住在波罗奈最胜之城。
我是他的第三个女儿,以比丘尼而著称;
听闻胜者之法后,我便乐求出家。
父亲未允,我们那时便仍住家中;
二万年中,我们行持不懈。
她修童女梵行,是安乐养育的王女;
乐于侍奉佛陀,七女皆大欢喜;
沙马尼、沙马那古答,比丘尼、施比丘者。
我与莲华色、差摩及跋陀比丘尼;
奇沙乔达弥、昙摩提那与维沙卡为第七。
以彼善作之业,及以意愿与誓愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
今于最后有,我生于长者之家;
在舍卫城中,富裕、繁荣,坐拥广大财富。
当我步入青年时期,心为寻思所主宰,
我见到一名私通的男子,便与他一同前往。
我已有子,腹中又怀一胎;
那时我决意,要返回父母家中。
当时丈夫正在外,我未曾告知他;
我独自离家,前往殊胜的舍卫城。
「随后,我的丈夫到来,在路上遇见了我;
那时,我的业风生起,极其猛烈。」
我临产之时,大云涌起,
我家主人为取柴薪而去,在那里被蛇咬死。
那时,我因临产之苦,无依无靠,孤苦穷困;
见昆那地河水满溢,便前往亲族之家。
我怀抱幼儿渡河,将他独留彼岸;
让幼子躺下安顿,我便去渡另一子。
归途中鹰啼不止,幼子哀泣;
另一个被流水冲走,我愁苦满溢。
前往舍卫城后,听闻亲族皆死;
那时,我被忧苦所迫,深陷大忧,这样说道:
我的两个儿子都已逝去,我的丈夫也死在途中;
母亲、父亲和兄弟,都燃化在同一座火葬堆上了。
那时,我消瘦苍白,孤苦无依,心意消沉;
我四处游荡,从此处到彼处,得见人中御者。
于是导师对我说:‘莫为儿子悲伤,且自宽心;’
你应当寻求自身,何必徒然自寻烦恼?
“子嗣不能作为庇护,亲戚不能,眷属也不能;
当人被死神所迫时,在亲族中实无庇护。”
听闻牟尼之语后,我便证得初果;
出家未久,即证得阿拉汉果。
我于诸神通自在,于天耳界亦得自在;
我能了知他人之心,是奉行导师教法者。
我了知宿住,天眼已得清净;
灭尽一切诸漏之后,我清净明澈,极无垢染。
于是我在一切见者面前,
受持了一切广说,并如实宣说。
胜者对此功德心生欢喜,将我安立于最上首;
在持律者中最为第一,唯有巴答佳拉一人。
我已承事导师,已圆成佛陀的教示;
已卸下重担,已断除有之渴爱。
为了此目的,我从在家出家,过无家的生活;
彼目的我已达成,一切结缚已灭尽。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Tato jātapasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ. ‘‘Tato vinayadhārīnaṃ, aggaṃ vaṇṇesi nāyako; Bhikkhuniṃ lajjiniṃ tādiṃ, kappākappavisāradaṃ. ‘‘Tadā muditacittāhaṃ, taṃ ṭhānamabhikaṅkhinī; Nimantetvā dasabalaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Bhojayitvāna sattāhaṃ, daditvāva ticīvaraṃ ; Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Yā tayā vaṇṇitā vīra, ito aṭṭhamake muni; Tādisāhaṃ bhavissāmi, yadi sijjhati nāyaka’. ‘‘Tadā avoca maṃ satthā, ‘bhadde mā bhāyi assasa; Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Paṭācārāti nāmena, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Tadāhaṃ muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Tassāsiṃ tatiyā dhītā, bhikkhunī iti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. ‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, khemā bhaddā ca bhikkhunī; Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Yadā ca yobbanūpetā, vitakkavasagā ahaṃ; Naraṃ jārapatiṃ disvā, tena saddhiṃ agacchahaṃ. ‘‘Ekaputtapasūtāhaṃ , dutiyo kucchiyā mamaṃ; Tadāhaṃ mātāpitaro, okkhāmīti sunicchitā. ‘‘Nārocesiṃ patiṃ mayhaṃ, tadā tamhi pavāsite; Ekikā niggatā gehā, gantuṃ sāvatthimuttamaṃ. ‘‘Tato me sāmi āgantvā, sambhāvesi pathe mamaṃ; Tadā me kammajā vātā, uppannā atidāruṇā. ‘‘Uṭṭhito ca mahāmegho, pasūtisamaye mama; Dabbatthāya tadā gantvā, sāmi sappena mārito. ‘‘Tadā vijātadukkhena, anāthā kapaṇā ahaṃ; Kunnadiṃ pūritaṃ disvā, gacchantī sakulālayaṃ. ‘‘Bālaṃ ādāya atariṃ, pārakūle ca ekakaṃ; Sāyetvā bālakaṃ puttaṃ, itaraṃ taraṇāyahaṃ. ‘‘Nivattā ukkuso hāsi, taruṇaṃ vilapantakaṃ; Itarañca vahī soto, sāhaṃ sokasamappitā. ‘‘Sāvatthinagaraṃ gantvā, assosiṃ sajane mate; Tadā avocaṃ sokaṭṭā, mahāsokasamappitā. ‘‘Ubho puttā kālaṅkatā, panthe mayhaṃ patī mato; Mātā pitā ca bhātā ca, ekacitamhi ḍayhare. ‘‘Tadā kisā ca paṇḍu ca, anāthā dīnamānasā; Ito tato bhamantīhaṃ , addasaṃ narasārathiṃ. ‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘putte mā soci assasa; Attānaṃ te gavesassu, kiṃ niratthaṃ vihaññasi. ‘‘‘Na santi puttā tāṇāya, na ñātī napi bandhavā; Antakenādhipannassa, natthi ñātīsu tāṇatā’. ‘‘Taṃ sutvā munino vākyaṃ, paṭhamaṃ phalamajjhagaṃ; Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. ‘‘Tatohaṃ vinayaṃ sabbaṃ, santike sabbadassino; Uggahiṃ sabbavitthāraṃ, byāhariñca yathātathaṃ. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Aggā vinayadhārīnaṃ, paṭācārāva ekikā. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,巴答佳拉比丘尼这样宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ paṭācārā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
巴答佳拉长老尼的譬喻 第十。显示巴利原文
Paṭācārātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.
一布萨品第二显示巴利原文
Ekūposathikavaggo dutiyo.
一布萨者,及娑罗村喇与摩达咖;
一坐者、五灯,那喇马利与乔达弥。
克玛、优波喇瓦那,及巴答佳拉比丘尼;
偈颂五百,又九,更超于彼。
显示巴利原文 Ekūposathikā ceva, saḷalā cātha modakā; Ekāsanā pañcadīpā, naḷamālī ca gotamī. Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca bhikkhunī; Gāthā satāni pañceva, nava cāpi taduttari.
军荼罗给西品显示巴利原文
3. Kuṇḍalakesīvaggo
军荼罗给西长老尼譬喻显示巴利原文
1. Kuṇḍalakesātherīapadānaṃ
「名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
由此上溯十万劫,导师出现于世。
「那时我生于汉沙瓦提,生于长者家族;
众宝璀璨、光芒辉耀,我具足大乐。
我亲近大雄,听闻他宣说正法;
从那时起,我便生起净信,前往胜者处寻求皈依。
“那时,大悲者,名为莲华上佛;
在速疾证智的道路上,他安立须婆比丘尼为第一。”
听闻此言心生欢喜,向大仙行布施;
以头顶礼其双足,我祈愿达至那样的境地。
大雄随喜道:‘贤女,你之所愿,’
一切皆将成就,愿你安乐,证入涅槃。
“于未来十万劫后,出于乌迦卡族,
其族姓名为乔达摩,将成为世间的导师。
「『于他的法中,为法之嗣子——亲生之子,由法所生,
名为跋达·昆荼罗格沙,她将成为导师的女弟子。』
「以彼善作之业,以及思愿与决意之力,
舍弃人身之后,我便往生三十三天。
从彼处命终,我往生夜摩天;又从彼处,我往生兜率天;
由此前往化乐天,复由此至他化自在天城。
无论我转生于何处,皆是依彼业之力;
于处处之处,我皆为诸王之后。
从彼处没,生于人间,我为诸转轮王,
及诸方域王,我亦为其正后。
于诸天与人中,得享种种成就,
于一切处安乐,我轮转众多劫。
于此贤劫中,有位大名闻的婆罗门,
迦叶姓氏者出现于世,为诸说法者中最尊。
那时,人中帝王是大仙的侍者,
迦尸王名叫奇奇,居于最胜的波罗奈城。
我是他的第四个女儿,以供养比丘而著称,
听闻胜者之法后,我欣然出家。
父亲不允我们出家,那时我们便住在家中,
二万年中,我们精勤行持,未尝懈怠。
沙马尼与沙马那古答,比丘尼与比丘达伊咖;
昙马与苏昙马,第七位是僧伽达伊咖。
差摩、优波喇瓦那、巴答佳拉——那时是我;
奇沙果答弥、昙马定那,韦沙卡为第七位。
“以这些善业,以及愿心的回向,”
“舍离人身之后,我便往生三十三天。”
“如今,于最后有,在最胜的王舍城,”
“我生于富足的长者之家,正值青春年少时,”
“我见到那个盗贼被押去行刑,竟对他心生染著,”
“我的父亲便以千金将他从死罪中赎回。”
那时,我恭敬地向他合掌,朝那敌人行合掌礼,
“为了保全自己的性命,我说出这番话:”
“「『这金臂钏,以及众多珍珠、琉璃,』”
“「尊者,请带走这一切,并把我当作女奴。』”
“「『善女人,放下吧,莫要过度悲伤,』”
“我也不曾知晓,有不行杀害而得来的财富。”
自从我能忆持自身,自从我成就智慧以来,
我也不曾知晓,有比你更为亲爱者。
来,让我拥抱你,并向你作右绕;
从今以后,我与你便不再相见。
确实,并非于一切处,男子都可称为智者;
女子亦可为智者,于种种处明辨具足。
“诚然,并非于一切处,男子即为智者;
女子亦是智者,能迅速思择义理。”
我确实快疾地,于近处思惟;
犹如鹿的绒毛一般,那时我击杀了敌人。
若人对已生起的义理不能迅速觉了,
愚痴者被杀害,犹如盗贼困在山洞之中。
「而对已生起之义,能迅速了知的人;
他从敌人的围困中解脱,恰似我那时从敌人中解脱。」
那时,我将敌人击落于险峻的山中;
我来到白衣住处近前,在那里出家。
“那时,我用镊子将头发完全拔除;”
“出家之后,他们便不断地向我教授法义。”
“于是我学会那个教法后,便独自坐下;”
“我思惟那教法,如同狗在做人的工作。”
“将那断肢持来我近处,弃舍后便离去了;”
“我看见了那只手,为蛆虫所聚,由此我获得了相。”
“我悚惧惊觉,起身询问同法者:”
“那些释迦族的比丘们说:‘我们了知那个义理。’”
我为了明了那个义理,走到佛陀的弟子们跟前,这样问道:
他们便带着我,前往最胜佛陀的面前。
他为我教授法义——诸蕴、诸处、诸界;
不净、无常、苦、无我,导师如是说。
我听闻他的法后,便清净了法眼;
从那时起,我已知解正法,便出家、受具足戒。
由洗足一事,我了知生灭,
同样地,对一切诸行,当时我作此思惟。
我于神通得自在,亦具足天耳界;
我善知他人之心,并奉行导师的教法。
我证知宿命,天眼清净;
灭尽一切漏,我已清净无垢;
我已承事导师,奉行佛陀的教法。
我为这意义,由在家而出家,
那意义我已达到——断尽一切结缚。
于义、法、词、辩才,乃至如是,
我的智慧清净无垢,住于最胜佛陀的教诫中。
我的烦恼已被烧尽,一切有已根除;
如龙象已断束缚,我安住于无漏。
我来至佛陀座前,这确是善来;
三明已证,佛的教诫已成就。
四无碍解,与八解脱;
六神通已证得,佛陀的教诫已成就。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Tato jātappasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ. ‘‘Tadā mahākāruṇiko, padumuttaranāmako; Khippābhiññānamagganti, ṭhapesi bhikkhuniṃ subhaṃ. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, dānaṃ datvā mahesino; Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Anumodi mahāvīro, ‘bhadde yaṃ tebhipatthitaṃ; Samijjhissati taṃ sabbaṃ, sukhinī hohi nibbutā. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Bhaddākuṇḍalakesāti, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Tato cutā manussesu, rājūnaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu mānusesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Tassa dhītā catutthāsiṃ, bhikkhudāyīti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ahaṃ tadā; Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, yadāhaṃ yobbane ṭhitā. ‘‘Coraṃ vadhatthaṃ nīyantaṃ, disvā rattā tahiṃ ahaṃ; Pitā me taṃ sahassena, mocayitvā vadhā tato. ‘‘Adāsi tassa maṃ tāto, viditvāna manaṃ mama; Tassāhamāsiṃ visaṭṭhā, atīva dayitā hitā. ‘‘So me bhūsanalobhena, balimajjhāsayo diso; Corappapātaṃ netvāna, pabbataṃ cetayī vadhaṃ. ‘‘Tadāhaṃ paṇamitvāna, sattukaṃ sukatañjalī; Rakkhantī attano pāṇaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Idaṃ suvaṇṇakeyūraṃ, muttā veḷuriyā bahū; Sabbaṃ harassu bhaddante, mañca dāsīti sāvaya’. ‘‘‘Oropayassu kalyāṇī, mā bāḷhaṃ paridevasi; Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ’. ‘‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ; Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā’. ‘‘‘Ehi taṃ upagūhissaṃ, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ; Na ca dāni puno atthi , mama tuyhañca saṅgamo. ‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito; Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā. ‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito; Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthavicintikā. ‘‘‘Lahuñca vata khippañca, nikaṭṭhe samacetayiṃ; Migaṃ uṇṇā yathā evaṃ , tadāhaṃ sattukaṃ vadhiṃ. ‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, na khippamanubujjhati; So haññate mandamati, corova girigabbhare. ‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, khippameva nibodhati; Muccate sattusambādhā, tadāhaṃ sattukā yathā’. ‘‘Tadāhaṃ pātayitvāna, giriduggamhi sattukaṃ; Santikaṃ setavatthānaṃ, upetvā pabbajiṃ ahaṃ. ‘‘Saṇḍāsena ca kese me, luñcitvā sabbaso tadā; Pabbajitvāna samayaṃ, ācikkhiṃsu nirantaraṃ. ‘‘Tato taṃ uggahetvāhaṃ, nisīditvāna ekikā; Samayaṃ taṃ vicintesiṃ, suvāno mānusaṃ karaṃ. ‘‘Chinnaṃ gayha samīpe me, pātayitvā apakkami; Disvā nimittamalabhiṃ, hatthaṃ taṃ puḷavākulaṃ. ‘‘Tato uṭṭhāya saṃviggā, apucchiṃ sahadhammike; Te avocuṃ vijānanti, taṃ atthaṃ sakyabhikkhavo. ‘‘Sāhaṃ tamatthaṃ pucchissaṃ, upetvā buddhasāvake; Te mamādāya gacchiṃsu, buddhaseṭṭhassa santikaṃ. ‘‘So me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo; Asubhāniccadukkhāti, anattāti ca nāyako. ‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ; Tato viññātasaddhammā, pabbajjaṃ upasampadaṃ. ‘‘Āyācito tadā āha, ‘ehi bhadde’ti nāyako; Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasaṃ. ‘‘Pādapakkhālanenāhaṃ , ñatvā saudayabbayaṃ; Tathā sabbepi saṅkhāre, īdisaṃ cintayiṃ tadā. ‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso; Khippābhiññānamaggaṃ me, tadā paññāpayī jino. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa sāsane. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,跋达昆荼罗格沙比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ bhaddākuṇḍalakesā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
第一 军德拉给萨长老尼譬喻显示巴利原文
Kuṇḍalakesātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.
