45. 毗醯德咖品
45. Vibhītakavaggo
譬喻经(下) · 180 段
1. 毗醯德咖·民基亚长老譬喻
1. Vibhītakamiñjiyattheraapadānaṃ
1“拘留孙大雄,已至一切法彼岸;
他远离了人群,独自走进森林深处。
2“我取了种仁,用藤蔓穿串起来;
那时,世尊正在山间修习禅那。
3“我以清净之心,见到了天中之天;
我将种仁供养了应供的勇者。
4于此同一劫中,昔我曾施种仁;
恶趣今不复见,是即施种仁果。
5“我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
犹如龙象已断系缚,我安住于无漏。
6“来到我的佛陀面前,这真是善来啊;
三明已然证得,佛陀之教已奉行。
7“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
‘‘Kakusandho mahāvīro, sabbadhammāna pāragū; Gaṇamhā vūpakaṭṭho so, agamāsi vanantaraṃ. ‘‘Bījamiñjaṃ gahetvāna, latāya āvuṇiṃ ahaṃ; Bhagavā tamhi samaye, jhāyate pabbatantare. ‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, vippasannena cetasā; Dakkhiṇeyyassa vīrassa, bījamiñjamadāsahaṃ. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ miñjamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bījamiñjassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
就这样,具寿毗醯德咖民基亚长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vibhītakamiñjiyo thero imā
宣说了这些偈颂。
Gāthāyo abhāsitthāti.
2. 施枣者长老譬喻经
2. Koladāyakattheraapadānaṃ
8“我身披鹿皮,又著树皮衣,”
我将一篮枣子装满,带回自己的庵中。
9“那时,尸弃佛独自一人,无有同伴;”
他知晓一切时节,来到了我的庵中。
10“净治自心,礼敬具善戒者;
我以双手捧起枣果,供养佛陀。
11“三十一劫前,我于彼时施予了那果;
我不知道恶趣,这是布施枣子的果报。
13“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
14“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Ajinena nivatthohaṃ, vākacīradharo tadā; Khāriyā pūrayitvāna, kolaṃhāsiṃ mamassamaṃ . ‘‘Tamhi kāle sikhī buddho, eko adutiyo ahu; Mamassamaṃ upāgacchi, jānanto sabbakālikaṃ. ‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, vanditvāna ca subbataṃ; Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者施枣者长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koladāyako thero imā gāthāyo
3. 比利亚长老譬喻
3. Billiyattheraapadānaṃ
15禅陀跋伽河岸边,我此草庵善筑成;
毕喇树处处丛生,种种林木交相掩映。
16“见到芳香的贝卢瓦果,我忆念起最胜的佛陀;
装满一呵利之量,我内心满足而又悚惧;
17我以清净心趋近咖古桑达,
向福德田之勇者奉上熟毕喇果。
18“正是在此劫中,那时我所施予的果;
我不曾经历恶趣,这是布施果实的果报。
20“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
21“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Candabhāgānadītīre , assamo sukato mama; Billarukkhehi ākiṇṇo, nānādumanisevito. ‘‘Sugandhaṃ beluvaṃ disvā, buddhaseṭṭhamanussariṃ; Khāribhāraṃ pūrayitvā, tuṭṭho saṃviggamānaso. ‘‘Kakusandhaṃ upāgamma, billapakkamadāsahaṃ; Puññakkhettassa vīrassa, vippasannena cetasā. ‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿比利亚长老宣说这些偈颂:
Itthaṃ sudaṃ āyasmā billiyo thero imā gāthāyo
4. 跋喇德施与者长老譬喻
4. Bhallātadāyakattheraapadānaṃ
22“金色正自觉者,具足三十二殊胜相;
从林间走来,犹如盛开的沙罗王树。
23“铺设好草座,我向最胜佛恳请;
‘愿佛陀哀愍我,我愿供养食物。’
24慈悲悯念者,见义利、具大名闻;
既知我心中所念,愿降临我之静舍。
25“正自觉者既已降临,坐于叶座上;
我取了榛子果,将它供养最胜佛。
26“当我深思时,胜者便受用了它;
我即于彼处心生净信,当下礼敬胜者。
27“在一千八百劫之前,那时我布施了果实。
我不曾经历恶趣,这是布施果实的果报。
29“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
30“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ; Vipinaggena gacchantaṃ, sālarājaṃva phullitaṃ. ‘‘Tiṇattharaṃ paññāpetvā, buddhaseṭṭhaṃ ayācahaṃ; ‘Anukampatu maṃ buddho, bhikkhaṃ icchāmi dātave’. ‘‘Anukampako kāruṇiko, atthadassī mahāyaso; Mama saṅkappamaññāya, orūhi mama assame. ‘‘Orohitvāna sambuddho, nisīdi paṇṇasanthare; Bhallātakaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ. ‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino; Tattha cittaṃ pasādetvā, abhivandiṃ tadā jinaṃ. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿跋喇德施与者长老宣说这些偈颂:
