3. 军荼罗给斯品巴利 3. Kuṇḍalakesīvaggo
譬喻经(下) · 986 段
1. 军荼罗给斯长老尼譬喻巴利
1. Kuṇḍalakesātherīapadānaṃ
1 “ 名为莲华上佛(Padumuttara) 的胜者,已抵达一切法彼岸者;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
2 “ 那时我生于天鹅城(Haṃsāvatī) ,生于长者家族;
众宝璀璨、光芒辉耀,我具足大乐。
3 “ 我亲近那位大雄,听闻了正法的开示;
从那时起,我便生起净信,前往胜者处寻求皈依。
4 “ 那时,大悲者,名为莲华上佛;
在速疾证智中,他安立那位殊胜的比丘尼为第一。”
5 “ 听闻此言心生欢喜,向大仙行布施;
以头顶礼其双足,我祈愿达至那样的境地。
6 大雄随喜赞言:“贤女,凡你所愿,一切皆当成办;
愿你安乐,得证寂灭。”
7 “ 十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩(Gotama) 为姓,将成为世间的导师。
8 “‘ 于他的法中,为法之嗣子——亲生之子,由法所生,
名为跋达·昆荼罗格沙,她将成为导师的女弟子。’
9 “ 以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
10 “ 从彼处命终,我往生夜摩天;又从彼处,我往生兜率天;
由此前往化乐天,复由此至他化自在天城。
11 随彼业力牵引,无论我投生何处;
即于彼彼之处,皆为诸王之王后。
12 我于彼没,生于人间,
为转轮圣王及曼荼罗诸王之主后。
13 “ 于诸天神与人中,得享种种成就,
于一切处安乐,我轮转众多劫。
14 “ 于此贤劫中,有位大名闻的婆罗门,
迦叶(Kassapa) 姓氏者出现于世,为诸说法者中最尊。
15 “ 那时,人中帝王是大仙的侍者,
迦西(Kāsi) 王名叫基基(Kikī) ,居于最胜的波罗奈(Bārāṇasī) 。
16 “ 我是他的第四个女儿,以施僧者而著称,
听闻胜者之法后,我决意出家。
17 父既不允我等出家,尔时我等唯居家行道;
二万年间,勤修无怠。
18 王女七人,童真梵行,安乐长养;
乐侍佛陀,欢喜踊跃。
19 “ 沙马尼与沙玛纳古达,比丘尼与比丘达伊咖;
昙马与苏丹玛(Sudhamma) ,第七位是僧伽达伊咖。
20 “ 差摩、莲华色(Uppalavaṇṇā) 、巴塔佳拉(Paṭācārā) ,以及那时的我;
吉萨·果达弥(Kisāgotama) 、法乐(Dhammadinnā) ,毗舍佉(Visākhā) 为第七位。
21 “ 以那些善作之业,及以思与愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
22 “ 如今,于最后有,在最胜的王舍城,”
“ 我生于富足的长者之家,正值青春年少时,”
23 “ 我见到那个盗贼被押去行刑,竟对他心生染著,”
“ 我的父亲便以千金将他从死罪中赎回。”
24 父亲知我心,将我许配于他;
我亦倾心相待,至爱而多所助益。
25 贪我宝饰起贪心,假托献祭成仇敌;
诱我同至盗贼崖山,暗定杀身之谋。
26 “ 那时,我恭敬地向他合掌,朝那敌人行合掌礼,
“ 为了保全自己的性命,我说出这番话:”
27 “‘ 这金臂钏,以及众多珍珠、琉璃,’”
尊者,请将这一切带走,并宣告:‘我是您的女奴。’
28 ‘ 善女人,且解下钗钏珍饰,休要过度悲啼;
我自不曾记得,取人财货而不曾杀人。’
29 “ 自从我能忆念自身,自从我具足智慧以来;
我也不曾知晓,有比你更为亲爱者。
30 “ 来,让我拥抱你,并向你作右绕;
从今以后,我与你便不再相见。
31 “ 确实,并非于一切处,男子都可称为智者;
女子亦可为智者,于种种处明辨具足。
32 “ 诚然,并非于一切处,男子即为智者;
女子亦是智者,能迅速思择义理。”
33 “ 我确实快疾地,于近处思惟;
犹如以羊毛诱鹿一般,那时我击杀了敌人。
34 临头之事不能速觉了,
愚痴者遭害,犹如盗贼困于山洞。
35 “ 而对已生起之义,能迅速了知的人;
他从敌人的围困中解脱,恰似我那时从敌人中解脱。”
36 那时我于险峻山崖,将仇敌掷落;
趋至白衣诸众近前,于彼舍家出家。
37 “ 那时,他们用镊子将我头发完全拔除;”
“ 出家之后,他们便不断地向我教授法义。”
38 “ 于是我学会那个教法后,便独自坐下;”
“ 我正思惟那教法之际,一条狗叼着人的手;”
39 “ 将那断肢持来我近处,弃舍后便离去了;”
“ 我看见了那只手,为蛆虫所聚,由此我获得了相。”
40 “ 我悚惧惊觉,起身询问同法者:”
“ 她们说:‘释迦族的比丘们了知那个义理。’”
41 “ 我为了明了那个义理,走到佛陀的弟子们跟前,这样问道:
他们便带着我,前往最胜佛陀的面前。
42 “ 他为我教授法义——诸蕴、诸处、诸界;
不净、无常、苦、无我,导师如是说。
43 “ 我听闻他的法后,便清净了法眼;
从那时起,我已知解正法,便出家、受达上。
44 那时,导师被恳请后说道:“来吧,贤女。”
那时我已受具足戒,看见少许的水。
45 “ 由洗足一事,我了知生灭,
同样地,对一切诸行,当时我作此思惟。
46 “ 其时,我心无取,彻底解脱。
那时,胜者为我开示了速疾证得神通之道。
47 “ 我于神通得自在,于天耳界亦得自在;
我能了知他心,是奉行导师教法者。
48 “ 我了知宿住,天眼已得清净;
灭尽一切漏,我已清净无垢;
49 “ 我已承事导师,奉行佛陀的教法。
重担已卸,不再有‘有’的牵引。
50 “ 正是为此,我从在家而出家,过起无家的生活。
那目标我已达到——断尽一切结缚。
51 义、法、辞、辩四无碍,我智明净悉通达;
无垢清净离尘染,安住最胜佛陀教。
