礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
小部·譬喻经(下)
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · Khuddakanikāye · Therāpadānapāḷi
譬喻经(下)
全书 7238 段
「第四十三品」一次扫地者品
43. Sakiṃsammajjakavaggo
1. 一次扫地者长老譬喻
1. Sakiṃsammajjakattheraapadānaṃ
1“维巴西佛(Vipassī)的波吒厘最上菩提树;
见到那胜树后,我于彼处心生净信。
2“取过扫帚,便立即清扫菩提树;
清扫完那菩提树后,我便礼敬波吒厘树。
3彼处净信心生起,合掌顶礼置头顶;
礼敬彼菩提树已,面树倒退我而去。
4“我循着这样的道而行,忆念着无上菩提;
巨蟒压迫着我,形貌可怖,力大无穷。
5“我临终时所造之业,以其果报令我满足;
它吞食我的身躯,我则于天界欢享。
6“我心常无浊,清净洁白;
我不知忧愁之箭,亦不知内心的热恼。
7“麻风、痈肿、白癜风、癫痫、疥疮;
癣与痒,我皆无有,此为清扫的果报。
8忧与悲,于我心中了不可得;
心正直而不动摇,此乃洒扫之果。
9“于诸定中我不沉湎,心便澄净明澈;
凡我所欲之定,彼定皆于我成就。
10“于可染着之物我不染着,于可嗔恚者亦不嗔恚。
于可迷惑处,我不生迷惑,这是清扫的果报。
11“从九十一劫以来,我那时所造的那个业;
我不曾知晓恶趣,这是清扫的果报。
12“我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
犹如大象断除系缚,我安住于无漏。
13“我来到佛陀面前,真是善来!
三明已然证得,佛陀之教已奉行。
14“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
如是,具寿一次扫地者长老宣说了这些偈颂。
‘‘Vipassino bhagavato, pāṭaliṃ bodhimuttamaṃ; Disvāva taṃ pādapaggaṃ, tattha cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, bodhiṃ sammajji tāvade; Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ, avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ; Namassamāno taṃ bodhiṃ, gañchiṃ paṭikuṭiṃ ahaṃ. ‘‘Tādimaggena gacchāmi, saranto bodhimuttamaṃ; Ajagaro maṃ pīḷesi, ghorarūpo mahabbalo. ‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, phalena tosayī mamaṃ; Kaḷevaraṃ me gilati, devaloke ramāmahaṃ. ‘‘Anāvilaṃ mama cittaṃ, visuddhaṃ paṇḍaraṃ sadā; Sokasallaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama. ‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, apamāro vitacchikā; Daddu kaṇḍu ca me natthi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ . ‘‘Soko ca paridevo ca, hadaye me na vijjati; Abhantaṃ ujukaṃ cittaṃ, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. ‘‘Samādhīsu na majjāmi , visadaṃ hoti mānasaṃ; Yaṃ yaṃ samādhimicchāmi, so so sampajjate mamaṃ. ‘‘Rajanīye na rajjāmi, atho dussaniyesu ca; Mohanīye na muyhāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakiṃsammajjako thero imā gāthāyo
2. 埃咖施衣长老譬喻
2. Ekadussadāyakattheraapadānaṃ
15“在天鹅城(Haṃsāvatī)中,我曾是割草人;
我以割草维持生计,以此养育子女。
16“名为莲华上佛(Padumuttara)的胜者,已抵达一切法彼岸者;
他驱散了黑暗,世间导师便出现了。
17“坐在自己的家中,我生起这样的思惟:
佛陀已出现于世间,却没有可布施之物。
18“‘这是我仅有的一件衣服,我没有任何施主;
地狱的触受是苦的,我将培植这份福田。’
19“我这样思惟后,令自心净信;”
我取来一件布,供养最胜佛陀。
20“布施了一件衣后,我发出欢呼;
‘若你真是佛陀,大雄啊,请度脱我,大牟尼!’