第二 奇沙果德弥长老尼譬喻显示巴利原文
2. Kisāgotamītherīapadānaṃ
名为巴度目答罗的胜者,已达一切法之彼岸,
从今十万劫前,那位导师出现于世。
我听闻了他的法义,与四谛相应;
甘甜而妙味具足,带来轮回止息的寂静之乐。
那时,这位勇者见到身着粗布衣的比丘尼,
将她安立为第一,人中至上者赞叹了她。
听闻比丘尼的功德,生起了广大喜悦;
随力随能,供养佛陀。
“礼敬那位无上的牟尼之后,我期求此地位;”
那时,正自觉者、导师为此地位的获得而随喜。
「过十万劫后,从乌迦卡族出生;
他以乔达摩为姓,将作世间之导师。
他们将是他于法上的继承者,如同亲子,由法所化生;
她名为奇沙果德弥,将是导师的女弟子。
听闻那预言后心生欢喜,从此尽形寿侍奉胜者;
以慈心承事,以诸资具供养导师。
以此善所作业,以及意愿与誓愿;
我舍弃了人身,往生三十三天。
在此贤劫中,有位声名远扬的梵族亲眷;
他姓迦叶,是诸说法者中的殊胜者,出现于世。
当时,有一位人中之王,作大仙的侍者;
他名为迦尸王奇奇,住在最殊胜的波罗奈城;
我是他的第五个女儿,以昙玛之名闻名;
听闻胜者之法,我便欢喜出家。
父亲不允,那时我们仍住家中;
二万年中,我们精勤游行,无有懈怠。
童贞梵行,王女安乐善养;
她们乐于侍奉佛陀,七位女儿皆大欢喜。
沙马尼与沙马那古答,比丘尼与比丘陀衣咖;
昙马、苏昙马,第七位是僧伽陀衣咖。
堪玛、伍巴喇瓦那,巴答佳喇与军荼喇;
我、昙马甸那,以及韦沙卡为第七位。
以那些善作之业,及以思与愿;
舍离人身之后,我即往生三十三天。
今于最后有,我生于长者之家;
在穷困、贫乏与家道中落之后,我又嫁入了富有的家族。
除了丈夫,其余的人都会视我为贫穷之人;
而当我生产之后,那时我就成了众人所珍爱的人。
当那年轻、贤善、柔软、在安乐中被养育的人,
我如同生命般爱惜的他,那时却已落入阎魔的掌控。
为忧苦所迫,面容憔悴,泪眼婆娑,哭泣满面,
我抱着死去的尸体,一路哭泣,逐村而行。
那时,有一人见我,便前往最上的应供者处;
我说道:“尊者,请给我能让儿子复活的药。”
他远远望见我,便以甜美的音声说道:
纵活百年,不见生灭;
不如活一日,而得见生灭。
这并非村邑之法,非城镇之法,亦非某一族姓之法;
对于一切世间乃至天人,这就是法——也就是无常性。’
我听闻这些偈颂后,便得法眼清净;
从那时起,我既了知正法,便出家成为无家者。
如是出家安住后,精勤于胜者的教法;
不久之后,我便证得了阿拉汉果。
我于诸神通得自在,亦具足天耳界;
我善知他人之心,是导师教法的奉行者。
我证知宿住,天眼已得清净;
灭尽一切诸漏已,我清净、极清净。
我已承事导师,已奉行佛陀的教诫;
重担已放下,有之系缚已根除。
于义、法、言辞与辩才,亦悉如是;
因最胜佛陀的威德,我的智慧清净明澈。
从垃圾堆、墓地与街道等处拾取布料,
然后做成桑喀帝,我身穿此粗陋的衣。
胜者于持粗陋衣的德行心生欢喜,
导师于诸众中,将他置于第一。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā aññatare kule; Upetvā taṃ naravaraṃ, saraṇaṃ samupāgamiṃ. ‘‘Dhammañca tassa assosiṃ, catusaccūpasañhitaṃ; Madhuraṃ paramassādaṃ, vaṭṭasantisukhāvahaṃ . ‘‘Tadā ca bhikkhuniṃ vīro, lūkhacīvaradhāriniṃ; Ṭhapento etadaggamhi, vaṇṇayī purisuttamo. ‘‘Janetvānappakaṃ pītiṃ, sutvā bhikkhuniyā guṇe; Kāraṃ katvāna buddhassa, yathāsatti yathābalaṃ. ‘‘Nipacca munivaraṃ taṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Tadānumodi sambuddho, ṭhānalābhāya nāyako. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Kisāgotamī nāmena, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Pañcamī tassa dhītāsiṃ, dhammā nāmena vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; Ahañca dhammadinnā ca, visākhā hoti sattamī. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ; Duggate adhane naṭṭhe , gatā ca sadhanaṃ kulaṃ. ‘‘Patiṃ ṭhapetvā sesā me, dessanti adhanā iti; Yadā ca pasūtā āsiṃ, sabbesaṃ dayitā tadā. ‘‘Yadā so taruṇo bhaddo , komalako sukhedhito; Sapāṇamiva kanto me, tadā yamavasaṃ gato. ‘‘Sokaṭṭā dīnavadanā , assunettā rudammukhā; Mataṃ kuṇapamādāya, vilapantī gamāmahaṃ. ‘‘Tadā ekena sandiṭṭhā, upetvābhisakkuttamaṃ; Avocaṃ dehi bhesajjaṃ, puttasañjīvananti bho. ‘‘Na vijjante matā yasmiṃ, gehe siddhatthakaṃ tato; Āharāti jino āha, vinayopāyakovido. ‘‘Tadā gamitvā sāvatthiṃ, na labhiṃ tādisaṃ gharaṃ; Kuto siddhatthakaṃ tasmā, tato laddhā satiṃ ahaṃ. ‘‘Kuṇapaṃ chaḍḍayitvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ; Dūratova mamaṃ disvā, avoca madhurassaro. ‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ udayabbayaṃ; Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato udayabbayaṃ. ‘‘‘Na gāmadhammo nigamassa dhammo, na cāpiyaṃ ekakulassa dhammo; Sabbassa lokassa sadevakassa, eseva dhammo yadidaṃ aniccatā’. ‘‘Sāhaṃ sutvānimā gāthā, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ; Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Tathā pabbajitā santī, yuñjantī jinasāsane; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā. ‘‘Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathiyāpi ca; Tato saṅghāṭikaṃ katvā, lūkhaṃ dhāremi cīvaraṃ. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, lūkhacīvaradhāraṇe; Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu vināyako. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,基萨乔达弥比丘尼曾这样宣说这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ kisāgotamī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
基萨乔达弥长老尼譬喻·第二显示巴利原文
Kisāgotamītheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 昙摩甸那长老尼譬喻显示巴利原文
3. Dhammadinnātherīapadānaṃ
「名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
自此十万劫前,那位导师出现于世。
那时,我住在汉萨瓦提城,生于某一家族中;
我是一个为他人做工的人,处事谨慎,具戒防护。
“莲华上佛的上首弟子,名为苏加答;”
从住处出来,为托钵而行。
那时,取水女持着水罐而行,
我见到她,便亲手欢喜地奉上糕饼。
他接过后,就坐在那里享用;
于是我将她领回家中,供养她食物。
那时,我的公公满心欢喜,将我纳为自家的儿媳;
我随同婆婆一起前往,恭敬顶礼正自觉者。
那时,他称赞那位说法比丘尼;
“他将我安立于此第一之位,我听闻后满怀欢喜。”
“我邀请善逝——世间导师,及比丘僧团;”
“我广行大布施后,便希求彼之地位。”
“其时,善逝以深沉如雷的音声对我说:”
乐于侍奉于我,并供养僧团;
“适宜听闻正法,心意增长功德;”
“贤女,你当欢喜,你将获得誓愿之果。”
“从今十万劫之后,生于甘蔗王族;”
姓乔达摩,将成为世间之导师。
他是他于法中的嗣子,由法所化生的亲子;
这位名为昙玛丁那者,将成为导师的女弟子。
闻此,她心生欢喜,尽形寿于大牟尼……
我以慈心奉事导师,以资具作供养。
以彼善作之业,以思惟与誓愿,
舍离人身之后,我往生三十三天。
于此贤劫,有位婆罗门族亲、大名声者;
以迦叶为姓,作为诸说者中最殊胜者出现于世。
那时,大仙的侍者,正是人中之主;
迦尸国王名叫奇奇,居于最胜的波罗奈城。
我是他的第六个女儿,名为苏昙马,以此著称;
听闻胜者之法后,我便乐求出家。
那时,父亲未允我们,我们便住在家中;
两万年间,我们精进不懈,修持梵行。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ; Parakammakārī āsiṃ, nipakā sīlasaṃvutā. ‘‘Padumuttarabuddhassa, sujāto aggasāvako; Vihārā abhinikkhamma, piṇḍapātāya gacchati. ‘‘Ghaṭaṃ gahetvā gacchantī, tadā udakahārikā; Taṃ disvā adadaṃ pūpaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Paṭiggahetvā tattheva, nisinno paribhuñji so; Tato netvāna taṃ gehaṃ, adāsiṃ tassa bhojanaṃ. ‘‘Tato me ayyako tuṭṭho, akarī suṇisaṃ sakaṃ; Sassuyā saha gantvāna, sambuddhaṃ abhivādayiṃ. ‘‘Tadā so dhammakathikaṃ, bhikkhuniṃ parikittayaṃ; Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā muditā ahaṃ. ‘‘Nimantayitvā sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tato maṃ sugato āha, ghananinnādasussaro ; ‘Mamupaṭṭhānanirate, sasaṅghaparivesike. ‘‘‘Saddhammassavane yutte, guṇavaddhitamānase; Bhadde bhavassu muditā, lacchase paṇidhīphalaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Dhammadinnāti nāmena, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ mahāmuniṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Chaṭṭhā tassāsahaṃ dhītā, sudhammā iti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
第三诵品。显示巴利原文
Tatiyaṃ bhāṇavāraṃ.
王女安乐长养,持守童女梵行;
七位女儿,欢喜奉侍佛陀;
沙马尼与沙马那古答,比丘尼与比丘达伊咖;
昙马、苏昙马,第七位是僧伽达伊咖。
堪玛、优波喇瓦那、巴答佳拉与昆达喇;
乔达弥与我,韦沙卡是第七位。
以那些善作之业,与意愿及誓愿;
舍离了人的身躯之后,我便往生三十三天。
而今于最后有中,在王舍城这最胜之处,
生于富足的长者之家,一切欲乐悉皆圆满。
当她容色端丽,正值青春妙龄之际;
便往他族,安住于诸乐圆足中。
亲近世间皈依处,听闻法之开示后;
我那具足善慧的夫主,已证得不来果。
那时我得到允许,便出家成为无家者;
不久之后,我便证得了阿拉汉果。
那时,那位近事男前来亲近我,问道:
所有甚深而微妙的问题,我都一一解答了。
我已承事导师,佛陀的教法已修习圆满;
沉重的负担已卸下,有的续索已彻底断除。
为达成此目的,我从在家而出家,走向无家;
我已达成此目的,一切结缚皆已断尽。
我于诸神通而得自在,于天耳界亦得自在;
我善知他人之心,亦奉行大师之教。
我了知宿住,天眼已得清净;
灭尽一切诸漏,我已清净,极清净。
显示巴利原文 ‘‘Komāribrahmacariyaṃ , rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; Gotamī ca ahañceva, visākhā hoti sattamī. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, sabbakāmasamiddhine. ‘‘Yadā rūpaguṇūpetā, paṭhame yobbane ṭhitā; Tadā parakulaṃ gantvā, vasiṃ sukhasamappitā. ‘‘Upetvā lokasaraṇaṃ, suṇitvā dhammadesanaṃ; Anāgāmiphalaṃ patto, sāmiko me subuddhimā. ‘‘Tadāhaṃ anujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Tadā upāsako so maṃ, upagantvā apucchatha; Gambhīre nipuṇe pañhe, te sabbe byākariṃ ahaṃ. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; ‘Bhikkhuniṃ dhammakathikaṃ, nāññaṃ passāmi edisiṃ. ‘Dhammadinnā yathā dhīrā, evaṃ dhāretha bhikkhavo’; ‘‘Evāhaṃ paṇḍitā homi , nāyakenānukampitā. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,达马定那比丘尼如是宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ dhammadinnā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
《达马定那长老尼譬喻》第三显示巴利原文
Dhammadinnātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.
沙库喇长老尼譬喻偈显示巴利原文
4. Sakulātherīapadānaṃ
「名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
于此十万劫前,世间导师出现。
为一切众生之利益,为安乐而开示,宣说者中之最胜者;
人中狮子,为了义利,行于含天人的世间。
已达名闻之巅的吉祥者,声誉与称叹所归的胜者;
为一切世间所礼敬,名称普闻于一切方所。
“他已超越疑惑,度脱犹豫;”
心志圆满,已证最上正觉。
令未生之道生起者,人中最上者;
所未曾说者,他宣说;所未曾生者,他令生。
知道者、通达道者、开示道者,人中牛王;
于道善巧之导师,众御者中的最上者。
大悲导师,引导者,开演正法;
将沉陷于欲泥的有情,一一救拔出来。
那时,我生于汉沙瓦提,降生为刹帝利之女;
美丽而富有,可爱又祥瑞。
她是阿难大王的女儿,容貌极为庄严;
也是名为莲华上的异母姊妹。
与王女们相伴,身佩一切璎珞;
来到大雄尊前,我听闻了法的开示。
那时,为世间所敬重者,赞叹具足天眼的比丘尼;
将她安立于最上之位。
听闻之后,我满心欢喜,以布施供养导师;
礼敬正自觉者后,我发愿求得天眼。
导师便对我说:‘难达,你将获得所愿。’
这是灯施与法施的果报,已善决定。
百千劫后,生于甘蔗族者,
他的族姓为乔达摩,将成为世间的导师。
他们是法的继承者,是由法所生的亲生子;
名为沙库喇,将成为导师的女弟子。
依彼善作之业,与愿心及誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
在此贤劫中,有位名闻广大的梵族眷属,
姓迦叶,出于说法者中的殊胜者。
那时我是一位游方女行者,独自行走游方乞食;
为乞食游行之后,我得到了小钵油。
我以那油点亮灯后,安住于圆满防护,
以净信心,供养两足尊的塔庙。
以此善作之业,与意愿及誓愿;
舍离人身之后,我往生三十三天。
无论转生于何处,皆依彼业之力感召;
辉煌大灯遍照,随我所至,彼彼皆然。
穿过墙壁,越过岩石,跨越山岳;
凡我所欲见,皆能得见,这便是施灯的果报。
我眼目清净,因名声而光耀照人;
具足信与慧,这便是施灯的果报。
如今在这最后有中,我出生于婆罗门家族;
在财谷丰盈、充满欢悦、为王所礼敬之处。
我诸肢节圆满,种种璎珞庄严;
当善逝入城之际,我正站在窗前。
见彼名声辉耀,为天人所礼敬者,
具足随形好,众相庄严。
心甚欢喜,意乐欣悦,我决意出家;
不久,我便证得了阿拉汉果。
我于诸神通得自在,及天耳界;
我善知他心,为导师教法之奉行者。
我证知宿命,天眼已清净;
我已灭尽一切诸漏,清净无染,极清净。
我已承事导师,已奉行佛陀的教诫;
已卸下沉重的负担,有结已被根除。
我正是为着那个目的,才从在家而出家,成为无家之人。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo; Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake. ‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇagato jino; Pūjito sabbalokassa, disāsabbāsu vissuto. ‘‘Uttiṇṇavicikiccho so, vītivattakathaṃkatho; Sampuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ. ‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo; Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī. ‘‘Maggaññū ca maggavidū, maggakkhāyī narāsabho; Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo. ‘‘Mahākāruṇiko satthā, dhammaṃ desesi nāyako; Nimugge kāmapaṅkamhi, samuddharati pāṇine. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā khattiyanandanā; Surūpā sadhanā cāpi, dayitā ca sirīmatī. ‘‘Ānandassa mahārañño, dhītā paramasobhaṇā; Vemātā bhaginī cāpi, padumuttaranāmino. ‘‘Rājakaññāhi sahitā, sabbābharaṇabhūsitā; Upāgamma mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Tadā hi so lokagaru, bhikkhuniṃ dibbacakkhukaṃ; Kittayaṃ parisāmajjhe , aggaṭṭhāne ṭhapesi taṃ. ‘‘Suṇitvā tamahaṃ haṭṭhā, dānaṃ datvāna satthuno; Pūjitvāna ca sambuddhaṃ, dibbacakkhuṃ apatthayiṃ. ‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘nande lacchasi patthitaṃ; Padīpadhammadānānaṃ, phalametaṃ sunicchitaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Sakulā nāma nāmena , hessati satthu sāvikā’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Paribbājakinī āsiṃ, tadāhaṃ ekacārinī; Bhikkhāya vicaritvāna, alabhiṃ telamattakaṃ. ‘‘Tena dīpaṃ padīpetvā, upaṭṭhiṃ sabbasaṃvariṃ; Cetiyaṃ dvipadaggassa , vippasannena cetasā. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Pajjalanti mahādīpā, tattha tattha gatāya me. ‘‘Tirokuṭṭaṃ tiroselaṃ, samatiggayha pabbataṃ; Passāmahaṃ yadicchāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Visuddhanayanā homi, yasasā ca jalāmahaṃ; Saddhāpaññāvatī ceva, dīpadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā vippakule ahaṃ; Pahūtadhanadhaññamhi, mudite rājapūjite. ‘‘Ahaṃ sabbaṅgasampannā, sabbābharaṇabhūsitā; Purappavese sugataṃ, vātapāne ṭhitā ahaṃ. ‘‘Disvā jalantaṃ yasasā, devamanussasakkataṃ; Anubyañjanasampannaṃ, lakkhaṇehi vibhūsitaṃ. ‘‘Udaggacittā sumanā, pabbajjaṃ samarocayiṃ; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Tato mahākāruṇiko, etadagge ṭhapesi maṃ; Dibbacakkhukānaṃ aggā, sakulāti naruttamo. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,萨古拉比丘尼就这样宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ sakulā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
《萨古拉长老尼譬喻》第四。显示巴利原文
Sakulātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.
五、南达长老尼譬喻显示巴利原文
5. Nandātherīapadānaṃ
「名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
从此十万劫,那位导师出现于世间。
「教诫者、令知者、一切有情的救度者;
善巧说法的佛陀,度脱了无数的人众。
他是慈愍者、悲悯者,利益一切众生;
令一切前来的外道,安住于五戒之中。
如此无有混乱,且已远离外道,
由诸阿拉汉所庄严,由诸自在的如来所庄严。
“寿命十万年,存于彼处;”
他安住其间,度脱了众多众生。
「那时我生于汉沙瓦提,出生于长者家族;
家中众宝光辉闪耀,具足广大安乐。
我去到那位大雄座前,听受了法的开示;
不死是最上之味,他是最胜义的宣说者。
那时,他邀请世间导师与僧团,
亲手向彼行广大布施,心生净信。
那时,调御未调者、三界之皈依处、大能者,
人间的调御者曾如是宣说:'你将获得那善建的成就。'
十万劫之后,生于甘蔗族,
以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
他的法之继承者,法之亲子,为法所成;
名为难达,将为导师之女弟子。'
闻已心欢喜,尽形寿于彼胜者,
我以慈心、以诸资具,奉侍调御者。
以彼善业,及意愿与誓愿;
舍弃人身已,我往生三十三天。
从那里死后,我投生夜摩天;从夜摩天死后,我往兜率天;
由此前往化乐天,复由此至他化自在天城。
无论我投生何处,皆依此业之力;
在每一处,我都成为诸王的王后。
从那里命终之后,转生人间,成为转轮王;
我为曼荼罗众王作了王后。
于天与人中,受用种种成就之后;
在一切处成为快乐者,我轮转了无数劫。
当最后有来临时,在庄严的迦毗罗卫城,
我是净饭王无有瑕疵的女儿。
见到这吉祥美貌之人,那家族满心欢喜;
因此,我的名字便叫“难达”,美丽而殊胜。
在一切少女之中,我以“美丽者”广为人知;
在那座美丽的城中,除了那位耶输陀罗。
长兄为三界之尊,幼弟亦是阿拉汉;
我独居家中,为母亲所催促。
你生于萨基亚族,是佛陀的妹妹,
既已离开难陀,为何仍住家中?