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhallātadāyako thero imā gāthāyo
5. 乌答利花者长老譬喻
5. Uttalipupphiyattheraapadānaṃ
31“于青绿辉耀之榕树上,枝叶繁密时;
我手持乌答利花鬘,敬奉于菩提树前。
32“就在此劫之中,我恭敬供养菩提树;
我不曾经历恶趣,这是供养菩提的果报。
34“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
35“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Nigrodhe haritobhāse, saṃviruḷhamhi pādape; Uttalimālaṃ paggayha, bodhiyā abhiropayiṃ. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ bodhimabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿伍德喇利花者长老说此偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttalipupphiyo thero imā gāthāyo
6. 庵婆德咖长老譬喻
6. Ambāṭakiyattheraapadānaṃ
36“毗舍婆牟尼步入繁花盛开的娑罗林;
如高贵的雄狮,安坐于山岩险处。
37以净信与欢喜心,我曾献上庵婆咤果;
怀着净信,我亲以自己双手供养无上福田。
38“自此三十一劫前,我曾供养那朵花;
我不见恶趣,此是供养佛陀的果报。
40“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
41“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Supupphitaṃ sālavanaṃ, ogayha vessabhū muni; Nisīdi giriduggesu, abhijātova kesarī. ‘‘Pasannacitto sumano, ambāṭakamapūjayiṃ; Puññakkhettaṃ anuttaraṃ , pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggati nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿庵婆德咖长老宣说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakiyo thero imā gāthāyo
7. 狮子座者长老譬喻
7. Sīhāsanikattheraapadānaṃ
42“于莲华上世尊,饶益一切有情者;
我心净信,意生欢喜,布施了狮子座。
43“无论在天界或是人间,无论我居于何处,
我便获得广大的殿堂,这是狮子座的果报。
44金成、银成、赤金成,宝珠所成之床座众多;
如是众床座,恒常为我而现前。
45“在菩提树下,为名为水生最上者敷设座席;
“我出生于高贵家世,啊,这法的善妙德!”
46“自十万劫前,我曾作狮子座;”
我不曾经历恶趣,此即狮子座之果报。
48“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
49“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttarassa bhagavato, sabbabhūtahitesino; Pasannacitto sumano, sīhāsanamadāsahaṃ. ‘‘Devaloke manusse vā, yattha yattha vasāmahaṃ; Labhāmi vipulaṃ byamhaṃ, sīhāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Soṇṇamayā rūpimayā, lohitaṅgamayā bahū; Maṇimayā ca pallaṅkā, nibbattanti mamaṃ sadā. ‘‘Bodhiyā āsanaṃ katvā, jalajuttamanāmino; Ucce kule pajāyāmi, aho dhammasudhammatā. ‘‘Satasahassito kappe, sīhāsanamakāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, sīhāsanassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿狮子座者长老宣说这些偈:
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsaniko thero imā gāthāyo
8. 足台者长老譬喻
8. Pādapīṭhiyattheraapadānaṃ
50“名为善慧的正自觉者,最上的悲愍者、牟尼;
度脱了众多众生之后,那位大名者便证入般涅槃。
51“在善慧大仙人的狮子座旁,
我以净信心、欢喜心,制作了脚凳。
52“行了善业,便得乐的果报、乐的果实;
与福德业相应,我前往三十三天。
53“我居彼处时,具足福德,
当我抬起脚时,便有金凳现前。
54“那些有缘听闻的人,他们得了利益,你们也善得此法。
对般涅槃者作了供养之后,他们便获得广大的安乐。
55我亦曾修诸善业,商贾营生悉善成;
施作一具脚凳已,遂获金凳以为报。
56“无论我因何事前往何方,
我登于金座,这是福业的果报。
57“于三万劫前,我那时所造的业;
我从未堕入恶趣,这是供奉脚凳的果报。
59“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
60“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni; Tārayitvā bahū satte, nibbuto so mahāyaso. ‘‘Sīhāsanassa sāmantā, sumedhassa mahesino; Pasannacitto sumano, pādapīṭhamakārayiṃ. ‘‘Katvāna kusalaṃ kammaṃ, sukhapākaṃ sukhudrayaṃ; Puññakammena saṃyutto, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tattha me vasamānassa, puññakammasamaṅgino; Padāni uddharantassa, soṇṇapīṭhā bhavanti me. ‘‘Lābhā tesaṃ suladdhaṃ vo, ye labhanti upassutiṃ; Nibbute kāraṃ katvāna, labhanti vipulaṃ sukhaṃ. ‘‘Mayāpi sukataṃ kammaṃ, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ; Pādapīṭhaṃ karitvāna, soṇṇapīṭhaṃ labhāmahaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ disaṃ pakkamāmi, kenaci kiccayenahaṃ ; Soṇṇapīṭhe akkamāmi , puññakammassidaṃ phalaṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿足台长老说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādapīṭhiyo thero imā gāthāyo