21“莲华上佛,世间解,诸供养之受纳者;
他称扬我的布施,并为我作了随喜。
22“‘以此一件衣,及思与愿,
于十万劫间,不堕恶趣。
23“你将三十六次成为天帝,为诸天神之王;
你将成为转轮王,三十三次。
24“地方王权广大,其数不可计量;
或在天界,或在人间,你将流转于诸有之中。
25‘色相端严,功德具足,身无衰朽;
当获难量无边之衣,随愿皆得。’
26“作如是说已,正自觉者、名为水生最胜者;”
英雄升上天空,犹如鹅王翱翔于虚空。
27“无论我投生何处,是天道或人间;
我的财富从不匮乏,这是布施一件衣服的果报。
28“每逢举步,每逢举步,便有布为我生起;
我站在下方的布上,上方是我的遮盖。
29“连同轮围山、森林与山岳;
我若愿意,今日便能以布覆盖它。
30仅凭布施那一块布之因,我于生生世世中流转;
纵已得金色之身,我仍于诸有中轮回不息。
31“一块衣的布施果报,在任何处我都不见有穷尽之时;
这是我的最后一生,就在此生它已成熟。
32“于百千劫前,我施与了布;
我不曾知有恶趣,这便是布施一件衣的果报。
34“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
35“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ tiṇahārako; Tiṇahārena jīvāmi, tena posemi dārake. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Tamandhakāraṃ nāsetvā, uppajji lokanāyako. ‘‘Sake ghare nisīditvā, evaṃ cintesi tāvade; ‘Buddho loke samuppanno, deyyadhammo na vijjati. ‘‘‘Idaṃ me sāṭakaṃ ekaṃ, natthi me koci dāyako; Dukkho nirayasamphasso, ropayissāmi dakkhiṇaṃ’. ‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ; Ekaṃ dussaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ. ‘‘Ekaṃ dussaṃ daditvāna, ukkuṭṭhiṃ sampavattayiṃ; ‘Yadi buddho tuvaṃ vīra, tārehi maṃ mahāmuni’. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mama dānaṃ pakittento, akā me anumodanaṃ. ‘‘‘Iminā ekadussena, cetanāpaṇidhīhi ca; Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi. ‘‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi; Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi. ‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ; Devaloke manusse vā, saṃsaranto tuvaṃ bhave. ‘‘‘Rūpavā guṇasampanno, anavakkantadehavā ; Akkhobhaṃ amitaṃ dussaṃ, labhissasi yadicchakaṃ’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Nabhaṃ abbhuggamī vīro , haṃsarājāva ambare. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, ekadussassidaṃ phalaṃ. ‘‘Paduddhāre paduddhāre, dussaṃ nibbattate mamaṃ; Heṭṭhā dussamhi tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama. ‘‘Cakkavāḷaṃ upādāya, sakānanaṃ sapabbataṃ; Icchamāno cahaṃ ajja, dussehacchādayeyya taṃ. ‘‘Teneva ekadussena, saṃsaranto bhavābhave; Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave. ‘‘Vipākaṃ viekadussassa, nājjhagaṃ katthacikkhayaṃ; Ayaṃ me antimā jāti, vipaccati idhāpi me. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ekadussassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,具寿一衣施者长老正是这样说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
3. 埃咖萨那达亚咖长老譬喻
3. Ekāsanadāyakattheraapadānaṃ
36“距雪山(Himavant)不远处,有座山,名叫果西答;
我的住处建造精善,叶屋也构筑完满。
37“我名那拉达(Nārada),世人称我为迦叶(Kassapa);
为寻求清净之道,那时我住在果西答。
38“名为莲华上胜者,已至一切法之彼岸;
乐于远离的正自觉者,经空中之路前来。
39“望见行于林梢之上的大仙人的光芒;
我架起木床座,再铺展开鹿皮。
40“敷设座位后,合掌于顶;
诉说内心的喜悦后,我说了这样一句话。
41“拔除利箭者、大雄、病者的医师;
我为疾病所困,请予以救治吧,导师。
42凡求福祉者,得见最胜佛牟尼,
证得常住之利,彼等于生有中不老。
43“我实无可施之物,唯以自然熟落的果实为食;
我有此座,请坐于木床之上。
44“世尊于彼处安坐,犹如无所畏惧的雄狮。
过了片刻,他说道:
45“你当宽心,莫生畏惧,你已得获光明宝珠;
你心中所愿的一切,都将在未来圆满成就。”
46“你于无上福田中所作的,并非徒然无果;
凡心已善加确立者,便能自我超拔。
47“以此座位的布施,以此心意与发愿,
十万劫中,你当不堕恶趣。
48“你当五十次成为天帝,统领诸天神;
你当八十次成为转轮王。
49“地方王权广大,其数不可计量;
于一切处得享安乐,你将在轮回中流转。”
50“作如是说已,正自觉者、名为水生最胜者;”
英雄升上天空,犹如鹅王翱翔于虚空。
51象车马车与战车,及彼轻舆我皆得。
此诸一切悉圆满,皆施一座之果报。
52“即使进入林中,当我想要座位时,