青春以老衰为终,色身被视为不净;
疾病以无病为终点,生命以死亡为终点。
你这端严的色身,如明月般可爱,令人着迷;
诸般饰物的庄严,犹如祥光聚集。
「恰如世间精华之所聚,令眼目得滋养;
「令诸福德称名远扬,令乌迦卡之族欢喜。
「无需多时,衰老便将席卷而至;
舍离家宅,怀着悲悯,行于无可指责的法。
听闻母亲这番话,我便出家,成为非家者;
她以身而非以心,为色与青春所迷。
以大精勤,以禅那之精勤,为我的最上;
母亲说“应做此事”,而我对此却无热忱。
那时,具大悲者,见我耽著欲乐;
为令我于色厌离,胜者现于我眼前
凭己威力,化现出一位姝丽女子;
悦目殊丽,更胜于我之容。
我见到她,惊叹于那极为殊妙的身形;
我心想:‘我这人眼的获得,实有果报,实得利益。’
我对她说:‘来吧,贤美的女子,你有何事,请对我说;’
“请告诉我你的家族与姓名,若你愿意的话。”
美女,此刻不是欺诳之时,让我躺在你的膝上;
我的肢体仿佛正在沉坠,容我小睡片刻。”
「破裂的面庞,也成了散发恶臭的尸体;
肿胀、青瘀而又流脓的躯体。」
她全身颤栗,频频喘息;
她感受着自己的痛苦,哀哀悲泣。
‘我为苦所苦,诸受触恼我;
我沉没于大苦之中,朋友,请你作我的皈依处。
你如月般的容颜在哪里?你那螺贝般匀称的颈项,去了何处?
身体所生的一切,皆是腐臭可怖;
如同令人厌憎的坟场,愚者却在那里寻得欢喜。
那时,大悲者、我的兄长、世间的导师,
见我内心惊惧,他便对我说了这些偈颂:
“难达,你看这具病弱、腐臭的聚合之身;
修习不净,令心专一、善入等持。”
如是此者,即如是彼;如是彼者,即如是此;
恶臭腐烂,令人厌离,愚者却心生欢喜。
如是观察,日夜无怠;
然后,你将以自己的智慧,洞见、彻见。
听闻这些善说的偈颂,我生起极大惊惧;
我安住于彼处,心得寂静,证得阿拉汉果。
无论我坐于何处,恒以禅那为归趣;
胜者对此德行心生喜悦,将我置于此最上之位。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ , uggatova mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Amataṃ paramassādaṃ, paramatthanivedakaṃ. ‘‘Tadā nimantayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Datvā tassa mahādānaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Jhāyinīnaṃ bhikkhunīnaṃ, aggaṭṭhānamapatthayiṃ; Nipacca sirasā dhīraṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Tadā adantadamako, tilokasaraṇo pabhū; Byākāsi narasārathi, ‘lacchase taṃ supatthitaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Nandāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā ; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato . ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Tato cutā manussatte, rājānaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, suramme kapilavhaye; Rañño suddhodanassāhaṃ, dhītā āsiṃ aninditā. ‘‘Siriyā rūpiniṃ disvā, nanditaṃ āsi taṃ kulaṃ; Tena nandāti me nāmaṃ, sundaraṃ pavaraṃ ahu. ‘‘Yuvatīnañca sabbāsaṃ, kalyāṇīti ca vissutā; Tasmimpi nagare ramme, ṭhapetvā taṃ yasodharaṃ. ‘‘Jeṭṭho bhātā tilokaggo, pacchimo arahā tathā; Ekākinī gahaṭṭhāhaṃ, mātarā paricoditā. ‘‘‘Sākiyamhi kule jātā, putte buddhānujā tuvaṃ; Nandenapi vinā bhūtā, agāre kiṃ nu acchasi. ‘‘‘Jarāvasānaṃ yobbaññaṃ, rūpaṃ asucisammataṃ; Rogantamapicārogyaṃ, jīvitaṃ maraṇantikaṃ. ‘‘‘Idampi te subhaṃ rūpaṃ, sasīkantaṃ manoharaṃ; Bhūsanānaṃ alaṅkāraṃ, sirisaṅghāṭasannibhaṃ. ‘‘‘Puñjitaṃ lokasāraṃva, nayanānaṃ rasāyanaṃ; Puññānaṃ kittijananaṃ, ukkākakulanandanaṃ. ‘‘‘Na cireneva kālena, jarā samadhisessati ; Vihāya gehaṃ kāruññe , cara dhammamanindite’. ‘‘Sutvāhaṃ mātu vacanaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Dehena na tu cittena, rūpayobbanalāḷitā. ‘‘Mahatā ca payattena, jhānajjhena paraṃ mama; Kātuñca vadate mātā, na cāhaṃ tattha ussukā. ‘‘Tato mahākāruṇiko, disvā maṃ kāmalālasaṃ ; Nibbindanatthaṃ rūpasmiṃ, mama cakkhupathe jino. ‘‘Sakena ānubhāvena, itthiṃ māpesi sobhiniṃ; Dassanīyaṃ suruciraṃ, mamatopi surūpiniṃ. ‘‘Tamahaṃ vimhitā disvā, ativimhitadehiniṃ; Cintayiṃ saphalaṃ meti, nettalābhañca mānusaṃ. ‘‘Tamahaṃ ehi subhage, yenattho taṃ vadehi me; Kulaṃ te nāmagottañca, vada me yadi te piyaṃ. ‘Na vañcakālo subhage , ucchaṅge maṃ nivāsaya; Sīdantīva mamaṅgāni, pasuppaya muhuttakaṃ’. ‘‘Tato sīsaṃ mamaṅke sā, katvā sayi sulocanā; Tassā nalāṭe patitā, luddhā paramadāruṇā. ‘‘Saha tassā nipātena, piḷakā upapajjatha; Pagghariṃsu pabhinnā ca, kuṇapā pubbalohitā. ‘‘Pabhinnaṃ vadanañcāpi, kuṇapaṃ pūtigandhanaṃ; Uddhumātaṃ vinilañca, pubbañcāpi sarīrakaṃ. ‘‘Sā paveditasabbaṅgī, nissasantī muhuṃ muhuṃ; Vedayantī sakaṃ dukkhaṃ, karuṇaṃ paridevayi. ‘‘‘Dukkhena dukkhitā homi, phusayanti ca vedanā; Mahādukkhe nimuggamhi, saraṇaṃ hohi me sakhī’. ‘‘‘Kuhiṃ vadanasobhaṃ te, kuhiṃ te tuṅganāsikā; Tambabimbavaroṭṭhaṃ te, vadanaṃ te kuhiṃ gataṃ. ‘‘‘Kuhiṃ sasīnibhaṃ vaṇṇaṃ, kambugīvā kuhiṃ gatā; Doḷālolāva te kaṇṇā, vevaṇṇaṃ samupāgatā. ‘‘‘Makuḷakhārakākārā , kalikāva payodharā; Pabhinnā pūtikuṇapā, duṭṭhagandhittamāgatā. ‘‘‘Vedimajjhāva sussoṇī , sūnāva nītakibbisā; Jātā amejjhabharitā, aho rūpamasassataṃ. ‘‘‘Sabbaṃ sarīrasañjātaṃ, pūtigandhaṃ bhayānakaṃ; Susānamiva bībhacchaṃ, ramante yattha bālisā’. ‘‘Tadā mahākāruṇiko, bhātā me lokanāyako; Disvā saṃviggacittaṃ maṃ, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Āturaṃ kuṇapaṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ; Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ. ‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ; Duggandhaṃ pūtikaṃ vāti, bālānaṃ abhinanditaṃ. ‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā; Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha dakkhasi’. ‘‘Tatohaṃ atisaṃviggā, sutvā gāthā subhāsitā; Tatraṭṭhitāvahaṃ santī, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Yattha yattha nisinnāhaṃ, sadā jhānaparāyanā; Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,相传,曾被誉为国中最美的比丘尼难达,诵出以下偈颂:显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ nandā bhikkhunī janapadakalyāṇī imā gāthāyo abhāsitthāti.
难达长老尼譬喻第五显示巴利原文
Nandātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. 苏那长老尼譬喻显示巴利原文
6. Soṇātherīapadānaṃ
「名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
距今十万劫前,导师出现。
那时,我生于长者家,安乐、受人尊敬、为人所爱;
我前往那位牟尼上首,听闻了甘美的法语。
胜者赞叹那位精进勇猛、堪称第一的比丘尼;
听闻之后我心生欢喜,便向导师行了礼敬。
礼敬正自觉者已,我当时便希求那样的地位;
大雄随喜:‘愿你的誓愿成就。’
从今十万劫后,生于乌迦卡族;
姓乔达摩的导师,将出现于世间。
「她是他的法继承者,由法所化生的亲子;
她名为首那,将成为导师的女弟子。」
「她听闻后心生欢喜,尽形寿于胜者」
我以慈心承事,以资具供养导师。
凭藉那善作的业,与意愿及誓愿,
舍离人身之后,我往生三十三天。
如今在最后有中,我出生于长者之家;
在舍卫城这座殊胜的都城,繁荣、昌盛、巨富。
当我值青春年华时,便嫁往夫家;
我生了十个儿子,个个相貌殊胜、不同凡俗。
他们都安乐地成长,悦人心目,惹人喜爱;
连敌人也喜爱他们,于我,他们自然更是亲爱。
此后,虽非我所愿,我丈夫以十子为首,
在天中之天的教法中出家了。
那时,我独自思惟:‘此生于我,已是足够。’
被丈夫与四个儿子遗弃,年迈而孤苦。
我也将前往彼处,去我丈夫所至之处;
如此思惟已,我便出家,成为无家者。
那时,比丘尼们于一处比丘尼的住所中,
离去时,她们吩咐我说:『去把水烧热。』
那时,我取了水来,从水瓶中倾出,
将钵安放于炉上,坐下之后,我便令心入定。
观见诸蕴为无常、为苦、为无我,
断尽一切诸漏,我证得了阿拉汉果。
当时诸比丘尼前来,求取热水;
我决意火界,迅速令水加热。
她们惊叹不已,便向最胜者禀告此事;
听闻此言,怙主心生欢喜,说此偈曰:
若人活百岁,懈怠乏精进;
不如活一日,发起坚固精进。
我以正行,为大雄所悦可;
那位大牟尼对我说:‘精进勇猛为最上。’
“我诸烦恼已尽焚……(中略)……住于无漏。”
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadā seṭṭhikule jātā, sukhitā pūjitā piyā; Upetvā taṃ munivaraṃ, assosiṃ madhuraṃ vacaṃ. ‘‘Āraddhavīriyānaggaṃ, vaṇṇesi bhikkhuniṃ jino; Taṃ sutvā muditā hutvā, kāraṃ katvāna satthuno. ‘‘Abhivādiya sambuddhaṃ, ṭhānaṃ taṃ patthayiṃ tadā; Anumodi mahāvīro, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Soṇāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Yadā ca yobbanappattā, gantvā patikulaṃ ahaṃ; Dasa puttāni ajaniṃ, surūpāni visesato. ‘‘Sukhedhitā ca te sabbe, jananettamanoharā; Amittānampi rucitā, mama pageva te piyā. ‘‘Tato mayhaṃ akāmāya, dasaputtapurakkhato; Pabbajittha sa me bhattā, devadevassa sāsane. ‘‘Tadekikā vicintesiṃ, jīvitenālamatthu me; Cattāya patiputtehi, vuḍḍhāya ca varākiyā. ‘‘Ahampi tattha gacchissaṃ, sampatto yattha me pati; Evāhaṃ cintayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Tato ca maṃ bhikkhuniyo, ekaṃ bhikkhunupassaye; Vihāya gacchumovādaṃ, tāpehi udakaṃ iti. ‘‘Tadā udakamāhitvā, okiritvāna kumbhiyā; Culle ṭhapetvā āsīnā, tato cittaṃ samādahiṃ. ‘‘Khandhe aniccato disvā, dukkhato ca anattato; Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Tadāgantvā bhikkhuniyo, uṇhodakamapucchisuṃ; Tejodhātumadhiṭṭhāya, khippaṃ santāpayiṃ jalaṃ. ‘‘Vimhitā tā jinavaraṃ, etamatthamasāvayuṃ; Taṃ sutvā mudito nātho, imaṃ gāthaṃ abhāsatha. ‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, kusīto hīnavīriyo; Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, vīriyamārabhato daḷhaṃ’. ‘‘Ārādhito mahāvīro, mayā suppaṭipattiyā; Āraddhavīriyānaggaṃ, mamāha sa mahāmuni. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,首那比丘尼这样宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ soṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
首那长老尼譬喻 第六显示巴利原文
Soṇātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
七 跋陀迦毗罗尼长老尼譬喻显示巴利原文
7. Bhaddakāpilānītherīapadānaṃ
“名为莲华上佛的胜者,已至一切法之彼岸;”
“由此上溯十万劫,那位导师出现于世。”
“那时,在汉舍卫城,有一位名叫韦德哈的人;”
那长者富拥多宝,我便是他的妻子。
曾有一次,那位人中太阳,与眷属一同前往;
听闻了佛陀的法,能断除一切苦与怖畏。
导师称扬头陀行者中的上首弟子;
听闻之后,他向那位如来供养了七日。
我以头面礼足之后,祈愿那个地位;
那时,那位人中牛王令大众欢喜。
出于对长者的悲悯,他说出这些偈颂;
“愿你获得所期求的果位,孩子,愿你般涅槃。”
“百千劫后,从乌迦卡族出生;
其姓乔达摩,他将成为世间之师。
他将成为其法之嗣子,真正的法所化生者;
姓迦叶者,将成为导师的弟子。
听闻此已心生欢喜,从那时起,尽形寿对胜者,
以慈心承事,以资具供养导师。
“他光显教法,摧破诸邪见众;”
调伏应调伏者已,他便与弟子一同般涅槃。
当那位世间无上者般涅槃时,为供养导师;
便召集亲友,与他们共同建造。
高达七由旬的宝塔,由宝石砌成,巍峨耸立;
如同炽燃的太阳,又如盛开的娑罗王树。
在那里竖起了七十万根旗杆;
以七种宝石,如芦苇火般闪耀。
「以香油充满,便在那里点燃明灯;
为供养大仙,哀愍一切众生者。」
于六十四瓶的正中,竖起金幢;
以色泽超胜,犹如秋日之轮。
四门之处,宝所成的牌楼庄严辉耀;
竖立着悦目的宝板,以宝所成而光彩映耀。
光芒照耀周遍,花鬘善巧严饰;
旌旗高高飘扬,珍宝宝光闪耀。
彩绘绚烂,作工精美,这宝石所成的塔庙;
光色辉耀,犹如挟带晚霞的日轮。
塔的三重基座,以雌黄填满;
一层用雄黄,一层用眼药。
「他为最上说者,作了如此令人欢喜的供养;
他尽其一生,随力布施僧团。
“与那位长者一道,彼诸福德悉皆共享;”
尽形寿行已,她们一同往生善趣。
于九十一劫前,有位名为毗婆尸的导师;
具足妙相,遍观诸法,出现于世。
那时,在班度马帝,有位婆罗门被尊为善士;
虽以德行而称富,财富上却极为匮乏。
彼时,我亦是他的伴侣——心意相通的婆罗门女;
尔后某时,那位最胜的再生者得遇大牟尼。
坐于众人之中,宣说不死之境;
他听闻法后心生欢喜,便布施了一件衣。
他穿着一件衣回到家,便对我说:
“随喜此广大功德——衣已奉施于佛陀。”
“那时我合掌,心满意足地随喜:
“施主,衣施于最胜的正觉者、施于如来,真是善施。”
安乐满足地,流转于诸有之中;
在美丽的波罗奈城,有一位国王,是大地之主。
那时,我是他的王后,为女众中的最上者;
我因宿昔的恩爱,成为丈夫所深爱的妻子。
当那八位独觉佛为托钵而游化时,
见后欢喜踊跃,布施了极为珍贵的饮食。
再次延请他们之后,又造起了一座众宝所成的殿堂;
由工匠们打制而成的钵,确是那般纯金的钵。
他将他们悉数召集,便向他们行了大布施;
他以欢喜的双手,登上金座。
那个布施,我那时也与迦尸王一同作了;
我再次于波罗奈的迦尸咖村出生。
他出生于殷实、兴盛的居士之家,与诸兄弟相伴,安乐无忧;
我曾是长兄之妻,极为贞顺贤良。
当我那年轻的丈夫见到独觉佛时,
我分予他一份食物,待他到来时,便对他说。
他并不欢喜那份布施,于是我便给了他;
他将锅取来,又把那食物给了他。
那时我丢下食物,对佛陀心生恼怒;
我将那盛满粥的钵,供养了那位如是者。
布施之时、接受之时,乃至烹煮之时、损坏之时;
见到那平静如水的面容,我当下深受震撼。
再次取钵,以妙香洗净;
满怀净信,盛满酥油石蜜,我以此供养。
无论我投生于何处,皆因布施而得容貌端严;
若对佛陀行毁谤,则口出恶臭之故。
再者,当迦叶英雄的塔庙正在兴建之时,
我心怀欢喜,供养了珍贵的金砖。
以四种香料涂抹那块砖,
我从恶臭的过患中得以解脱,一切肢体悉皆圆满。
以七种宝物制成七千只钵,
盛满酥油的容器,以及数千根灯芯。
那时对于那功德,我亦特别有份;
后又生于迦尸国,名为苏弥答,为人称闻。
我曾是他的妻子,安乐、受宠爱、为他所喜爱;
那时,我以厚密的衣物供养了独觉牟尼。
我也曾分有那功德,随喜最上的布施;
又一次,他生于迦尸国,出身拘利族。
三个月间尽心供养后,我又布施了三衣;
那时我是他的妻子,常随福业之道而行。
从那里命终后,我成为国王,名为难陀,具大名声;
那时,我也是他的王后,一切欲乐悉皆圆满。
那时,我成为国王,名梵授,为大地之主;
对那莲华城的王子们,即当时的诸辟支牟尼,
尽此一生,我侍奉了五百少五之众;
住于王苑之中,我供养了已入般涅槃者。
造立塔庙之后,我们二人便出家;
修习了无量之后,我们往生梵天界。
从彼处命终,生在大渡口,名为善生·毕钵喇亚那;
母亲名为须摩那天,父亲是憍尸族的婆罗门。
我于末地国,萨咖喇最胜城中;
我为咖毕喇婆罗门之女,母亲名为须吉玛帝。
父亲以纯金圆盘,造作了我;
他施与坚固的迦叶——离欲者,
一日,具足悲悯者前往察看工作情况;
见到众生被乌鸦等啄食,他心生悚惧。
我住于俗家时,曾见芝麻在晒场上曝晒;
虫儿正被乌鸦啄食,当时心便生起了悚惧。
那时,那位智者便离家修道,而我也追随他出家了;
我曾作为游方者,度过了五年。
当乔达弥——胜者的养母——出家时;
我便去到他那里,蒙佛陀教诫。
为时不久,我便证得阿拉汉果;
善哉!吉祥迦叶的善友之德。
佛陀的真子与法嗣——迦叶,善入禅定,
他了知宿住,观见天界与恶趣。
亦达至生之灭尽,牟尼圆满诸神通;
以此三明,婆罗门即为三明者。
“跋陀迦毗罗尼,你亦如是,已证三明,摧破死魔;”
持此最后身,已摧破魔与魔军。
见世间之过患,我二人俱出家;
我们已漏尽、已调伏,已得清凉、已证涅槃。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū ; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhu haṃsavatiyaṃ, videho nāma nāmato ; Seṭṭhī pahūtaratano, tassa jāyā ahosahaṃ. ‘‘Kadāci so narādiccaṃ, upecca saparijjano; Dhammamassosi buddhassa, sabbadukkhabhayappahaṃ . ‘‘Sāvakaṃ dhutavādānaṃ, aggaṃ kittesi nāyako; Sutvā sattāhikaṃ dānaṃ, datvā buddhassa tādino. ‘‘Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Sa hāsayanto parisaṃ, tadā hi narapuṅgavo. ‘‘Seṭṭhino anukampāya, imā gāthā abhāsatha; ‘Lacchase patthitaṃ ṭhānaṃ, nibbuto hohi puttaka. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricari, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, so madditvā kutitthiye; Veneyyaṃ vinayitvā ca, nibbuto so sasāvako. ‘‘Nibbute tamhi lokagge, pūjanatthāya satthuno; Ñātimitte samānetvā, saha tehi akārayi. ‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, ubbiddhaṃ ratanāmayaṃ; Jalantaṃ sataraṃsiṃva, sālarājaṃva phullitaṃ. ‘‘Sattasatasahassāni, pātiyo tattha kārayi; Naḷaggī viya jotantī , rataneheva sattahi. ‘‘Gandhatelena pūretvā, dīpānujjalayī tahiṃ; Pūjanatthāya mahesissa, sabbabhūtānukampino. ‘‘Sattasatasahassāni, puṇṇakumbhāni kārayi; Rataneheva puṇṇāni, pūjanatthāya mahesino. ‘‘Majjhe aṭṭhaṭṭhakumbhīnaṃ, ussitā kañcanagghiyo; Atirocanti vaṇṇena, saradeva divākaro. ‘‘Catudvāresu sobhanti, toraṇā ratanāmayā; Ussitā phalakā rammā, sobhanti ratanāmayā. ‘‘Virocanti parikkhittā , avaṭaṃsā sunimmitā; Ussitāni paṭākāni, ratanāni virocare. ‘‘Surattaṃ sukataṃ cittaṃ, cetiyaṃ ratanāmayaṃ; Atirocati vaṇṇena, sasañjhova divākaro. ‘‘Thūpassa vediyo tisso, haritālena pūrayi; Ekaṃ manosilāyekaṃ, añjanena ca ekikaṃ. ‘‘Pūjaṃ etādisaṃ rammaṃ, kāretvā varavādino; Adāsi dānaṃ saṅghassa, yāvajīvaṃ yathābalaṃ. ‘‘Sahāva seṭṭhinā tena, tāni puññāni sabbaso; Yāvajīvaṃ karitvāna, sahāva sugatiṃ gatā. ‘‘Sampattiyonubhotvāna, devatte atha mānuse; Chāyā viya sarīrena, saha teneva saṃsariṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. ‘‘Tadāyaṃ bandhumatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato; Aḍḍho santo guṇenāpi , dhanena ca suduggato. ‘‘Tadāpi tassāhaṃ āsiṃ, brāhmaṇī samacetasā; Kadāci so dijavaro, saṅgamesi mahāmuniṃ. ‘‘Nisinnaṃ janakāyamhi, desentaṃ amataṃ padaṃ; Sutvā dhammaṃ pamudito, adāsi ekasāṭakaṃ. ‘‘Gharamekena vatthena, gantvānetaṃ sa mabravi ; ‘Anumoda mahāpuññaṃ , dinnaṃ buddhassa sāṭakaṃ’. ‘‘Tadāhaṃ añjaliṃ katvā, anumodiṃ supīṇitā ; ‘Sudinno sāṭako sāmi, buddhaseṭṭhassa tādino’. ‘‘Sukhito sajjito hutvā, saṃsaranto bhavābhave; Bārāṇasipure ramme, rājā āsi mahīpati. ‘‘Tadā tassa mahesīhaṃ, itthigumbassa uttamā; Tassāti dayitā āsiṃ, pubbasnehena bhattuno . ‘‘Piṇḍāya vicarante te , aṭṭha paccekanāyake; Disvā pamudito hutvā, datvā piṇḍaṃ mahārahaṃ. ‘‘Puno nimantayitvāna, katvā ratanamaṇḍapaṃ; Kammārehi kataṃ pattaṃ , sovaṇṇaṃ vata tattakaṃ. ‘‘Samānetvāna te sabbe, tesaṃ dānamadāsi so; Soṇṇāsane paviṭṭhānaṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Tampi dānaṃ sahādāsiṃ, kāsirājenahaṃ tadā; Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, jātā kāsikagāmake. ‘‘Kuṭumbikakule phīte, sukhito so sabhātuko; Jeṭṭhassa bhātuno jāyā, ahosiṃ supatibbatā. ‘‘Paccekabuddhaṃ disvāna, kaniyassa mama bhattuno ; Bhāgannaṃ tassa datvāna, āgate tamhi pāvadiṃ. ‘‘Nābhinandittha so dānaṃ, tato tassa adāsahaṃ; Ukhā āniya taṃ annaṃ, puno tasseva so adā. ‘‘Tadannaṃ chaḍḍayitvāna, duṭṭhā buddhassahaṃ tadā; Pattaṃ kalalapuṇṇaṃ taṃ, adāsiṃ tassa tādino. ‘‘Dāne ca gahaṇe ceva, apace padusepi ca; Samacittamukhaṃ disvā, tadāhaṃ saṃvijiṃ bhusaṃ. ‘‘Puno pattaṃ gahetvāna, sodhayitvā sugandhinā; Pasannacittā pūretvā, saghataṃ sakkaraṃ adaṃ. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, surūpā homi dānato; Buddhassa apakārena, duggandhā vadanena ca. ‘‘Puna kassapavīrassa, nidhāyantamhi cetiye; Sovaṇṇaṃ iṭṭhakaṃ varaṃ, adāsiṃ muditā ahaṃ. ‘‘Catujjātena gandhena, nicayitvā tamiṭṭhakaṃ; Muttā duggandhadosamhā, sabbaṅgasusamāgatā. ‘‘Sattapātisahassāni, rataneheva sattahi; Kāretvā ghatapūrāni, vaṭṭīni ca sahassaso. ‘‘Pakkhipitvā padīpetvā, ṭhapayiṃ sattapantiyo; Pūjanatthaṃ lokanāthassa, vippasannena cetasā. ‘‘Tadāpi tamhi puññamhi, bhāginīyi visesato; Puna kāsīsu sañjāto, sumittā iti vissuto. ‘‘Tassāhaṃ bhariyā āsiṃ, sukhitā sajjitā piyā; Tadā paccekamunino, adāsiṃ ghanaveṭhanaṃ. ‘‘Tassāpi bhāginī āsiṃ, moditvā dānamuttamaṃ; Punāpi kāsiraṭṭhamhi, jāto koliyajātiyā. ‘‘Tadā koliyaputtānaṃ, satehi saha pañcahi; Pañcapaccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahi. ‘‘Temāsaṃ tappayitvāna , adāsi ca ticīvare ; Jāyā tassa tadā āsiṃ, puññakammapathānugā. ‘‘Tato cuto ahu rājā, nando nāma mahāyaso; Tassāpi mahesī āsiṃ, sabbakāmasamiddhinī. ‘‘Tadā rājā bhavitvāna, brahmadatto mahīpati; Padumavatīputtānaṃ, paccekamuninaṃ tadā. ‘‘Satāni pañcanūnāni, yāvajīvaṃ upaṭṭhahiṃ; Rājuyyāne nivāsetvā, nibbutāni ca pūjayiṃ. ‘‘Cetiyāni ca kāretvā, pabbajitvā ubho mayaṃ; Bhāvetvā appamaññāyo, brahmalokaṃ agamhase. ‘‘Tato cuto mahātitthe, sujāto pipphalāyano; Mātā sumanadevīti, kosigotto dijo pitā. ‘‘Ahaṃ madde janapade, sākalāya puruttame; Kappilassa dijassāsiṃ, dhītā mātā sucīmati. ‘‘Ghanakañcanabimbena, nimminitvāna maṃ pitā; Adā kassapadhīrassa, kāmehi vajjitassamaṃ. ‘‘Kadāci so kāruṇiko, gantvā kammantapekkhako; Kākādikehi khajjante, pāṇe disvāna saṃviji. ‘‘Gharevāhaṃ tile jāte, disvānātapatāpane; Kimi kākehi khajjante, saṃvegamalabhiṃ tadā. ‘‘Tadā so pabbajī dhīro, ahaṃ tamanupabbajiṃ; Pañcavassāni nivasiṃ, paribbājavate ahaṃ. ‘‘Yadā pabbajitā āsi, gotamī jinaposikā; Tadāhaṃ tamupagantvā, buddhena anusāsitā. ‘‘Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ; Aho kalyāṇamittattaṃ, kassapassa sirīmato. ‘‘Suto buddhassa dāyādo, kassapo susamāhito; Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati. ‘‘Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni; Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo. ‘‘Tatheva bhaddakāpilānī , tevijjā maccuhāyinī; Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jitvā māraṃ savāhanaṃ. ‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ubho pabbajitā mayaṃ; Tyamha khīṇāsavā dantā, sītibhūtāmha nibbutā. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,跋陀迦毗罗尼比丘尼确实宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ bhaddakāpilānī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
第七 跋陀迦毗罗尼长老尼譬喻显示巴利原文
Bhaddakāpilānītheriyāpadānaṃ sattamaṃ.
第八 耶输陀罗长老尼譬喻显示巴利原文
8. Yasodharātherīapadānaṃ
一时,在美丽而繁荣的王舍城,
在那殊胜的山窟中,人中之主正安住。
就在那座城中,在那可爱的比丘尼住处;
耶输陀罗比丘尼心生如是思惟。
「净饭大王、果德弥与波阇波提;
声名卓著的大长老众,具大神力的长老尼众。
「他们都已证入寂静,恰如无漏的灯焰;
世间之主尚住世时,我亦将走向寂静之境。
思惟‘我将去’后,观察着自己的寿命;
她见到寿行,即于当日灭尽。
她手持钵与衣,离开自己的住处;
她为千位比丘尼所围绕。
她具大神通、大智慧,往诣正自觉者;
礼敬正自觉者已,向导师的轮相恭敬行礼;
在一旁坐下,说了这番话:
'我已七十八岁,最后的年岁正在流逝;
我已抵达帕婆罗,大牟尼,特来告知于您。
我的寿命已然成熟,生命所剩短少;
我将舍离你们而去,我已为自己作好了皈依处。
在这最后时刻,死亡已至;
就在今日之夜,大雄者,我将证入寂灭。
大牟尼,已无生、老、病、死;
我将去往不老不死之城,那无为之境。
凡称为‘会众’者,都亲近导师;
我未识此是冒犯,恳请牟尼当面宽恕。
既已流转于轮回,若我于你有所过失;
我向大雄陈白,请宽恕我的过失。」
听她说罢,牟尼主如是说:
对于正向涅槃而去的你,我还有什么可说的呢?
请为我教法的奉行者们示现神通,
并断除一切大众心中所有的疑惑。
听闻牟尼之语,比丘尼耶输陀罗;
礼敬那位牟尼王后,如此说道。
「勇士,我是耶输陀罗,你居家时的夫主;
生于释迦族,现此女身。
十九万六千名女子,
勇士,我在家时,是她们所有人的首领与主人。
色相、行仪与功德具足,青春常驻,言语和悦;
她们全都敬重于我,犹如世人恭敬天神。
以十万少女为首,居于释迦子的宫殿,
共同领受苦乐,犹如诸天在欢喜园中。
「超越欲界后,安住于色界;
色身无有能比者,唯除世间导师。
礼敬正自觉者后,他向导师示现神通;
示现种种不同形相,亦显示大神通。
身体犹如轮围山,头部是北俱卢洲;
双翼为二洲,身体为赡部洲。
右侧之湖为尾羽,种种枝条为羽毛;
月亮与太阳为眼,须弥山为顶髻。
以轮围山为喙,以阎浮树连根,
种子母前来顶礼,世间导师。
具象色与马色,如同山与海,
示现了月亮、太阳、须弥山与帝释天的妙色。
示现梵天身相,宣说空性法;
我是耶输陀罗,大雄啊,我礼敬具眼者之足。
于义、法、语、辩与
大雄,我的智慧,已在你面前生起。
过去世间诸导师的集会,已为你指示;
大牟尼,我为您积聚了许多功德。
我所圆满的业是善的,湖中的牟尼;
大雄,为了您,我积集了福德。
避开不当之处,制止不应之行;
为了你,大雄,我已舍弃生命。
「无量百千万亿次,你为利益而施予我;
我不曾为此忧恼,大牟尼,全是为了你。
你为食物故,曾施我千亿财宝;
我于彼处心无忧,大牟尼,那都是为了你。
我舍弃了千亿条生命;
他们将成就离畏的解脱,我献出我的生命。
身上的饰物,以及种种不同的众多衣服;
我不以女子的装束隐藏自己,大牟尼,全是为了您。
舍财富、谷物,及村落、城镇;
田地、子女,大牟尼皆已舍弃。
象、马、牛,以及女奴、侍女,
大雄啊,为了您,我已舍弃了无量。
“您对我所许诺的,我都将布施给乞求者;
当我作这最上布施时,心中不见一丝忧悔。”
种种众多之苦,于轮回中亦是多种多样;
大雄者,为了你,已历无数;
我随喜得安乐者,不因诸苦而忧恼;
大牟尼,为了您,我于一切处都住于平等。
以随顺之道成就正觉者,他所证悟的法;
经历乐与苦后,大牟尼证得菩提。
梵天主与正自觉者、乔达摩世间导师;
其余诸世间怙主,我曾与他们多次相会。
大牟尼,为了你,我积集了许多功德资粮;
在你寻访佛陀教法之时,我便是你的侍者。
‘于十万劫又四阿僧祇劫中,
燃灯大雄、世间导师,出现于世。
于边地国土,迎请如来;
以喜悦之心,清扫他前来的道路。
那时,我是婆罗门家族出身的少女;
名为苏弥答,我前往集会之处。
为供养导师,手持八朵青莲;
在人群当中,我见到了那位被围绕的仙人。
那长久追随、深所爱念者,那已超越、令人心悦者;
那时,我见到之后心想:‘我的生命有了果报。’
「那时,我见到那位仙人的精进有了果报;
「由于过去的业,我的心对正自觉者也生起了净信。」
对于心意崇高的仙者,我愈发地生起了净信;
我寻不见其余可供布施之物,仙人,我将这些花朵供养于您。
仙人,愿这五把花归于你,三把归于我;
仙人,愿它们与彼同等,为你的觉悟故。
显示巴利原文 Ekasmiṃ samaye ramme, iddhe rājagahe pure; Pabbhāramhi varekamhi, vasante naranāyake. Vasantiyā tamhi nagare, ramme bhikkhunupassaye; Yasodharābhikkhuniyā, evaṃ āsi vitakkitaṃ. ‘‘Suddhodano mahārājā, gotamī ca pajāpatī; Abhiññātā mahātherā, theriyo ca mahiddhikā. ‘‘Santiṃ gatāva āsuṃ te, dīpaccīva nirāsavā; Lokanāthe dharanteva, ahampi ca sivaṃ padaṃ. ‘‘Gamissāmīti cintetvā, passantī āyumattano; Passitvā āyusaṅkhāraṃ, tadaheva khayaṃ gataṃ. ‘‘Pattacīvaramādāya, nikkhamitvā sakassamā; Purakkhatā bhikkhunībhi, satehi sahassehi sā . ‘‘Mahiddhikā mahāpaññā, sambuddhaṃ upasaṅkami; Sambuddhaṃ abhivādetvā, satthuno cakkalakkhaṇe; Nisinnā ekamantamhi, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Aṭṭhasattativassāhaṃ, pacchimo vattate vayo ; Pabbhāramhi anuppattā, ārocemi mahāmuni. ‘‘‘Paripakko vayo mayhaṃ, parittaṃ mama jīvitaṃ; Pahāya vo gamissāmi, kataṃ me saraṇamattano. ‘‘‘Vayamhi pacchime kāle, maraṇaṃ uparuddhati; Ajjarattiṃ mahāvīra, pāpuṇissāmi nibbutiṃ. ‘‘‘Natthi jāti jarā byādhi, maraṇañca mahāmune; Ajarāmaraṇaṃ puraṃ, gamissāmi asaṅkhataṃ. ‘‘‘Yāvatā parisā nāma, samupāsanti satthuno; Aparādhamajānantī , khamantaṃ sammukhā mune. ‘‘‘Saṃsaritvā ca saṃsāre, khalitañce mamaṃ tayi; Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu me’. ‘‘Sutvāna vacanaṃ tassā, munindo idamabravi; ‘Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā. ‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike; Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindassu yāvatā’. ‘‘Sutvā taṃ munino vācaṃ, bhikkhunī sā yasodharā; Vanditvā munirājaṃ taṃ, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Yasodharā ahaṃ vīra, agāre te pajāpati; Sākiyamhi kule jātā, itthiaṅge patiṭṭhitā. ‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari; Agāre te ahaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā. ‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā , yobbanaṭṭhā piyaṃvadā; Sabbā maṃ apacāyanti, devatā viya mānusā. ‘‘‘Kaññāsatasahassapamukhā, sakyaputtanivesane; Samānasukhadukkhatā, devatā viya nandane. ‘‘‘Kāmadhātumatikkamma , saṇṭhitā rūpadhātuyā; Rūpena sadisā natthi, ṭhapetvā lokanāyakaṃ. ‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassesi satthuno; Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayī . ‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru; Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato. ‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā; Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ. ‘‘‘Cakkavālagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ; Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ. ‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā; Candimaṃ sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayi. ‘‘‘Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma; Sahassalokadhātūnaṃ, phullapadmena chādayi. ‘‘‘Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desesi suññataṃ; Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mayhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ; Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune; Tuyhatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā. ‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayitvā anācaraṃ; Tuyhatthāya mahāvīra, sañcattaṃ jīvitaṃ mayā. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni , bhariyatthāyadāsi maṃ; Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi maṃ; Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi maṃ; Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, jīvitāni pariccajiṃ; Bhayamokkhaṃ karissanti, dadāmi mama jīvitaṃ. ‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū; Itthimaṇḍe na gūhāmi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ , gāmāni nigamāni ca; Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmuni. ‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā; Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattā asaṅkhiyā. ‘‘‘Yaṃ mayhaṃ paṭimantesi , dānaṃ dassāmi yācake; Vimanaṃ me na passāmi, dadato dānamuttamaṃ. ‘‘‘Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe; Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Sukhappattānumodāmi, na ca dukkhesu dummanā; Sabbattha tulitā homi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Anumaggena sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari; Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmuni. ‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ; Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te bahuṃ mayā. ‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni; Gavesato buddhadhamme, ahaṃ te paricārikā. ‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako. ‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ; Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā. ‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo; Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino. ‘‘‘Tena kālenahaṃ āsiṃ, kaññā brāhmaṇasambhavā; Sumittānāma nāmena, upagacchiṃ samāgamaṃ. ‘‘‘Aṭṭha uppalahatthāni, pūjanatthāya satthuno; Ādāya janasaṃmajjhe, addasaṃ isi muggataṃ. ‘‘‘Cirānugataṃ dayitaṃ , atikkantaṃ manoharaṃ; Disvā tadā amaññissaṃ, saphalaṃ jīvitaṃ mama. ‘‘‘Parakkamaṃ taṃ saphalaṃ, addasaṃ isino tadā; Pubbakammena sambuddhe, cittañcāpi pasīdi me. ‘‘‘Bhiyyo cittaṃ pasādesiṃ, ise uggatamānase; Deyyaṃ aññaṃ na passāmi, demi pupphāni te isi. ‘‘‘Pañcahatthā tava hontu, tayo hontu mamaṃ ise; Tena saddhiṃ samā hontu, bodhatthāya tavaṃ ise’.