52 “ 我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
如龙象已断束缚,我安住于无漏。
53 “ 我来至佛陀座前,这确是善来;
三明已然证得,佛陀之教已奉行。
54 “ 四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Tato jātappasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ. ‘‘Tadā mahākāruṇiko, padumuttaranāmako; Khippābhiññānamagganti, ṭhapesi bhikkhuniṃ subhaṃ. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, dānaṃ datvā mahesino; Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Anumodi mahāvīro, ‘bhadde yaṃ tebhipatthitaṃ; Samijjhissati taṃ sabbaṃ, sukhinī hohi nibbutā. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Bhaddākuṇḍalakesāti, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Tato cutā manussesu, rājūnaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu mānusesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Tassa dhītā catutthāsiṃ, bhikkhudāyīti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ahaṃ tadā; Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, yadāhaṃ yobbane ṭhitā. ‘‘Coraṃ vadhatthaṃ nīyantaṃ, disvā rattā tahiṃ ahaṃ; Pitā me taṃ sahassena, mocayitvā vadhā tato. ‘‘Adāsi tassa maṃ tāto, viditvāna manaṃ mama; Tassāhamāsiṃ visaṭṭhā, atīva dayitā hitā. ‘‘So me bhūsanalobhena, balimajjhāsayo diso; Corappapātaṃ netvāna, pabbataṃ cetayī vadhaṃ. ‘‘Tadāhaṃ paṇamitvāna, sattukaṃ sukatañjalī; Rakkhantī attano pāṇaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Idaṃ suvaṇṇakeyūraṃ, muttā veḷuriyā bahū; Sabbaṃ harassu bhaddante, mañca dāsīti sāvaya’. ‘‘‘Oropayassu kalyāṇī, mā bāḷhaṃ paridevasi; Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ’. ‘‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ; Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā’. ‘‘‘Ehi taṃ upagūhissaṃ, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ; Na ca dāni puno atthi , mama tuyhañca saṅgamo. ‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito; Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā. ‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito; Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthavicintikā. ‘‘‘Lahuñca vata khippañca, nikaṭṭhe samacetayiṃ; Migaṃ uṇṇā yathā evaṃ , tadāhaṃ sattukaṃ vadhiṃ. ‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, na khippamanubujjhati; So haññate mandamati, corova girigabbhare. ‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, khippameva nibodhati; Muccate sattusambādhā, tadāhaṃ sattukā yathā’. ‘‘Tadāhaṃ pātayitvāna, giriduggamhi sattukaṃ; Santikaṃ setavatthānaṃ, upetvā pabbajiṃ ahaṃ. ‘‘Saṇḍāsena