了知我的心念,坐榻便即现前。
53“身在水中,当我想要座位时;
了知我的心念,坐榻便即现前。
54“无论我投生于何处,或为天神,或为人类;
十万床座,恒常围绕着我。
55“我轮回于两种有:天界与人间;
我生于两种种姓:刹帝利与婆罗门。
56“于无上福田,布施一座;
持得法床座,我安住无漏。
57十万劫前我曾布施,未曾堕入诸恶趣;
此即施一座位之果报。
59“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
60“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Himavantassāvidūre , gosito nāma pabbato; Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā. ‘‘Nārado nāma nāmena, kassapo iti maṃ vidū; Suddhimaggaṃ gavesanto, vasāmi gosite tadā. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Vivekakāmo sambuddho, agañchi anilañjasā. ‘‘Vanagge gacchamānassa, disvā raṃsiṃ mahesino; Kaṭṭhamañcaṃ paññāpetvā, ajinañca apatthariṃ. ‘‘Āsanaṃ paññāpetvāna, sire katvāna añjaliṃ; Somanassaṃ paveditvā, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Sallakatto mahāvīra, āturānaṃ tikicchako; Mamaṃ rogaparetassa , tikicchaṃ dehi nāyaka. ‘‘‘Kallatthikā ye passanti, buddhaseṭṭha tuvaṃ mune; Dhuvatthasiddhiṃ papponti, etesaṃ ajaro bhave. ‘‘‘Na me deyyadhammo atthi, pavattaphalabhojihaṃ; Idaṃ me āsanaṃ atthi , nisīda kaṭṭhamañcake’. ‘‘Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī; Muhuttaṃ vītināmetvā, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Visaṭṭho hohi mā bhāyi, laddho jotiraso tayā; Yaṃ tuyhaṃ patthitaṃ sabbaṃ, paripūrissatināgate . ‘‘‘Na moghaṃ taṃ kataṃ tuyhaṃ, puññakkhette anuttare; Sakkā uddharituṃ attā, yassa cittaṃ paṇīhitaṃ . ‘‘‘Imināsanadānena, cetanāpaṇidhīhi ca; Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi. ‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi; Asītikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi. ‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito hutvā, saṃsāre saṃsarissasi’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sarathaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kānanaṃ pavisitvāpi, yadā icchāmi āsanaṃ; Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati. ‘‘Vārimajjhagato santo, yadā icchāmi āsanaṃ; Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Pallaṅkasatasahassāni, parivārenti maṃ sadā. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe. ‘‘Ekāsanaṃ daditvāna, puññakkhette anuttare; Dhammapallaṅkamādāya , viharāmi anāsavo. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿一座施者长老宣说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsanadāyako thero imā gāthāyo
4. 七迦昙波花者长老譬喻
4. Sattakadambapupphiyattheraapadānaṃ
61“离雪山不远,有座山名为鸡山。
在那山脚下,曾有七位佛陀安住。
62“见咖丹巴树花开,我合掌举起;
取七串花鬘,以福德心散布。
63“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
64“从九十四劫前,我那时所造之业;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
66“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
67“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Himavantassāvidūre, kukkuṭo nāma pabbato; Tamhi pabbatapādamhi, satta buddhā vasiṃsu te. ‘‘Kadambaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ; Satta mālā gahetvāna, puññacittena okiriṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿七咖丹巴花者长老宣说了这些偈。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattakadambapupphiyo thero imā
诸偈已说。
Gāthāyo abhāsitthāti.