第四诵品显示巴利原文
Catutthaṃ bhāṇavāraṃ.
仙人手持诸花,前去那大名声者之前;
在众人的集会中,为求觉悟而行供养,大仙人。
于众人之中见已,燃灯大牟尼;
大雄便为心意清净的仙人授记。
于此无量劫前,燃灯大牟尼;
大牟尼授记了我的业与正直之性。
大仙人,她将以业成为你的可爱之人,为你的利益而住。
她容貌善美、品性可爱,令人悦意,又善说柔和之语;
她将具足神通,成为他法上的继承者而安住。
怜愍于你,她将圆满诸波罗蜜;
如狮子破樊笼而出,我必将证得菩提。
于不可计量的往昔劫前,佛陀为我授记;
我随喜那授记之言,便如是行持。
于那善所作之业,我即在此心生净信;
经历无量天界与人间的胎生。
我于诸天与人中,遍受苦乐;
在最后有到来时,我生于释迦族。
我容貌端丽,财富丰足,名声与戒德兼具;以此
我肢节圆满,于诸族姓中备受尊敬。
利得、称誉与恭敬,这些世间法的会合;
心中无有苦恼,我安然无所畏惧。
那时,在王宫之内,世尊曾说过此语;
勇士啊,于刹帝利众前,你指示了利益。
能带来利益的女人,与在快乐和痛苦中相伴的女人;
解说利益的女人,与悲愍女人的女人。
五亿百位佛陀,及九亿百位;
对于这些天中之天,我行了大布施。
法王,请听我所做的大功德;
有十一俱胝又百位佛陀,还有十二俱胝位佛陀。
我向这些天中之天,行了广大布施;
我有大威德,法王啊,请听我说。
「对二百亿、又三百亿诸佛,
对诸天中天之圣者,我广行了大布施。
「我所做的殊胜供养,法王,请您听我说;
四百亿,与五百亿。
“我对此诸天中之天,行了广大布施;
我成就了大功德,法王,请听我说。”
六千俱胝诸佛,七千俱胝之佛;
对于这些天中之天,我行了大布施。
我有广大愿行,法王请听我说:
八十百俱胝诸佛,九十百俱胝亦如是。
我向诸天中之天,行大布施;
我具大威力,法王请听我。
有俱胝百千数的世间最上导师,
我向这些诸天中的天人行了大布施。
“法王,请听我说:我曾立下宏大的誓愿;
“九亿千位,其他的世间导师。”
我对这些天中之天,行了大布施;
“法王,请听我言,我有大威德。”
我对这些天中之天,行了大布施;
“我有宏大的因缘,法王,请您听我说。”
离欲的独觉佛,有八十八俱胝之众;
我有宏大的因缘,法王,请您听我说。
诸漏尽、离尘垢,不可称量的佛弟子;
我有大功德,法王请听我说;
如此于法善行、常恒行法者;
行法者得安乐,在此世与他世。
厌离轮回之后,我出家而为无家者;
与千位眷属一同,无所系著而出家。
弃舍居家之后,我出家而为无家者;
半月未满,即证四谛。
衣、饮食、资具、坐卧处,
众人前来供养,如大海之波浪。
我的到来确实是善来……(中略)……世尊的教诫已作。
如是诸苦种种,成就亦复种种;
已达清净境界,我获一切成就。
为求福德,她将自己供奉于大仙;
善友具足,涅槃足处即是无为。
过去已尽,现在与未来,
我的一切业已灭尽,我礼敬具眼者之足。
显示巴利原文 ‘‘Isi gahetvā pupphāni, āgacchantaṃ mahāyasaṃ; Pūjesi janasaṃmajjhe, bodhatthāya mahāisi. ‘‘Passitvā janasaṃmajjhe, dīpaṅkaro mahāmuni; Viyākāsi mahāvīro, isi muggatamānasaṃ. ‘‘Aparimeyye ito kappe, dīpaṅkaro mahāmuni; Mama kammaṃ viyākāsi, ujubhāvaṃ mahāmuni. ‘‘‘Samacittā samakammā, samakārī bhavissati; Piyā hessati kammena, tuyhatthāya mahāisi . ‘‘‘Sudassanā supiyā ca, manāpā piyavādinī; Tassa dhammesu dāyādā, viharissati iddhikā. ‘‘‘Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṃ, anurakkhati sāmino; Evaṃ kusaladhammānaṃ, anurakkhissate ayaṃ. ‘‘‘Tassa te anukampantī, pūrayissati pāramī; Sīhova pañjaraṃ bhetvā , pāpuṇissati bodhiyaṃ’. ‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ maṃ buddho viyākarī; Taṃ vācaṃ anumodentī, evaṃkārī bhaviṃ ahaṃ. ‘‘Tassa kammassa sukatassa, tattha cittaṃ pasādayiṃ; Devamanussakaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ. ‘‘Sukhadukkhenubhotvāhaṃ, devesu mānusesu ca; Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule. ‘‘Rūpavatī bhogavatī, yasasīlavatī tato; Sabbaṅgasampadā homi, kulesu abhisakkatā. ‘‘Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ; Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāmi akutobhayā. ‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā; Khattiyānaṃ pure vīra, upakārañca niddisi. ‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe; Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā. ‘‘Pañcakoṭisatā buddhā, navakoṭisatāni ca; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. ‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Ekādasakoṭisatā, buddhā dvādasa koṭiyo . ‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Vīsakoṭisatā buddhā, tiṃsakoṭisatāni ca; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. ‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Cattālīsakoṭisatā, paññāsa koṭisatāni ca. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Saṭṭhikoṭisatā buddhā, sattatikoṭisatāni ca; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. ‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Asītikoṭisatā buddhā, navutikoṭisatāni ca. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Koṭisatasahassāni, honti lokagganāyakā; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. ‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Navakoṭisahassāni, apare lokanāyakā. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Koṭisatasahassāni, pañcāsītimahesinaṃ; Pañcāsītikoṭisatā, sattatiṃsā ca koṭiyo. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Paccekabuddhā vītarāgā , aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Khīṇāsavā vītamalā, asaṅkhiyā buddhasāvakā; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Evaṃ dhamme suciṇṇānaṃ, sadā dhammassa cārinaṃ; Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca. ‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care; Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca. ‘‘‘Nibbinditvāna saṃsāre, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Sahassaparivārena, pabbajitvā akiñcanā. ‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ. ‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti bahū janā, sāgareyeva ūmiyo. ‘‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’. ‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā; Visuddhibhāvaṃ sampattā, labhāmi sabbasampadā. ‘‘Yā dadāti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino; Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ. ‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ; Sabbakammaṃ mamaṃ khīṇaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’’.
如是,耶输陀罗比丘尼在世尊面前宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
耶输陀罗长老尼譬喻·第八显示巴利原文
Yasodharātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 以耶输陀罗为首的一万比丘尼譬喻显示巴利原文
9. Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassaapadānaṃ
于十万劫又四阿僧祇劫之时,
名为燃灯的胜者、世间导师,出现于世。
燃灯佛、大雄、导师,曾作授记:
苏美塔与苏弥答,同甘共苦。
他观见有天人的世间,游行于有天人的世间,
我们前往他们的集会,亲近赞叹。
在未来的集会中,愿你成为我们所有人的主,
我们所有人都将成为你的妻子——可意悦目,言辞和雅。
或其他所作之业,以及人间的受用;
长夜以来,我们所有的一切,皆已供养大牟尼。
多生流转轮回中,我们也曾积集众多福德;
享受自在之后,又轮转于诸有之中。
当抵达最后有时,在释迦子的住处;
我等生自不同家族,貌如天女,具足欲色。
以最上利得而获名声,受一切人恭敬尊重;
常得饮食,我等恒受尊敬。
我们舍弃了家,出家而为无家者;
未满半月,我们全都证得寂静;
获得饮食、衣服与卧具;
一切资具皆悉来集,恒常受人恭敬礼拜。
我们的到来实为善来……(中略)……已行佛陀的教诫。
如是,以耶输陀罗为首的万名比丘尼众,在世尊面前诵出这些偈颂。
显示巴利原文 ‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako. ‘‘Dīpaṅkaro mahāvīro, viyākāsi vināyako; Sumedhañca sumittañca, samānasukhadukkhataṃ. ‘‘Sadevakañca passanto, vicaranto sadevakaṃ; Tesaṃ pakittane amhe, upagamma samāgamaṃ. ‘‘Amhaṃ sabbapati hohi , anāgatasamāgame; Sabbāva tuyhaṃ bhariyā, manāpā piyavādikā. ‘‘Dānaṃ sīlamayaṃ sabbaṃ, bhāvanā ca subhāvitā; Dīgharattañca no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmune. ‘‘Gandhaṃ vilepanaṃ mālaṃ, dīpañca ratanāmayaṃ; Yaṃkiñci patthitaṃ sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni. ‘‘Aññaṃ vāpi kataṃ kammaṃ, paribhogañca mānusaṃ; Dīgharattañhi no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni. ‘‘Anekajātisaṃsāraṃ, bahuṃ puññampi no kataṃ; Issaramanubhotvāna, saṃsaritvā bhavābhave. ‘‘Pacchime bhave sampatte, sakyaputtanivesane; Nānākulūpapannāyo, accharā kāmavaṇṇinī. ‘‘Lābhaggena yasaṃ pattā, pūjitā sabbasakkatā; Lābhiyo annapānānaṃ, sadā sammānitā mayaṃ. ‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, sabbā pattāmha nibbutiṃ. ‘‘Lābhiyo annapānānaṃ, vatthasenāsanāni ca; Upenti paccayā sabbe, sadā sakkatapūjitā. ‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni dasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
耶输陀罗为首一万比丘尼譬喻第九显示巴利原文
Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassāpadānaṃ navamaṃ.
10. 以耶输陀罗为首的一万八千比丘尼譬喻显示巴利原文
10. Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ
一万八千位比丘尼,皆为释迦族所生;
以耶输陀罗为上首,往诣正自觉者。
这一万八千位,皆是大神通者;
礼敬牟尼的双足,各随己力而宣说。
生已尽,老、病与死,大牟尼啊;
无漏、寂静、不死之境,导师,我们前往。
大牟尼,若我等先前有所违失,
既未觉知冒犯,调御者,恳请宽恕我等。
亦请示现神通,我的教诫奉行者;
你们当尽己所能,断除一切大众的疑惑。
「耶输陀罗,大雄,她悦意可爱,见之欢喜;
大雄,家中一切,皆属你的妻子。」
九万六千位女子
勇士啊!在家中,我们是众首,是一切之主。
具足容貌与行仪的功德,安住妙龄,言辞温雅;
一切人恭敬我们,犹如天人恭敬世人。
一万八千位女子,皆是沙基亚族出身;
耶输陀罗等千女,当时为上首、为主宰。
超越欲界,安住色界;
大牟尼!于容色,千女无有相似者。
礼敬正自觉者后,他们便向导师显现神变;
示现种种不同形相,并展现大神变。
「其身如轮围世界,头朝北俱卢洲;
两翼为两洲,赡部洲为其身体。」
南方之湖为尾羽,种种枝干为羽毛;
月亮与太阳为双目,须弥山为其顶髻。
轮围山为其喙,阎浮树连同其根;
带着种子前来,礼敬世间导师。
我们现出了象的身相,也现出了山与大海;
现出了月、日与须弥,以及帝释天的身相。
「耶输陀罗,英勇的具眼者,我等敬礼您的双足;
人中导师,我等依您常久以来的威德而得成就。
「于诸神通及天耳界,我等皆得自在;
大牟尼,于他心智,我们已得自在。
我们了知宿住,天眼已得清净;
诸漏已尽,不再有后有。
牟尼,我们在湖中所作的善业,
大雄,我们为您积集的福德。
凡不当为处,我们已断除;我们制止了恶行,
大雄啊,为了您,我们献出了生命;
为妻之故,我们曾施与千百万亿婢女;
于彼处,我等不生忧恼,大牟尼,皆因您故。
为作利益,我们施与了无量百千婢女;
于彼处,我等不生忧恼,大牟尼,皆因您故。
为得饮食,我们施与了无量百千婢女;
于彼处,我等不生忧恼,大牟尼,皆因您故。
我们舍弃了无量百千生命;
我们将作无畏的解脱,已把生命舍离。
身上所佩戴的种种装饰、各式各样的衣服,
大牟尼,为了您,我们不隐瞒女人的用品。
舍离财富与谷物,舍离村落与城镇,
大牟尼啊,田地、儿子与女儿,悉皆舍离,
象、马、牛,以及婢女、侍从,
大雄啊,为了您,我已舍弃无数。
您曾劝诫我们:‘我们将布施给乞求者’,
我们不见那行无上布施者有一丝忧恼。
轮回之中,有种种众多之苦,品类纷繁;
大雄者,为了你,所经历的已不可胜数。
得乐时我们随喜,在诸苦中亦不忧恼;
大牟尼,我们在一切处都平等无别,这是为了您。
正自觉者以随顺之道,导出了这法;
大牟尼,经历了乐与苦,您证得了菩提。
梵天与诸天、正自觉者乔达摩——世间导师;
我们与其他世间怙主的聚会,为数众多。
大牟尼啊!我们为你广积功行,
当您寻求佛法之时,我们是您的侍者。
「在十万劫与四阿僧祇劫之前,
大雄燃灯佛,世间导师出现于世。
在边远的地域,迎请了如来;
他们满怀欣喜,清扫他前来的道路。
那时,有一位名为善慧的婆罗门;
他为未来的一切知者,铺设了道路。
那时,我等皆是婆罗门所生,
我们采来陆上与水中之花,携至集会之中。
“那时,那位具大名声的佛陀——燃灯佛,”
“大雄为心意最上的仙人授记。”
“大地震动、轰然作响,与诸天一同摇撼,”
在宣说那位心意已达至高的仙人之业时。
“天女与世人,以及我们及诸天,
以种种应供之物供养后,发愿祈求。”
名为光明灯的佛陀,已为他们记说;
今日有所期求者,他们将得当面亲见;
于无量大劫以前,佛陀为我们记说;
随喜彼言,我等如是行作。
在天与人中历经苦乐,
值遇最后有时,我们生于释迦族。
愿我们容色端严、财富丰饶,继而具足名声、具足戒德;
我们诸根完具,在诸家族中备受尊敬。
我们得到利养、称誉与恭敬,这是世间法的聚集;
心中无有苦恼,我们安住于无所畏惧。
世尊那时在王宫中确曾这样说过;
勇士啊!在刹帝利大众前,他指出了利益;
那能作饶益的女人,与那在乐中苦中皆相伴的女人;
开示利益的女人,与心怀悲悯的女人。
应修习善法,不应行于恶法;
行法者于此世与他世,安乐而住。
我们舍弃家宅,出家而为无家者;
半月未满,我们便触证了四圣谛。
衣服、钵食、资具及坐卧处,
众人前来供养我们,犹如大海的波浪。
我们的烦恼已烧尽,一切有已被根除;
犹如龙象断除束缚,我们安住于无漏。
我们来到佛陀面前,确实是善来;
三明已证,佛陀的教诫已成就。
四无碍解,以及八解脱;
六神通已实证,佛陀的教法已成就。
如此,种种之苦,与种种成就;
已证清净之境,我们获得一切成就。
那些为自身福德而布施给大仙的人,
成就善友相伴,即达无为的涅槃之境。
过去已尽,现在与未来,
我们一切业已尽,具眼者,我们礼敬您的双足。
如此,以耶输陀罗为首的整整一万八千位比丘尼,在世尊面前诵出了这些偈颂。
显示巴利原文 ‘‘Aṭṭhārasasahassāni , bhikkhunī sakyasambhavā; Yasodharāpamukhāni, sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ. ‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā honti mahiddhikā; Vandantī munino pāde, ārocenti yathābalaṃ. ‘‘‘Jāti khīṇā jarā byādhi, maraṇañca mahāmuni; Anāsavaṃ padaṃ santaṃ, amataṃ yāma nāyaka. ‘‘‘Khalitañce pure atthi, sabbāsampi mahāmuni; Aparādhamajānantī, khama amhaṃ vināyaka. ‘‘‘Iddhiñcāpi nidassetha, mama sāsanakārikā; Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindatha yāvatā. ‘‘‘Yasodharā mahāvīra, manāpā piyadassanā; Sabbā tuyhaṃ mahāvīra, agārasmiṃ pajāpati. ‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari; Agāre te mayaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā. ‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā, yobbanaṭṭhā piyaṃvadā; Sabbā no apacāyanti, devatā viya mānusā. ‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā sākiyasambhavā; Yasodharāsahassāni, pāmokkhā issarā tadā. ‘‘‘Kāmadhātumatikkamma , saṇṭhitā rūpadhātuyā; Rūpena sadisā natthi, sahassānaṃ mahāmuni. ‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassaṃsu satthuno; Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayuṃ. ‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru; Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato. ‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā; Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ. ‘‘‘Cakkavāḷagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ; Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ. ‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā; Candañca sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayuṃ. ‘‘‘Yasodharā mayaṃ vīra, pāde vandāma cakkhuma; Tava cirapabhāvena, nipphannā naranāyaka. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ; Adhikārā bahū amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Yaṃ amhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune; Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no. ‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayimha anācaraṃ; Tuyhatthāya mahāvīra, cattāni jīvitāni no . ‘‘‘Nekakoṭisahassāni , bhariyatthāyadāsi no; Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi no; Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi no; Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni , jīvitāni cajimhase ; Bhayamokkhaṃ karissāma, jīvitāni cajimhase. ‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū; Itthibhaṇḍe na gūhāma, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ , gāmāni nigamāni ca; Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmune. ‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā; Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattaṃ asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Yaṃ amhe paṭimantesi, dānaṃ dassāma yācake; Vimanaṃ no na passāma, dadato dānamuttamaṃ. ‘‘‘Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe; Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Sukhappattānumodāma, na ca dukkhesu dummanā; Sabbattha tulitā homa, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Anumaggena sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari; Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmune. ‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ; Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ tehi no bahū. ‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ amhe, tuyhatthāya mahāmune; Gavesato buddhadhamme, mayaṃ te paricārikā. ‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako. ‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ; Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā. ‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo; Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino. ‘‘‘Tena kālena ahumha, sabbā brāhmaṇasambhavā; Thalūdajāni pupphāni, āharimha samāgamaṃ. ‘‘‘Tasmiṃ so samaye buddho, dīpaṅkaro mahāyaso; Viyākāsi mahāvīro, isimuggatamānasaṃ. ‘‘‘Calatī ravatī puthavī, saṅkampati sadevake; Tassa kammaṃ pakittente, isimuggatamānasaṃ. ‘‘‘Devakaññā manussā ca, mayañcāpi sadevakā; Nānāpūjanīyaṃ bhaṇḍaṃ, pūjayitvāna patthayuṃ. ‘‘‘Tesaṃ buddho viyākāsi, jotidīpa sanāmako; Ajja ye patthitā atthi, te bhavissanti sammukhā. ‘‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ no buddho viyākari; Taṃ vācamanumodentā, evaṃkārī ahumha no. ‘‘‘Tassa kammassa sukatassa, tassa cittaṃ pasādayuṃ; Devamānusikaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Sukhadukkhenubhotvāna , devesu mānusesu ca; Pacchime bhave sampatte, jātāmha sākiye kule. ‘‘‘Rūpavatī bhogavatī, yasasīlavatī tato; Sabbaṅgasampadā homa, kulesu abhisakkatā. ‘‘‘Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ; Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāma akutobhayā. ‘‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā; Khattiyānaṃ pure vīra , upakārañca niddisi. ‘‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe; Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā. ‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care; Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca. ‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, catusaccaṃ phusimha no. ‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti bahū amhe, sāgarasseva ūmiyo. ‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ , bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā. ‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’. ‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā; Visuddhabhāvaṃ sampattā, labhāma sabbasampadā. ‘‘Yā dadanti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino; Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ. ‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ; Sabbakammampi no khīṇaṃ, pāde vandāma cakkhuma. ‘‘Nibbānāya vadantīnaṃ, kiṃ vo vakkhāma uttari; Santasaṅkhatadosañhi, pappotha amataṃ padaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni aṭṭhārasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
以耶输陀罗为首的诸比丘尼,其事迹广说一万八千。第十。显示巴利原文
Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ dasamaṃ.
军德拉给西品 第三显示巴利原文
Kuṇḍalakesīvaggo tatiyo.
君荼罗、果德弥,法乐与萨咖喇,
瓦拉难达、首那,咖毕喇尼与耶输陀罗。
显示巴利原文 Kuṇḍalā gotamī ceva, dhammadinnā ca sakulā; Varanandā ca soṇā ca, kāpilānī yasodharā. Dasasahassabhikkhunī, aṭṭhārasasahassakā; Gāthāsatāni cattāri, cha ca sattatimeva ca .
四、刹帝利品显示巴利原文
4. Khattiyāvaggo
以亚沙瓦蒂为首的一万八千位比丘尼之譬喻显示巴利原文
1. Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ
一切有已尽,于诸有中已得解脱;
我们已无任何漏,大牟尼,我们向您禀告。
往昔所积的善业,凡已善加建立者,
大牟尼,为了您的利益,已施与作为受用;
为诸佛、独觉佛及诸声闻所建立之善业。
这业有高下之别,为诸比丘妥善建立;
大牟尼,这高贵家族的事务,已经完成了。
“正是凭着那份善根,业得以圆满成就;”
“超越人间之上,出生于刹帝利家族。”
“无论在生起时、造作时,还是依于生类而同一时;”
“最后一同出生的刹帝利,由家族所生。”
“具足容貌与财富,受利养、恭敬与供养;”
“大雄身处内宫,犹如诸天在欢喜园。”
“我们厌离居家,出家而为无家者;”
短短数日,我们全都证得了寂静。
衣、钵食,及卧坐具等资具;
众人常来供养我们,始终怀着敬重与尊崇。
我们的烦恼已焚尽,一切有已被根除;
犹如龙象挣脱了束缚,我们安住于无漏之中。
如此,以亚沙瓦蒂为首的刹帝利族女比丘尼,共一万八千人,于世尊面前诵出这些偈颂。
显示巴利原文 ‘‘Bhavā sabbe parikkhīṇā, bhavā santi vimocitā; Sabbāsavā ca no natthi, ārocema mahāmune. ‘‘Purimaṃ kusalaṃ kammaṃ , yaṃ kiñci sādhupatthitaṃ; Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘Buddhapaccekabuddhānaṃ, sāvakānañca patthitaṃ ; Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘Uccanīcamayaṃ kammaṃ, bhikkhūnaṃ sādhupatthitaṃ; Uccākulaparikammaṃ, katametaṃ mahāmune . ‘‘Teneva sukkamūlena, coditā kammasampadā; Mānusikamatikkantā, jāyiṃsu khattiye kule. ‘‘Uppatte ca kate kamme, jātiyā vāpi ekato; Pacchime ekato jātā, khattiyā kulasambhavā. ‘‘Rūpavatī bhogavatī, lābhasakkārapūjitā; Antepure mahāvīra, devānaṃ viya nandane. ‘‘Nibbinditvā agāramhā, pabbajimhanagāriyaṃ; Katipāhaṃ upādāya, sabbā pattāmha nibbutiṃ. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti bahū amhe, sadā sakkatapūjitā. ‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ yasavatīpamukhāni khattiyakaññābhikkhuniyo aṭṭhārasasahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
以亚沙瓦蒂为首之一万八千比丘尼譬喻·第一。显示巴利原文
Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. 八万四千比丘尼之譬喻显示巴利原文
2. Caturāsītibhikkhunīsahassaapadānaṃ
「八万四千婆罗门种姓出身者,
手足柔软细滑者,往昔为你所有,大牟尼。」
生于吠舍净族者,天人、龙与紧那罗,
四大洲的众多女子,往昔曾属于你,大牟尼。
有些已出家之人,皆为一切见者;
天人、紧那罗与龙,将于未来亲证。
受用了所有的称誉,成就了一切圆满;
得蒙你的净信,她们将于未来觉悟。
一切皆以定为行境,等至自在已得;
依禅那与法喜,我们将常住。
礼敬牟尼双足已,示现神变;
或示现光明,或示现黑暗。
示现月日、大海与鱼群;
示现须弥山及其周绕,示现巴利恰答迦树。
兜率天、化乐天、大威力他化自在天,
有梵天示现大阿拉汉的经行处;
化作梵天之身色后,宣说空性之法。
作种种神变已,示现神通于导师;
一切示现威力,礼敬导师之足。
我们于神通得自在,于天耳界得自在;
大牟尼,我们已得他心智自在。
我们了知宿住,天眼已得清净;
一切漏已尽,如今不再有后有。
于义、法、言辞、辩才,亦复如是;
大雄啊,我们的智慧在您面前生起。
过去诸世间怙主的集会,已为我们开示;
大牟尼,我们所作的广大功德,都是为了您的缘故。
牟尼啊,请忆念我们所造作的诸善业;
大雄啊,我们所积集的这些福德,皆是为了您。
“十万劫前,有莲华上大牟尼;”
有城名汉沙瓦提,乃正自觉者的家族住处。
「恒河常流经汉沙瓦提的城门;
河水暴涨之际,比丘们无法向前行进。
一日、二日、三日,乃至七日、一月;
乃至满四个月,他们仍无法前行。
「那时,有位结发行者名唤萨塔萨拉,是国中之人;
见诸比丘受阻,便命人在恒河上架设桥梁。
「当时他以十万金钱,在恒河上造起桥梁;
在僧团所在的此岸,他兴建了精舍。
女人与男人,以及或高或下的种姓之家;
他们对那座桥与精舍,作了平等的供养。
我等与众人,以净信之心;
于城邑村落间,为其法的继承者。
清扫道路之后,以芭蕉、满瓶、旗帜;
向导师作香、粉与花鬘的供养。
建成色都维哈拉精舍后,我迎请了导师;
行大布施已,我发愿成就正觉。
莲华上佛大雄,一切有情的救护者;
大牟尼为结发者作了随喜。
“十万劫过后,将有吉祥劫;
遍历一有又一有之后,将证得正觉。”
若有些男女,完成了手工活计;
于未来世,一切都将当面相遇。
以此业的果报,与思愿及誓愿,
她们已生于天界,成为你的侍女。
无量的天界之乐,无量的人间之乐,
我们侍奉你,于生生世世中轮回。
百千劫间,善业成就,
人间的妙乐,与殊胜的天宫,
色、受用、名声,以及称誉与恭敬,
我们恒常成就一切善业。
一切时中,我们皆不见大地,亦未曾跨越;
泥泞不净之地,我们亦不得见,大牟尼。
我们居于家中,一切时皆受恭敬,
他们恒常供奉一切,这源于我们过去的业果。
舍弃居家,出家而为无家者;
我们已度脱轮回之路,离贪而安住。
衣、钵食、床座等资具,
常从各处,以数千供养奉施我等。
我们此番前来,实为善来……(中略)……佛陀的教诫,已经完成。
显示巴利原文 ‘‘Cullāsītisahassāni , brāhmaññakulasambhavā ; Sukhumālahatthapādā, pure tuyhaṃ mahāmune. ‘‘Vessasuddakule jātā, devā nāgā ca kinnarā; Cātuddīpā bahū kaññā, pure tuyhaṃ mahāmune. ‘‘Kāci pabbajitā atthi, sabbadassāvino hū; Devā ca kinnarā nāgā, phusissanti anāgate. ‘‘Anubhotvā yasaṃ sabbaṃ, patvāna sabbasampadā; Tumhaṃ pasādaṃ paṭiladdhā, bujjhissanti anāgate. ‘‘Amhe brāhmaṇadhītā tu, brāhmaññakulasambhavā; Pekkhato no mahāvīra, pāde vandāma cakkhuma. ‘‘Upahatā bhavā sabbe, mūlataṇhā samūhatā; Samucchinnā anusayā, puññasaṅkhāradālitā. ‘‘Samādhigocarā sabbā, samāpattivasī katā; Jhānena dhammaratiyā, viharissāma no sadā. ‘‘Bhavanetti avijjā ca, saṅkhārāpi ca khepitā; Sududdasaṃ padaṃ gantvā, anujānātha nāyaka. ‘‘Upakārā mamaṃ tumhe, dīgharattaṃ katāvino; Catunnaṃ saṃsayaṃ chetvā, sabbā gacchantu nibbutiṃ. ‘‘Vanditvā munino pāde, katvā iddhivikubbanaṃ; Kāci dassenti ālokaṃ, andhakāramathāparā. ‘‘Dassenti candasūriye, sāgarañca samacchakaṃ; Sineruṃ paribhaṇḍañca, dassenti pārichattakaṃ. ‘‘Tāvatiṃsañca bhavanaṃ, yāmaṃ dassenti iddhiyā; Tusitaṃ nimmite deve, vasavattī mahissare. ‘‘Brahmāno kāci dassenti, caṅkamañca mahārahaṃ; Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desenti suññataṃ. ‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, iddhiṃ dassiya satthuno; Dassayiṃsu balaṃ sabbā, pāde vandiṃsu satthuno. ‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ; Adhikāraṃ bahuṃ amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘Yaṃ amhehi kataṃ kammaṃ, kusalaṃ sara taṃ mune; Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no. ‘‘Satasahassito kappe, padumuttaro mahāmuni; Puraṃ haṃsavatī nāma, sambuddhassa kulāsayaṃ. ‘‘Dvārena haṃsavatiyā, gaṅgā sandati sabbadā; Ubbaḷhā nadiyā bhikkhū, gamanaṃ na labhanti te. ‘‘Divasaṃ dve tayo ceva, sattāhaṃ māsikaṃ tato; Catumāsampi sampuṇṇaṃ, gamanaṃ na labhanti te. ‘‘Tadā ahu sattasāro, jaṭilo nāma raṭṭhiko; Oruddhe bhikkhavo disvā, setuṃ gaṅgāya kārayi. ‘‘Tadā satasahassehi, setuṃ gaṅgāya kārayi; Saṅghassa orime tīre, vihārañca akārayi. ‘‘Itthiyo purisā ceva, uccanīcakulāni ca; Tassa setuṃ vihārañca , samabhāgaṃ akaṃsu te. ‘‘Amhe aññe ca mānujā, vippasannena cetasā; Tassa dhammesu dāyādā, nagare janapadesu ca. ‘‘Itthī pumā kumārā ca, bahū ceva kumārikā; Setuno ca vihārassa, vālukā ākiriṃsu te. ‘‘Vīthiṃ sammajjanaṃ katvā, kadalīpuṇṇaghaṭe dhaje; Dhūpaṃ cuṇṇañca mālañca, kāraṃ katvāna satthuno. ‘‘Setuvihāre kāretvā, nimantetvā vināyakaṃ; Mahādānaṃ daditvāna, sambodhiṃ abhipatthayiṃ. ‘‘Padumuttaro mahāvīro, tārako sabbapāṇinaṃ; Anumodanīyaṃkāsi, jaṭilassa mahāmuni . ‘‘‘Satasahassātikkante, kappo hessati bhaddako; Bhavābhavenubhotvāna, pāpuṇissati bodhiyaṃ. ‘‘‘Kāci hatthaparikammaṃ, katāvī naranāriyo; Anāgatamhi addhāne, sabbā hessanti sammukhā’. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Uppannā devabhavanaṃ, tuyhaṃ tā paricārikā. ‘‘Dibbasukhaṃ asaṅkhiyaṃ, mānusañca asaṅkhiyaṃ; Tuyhaṃ te paricārema, saṃsarimha bhavābhave. ‘‘Satasahassito kappe, sukataṃ kammasampadaṃ; Sukhumālī manussānaṃ, atho devapure vare. ‘‘Rūpabhogayase ceva, atho kittiñca sakkataṃ ; Labhāma satataṃ sabbaṃ, sukataṃ kammasampadaṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, jātāmha brāhmaṇe kule; Sukhumālahatthapādā, sakyaputtanivesane. ‘‘Sabbakālampi pathaviṃ, na passāma na laṅkataṃ; Cikkhallabhūmimasuciṃ , na passāma mahāmune. ‘‘Agāraṃ vasante amhe, sakkāraṃ sabbakālikaṃ; Upanenti sadā sabbaṃ, pubbakammaphalena no . ‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajitvānagāriyaṃ; Saṃsārapathanitthiṇṇā, vītarāgā bhavāmase . ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti sadā amhe, sahassāni tato tato. ‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,这八万四千婆罗门女比丘尼在世尊面前,诵说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ caturāsītibrāhmaṇakaññābhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
八万四千比丘尼譬喻第二显示巴利原文
Caturāsītibhikkhunīsahassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. 莲华施者长老尼譬喻显示巴利原文
3. Uppaladāyikātherīapadānaṃ
在阿卢那瓦帝城,有一位名为阿卢那的刹帝利王;
我曾是那位国王的王妃,与他共行治理。
独坐静处,我当时这样思惟:
『我未曾行善,没有可带走之物。』
『大恐怖、酷烈、相貌可怖、极其惨烈;』
我今定当堕入地狱,对此我确信无疑。
我这样转念后,心便生起欢喜,
于是来至王前,说了这番话:
“大王,我们这些女人,无有自主,依怙男子而安住;
“请赐予我一位沙门,刹帝利,我将供养他。”
“那时,国王赐予我一位诸根修习调御的沙门;
接过他的钵,我以最上美食将其盛满。
盛满最上美食,并配以妙香涂膏;
以大布覆盖后,我以欢喜心行布施。
凭借那善作之业,以及思与愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
我成为千位天王的大皇后;
我曾为千位转轮王的大皇后。
广大的地方王国,数量不可称计;
种种各式、为数众多的其他事物,都是那业的果报。
我的容色如优钵罗花,端丽悦目;
具足女人一切端严相,出身高贵,身具光辉。
值最后有,我生于释迦族;
我是净饭王之子身边千名女子中的为首者。
对在家生活生起厌离后,我出家而为无家者;
到了第七夜,我证悟了四圣谛。
我所圆满的善业,牟尼,愿您忆念——
大雄,为了您,我已舍弃众多。
由此回溯三十一劫,那时我所行的布施,
我不曾经历恶趣,这是钵食布施的果报。
“我生于高贵的家族,豪富之家、巨富之家;”
“我不生于其他家族,此是施食之果报。”
流转于诸有之后,由善根所驱动;
“我从未见过心不悦意之事,此是喜悦之果报。”
“于诸神通我得自在,于天耳界我得自在;”
“于他心智我得自在,大牟尼。”
显示巴利原文 ‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma khattiyo; Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ. ‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā; ‘Kusalaṃ me kataṃ natthi, ādāya gamiyaṃ mama. ‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ; Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’. ‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, pahaṃsetvāna mānasaṃ; Rājānaṃ upagantvāna, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Itthī nāma mayaṃ deva, purisānittarā ahu ; Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’. ‘‘Adāsi me tadā rājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ; Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ. ‘‘Pūretvā paramaṃ annaṃ, saha sugandhalepanaṃ; Mahācelena chāditvā, adāsiṃ tuṭṭhamānasā. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Sahassadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Sahassacakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Nānāvidhaṃ bahuṃ aññaṃ, tassa kammaphalaṃ tato. ‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, abhirūpā sudassanā; Itthisabbaṅgasampannā, abhijātā jutindharā. ‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule; Nārīsahassapāmokkhā, suddhodanasutassahaṃ. ‘‘Nibbinditvā agārehaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Sattamīrattisampattā , catusaccamapāpuṇiṃ. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Parimetuṃ na sakkomi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. ‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase muni; Tuyhatthāya mahāvīra, paricattaṃ bahuṃ mayā. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. ‘‘Dve gatiyo pajānāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ucce kule pajāyāmi, mahāsāle mahaddhane; Aññe kule na jāyāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. ‘‘Bhavābhave saṃsaritvā, sukkamūlena coditā; Amanāpaṃ na passāmi, somanassakataṃ phalaṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,莲华色比丘尼在世尊面前宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ uppaladāyikā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
莲华色长老尼譬喻第三显示巴利原文
Uppaladāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.