ca kese me, luñcitvā sabbaso tadā; Pabbajitvāna samayaṃ, ācikkhiṃsu nirantaraṃ. ‘‘Tato taṃ uggahetvāhaṃ, nisīditvāna ekikā; Samayaṃ taṃ vicintesiṃ, suvāno mānusaṃ karaṃ. ‘‘Chinnaṃ gayha samīpe me, pātayitvā apakkami; Disvā nimittamalabhiṃ, hatthaṃ taṃ puḷavākulaṃ. ‘‘Tato uṭṭhāya saṃviggā, apucchiṃ sahadhammike; Te avocuṃ vijānanti, taṃ atthaṃ sakyabhikkhavo. ‘‘Sāhaṃ tamatthaṃ pucchissaṃ, upetvā buddhasāvake; Te mamādāya gacchiṃsu, buddhaseṭṭhassa santikaṃ. ‘‘So me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo; Asubhāniccadukkhāti, anattāti ca nāyako. ‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ; Tato viññātasaddhammā, pabbajjaṃ upasampadaṃ. ‘‘Āyācito tadā āha, ‘ehi bhadde’ti nāyako; Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasaṃ. ‘‘Pādapakkhālanenāhaṃ , ñatvā saudayabbayaṃ; Tathā sabbepi saṅkhāre, īdisaṃ cintayiṃ tadā. ‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso; Khippābhiññānamaggaṃ me, tadā paññāpayī jino. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa sāsane. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,跋陀·军陀罗拘夷萨比丘尼(Bhaddā Kuṇḍalakesā) 宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ bhaddākuṇḍalakesā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
2. 基萨·果达弥长老尼譬喻巴利
2. Kisāgotamītherīapadānaṃ
55 “ 名为莲华上佛的胜者,已达一切法之彼岸,
距今十万劫前,这位导师出现于世。
56 “ 那时,我生于天鹅城,投生在某一家族。
我走向那位人中圣者,皈依了他。
57 “ 我听闻了他的法义,与四谛相应;
甘甜而妙味具足,带来轮回止息的寂静之乐。
58 尔时勇者人中尊,将彼粗衣之比丘尼,
安立第一最上位,赞叹称扬彼尼德。
59 “ 听闻比丘尼的功德,我生起了不小的欢喜;
随力随能,供养佛陀。
60 “ 礼敬那位无上的牟尼之后,我期求此地位;”
那时,正自觉者、导师为此地位的获得而随喜。
61 “ 十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
62 “ 她将是他在法上的继承者,如同亲子,由法所化生;
她名为吉萨·果达弥,将是导师的女弟子。
63 “ 听闻那预言后心生欢喜,从此尽形寿侍奉胜者;
我以慈心,以诸资具承事导师。
64 “ 以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
65 “ 在此贤劫中,有位声名远扬的梵族亲眷;
他姓迦叶,是诸说法者中的殊胜者,出现于世。
66 “ 当时,有一位人中之王,作大仙的侍者;
他名为迦西王基基,住在最殊胜的波罗奈;
67 “ 我是他的第五个女儿,以昙玛之名闻名;
听闻胜者之法后,我决意出家。
68 “ 父亲不允,那时我们仍住家中;
二万年中,我们游行不懈,无有懈怠。
69 童女守梵行清净,王女安乐长成身;
殷勤侍佛心和悦,七女欢喜意欣然。
70 “ 沙马尼与沙玛纳古达,比丘尼与比丘陀衣咖;
昙马、苏丹玛,第七位是僧伽陀衣咖。
71 “ 差摩、莲华色,巴塔佳拉与军荼喇;
我、法乐,以及毗舍佉为第七位女子。
72 “ 以那些善作之业,及以思与愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
73 今于最后有,我生于长者之家,家贫乏财、零落衰败;
其后乃归于富足之族。
74 “ 除了丈夫,其余的人都会嫌恶我这贫穷之人;
而当我生产之后,那时我就成了众人所珍爱的人。
75 年少端严柔且嫩,安乐长养我心爱;
视之如命情所钟,尔时终落阎魔手。
76 “ 为忧苦所迫,面容憔悴,泪眼婆娑,哭泣满面,
我抱着死去的尸体,一路哭泣,逐村而行。
77 “ 那时,我蒙一人指点,便前往最上的医王处;
我说道:“尊者,请给我能让儿子复活的药。”
78 凡家中无亡人者,自彼家取芥子来;
调伏方便善巧者,胜者如是而宣说。
79 “ 我随即前往舍卫城(Sāvatthī) ,却未曾找到那样的人家。
从何处能求得芥子?也正由那里,我获得了正念。
80 “ 我将尸体舍弃之后,便走向世间导师。
他远远望见我,便以甜美的音声说道:
81 “ 纵活百年,不见生灭;