5. 果兰达布皮亚长老譬喻
5. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ
68“我从前是伐木人,依顺父母之意;
我靠杀害兽类度日,毫无善法;
69“在我住所近侧,帝萨(Tissā)——世间最胜的导师;
具眼者出于悲悯,指出了三处足迹。
70“看见名为帝萨的导师已经走过的足迹,
我满心欢喜,以欢喜的心,对那足迹生起了净信。
71见科兰达树繁花盛放,依地而生之树;
采撷连萼之花,敬奉两足之尊。
72“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
73“无论我往生何处,或于天界,或于人间,
我皆拥有柯兰达那样的容色,光明晃耀。
74“从今九十二劫前,那时我所造之业,
不识恶趣为何物,此是足供养之果报。
76“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
77“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ; Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati. ‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako; Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā. ‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno; Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ; Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Koraṇḍavaṇṇakoyeva, suppabhāso bhavāmahaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿库兰达花者长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
6. 施酥油团长老譬喻
6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ
78“善思惟世尊,世间之最胜、人中之雄者;
坐于大林之中,为风病所逼恼。
79见已心生净信,我献酥油醍醐;
因所作与所积故,此巴吉拉提恒河(Gaṅgā)。
80“四大海洋,在我这里都变成了酥油。
这大地令人怖畏,无有限量,不可计数。
81“了知我的心念,便化为蜜糖;
四洲的这些树木,大地所生的草木。
82“了知我的心念,它们便成为如意树;”
五十次为天帝,我行使天王之权。
83“我曾五十一次成为转轮王;
地方王权广大,其数不可计量;
84九十四劫前,昔时我所施,未曾历恶趣;
此乃醍醐供养之果报。
86“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
87“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Sucintitaṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ. ‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ; Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ. ‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama; Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā; Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te; Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ. ‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿酥油团施者长老诵出这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo
7. 一法听闻者长老譬喻
7. Ekadhammassavaniyattheraapadānaṃ
88“名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
阐明四谛,度脱了众多人。
89“那时,我是结发苦行者伍嘎答巴那;
那时,我抖动着树皮衣,在空中行走。
90“我无法在无上佛陀的上方行走;
犹如飞鸟撞上岩石,我无法前行。
91入水已,我如是行于虚空;
此威仪之扰乱,于我昔未曾有。
92我且往求此义,或可得之;
彼从空中降下,得闻导师之音声。
93“以那可爱、悦耳、优美的音声,”
当他宣说无常法时,我当下便领受此义;
领受无常想后,我回到了自己的住处。
94“在那里住尽一生之后,我便命终于彼处。
临终之时,我忆念起所听闻的正法。
95“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
96“三万劫中,我于天界享乐;
五十一度,我作天王。
97“我二十一次成为转轮王,
地方王权广大,其数不可计量;
98“我受用自己的福德,于生生世世中常享安乐。
生生世世间流转,我忆持彼想;
未能体证其边——那不动摇的涅槃之境。
99诸根修习圆满的沙门,安坐于父家;
如何开演宣说,方能阐明无常?
100“诸行确实无常,是生灭法;
生已即灭,其寂止为乐。”
101“听罢偈颂,我便忆起前世之想;
我于一座中,证得阿拉汉果。
102“年方七岁,我便证得阿拉汉果;
佛陀令我受具足戒,这是听闻法的果报。
103百千劫前闻此法,尔来未堕诸恶趣;
此是闻法之果报,故当乐听正法音。
104“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
105“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
106“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Catusaccaṃ pakāsento, santāresi bahuṃ janaṃ. ‘‘Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano; Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā. ‘‘Buddhaseṭṭhassa upari, gantuṃ na visahāmahaṃ; Pakkhīva selamāsajja, gamanaṃ na labhāmahaṃ. ‘‘Udake vokkamitvāna, evaṃ gacchāmi ambare; Na me idaṃ bhūtapubbaṃ, iriyāpathavikopanaṃ. ‘‘Handa metaṃ gavesissaṃ, appevatthaṃ labheyyahaṃ; Orohanto antalikkhā, saddamassosi satthuno. ‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā; Aniccataṃ kathentassa, taññeva uggahiṃ tadā; Aniccasaññamuggayha , agamāsiṃ mamassamaṃ. ‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ; Carime vattamānamhi, saddhammassavanaṃ sariṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ; Ekapaññāsakkhattuñca , devarajjamakārayiṃ. ‘‘Ekavīsatikkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Anubhomi sakaṃ puññaṃ, sukhitohaṃ bhavābhave; Anussarāmi taṃ saññaṃ, saṃsaranto bhavābhave; Na koṭiṃ paṭivijjhāmi, nibbānaṃ accutaṃ padaṃ. ‘‘Pitugehe nisīditvā, samaṇo bhāvitindriyo; Kathaṃsa paridīpento, aniccatamudāhari. ‘‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino; Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’. ‘‘Saha gāthaṃ suṇitvāna, pubbasaññamanussariṃ; Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayī buddho, dhammassavanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dhammamasuṇiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammassavanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿一法听闻者长老说了这些。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadhammassavaniyo thero imā
他说了这些偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
8. 苏钦帝达长老譬喻
8. Sucintitattheraapadānaṃ
107“在天鹅城,那时我是一名农夫;
我以耕作维生,以此养育诸子。
108那时田畴丰饶沃若,我之谷物结实累累;
及至成熟时节来临,我心中便作此思惟:
109“对于了知功德与过患之人而言,这既不相宜,也不合适——
若我不先施僧团,而自享最上之物。
110“此佛无与伦比,具足三十二种殊胜之相;
由此而生的僧团,便是那无上福田。
111“我将在那里行布施,最先供养新谷。
我如此思惟后,满心欢喜,心意满足。
112“我从田间取了谷物,便前往正自觉者处。
来到正自觉者——世间最胜者、人牛王面前,
礼敬导师双足之后,我说了此语。
113“新谷已成熟,牟尼,您是应受供养者;”
出于悲悯,具眼者,请您接受。
114“莲华上佛,世间解,诸供养之受纳者;
知我心意后,便说了此言。
115“四位行道者,四位住于果者;
此僧团正直,戒定慧具足;
为诸行供养之人,为诸求福之有情。
116“所造的增上福德,施于僧团得大果报;
应施与彼僧团,你的谷物及诸余物。
117“从僧团中选派之后,率领诸比丘至自宅;
你应将家中备办之物,施与比丘僧团。
118“从僧团中指定之后,带领诸比丘来到自宅;
凡我家中所准备的,我皆施与比丘僧团。
119“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
120“在那里,我善造的天宫,金色辉耀;
高六十由旬,广三十由旬。
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ kassako tadā; Kasikammena jīvāmi, tena posemi dārake. ‘‘Susampannaṃ tadā khettaṃ, dhaññaṃ me phalinaṃ ahu; Pākakāle ca sampatte, evaṃ cintesahaṃ tadā. ‘‘Nacchannaṃ nappatirūpaṃ, jānantassa guṇāguṇaṃ; Yohaṃ saṅghe adatvāna, aggaṃ bhuñjeyya ce tadā . ‘‘Ayaṃ buddho asamasamo, dvattiṃsavaralakkhaṇo; Tato pabhāvito saṅgho, puññakkhetto anuttaro. ‘‘Tattha dassāmahaṃ dānaṃ, navasassaṃ pure pure; Evāhaṃ cintayitvāna, haṭṭho pīṇitamānaso . ‘‘Khettato dhaññamāhatvā, sambuddhaṃ upasaṅkamiṃ; Upasaṅkamma sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Navasassañca sampannaṃ, āyāgosi ca tvaṃ mune; Anukampamupādāya , adhivāsehi cakkhuma’. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mama saṅkappamaññāya, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā; Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito; Yajantānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ. ‘‘‘Karotopadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ; Tasmiṃ saṅgheva dātabbaṃ, tava sassaṃ tathetaraṃ. ‘‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ; Paṭiyattaṃ ghare santaṃ, bhikkhusaṅghassa dehi tvaṃ’. ‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ; Yaṃ ghare paṭiyattaṃ me, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, sovaṇṇaṃ sappabhassaraṃ; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
第十九诵品
Ekūnavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
121“我的住处充满人群,众多女子聚集围绕;
在那里受用饮食之后,我便安住于三十三天。
122“我三百次,作天王;
我五百次成为转轮王;