第四 善生母长老尼譬喻显示巴利原文
4. Siṅgālamātutherīapadānaṃ
有位胜者名莲华上,已抵达一切法之彼岸;
十万劫前,这位导师出现于世间。
那时,我于汉舍卫城,出生在大臣之家;
种种宝珠光明照耀,荣盛丰饶,有大财富。
与父一同前往,被大众所围绕;
得闻佛陀法教,我便出家,成为无家者。
出家之后,以身舍离恶业;
舍离语恶行,清净其活命;
于佛净信,于法亦净信,于僧团深怀敬重;
专心听闻正法,渴仰见佛。
我听闻,那时有一位比丘尼,于信胜解者中最为第一;
为求得彼位,我圆满了三学。
那时,善逝以悲愍之心对我说道:
凡于如来具足不动摇、善安立的信心,
凡具足清净善妙的戒,为圣者所受乐、所称叹。
凡于僧团有净信,及有正直之见;
他们称此人不贫穷,他的生命不空过。
是故,于信与戒、净信与见法,
智者应精勤修习,随念诸佛的教法。
听闻此语我心生欢喜,便问起自己所立的誓愿;
那时,无比、无量的导师便为我授记;
于佛具净信的善女人,你将获得那善愿所成的果报。
从今十万劫后,当有生于沃咖咖族者;
姓为乔达摩,将成为世间的导师。
『他的法嗣,如亲生之子,由法所化,』
“她将成为新嘎喇咖之母,亦为导师的女弟子。”
她闻此语已,心生欢喜,从兹尽形寿于胜者
我以慈心,依种种行道,承事导师。
“以此善业,以思与愿,”
“舍弃人身后,我往生三十三天。”
“而今于最后有,在王舍城这座最胜城中,”
“生于富庶的长者之家,大财积聚,珍宝丰饶。”
“我有个名为新嘎喇咖的儿子,却喜行邪道;”
沉浸于见之密林,热衷礼拜诸方。
那礼拜诸方者,为托钵而入城;
佛陀见他,立于路中教诫说:
当他宣说正法时,欢喜与惊异油然而生;
二三十位男女,当下现证于法;
那时我前往集会,听闻善逝的教说;
证得入流果后,我便出家,成为无家者。
不久,我便渴望见到佛陀;
修习了那随念,我便证得阿拉汉果。
为瞻仰佛陀,我常时前往;
我瞻视那令眼悦喜的色身,从无厌足。
由一切波罗蜜所成,殊胜的吉祥依归处;
我的色身遍满一切妙色,我却不知满足而住。
胜者对我那项功德满意,将我安立于此第一位;
新嘎喇咖的母亲,为信解第一者。
我于诸神通而得自在,於天耳界亦然;
我于他心智而得自在,为大牟尼。
于义、于法、于言辞、于辩才,
大雄啊,我的智慧已在您面前生起。
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ; Nānāratanapajjote, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Pitunā saha gantvāna, mahājanapurakkhatā; Dhammaṃ buddhassa sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ; Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayiṃ. ‘‘Buddhe pasannā dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā; Saddhammassavane yuttā, buddhadassanalālasā . ‘‘Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, assosiṃ bhikkhuniṃ tadā; Taṃ ṭhānaṃ patthayitvāna, tisso sikkhā apūrayiṃ. ‘‘Tato maṃ sugato āha, karuṇānugatāsayo; ‘Yassa saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā; Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ. ‘‘‘Saṅghe pasādo yassatthi, ujubhūtañca dassanaṃ; Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ. ‘‘‘Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ; Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhāna sāsanaṃ’. ‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamuditā, apucchiṃ paṇidhiṃ mama; Tadā anomo amito, byākarittha vināyako; ‘Buddhe pasannā kalyāṇī, lacchase taṃ supatthitaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Siṅgālakassa mātāti, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paṭipattīhi nāyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye. ‘‘Putto siṅgālako nāma, mamāsi vipathe rato; Diṭṭhigahanapakkhando, disāpūjanatapparo. ‘‘Nānādisā namassantaṃ , piṇḍāya nagaraṃ vajaṃ; Taṃ disvā ovadī buddho, magge ṭhatvā vināyako. ‘‘Tassa desayato dhammaṃ, panādo vimhayo ahu; Dvekoṭinaranārīnaṃ, dhammābhisamayo ahu. ‘‘Tadāhaṃ parisaṃ gantvā, sutvā sugatabhāsitaṃ; Sotāpattiphalaṃ pattā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Na cireneva kālena, buddhadassanalālasā; Anussatiṃ taṃ bhāvetvā, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Dassanatthāya buddhassa, sabbadā ca vajāmahaṃ; Atittāyeva passāmi, rūpaṃ nayananandanaṃ. ‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, lakkhīnilayanaṃ varaṃ; Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atittā viharāmahaṃ. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Siṅgālakassa yā mātā, aggā saddhādhimuttikā . ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据传,善生母比丘尼是这样宣说这些偈颂的。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ siṅgālamātā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
善生母长老尼譬喻·第四显示巴利原文
Siṅgālamātutheriyāpadānaṃ catutthaṃ.
苏咖长老尼譬喻·第五显示巴利原文
5. Sukkātherīapadānaṃ
九十一劫前,有导师名为毗婆尸;
他出现于世,容貌端严,遍观一切法。
那时,我生于槃头摩帝城某一家族;
听闻牟尼之法后,我便出家,成为无家者。
多闻持法,具足辩才;
善能种种说法,且奉行胜者之教诫。
那时我说法,利益了众多人;
从彼处死后,我生于兜率天,具足盛名。
三十一劫前,胜者尸弃犹如火焰;
以盛誉光耀世间,作为说法者中的最上与尊胜者出现。
那时,他们也出家,对佛陀的教法通达娴熟;
宣明胜者之语后,又从此处往生三十三天。
于第三十一劫,有位导师名为毗舍婆;
大智者出现于世,那时的我,也是如此。
于此贤劫,咖古桑达为最胜者;
人间之皈依处出现,那时我亦如是。
那时,他也在那位如如者的教法中出家;
他们多闻而持法,照耀了胜者的教法。
就在此劫之中,出现了迦叶牟尼,最上的牟尼;
世间皈依者出现,无有烦恼,已至死亡的终点。
于彼人雄的教法中出家后,
通达正法,善问善答,心无所畏。
具足戒行,心怀惭愧,于三学善巧;
广说正法,尽其一生,大牟尼啊。
以此业之果报,与思及愿;
舍弃人身已,我往诣三十三天。
今此最后有,于王舍胜城;
生于富有的长者之家,集聚了众多珍宝。
当世间导师为千位比丘所围绕,
来到王舍城,为千眼者(帝释天)所赞叹。
已调御者,与已调御的昔日结发行者为伴;已解脱者,与已解脱者为伴。
见了佛陀的威神之力,又听闻功德的积聚,
于佛心生净信之后,我尽己所能供养他。
不久之后,在法授比丘尼的近前,
我离家出家,成为无家者。
当顶上之发被剃除时,我烧尽了一切烦恼;
出家后不久,我便完全领受了世尊的教法。
此后,于大众集会中,我开示正法;
我正说法时,有法现观生起。
了知数千众生,大为惊奇;
那对我极怀净信的夜叉,游行至王舍城。
王舍城的人们为我做了什么?我如同饮了蜜一般欢喜;
他们不亲近善者,也不亲近教导不死之境者。
那是不可抗拒、纯粹而迅捷的(法),
我想,具慧者饮此水,恰如旅人饮雨云之水。
于诸神通我得自在,于天耳界我得自在;
于他心智,大牟尼,我得自在。
我了知宿世住处,天眼已得清净;
一切诸漏已尽,如今不再有再生。
于我,实是善来……(中略)……佛陀的教诫已然奉行。
显示巴利原文 ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. ‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, jātā aññatare kule; Dhammaṃ sutvāna munino, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Bahussutā dhammadharā, paṭibhānavatī tathā; Vicittakathikā cāpi, jinasāsanakārikā. ‘‘Tadā dhammakathaṃ katvā, hitāya janataṃ bahuṃ ; Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī viya sikhī jino; Tapanto yasasā loke , uppajji vadataṃ varo. ‘‘Tadāpi pabbajitvāna, buddhasāsanakovidā; Jotetvā jinavākyāni, tatopi tidivaṃ gatā. ‘‘Ekatiṃseva kappamhi, vessabhū nāma nāyako; Uppajjittha mahāñāṇī, tadāpi ca tathevahaṃ. ‘‘Pabbajitvā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ; Gantvā marupuraṃ rammaṃ, anubhosiṃ mahāsukhaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, kakusandho jinuttamo; Uppajji narasaraṇo , tadāpi ca tathevahaṃ. ‘‘Pabbajitvā munimataṃ, jotayitvā yathāyukaṃ; Tato cutāhaṃ tidivaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, koṇāgamananāyako; Uppajji lokasaraṇo, araṇo amataṅgato . ‘‘Tadāpi pabbajitvāna, sāsane tassa tādino; Bahussutā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, kassapo munimuttamo; Uppajji lokasaraṇo, araṇo maraṇantagū. ‘‘Tassāpi naravīrassa, pabbajitvāna sāsane; Pariyāpuṭasaddhammā, paripucchāvisāradā. ‘‘Susīlā lajjinī ceva, tīsu sikkhāsu kovidā; Bahuṃ dhammakathaṃ katvā, yāvajīvaṃ mahāmune. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye. ‘‘Yadā bhikkhusahassena, parivuto lokanāyako; Upāgami rājagahaṃ, sahassakkhena vaṇṇito. ‘‘‘Danto dantehi saha purāṇajaṭilehi, vippamutto vippamuttehi; Siṅgīnikkhasavaṇṇo, rājagahaṃ pāvisi bhagavā’. ‘‘Disvā buddhānubhāvaṃ taṃ, sutvāva guṇasañcayaṃ; Buddhe cittaṃ pasādetvā, pūjayiṃ taṃ yathābalaṃ. ‘‘Aparena ca kālena, dhammadinnāya santike; Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Kesesu chijjamānesu, kilese jhāpayiṃ ahaṃ; Uggahiṃ sāsanaṃ sabbaṃ, pabbajitvācirenahaṃ. ‘‘Tato dhammamadesesiṃ, mahājanasamāgame; Dhamme desiyamānamhi, dhammābhisamayo ahu. ‘‘Nekapāṇasahassānaṃ, taṃ viditvātivimhito; Abhippasanno me yakkho, bhamitvāna giribbajaṃ. ‘‘Kiṃ me katā rājagahe manussā, madhuṃ pītāva acchare; Ye sukkaṃ na upāsanti, desentiṃ amataṃ padaṃ. ‘‘Tañca appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ; Pivanti maññe sappaññā, valāhakamivaddhagū. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu , paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
相传,苏咖比丘尼如此宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ sukkā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
苏咖长老尼譬喻·第五显示巴利原文
Sukkātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.
第五诵品显示巴利原文
Pañcamaṃ bhāṇavāraṃ.
阿毗卢巴难达长老尼譬喻显示巴利原文
6. Abhirūpanandātherīapadānaṃ
九十一劫前,有一位名为毗婆尸的导师;
具足妙相者出现于世,于一切法而得眼;
那时,我于班度马帝城,在一繁荣昌盛的大族中;
她生来容貌端丽,受人爱敬,为大众所应供养。
我前往亲近大雄者,世间导师毗婆尸;
听闻正法之后,我便皈依人中导师。
我谨持诸戒,于人中无上士般涅槃时;
于舍利塔顶,我供养金伞。
她慷慨布施、戒行具足,尽其一生,从那里死后;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
那时,我以十种特质,超越其余天人;
于色、声、香、味、触,
以寿命、容貌、快乐与名声,
同样,以主权获得之后,我光耀超胜。
如今,在最后一生中,我生于迦毗罗卫城;
她是差摩咖释迦的女儿,以“南达”之名著称。
我具足美貌,示现端庄之相;
当我步入青春年华,便以美貌与容颜为饰。
显示巴利原文 ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā. ‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, iddhe phīte mahākule; Jātā surūpā dayitā, pūjanīyā janassa ca. ‘‘Upagantvā mahāvīraṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ; Dhammaṃ suṇitvā saraṇaṃ, upesiṃ naranāyakaṃ. ‘‘Sīlesu saṃvutā hutvā, nibbute ca naruttame; Dhātuthūpassa upari, soṇṇacchattamapūjayiṃ. ‘‘Muttacāgā sīlavatī, yāvajīvaṃ tato cutā; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ. ‘‘Tadā dasahi ṭhānehi, adhibhotvāna sesake ; Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca. ‘‘Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca; Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātāhaṃ kapilavhaye; Dhītā khemakasakkassa, nandā nāmāti vissutā. ‘‘Abhirūpasampadampi , ahu me kantisūcakaṃ; Yadāhaṃ yobbanappattā, rūpalāvaññabhūsitā.