不如活一日,而得见生灭。
82 “ 这并非村落之法,非城镇之法,也不是某一单独家族之法;
对于一切世间乃至天人,这就是法——也就是无常性。
83 “ 我听闻这些偈颂后,便得法眼清净;
从那时起,我既了知正法,便出家成为无家者。
84 “ 如是出家安住后,精勤于胜者的教法;
没过多久,我就证得了阿拉汉果。
85 “ 我于诸神通得自在,于天耳界亦得自在;
我能了知他心,是奉行导师教法者。
86 “ 我了知宿住,天眼已得清净;
灭尽一切诸漏已,我清净、极清净。
87 “ 我已承事导师,已奉行佛陀的教诫;
重担已放下,有之系缚已根除。
88 “ 正是为此,我从在家而出家,过起无家的生活。
我已达成目标,灭尽一切结缚。
89 义、法、言辞并辩才,我智于此清净无染;
皆凭最胜佛陀威德之力。
90 “ 从垃圾堆、墓地与街道等处拾取布料,
然后做成桑喀帝,我身穿此粗陋的衣。
91 “ 胜者于持粗陋衣的德行心生欢喜,
导师于诸众中,将我安立于此第一之位。
93 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
94 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā aññatare kule; Upetvā taṃ naravaraṃ, saraṇaṃ samupāgamiṃ. ‘‘Dhammañca tassa assosiṃ, catusaccūpasañhitaṃ; Madhuraṃ paramassādaṃ, vaṭṭasantisukhāvahaṃ . ‘‘Tadā ca bhikkhuniṃ vīro, lūkhacīvaradhāriniṃ; Ṭhapento etadaggamhi, vaṇṇayī purisuttamo. ‘‘Janetvānappakaṃ pītiṃ, sutvā bhikkhuniyā guṇe; Kāraṃ katvāna buddhassa, yathāsatti yathābalaṃ. ‘‘Nipacca munivaraṃ taṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Tadānumodi sambuddho, ṭhānalābhāya nāyako. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Kisāgotamī nāmena, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Pañcamī tassa dhītāsiṃ, dhammā nāmena vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; Ahañca dhammadinnā ca, visākhā hoti sattamī. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ; Duggate adhane naṭṭhe , gatā ca sadhanaṃ kulaṃ. ‘‘Patiṃ ṭhapetvā sesā me, dessanti adhanā iti; Yadā ca pasūtā āsiṃ, sabbesaṃ dayitā tadā. ‘‘Yadā so taruṇo bhaddo , komalako sukhedhito; Sapāṇamiva kanto me, tadā yamavasaṃ gato. ‘‘Sokaṭṭā dīnavadanā , assunettā rudammukhā; Mataṃ kuṇapamādāya, vilapantī gamāmahaṃ. ‘‘Tadā ekena sandiṭṭhā, upetvābhisakkuttamaṃ; Avocaṃ dehi bhesajjaṃ, puttasañjīvananti bho. ‘‘Na vijjante matā yasmiṃ, gehe siddhatthakaṃ tato; Āharāti jino āha, vinayopāyakovido. ‘‘Tadā gamitvā sāvatthiṃ, na labhiṃ tādisaṃ gharaṃ; Kuto siddhatthakaṃ tasmā, tato laddhā satiṃ ahaṃ. ‘‘Kuṇapaṃ chaḍḍayitvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ; Dūratova mamaṃ disvā, avoca madhurassaro. ‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ udayabbayaṃ; Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato udayabbayaṃ. ‘‘‘Na gāmadhammo nigamassa dhammo, na cāpiyaṃ ekakulassa dhammo; Sabbassa lokassa sadevakassa, eseva dhammo yadidaṃ aniccatā’. ‘‘Sāhaṃ sutvānimā gāthā, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ; Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Tathā pabbajitā santī, yuñjantī jinasāsane; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā. ‘‘Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathiyāpi ca; Tato saṅghāṭikaṃ katvā, lūkhaṃ dhāremi cīvaraṃ. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, lūkhacīvaradhāraṇe; Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu vināyako. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,吉萨·果达弥比丘尼曾这样宣说这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ kisāgotamī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
3. 法乐长老尼譬喻巴利
3. Dhammadinnātherīapadānaṃ
95 “ 名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
96 “ 那时,我住在天鹅城,生于某一家族中;
我是一个为他人做工的人,处事谨慎,具戒防护。
97 “ 莲华上佛的上首弟子,名为善生(Sujāta) ;”
从住处出来,为托钵而行。
98 昔我身为取水女,持瓶而行;
见彼心生净信,亲手施糕饼。
99 “ 他接过后,就坐在那里享用;
于是我将他领回家中,供养他食物。
100 于是我祖父欣然,娶得我为孙媳;
与婆婆同往,我礼敬正觉者。
101 “ 那时,他称赞那位说法比丘尼;
“ 他将她安立于此第一之位,我听闻后满怀欢喜。”
102 “ 我邀请善逝——世间导师,及比丘僧团;”
“ 我广行大布施后,便希求彼之地位。”
103 “ 其时,善逝以深沉如雷的音声对我说:”
乐于侍奉于我,并供养僧团;
104 “ 专心听闻正法,心意因功德而增长;”
“ 贤女,你当欢喜,你将获得誓愿之果。”
105 “ 十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
106 “ 她是他于法中的嗣子,由法所化生的亲子;
这位名为法乐者,将成为导师的女弟子。
107 闻此欢喜,我以慈心,尽形寿承事大牟尼;
以诸资具,恭敬奉侍彼导师尊。
108 “ 以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
109 “ 于此贤劫,有位婆罗门族亲、大名声者;
以迦叶为姓,作为诸说者中最殊胜者出现于世。
110 “ 那时,大仙的侍者,正是人中之主;
迦西国王名叫基基,居于最胜的波罗奈。
111 “ 我是他的第六个女儿,名为苏丹玛,以此著称;
听闻胜者之法后,我欣然出家。
112 父亲彼时未允,我等便居家安住;
二万年间,勤行不怠。巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ; Parakammakārī āsiṃ, nipakā sīlasaṃvutā. ‘‘Padumuttarabuddhassa, sujāto aggasāvako; Vihārā abhinikkhamma, piṇḍapātāya gacchati. ‘‘Ghaṭaṃ gahetvā gacchantī, tadā udakahārikā; Taṃ disvā adadaṃ pūpaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Paṭiggahetvā tattheva, nisinno paribhuñji so; Tato netvāna taṃ gehaṃ, adāsiṃ tassa bhojanaṃ. ‘‘Tato me ayyako tuṭṭho, akarī suṇisaṃ sakaṃ; Sassuyā saha gantvāna, sambuddhaṃ abhivādayiṃ. ‘‘Tadā so dhammakathikaṃ, bhikkhuniṃ parikittayaṃ; Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā muditā ahaṃ. ‘‘Nimantayitvā sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tato maṃ sugato āha, ghananinnādasussaro ; ‘Mamupaṭṭhānanirate, sasaṅghaparivesike. ‘‘‘Saddhammassavane yutte, guṇavaddhitamānase; Bhadde bhavassu muditā, lacchase paṇidhīphalaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Dhammadinnāti nāmena, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ mahāmuniṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. ‘‘Chaṭṭhā tassāsahaṃ dhītā, sudhammā iti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
第三诵品巴利
Tatiyaṃ bhāṇavāraṃ.