地方王权广大,其数不可计量;
123“于诸有中轮回,我得无量财富;
我的财富无有匮乏,这是新谷所生的果报。
124“象乘、马乘、轿舆、铺有软垫的车辆;
这一切我悉皆获得,这是新谷所生的果报。
125“新衣、新果与新的美味食物;
这一切我悉皆获得,此乃新谷丰熟之果报。
126丝绸毛毯、亚麻布与棉布;
这一切我悉皆获得,这是新谷所生的果报。
127“成群的婢女、仆从,以及盛装妆饰的妇人;
这一切我悉皆获得,这是新谷所生的果报。
128“寒冷与炎热不侵我身,炽热之苦亦不存在;
乃至内心之苦,亦不复存于我心中。
129“食此,用此,即于此床而卧;
这一切我悉皆获得,这是新谷所生的果报。
130“而今,这是最后的生命,最终的有正在转起;
时至今日,我所施的如法之物,其果报始终令人满足。
131“布施新谷之后,于僧团——那最殊胜的团体中;
我领受八种利益,皆随我所作业而相应。
132“我形貌端正,拥有声誉,财富广大,无有灾祸。
我常有广大随众,彼众恒不分裂。
133“凡依大地而住的一切众生,悉皆恭敬我;
凡有应施之物,我悉先得;
134或在比丘僧中,或于最胜佛前。
诸施主逾越一切,唯独施我;
135先以新谷,奉施僧伽最胜之众。
我正享用这些利益,这便是新谷的果报。
136“从百千劫前以来,我那时所施的布施;
我不曾识知恶趣,这便是新谷的果报。
137“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
138“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
139“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Ākiṇṇaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, nārīgaṇasamākulaṃ; Tattha bhutvā pivitvā ca, vasāmi tidase ahaṃ. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘‘Bhavābhave saṃsaranto, labhāmi amitaṃ dhanaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ , navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Koseyyakambaliyāni , khomakappāsikāni ca; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo ca alaṅkatā; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Na maṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā, pariḷāho na vijjati; Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati. ‘‘Idaṃ khāda idaṃ bhuñja, imamhi sayane saya; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Ayaṃ pacchimako dāni, carimo vattate bhavo; Ajjāpi deyyadhammo me, phalaṃ tosesi sabbadā. ‘‘Navasassaṃ daditvāna, saṅghe gaṇavaruttame; Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama. ‘‘Vaṇṇavā yasavā homi, mahābhogo anītiko; Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā. ‘‘Sabbe maṃ apacāyanti, ye keci pathavissitā; Deyyadhammā ca ye keci, pure pure labhāmahaṃ. ‘‘Bhikkhusaṅghassa vā majjhe, buddhaseṭṭhassa sammukhā; Sabbepi samatikkamma, denti mameva dāyakā. ‘‘Paṭhamaṃ navasassañhi, datvā saṅghe gaṇuttame; Imānisaṃse anubhomi, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, navasassassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo; ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿苏钦帝达长老(Sucintita)说此偈。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintito thero imā gāthāyo
9. 金铃者长老譬喻
9. Sovaṇṇakiṅkaṇiyattheraapadānaṃ
140“我以信心出离俗家,出家成为无家者。
我曾身着树皮衣,依止苦行。
141“见义者世尊,世间最胜,人中牛王;
他于那时出现,度化大众。
142“我的气力确已衰竭,为极重之病所困;
忆念最胜佛陀,于沙地筑最上之塔。
144我供养佛塔,宛如亲觐正等觉;
以此对彻见真义、如如不动者的心澄净,
145身往天界安然住,我获无量胜妙乐;
彼处我身现金色,此乃供佛之果报。
146“我有八十俱胝天女,众相庄严;
他们常来侍奉于我,这便是供养佛陀的果报。
147“六万种乐器,有鼓、小鼓,
螺与铜鼓于彼处悦耳奏响,大鼓亦鸣。
148“八万四千头大象,庄严华饰;
这些三处流溢的象王,年六十岁;
149“身覆金网,它们前来侍奉于我;
在军阵与象群之中,我无有匮乏。
150“我得享金色铃花所成的果报。
我曾五十八次执掌天王之位。
151我曾七十一度作转轮王,
于大地之上百回执掌国政。
152彼今已证不死无为,此法极难可见;
诸结断尽,今无后有。
153“十八百劫前,我供养了那朵花;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
154“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
155“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