那时,释迦族中起了极大的纷争;显示巴利原文
‘‘Tadā matthe sakyānaṃ, vivādo sumahā ahu;
父亲因此让我出家:‘愿释迦族不致灭亡。’
出家之后,我见到了如来,人中最上者;
听闻之后,我并未前往,因我恃貌生骄、自以为是。
教诫之处,我亦不去听闻,只因心中畏惧见佛;
那时,胜者以方便善巧,将我引导到他的面前。
这位善巧于道者,以神通示现了三种女身;
如天女般的容颜,从年轻、衰老,终至死亡。
见此三女,她对这身躯感到深切厌离,心生离欲;
我伫立,厌离诸有,那时导师对我说。
难陀,请看此染病、不净、腐臭的聚合;
流溢、滴漏,却为愚者所喜爱。
修习不净之心,令心专一、善入等持;
如此即是彼,如彼即是此;
如是观察此者,日夜无懈怠;
然后,你以自己的智慧,洞悉之后便能度过。
当我对此智慧不放逸,如理而行时,
此身如实,内外悉皆得见。
我便于身厌离,于内离染;
我已不放逸,已离系缚,寂静、已证涅槃。
我于诸神通得自在,于天耳界亦得自在;
大牟尼,我已自在掌握他心智。
于义、法、词、辩才,亦复如是,
大雄,我的智慧在您面前生起。
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 Pabbājesi tato tāto, mā sakyā vinassiṃsuti. ‘‘Pabbajitvā tathāgataṃ, rūpadessiṃ naruttamaṃ; Sutvāna nopagacchāmi, mama rūpena gabbitā. ‘‘Ovādampi na gacchāmi, buddhadassanabhīrutā; Tadā jino upāyena, upanetvā sasantikaṃ. ‘‘Tissitthiyo nidassesi, iddhiyā maggakovido; Accharārūpasadisaṃ, taruṇiṃ jaritaṃ mataṃ. ‘‘Tāyo disvā susaṃviggā, virattāse kaḷevare; Aṭṭhāsiṃ bhavanibbindā, tadā maṃ āha nāyako. ‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ; Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ. ‘‘‘Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ; Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ. ‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā; Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha vacchasi’. ‘‘Tassā me appamattāya, vicarantiyā yoniso; Yathābhūtaṃ ayaṃ kāyo, diṭṭho santarabāhiro. ‘‘Atha nibbindahaṃ kāye, ajjhattañca virajjahaṃ; Appamattā visaṃyuttā, upasantāmhi nibbutā. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,阿毗卢巴难达比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ abhirūpanandā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
阿毗卢巴难达长老尼譬喻·第六显示巴利原文
Abhirūpanandātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
阿德哈迦尸长老尼譬喻·第七显示巴利原文
7. Aḍḍhakāsitherīapadānaṃ
于此贤劫中,梵裔大名称,
他名为迦叶,依族姓而立,是众说法者中的最胜者。
那时,我出家已,在彼佛的教法中;
于巴帝摩卡中防护,亦于五根中防护。
饮食知量,精勤于警寤;
我安住于精勤修习,是漏尽比丘尼。
我曾心怀恶意辱骂,当时称她为“妓女”;
以此恶业,我在地狱中备受熬煮。
“以此余业,我生于妓女之家;”
在最后的一生中,我屡屡依附他人。
我生于迦尸的长者望族,凭藉梵行之威德,
犹如诸天中的天女,我形貌端严殊妙。
在那王舍城的雄胜之地,见我这如可观瞻之身,
他们以辱骂之力,将我推进了妓女的营生。
我听闻了最胜佛陀所宣说的正法,
具足往昔的善习,我出家成为无家者。
为了达上,我前往胜者之处,
听闻道路已净除、已安立,我获得使者达上。
一切业已尽,福与恶亦复如是;
已渡越一切轮回,舍离了妓女的身份。
我于神通得自在,于天耳界得自在;
于他心智得自在,大牟尼。
我了知宿住,天眼已得清净;
诸漏已尽,如今不再受后有。
于义、法、词、辩才,及彼如是,
大雄啊,智慧已在您面前于我心中生起。
确实是善来啊,于我……(中略)……已行佛陀之教诫。
显示巴利原文 ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane; Saṃvutā pātimokkhamhi, indriyesu ca pañcasu. ‘‘Mattaññunī ca asane, yuttā jāgariyepi ca; Vasantī yuttayogāhaṃ, bhikkhuniṃ vigatāsavaṃ. ‘‘Akkosiṃ duṭṭhacittāhaṃ, gaṇiketi bhaṇiṃ tadā; Tena pāpena kammena, nirayamhi apaccisaṃ. ‘‘Tena kammāvasesena, ajāyiṃ gaṇikākule; Bahusova parādhīnā, pacchimāya ca jātiyaṃ. ‘‘Kāsīsu seṭṭhikulajā, brahmacārībalenahaṃ; Accharā viya devesu, ahosiṃ rūpasampadā. ‘‘Disvāna dassanīyaṃ maṃ, giribbajapuruttame; Gaṇikatte nivesesuṃ, akkosanabalena me. ‘‘Sāhaṃ sutvāna saddhammaṃ, buddhaseṭṭhena desitaṃ; Pubbavāsanasampannā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Tadūpasampadatthāya, gacchantī jinasantikaṃ; Magge dhutte ṭhite sutvā, labhiṃ dūtopasampadaṃ. ‘‘Sabbakammaṃ parikkhīṇaṃ, puññaṃ pāpaṃ tatheva ca; Sabbasaṃsāramuttiṇṇā, gaṇikattañca khepitaṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,阿德哈迦尸比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ aḍḍhakāsi bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
阿德哈迦尸长老尼譬喻第七。显示巴利原文
Aḍḍhakāsitheriyāpadānaṃ sattamaṃ.
第八 朋尼咖长老尼譬喻显示巴利原文
8. Puṇṇikātherīapadānaṃ
毗婆尸佛、尸弃、毗舍婆,
拘留孙牟尼、拘那含牟尼,
于迦叶佛陀的教法中出家后,
戒行具足的比丘尼,善护诸根。
多闻而持法者,善能诘问法与义,
善能受持诸法,为闻法者所亲近。
我曾在众人之中说法,于胜利者的教中;
我因多闻,轻慢了善良者。
如今,我在这最后有中,住在舍卫城最胜之城;
我生于阿那他宾地咖家中,身为陶师的婢女。
我去取水时,见到一位吉祥的再生族婆罗门,
于水中央见冷水,我如是说:
我于冷水中取水,总常浸入水中;
因畏惧尊者们杖罚之怖,为言语过失的恐惧所逼。
“无论是长者或年少者,若造作恶业;”
以水灌顶者,便从恶业中解脱。
「我曾为优多罗宣说与法相应的语句;
他听后心生悚惧,出家而成就阿拉汉。
「她生于奴婢之家,补足那不足的百数;
于是,他们给我取名“补满”,使我成为自由之人。
征得长者允许后,我便出家,为无家者;
不久,我便证得阿拉汉果。
我于诸神通得自在,天耳界亦然;
大牟尼,我于他心智得自在。
于义、法、词与辩才,
我的智慧清净无垢,依最胜佛之教导。
依于修习成就大慧,依于闻法而多闻具足;
以慢心故生于卑贱之家,然业果确然不会亡失。
“我的到来,确是善来……乃至……已成就佛陀的教诫。”
显示巴利原文 ‘‘Vipassino bhagavato, sikhino vessabhussa ca; Kakusandhassa munino, koṇāgamanatādino. ‘‘Kassapassa ca buddhassa, pabbajitvāna sāsane; Bhikkhunī sīlasampannā, nipakā saṃvutindriyā. ‘‘Bahussutā dhammadharā, dhammatthapaṭipucchikā; Uggahetā ca dhammānaṃ, sotā payirupāsitā. ‘‘Desentī janamajjhehaṃ, ahosiṃ jinasāsane; Bāhusaccena tenāhaṃ, pesalā atimaññisaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, sāvatthiyaṃ puruttame; Anāthapiṇḍino gehe, jātāhaṃ kumbhadāsiyā. ‘‘Gatā udakahāriyaṃ, sotthiyaṃ dijamaddasaṃ; Sītaṭṭaṃ toyamajjhamhi, taṃ disvā idamabraviṃ. ‘‘‘Udahārī ahaṃ sīte, sadā udakamotariṃ; Ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā, vācādosabhayaṭṭitā . ‘‘‘Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari; Vedhamānehi gattehi, sītaṃ vedayase bhusaṃ’. ‘‘‘Jānantī vata maṃ bhoti, puṇṇike paripucchasi; Karontaṃ kusalaṃ kammaṃ, rundhantaṃ katapāpakaṃ. ‘‘‘Yo ce vuḍḍho daharo vā, pāpakammaṃ pakubbati; Dakābhisiñcanā sopi , pāpakammā pamuccati’. ‘‘Uttarantassa akkhāsiṃ, dhammatthasaṃhitaṃ padaṃ; Tañca sutvā sa saṃviggo , pabbajitvārahā ahu. ‘‘Pūrentī ūnakasataṃ, jātā dāsikule yato; Tato puṇṇāti nāmaṃ me, bhujissaṃ maṃ akaṃsu te. ‘‘Seṭṭhiṃ tatonujānetvā , pabbajiṃ anagāriyaṃ; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā. ‘‘Bhāvanāya mahāpaññā, suteneva sutāvinī; Mānena nīcakulajā, na hi kammaṃ vinassati . ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,朋尼咖比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ puṇṇikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
朋尼咖长老尼譬喻第八显示巴利原文
Puṇṇikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9. 安巴帕离长老尼譬喻显示巴利原文
9. Ambapālitherīapadānaṃ
弗沙,那位大牟尼,是为光焰所触者;
我曾是他的妹妹,生于刹帝利族。
我以净信心听闻了他的法后,
我广作布施,祈愿容色圆满。
三十一劫前,世间最上导师——尸弃佛,
世间之光现起,是三界的皈依处、胜利者。
往昔,在美丽的阿卢那城,有一婆罗门族出身的女子;
她心生瞋怒,恶语诅咒那位心解脱的比丘尼。
“你如同行为不端的妓女,染污了胜利者的教法;”
如此辱骂之后,以此恶业,
堕入可怖地狱,备受剧苦;
从那里命终,转生人间,成为苦行女。
在一万次生命中,我身为妓女;
因此,我便未能从那恶业中解脱,犹如服下了剧毒。
于迦叶胜者的教法中,我将修持梵行;
凭藉那业的果报,我生于三十三天。
“当最后有到来之时,我成为化生者;
我生于芒果树枝之间,因此名为芒果巴利。”
于无数众生的环绕中,我出家于胜者的教法;
我已抵达不动之处,是佛陀的亲女。
我于诸神通得自在,依耳界的清净;
大牟尼,我于他心智得自在。
于义、法、言辞与辩才,
我的智慧清净无垢,依最胜佛陀之教说。
此来于我,确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
显示巴利原文 ‘‘Yo raṃsiphusitāveḷo, phusso nāma mahāmuni; Tassāhaṃ bhaginī āsiṃ, ajāyiṃ khattiye kule. ‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, vippasannena cetasā; Mahādānaṃ daditvāna, patthayiṃ rūpasampadaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī lokagganāyako; Uppanno lokapajjoto, tilokasaraṇo jino. ‘‘Tadāruṇapure ramme, brāhmaññakulasambhavā; Vimuttacittaṃ kupitā, bhikkhuniṃ abhisāpayiṃ. ‘‘Vesikāva anācārā, jinasāsanadūsikā; Evaṃ akkosayitvāna, tena pāpena kammunā. ‘‘Dāruṇaṃ nirayaṃ gantvā, mahādukkhasamappitā; Tato cutā manussesu, upapannā tapassinī. ‘‘Dasajātisahassāni, gaṇikattamakārayiṃ; Tamhā pāpā na muccissaṃ, bhutvā duṭṭhavisaṃ yathā. ‘‘Brahmacariyamasevissaṃ , kassape jinasāsane; Tena kammavipākena, ajāyiṃ tidase pure. ‘‘Pacchime bhave sampatte, ahosiṃ opapātikā; Ambasākhantare jātā, ambapālīti tenahaṃ. ‘‘Parivutā pāṇakoṭīhi, pabbajiṃ jinasāsane; Pattāhaṃ acalaṃ ṭhānaṃ, dhītā buddhassa orasā. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, sotadhātuvisuddhiyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,安巴巴离比丘尼确实宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ ambapāli bhikkhunī imā gāthāyo
安巴巴离长老尼譬喻·第九篇显示巴利原文
Ambapālitheriyāpadānaṃ navamaṃ.
10. 贝娑罗长老尼譬喻显示巴利原文
10. Pesalātherīapadānaṃ
于此贤劫,有梵族亲眷、大名远扬者;
名为迦叶,以迦叶为姓,是诸说法者中最殊胜者,出现于世。
在殊胜的舍卫城中,我生于近事男家族;
我出生之后,便得见那位最胜的胜者,并听闻了他的说法。
我便皈依那位勇者,作为我的皈依处,并受持了诸戒;
曾有一次,那位大雄在大众集会中。
人中牛王,宣说了自己的正觉;
于往昔未曾听闻的诸法中,即苦等圣谛中。
眼、智、慧与明光,于我生起;
闻此教法,记持于心,我又向诸比丘请问。
以此善作之业,与思愿及誓愿,
舍弃人身,我即往生三十三天。
于诸神通我得自在,于天耳界亦然;
于他心智,我得自在,大牟尼。
于义、于法、于言词、于辩才,亦复如是;
我的智慧清净无垢,源于最胜佛陀的威力。
我的烦恼已烧尽,一切有已断除;
如龙断除系缚,我安住于无漏。
我今得于佛所,善来实为有幸;
三明已证,佛陀的教法已成就。
四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀的教诫已成就。
显示巴利原文 ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Sāvatthiyaṃ pure vare, upāsakakule ahaṃ; Pasūtā taṃ jinavaraṃ, disvā sutvā ca desanaṃ. ‘‘Taṃ vīraṃ saraṇaṃ gantvā, sīlāni ca samādiyiṃ; Kadāci so mahāvīro, mahājanasamāgame. ‘‘Attano abhisambodhiṃ, pakāsesi narāsabho; Ananussutadhammesu, pubbe dukkhādikesu ca. ‘‘Cakkhu ñāṇañca paññā ca, vijjāloko ca āsi me; Taṃ sutvā uggahetvāna, paripucchiñca bhikkhavo. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhimahākule; Upecca buddhaṃ saddhammaṃ, sutvā saccūpasaṃhitaṃ. ‘‘Pabbajitvācireneva, saccatthāni vicintayaṃ; Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,贝娑罗比丘尼宣说了这些偈颂。显示巴利原文
Itthaṃ sudaṃ pesalā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
贝萨拉长老尼譬喻第十显示巴利原文
Pesalātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.
刹帝利品第四显示巴利原文
Khattiyāvaggo catuttho.
刹帝利女、婆罗门女,及青莲施者;
辛嘎喇玛答、苏咖、阿毗卢巴与阿德哈迦尸咖。
富楼那、安巴巴离,以及贝娑罗——这十位;
此中二百偈颂,另有四十二。
显示巴利原文 Khattiyā brāhmaṇī ceva, tathā uppaladāyikā; Siṅgālamātā sukkā ca, abhirūpā aḍḍhakāsikā. Puṇṇā ca ambapālī ca, pesalāti ca tā dasa; Gāthāyo dvisatānettha, dvicattālīsa cuttari.
于是品摄颂:显示巴利原文
Atha vagguddānaṃ –
须弥陀、一布萨、昆荼喇给西、卡帝亚;
一千三百偈颂,合为四十七。
显示巴利原文 Sumedhā ekūposathā, kuṇḍalakesī khattiyā; Sahassaṃ tisatā gāthā, sattatālīsa piṇḍitā.
连同摄颂,诸智者以种种方式计算;显示巴利原文
Saha uddānagāthāhi, gaṇitāyo vibhāvibhi;
Sahassaṃ tisataṃ gāthā, sattapaññāsameva cāti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
这部书是什么 《所藏行》是一部以偈颂为主体的叙事诗集,属于巴利三藏《小部》的第十五部经。它由阿弥陀佛(即释迦牟尼佛)亲述其过去生中,为成就无上菩提而修习“波罗蜜”的具体事例。本经可被视为对《本生经》教义的提炼与补充,专注于将菩萨往昔的极致布施、持戒、出离等行为,浓缩为三十五个主要的过去世故事,在小部中以“行为典范集”著称。
出场人物 Pali 中文(经文用名) 角色 Sumedha 善慧 (或 须弥陀) 最初发愿成佛的婆罗门青年,受记于燃灯佛。 Dīpaṅkara 燃灯佛 为善慧授记未来成佛名号的过去佛。 Vessantara 毗输安多罗 菩萨作为王子的一生,圆满布施波罗蜜的典范。 Sakka 帝释天 忉利天之主,常下凡考验或协助修行的菩萨。 多数篇章 多为菩萨以国王、苦行者或动物的身份自述,亦与帝释天、婆罗门乞者互动。
核心法义/内容 (白话+重点) 这部书的核心是“菩萨为成佛而作的极端修行案例集”,每个故事都以“那时我是…”开场,由佛陀本人讲述他记忆中的过去世。它并非全面教义论述,而是通过展示菩萨将自己的财富、身体、乃至妻儿毫无保留地布施出去,或为持戒舍命的具体例子,来生动定义“波罗蜜”的实践边界和决心强度。这些行为的目的非常纯粹,就是积累“菩提资粮”,追求“一切知智”。
书中代表性的偈颂是: 「一切知我可爱,故我施与最胜财。」
→ 拆开看:“一切知”(Sabbaññutaṃ)不是普通的聪明,是佛陀了知一切法的智慧;“可爱”(piyā)表明了菩萨将成佛视作最高价值;“施与”(dadāmi)则是实现这一目标的核心操作。为了得到能解脱一切众生的智慧,菩萨愿以有形的一切去交换无量无形的终极遗产。
→ 要旨:波罗蜜不是普通的善行,而是以成佛为唯一目标,超越了世俗道德和常理的极致利他主义行为。
关键术语锚 * Pāramī (波罗蜜):易简单理解为“完美品德”。在本书语境下,它是通向成佛的极致、无条件的行为准则。
* Sabbaññutañāṇa (一切知智):易误解为“什么都知道的信息”。它指佛陀了知一切法(包括现象与解脱道)的无限智慧,是菩萨发愿追求的终极目标。
* Bodhi (菩提):易被简化为“觉悟”。在本书中它特指佛陀所证得的正等正觉,是修行圆满的果位。
* Pariccāga (舍弃/出离):易视作“丢弃、不要”。在菩萨行中,它是一种清醒、主动的“放下”,放下的是内心的执著和外在的所有物。
* Patthanā (誓愿/志向):易理解为“许愿”。它指菩萨极度坚定、以行动为根基的成佛决心,贯穿生生世世,是一种强大的驱动力。
阅读提示 翻译时需注意,本书是35个独立故事构成的 长篇叙事偈颂体 ,每一章的开篇几乎都有“Tadāpi yaṃ…Ahaṃ tadā…”(那时我是…)的重复句式,应保持其 口语化的叙述感和庄严的节奏感 。同时,每个故事主角的“所行”事迹名,需与篇章标题保持一致的 统摄性翻译 ,如“阿吉帝所行”即指“阿吉帝的修行事迹”。