113 “ 王女安乐长养,持守童女梵行;
七位女儿,欢喜奉侍佛陀;
114 “ 沙马尼与沙玛纳古达,比丘尼与比丘达伊咖;
昙马、苏丹玛,第七位是僧伽达伊咖。
115 “ 差摩、莲华色、巴塔佳拉与昆达喇;
果达弥(Gotamī) 与我,毗舍佉是第七位。
116 “ 以那些善作之业,及以思与愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
117 “ 而今于最后有中,在王舍城这最胜之处,
生于富足的长者之家,一切欲乐悉皆圆满。
118 “ 当我容色端丽,正值青春妙龄之际;
便往他族,安住于诸乐圆足中。
119 “ 亲近世间皈依处,听闻法之开示后;
我那具足善慧的夫主,已证得不来果。
120 “ 那时我得到允许,便出家成为无家者;
没过多久,我就证得了阿拉汉果。
121 那时,那位近事男前来亲近我,向我问法;
甚深微妙之问,我皆一一为之解答。
122 胜者欢喜我此功德,将我安立于最上首:
“ 说法比丘尼中,我不见有如是者。”
123 “ 如贤智法乐(Dhammadinnā)所教,诸比丘当如是受持;”
“ 如此我便是有智慧者,为导师所哀愍。
124 “ 我已承事导师,佛陀的教法已修习圆满;
沉重的负担已卸下,有的续索已彻底断除。
125 “ 正是为此,我从在家而出家,过起无家的生活。
我已达成此目的,一切结缚皆已断尽。
126 “ 我于诸神通而得自在,于天耳界亦得自在;
我能了知他心,是奉行导师教法者。
127 “ 我了知宿住,天眼已得清净;
灭尽一切诸漏,我已清净,极清净。
128 “ 我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
129 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
130 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Komāribrahmacariyaṃ , rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; Gotamī ca ahañceva, visākhā hoti sattamī. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, sabbakāmasamiddhine. ‘‘Yadā rūpaguṇūpetā, paṭhame yobbane ṭhitā; Tadā parakulaṃ gantvā, vasiṃ sukhasamappitā. ‘‘Upetvā lokasaraṇaṃ, suṇitvā dhammadesanaṃ; Anāgāmiphalaṃ patto, sāmiko me subuddhimā. ‘‘Tadāhaṃ anujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Tadā upāsako so maṃ, upagantvā apucchatha; Gambhīre nipuṇe pañhe, te sabbe byākariṃ ahaṃ. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; ‘Bhikkhuniṃ dhammakathikaṃ, nāññaṃ passāmi edisiṃ. ‘Dhammadinnā yathā dhīrā, evaṃ dhāretha bhikkhavo’; ‘‘Evāhaṃ paṇḍitā homi , nāyakenānukampitā. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,法乐比丘尼如是宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ dhammadinnā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
4. 萨咕喇长老尼譬喻偈巴利
4. Sakulātherīapadānaṃ
131 “ 名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
132 为诸众生利与乐,说法者中称最胜;
人中良驹为义而行,游于有天之世间。
133 “ 已达名闻之巅的吉祥者,声誉与称叹所归的胜者;
为一切世间所礼敬,于一切方所广被称扬。
134 “ 他已超越疑惑,度脱犹豫;”
心志圆满,已证最上正觉。
135 “ 令未生之道生起者,人中最上者;
所未曾说者,他宣说;所未曾生者,他令生。
136 知圣道者、通达圣道者、开示圣道者,是人中牛王;
于圣道善巧之导师,调御者中最为上首。
137 “ 大悲导师,引导者,开演正法;
将沉陷于欲泥的有情,一一救拔出来。
138 “ 那时,我生于天鹅城,降生为刹帝利之女;
美丽而富有,可爱又祥瑞。
139 “ 我是阿难(Ānanda) 大王的女儿,容貌极为庄严;
也是名为莲华上者的异母姊妹。
140 “ 与王女们相伴,身佩一切璎珞;
来到大雄尊前,我听闻了法的开示。
141 “ 那时,为世间所敬重者,赞叹具足天眼的比丘尼;