156“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Saddhāya abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Vākacīradharo āsiṃ, tapokammamapassito. ‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Uppajji tamhi samaye, tārayanto mahājanaṃ. ‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, puline thūpamuttamaṃ. ‘‘Karitvā haṭṭhacittohaṃ, sahatthena samokiriṃ; Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, udaggamanaso ahaṃ. ‘‘Sammukhā viya sambuddhaṃ, thūpaṃ paricariṃ ahaṃ; Tena cetopasādena, atthadassissa tādino. ‘‘Devalokaṃ gato santo, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ; Suvaṇṇavaṇṇo tatthāsiṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Asītikoṭiyo mayhaṃ, nāriyo samalaṅkatā; Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni , bheriyo paṇavāni ca; Saṅkhā ca ḍiṇḍimā tattha, vaggū vajjanti dundubhī. ‘‘Cullāsītisahassāni , hatthino samalaṅkatā; Tidhāpabhinnamātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā. ‘‘Hemajālābhisañchannā , upaṭṭhānaṃ karonti me; Balakāye gaje ceva, ūnatā me na vijjati. ‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ; Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ. ‘‘Ekasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Pathabyā rajjaṃ ekasataṃ, mahiyā kārayiṃ ahaṃ. ‘‘So dāni amataṃ patto, asaṅkhataṃ sududdasaṃ ; Saṃyojanaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿金铃者长老宣说这些。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sovaṇṇakiṅkaṇiyo thero imā
他宣说了这些偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
10. 金边者长老譬喻
10. Soṇṇakontarikattheraapadānaṃ
157心所崇敬的佛陀,自调御、得定者;
行于梵道,乐于心之寂止。
158“已渡越瀑流的正自觉者,禅修者、乐住禅那的牟尼;
安住等至、得定,身光犹如青莲花瓣。
159“我取阿喇布瓜之水,往诣最胜佛陀;
洗过佛陀的双足之后,我供养了阿喇布瓜。
160莲华上正觉,敕令如是言:以之汲水来,
‘置于我足下。’
161“我应声答道‘萨度(sādhu,古译:善哉)’,是出于对导师的恭敬,
取水盛入葫芦,我来到最胜的佛陀前。
162“大雄生起随喜,令我心得到清凉;
“以此葫芦为布施,愿你的心愿成就。”
163“于十五劫中,我享天界之乐;
我三十次成为转轮王。
164“无论白昼还是夜晚,当我经行或站立时;
手持金葫芦,立于我面前。
165“以葫芦供养佛陀后,我获得此金葫芦;”
对于那样的圣者,即便所造的业极为微小,其果报也极其广大。
166十万劫前,我曾将一枚葫芦布施;
自此不堕恶趣,这便是施葫芦所得的果报。
167“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
168“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
169“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Manobhāvaniyaṃ buddhaṃ, attadantaṃ samāhitaṃ; Iriyamānaṃ brahmapathe, cittavūpasame rataṃ. ‘‘Nittiṇṇaoghaṃ sambuddhaṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ; Upatitthaṃ samāpannaṃ, indivaradalappabhaṃ. ‘‘Alābunodakaṃ gayha, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ; Buddhassa pāde dhovitvā, alābukamadāsahaṃ. ‘‘Āṇāpesi ca sambuddho, padumuttaranāmako; ‘Iminā dakamāhatvā, pādamūle ṭhapehi me’. ‘‘Sādhūtihaṃ paṭissutvā, satthugāravatāya ca; Dakaṃ alābunāhatvā, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ. ‘‘Anumodi mahāvīro, cittaṃ nibbāpayaṃ mama; ‘Iminālābudānena, saṅkappo te samijjhatu’. ‘‘Pannarasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ; Tiṃsatikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamantassa tiṭṭhato; Sovaṇṇaṃ kontaraṃ gayha, tiṭṭhate purato mama. ‘‘Buddhassa datvānalābuṃ, labhāmi soṇṇakontaraṃ; Appakampi kataṃ kāraṃ, vipulaṃ hoti tādisu. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃlābumadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, alābussa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿金边者长老宣说。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇṇakontariko thero imā
他说了如下偈颂:
Gāthāyo abhāsitthāti.
萨咖散马基咖长老、一衣者、一座者;
咖丹巴果拉达咖多与嘎他沙瓦尼咖也是如此。
苏钦提咖与金卡尼咖,及索那果他利咖;
此处一百首单偈,又有七十一首。
Sakiṃsammajjako thero, ekadussī ekāsanī; Kadambakoraṇḍakado, ghatassavanikopi ca. Sucintiko kiṅkaṇiko, soṇṇakontarikopi ca; Ekagāthāsatañcettha, ekasattatimeva ca.