9. 围栏作者长老譬喻
9. Vedikārakattheraapadānaṃ
61“莲华上世尊,于至上菩提树处;
善作栏楯后,我令自心清净信乐。
62“种种已作、未作之资具,
从虚空降下,这便是栏楯的果报。
63“在两军对垒的沙场上,冲入可怖畏之处,
我不见任何怖畏,这是栏楯的果报。”
64“知我心意,妙好的天宫便化现;
华丽床座,是供养围栏的果报。
65“于百千劫前,我所建造的栏楯;
我不曾经历恶趣,这便是建造围栏所得的果报。
67“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
68“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttarassa bhagavato, bodhiyā pādaputtame; Vedikaṃ sukataṃ katvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Atoḷārāni bhaṇḍāni, katāni akatāni ca; Antalikkhā pavassanti, vedikāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Ubhato byūḷhasaṅgāme, pakkhandanto bhayānake; Bhayabheravaṃ na passāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, byamhaṃ nibbattate subhaṃ; Sayanāni mahagghāni, vedikāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ vedikamakārayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿围栏作者长老如此说出这些偈颂:
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo
10. 施菩提屋长老譬喻
10. Bodhigharadāyakattheraapadānaṃ
69“于悉达多世尊、两足尊、如是者;
我以净信与欢喜心,建造了菩提精舍。
70“我已往生兜率天,安住于宝殿之中;
我无有寒热,风不触及我身。
71“距今第六十五劫时,我曾是转轮王;
名为迦尸咖的城市,由维萨咖马所建。
72“长十由旬,宽八由旬;
彼城中无有木材、藤蔓与泥土。
73“横广一由旬,宽半由旬;
名为吉祥的宫殿,为维萨咖马所建。
74“八万四千根柱子,纯金所成;
宝石为楣,白银作顶;
75“整座屋宇纯金铸就,维萨咖马所造;
我今安住此间,此乃施舍房舍之果报。
76彼于天、人诸有之中,受用彼一切已;
我已证得涅槃,无上的寂静境界。
77“我于三万劫中,建造菩提堂;
我不曾堕于恶趣,这是施舍房舍的果报。
79“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
80“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Siddhatthassa bhagavato, dvipadindassa tādino; Pasannacitto sumano, bodhigharamakārayiṃ. ‘‘Tusitaṃ upapannomhi, vasāmi ratane ghare; Na me sītaṃ vā uṇhaṃ vā, vāto gatte na samphuse. ‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, cakkavattī ahosahaṃ; Kāsikaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ. ‘‘Dasayojanaāyāmaṃ, aṭṭhayojanavitthataṃ; Na tamhi nagare atthi, kaṭṭhaṃ vallī ca mattikā. ‘‘Tiriyaṃ yojanaṃ āsi, addhayojanavitthataṃ; Maṅgalo nāma pāsādo, vissakammena māpito. ‘‘Cullāsītisahassāni, thambhā soṇṇamayā ahuṃ; Maṇimayā ca niyyūhā, chadanaṃ rūpiyaṃ ahu. ‘‘Sabbasoṇṇamayaṃ gharaṃ, vissakammena māpitaṃ; Ajjhāvutthaṃ mayā etaṃ, gharadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Te sabbe anubhotvāna, devamānusake bhave; Ajjhapattomhi nibbānaṃ, santipadamanuttaraṃ. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, bodhigharamakārayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, gharadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者菩提屋施与者长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhigharadāyako thero imā gāthāyo
毗醯勒果、酸枣、木苹果、腰果;乌达兰巴塔基,及阿散那树、足凳。
乌答喇、兰跋答咖,以及座与足台。
吠提迦、菩提迦利迦二长老,并诸偈颂计数,
于此品中,总七十九首,悉皆宣说。
Vibhītakī kolaphalī, billabhallātakappado; Uttalambaṭakī ceva, āsanī pādapīṭhako. Vediko bodhighariko, gāthāyo gaṇitāpi ca; Ekūnāsītikā sabbā, asmiṃ vagge pakittitā.