于大众中,将她安立于最上之位。
142 “ 听闻之后,我满心欢喜,以布施供养导师;
礼敬正自觉者后,我发愿求得天眼。
143 “ 导师便对我说:‘难陀(Nandā) ,你将获得所愿。’
这是灯施与法施的果报,已善决定。
144 “ 十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
145 ‘ 她是他法中的继承者,由法所生的亲子;
名为萨咕喇(Sakulā) ,将成为导师的女弟子。’
146 “ 以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
147 于此贤劫中,梵裔扬大名,
迦叶是其姓,出世说法尊。
148 “ 那时我是一位游方女行者,独自行走游方乞食;
为乞食游行之后,我得到了一点油。
149 “ 我以那油点亮灯后,安住于整夜,
以净信心,供养两足尊的塔庙。
150 “ 以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
151 随彼业力所牵,无论我投生何处;
凡我身所至处,大灯炽然燃明。
152 “ 穿过墙壁,越过岩石,跨越山岳;
凡我所欲见,皆能得见,这便是施灯的果报。
153 “ 我眼目清净,因名声而光耀照人;
具足信与慧,这便是施灯的果报。
154 “ 如今在这最后有中,我出生于婆罗门家族;
在财谷丰盈、充满欢悦、为王所礼敬之处。
155 “ 我诸肢节圆满,种种璎珞庄严;
当善逝入城之际,我正站在窗前。
156 “ 见彼名声辉耀,为天人所礼敬者,
具足随形好,众相庄严。
157 “ 心甚欢喜,意乐欣悦,我决意出家;
没过多久,我就证得了阿拉汉果。
158 “ 我于诸神通得自在,及天耳界;
我能了知他心,是奉行导师教法者。
159 “ 我了知宿住,天眼已得清净;
我已灭尽一切诸漏,清净无染,极清净。
160 “ 我已承事导师,已奉行佛陀的教诫;
已卸下沉重的负担,有结已被根除。
161 “ 正是为此,我从在家而出家,过起无家的生活。
那个目的我已达成,一切结缚皆已灭尽。
162 “ 于是,大悲者将我安立为最上首。
“ 天眼者中最为第一,萨咕喇”,人中至上者如此说。
164 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
165 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo; Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake. ‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇagato jino; Pūjito sabbalokassa, disāsabbāsu vissuto. ‘‘Uttiṇṇavicikiccho so, vītivattakathaṃkatho; Sampuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ. ‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo; Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī. ‘‘Maggaññū ca maggavidū, maggakkhāyī narāsabho; Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo. ‘‘Mahākāruṇiko satthā, dhammaṃ desesi nāyako; Nimugge kāmapaṅkamhi, samuddharati pāṇine. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā khattiyanandanā; Surūpā sadhanā cāpi, dayitā ca sirīmatī. ‘‘Ānandassa mahārañño, dhītā paramasobhaṇā; Vemātā bhaginī cāpi, padumuttaranāmino. ‘‘Rājakaññāhi sahitā, sabbābharaṇabhūsitā; Upāgamma mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Tadā hi so lokagaru, bhikkhuniṃ dibbacakkhukaṃ; Kittayaṃ parisāmajjhe , aggaṭṭhāne ṭhapesi taṃ. ‘‘Suṇitvā tamahaṃ haṭṭhā, dānaṃ datvāna satthuno; Pūjitvāna ca sambuddhaṃ, dibbacakkhuṃ apatthayiṃ. ‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘nande lacchasi patthitaṃ; Padīpadhammadānānaṃ, phalametaṃ sunicchitaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Sakulā nāma nāmena , hessati satthu sāvikā’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Paribbājakinī āsiṃ, tadāhaṃ ekacārinī; Bhikkhāya vicaritvāna, alabhiṃ telamattakaṃ. ‘‘Tena dīpaṃ padīpetvā, upaṭṭhiṃ sabbasaṃvariṃ; Cetiyaṃ dvipadaggassa , vippasannena cetasā. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Pajjalanti mahādīpā, tattha tattha gatāya me. ‘‘Tirokuṭṭaṃ tiroselaṃ, samatiggayha pabbataṃ; Passāmahaṃ yadicchāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Visuddhanayanā homi, yasasā ca jalāmahaṃ; Saddhāpaññāvatī ceva, dīpadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā vippakule ahaṃ; Pahūtadhanadhaññamhi, mudite rājapūjite. ‘‘Ahaṃ sabbaṅgasampannā, sabbābharaṇabhūsitā; Purappavese sugataṃ, vātapāne ṭhitā ahaṃ. ‘‘Disvā jalantaṃ yasasā, devamanussasakkataṃ; Anubyañjanasampannaṃ, lakkhaṇehi vibhūsitaṃ. ‘‘Udaggacittā sumanā, pabbajjaṃ samarocayiṃ; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. ‘‘Tato mahākāruṇiko, etadagge ṭhapesi maṃ; Dibbacakkhukānaṃ aggā, sakulāti naruttamo. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,萨咕喇比丘尼就这样宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ sakulā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
5. 难陀长老尼譬喻巴利
5. Nandātherīapadānaṃ
166 “ 名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
167 “ 教诫者、令知者、一切有情的救度者;
善巧说法的佛陀,度脱了众多众生。
168 “ 他是慈愍者、悲悯者,利益一切众生;
令一切前来的外道,安住于五戒之中。
169 “ 如此无有混乱,且已远离外道,
由诸阿拉汉所庄严,由诸自在的如是者所庄严。
170 “ 大牟尼犹如五十八肘升现。
如金山一般,具足三十二种殊胜相。
171 尔时寿量十万岁,
他住世如此之久,度脱了众多众生。
172 “ 那时我生于天鹅城,出生于长者家族;
家中众宝光辉闪耀,具足广大安乐。
173 我亲近大雄尊,得闻彼所说示:
不死最上妙味,开显第一义。
174 “ 那时,我邀请世间导师与僧团,
亲手向彼行广大布施,心生净信。
175 “ 我希求成为禅修比丘尼中的最上者。”
以头面顶礼那位智者——与僧团同行的世间导师。
176 尔时,调御未调者、三界之皈依、大能者,
人中之御者如是授记:汝当获得彼善所愿。
177 “ 十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
178 “ 他的法之继承者,法之亲子,为法所成;
名为难陀,将为导师之女弟子。”
179 “ 闻已心欢喜,尽形寿于彼胜者,
我以慈心,以诸资具承事导师。
180 “ 以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
181 “ 从彼处命终,我往生夜摩天;又从彼处,我往生兜率天;
由此前往化乐天,复由此至他化自在天城。
182 “ 无论我投生何处,皆依彼业之力。
在每一处,我都成为诸王的王后。
183 从彼殁已,转生人间,
作转轮圣王与曼荼罗诸王之元妃。
184 “ 于天与人中,受用种种成就之后;
在一切处成为快乐者,我轮转了无数劫。
185 “ 当最后一生来临时,在庄严的迦毗罗卫城,
我是苏托达那王无有瑕疵的女儿。
186 “ 见到这吉祥美貌之人,那家族满心欢喜;
因此,我的名字便叫“难陀”,美丽而殊胜。
187 众女之中,她以丽质著称;
彼美城之内,除她亚索特拉(Yasodhara) 。
188 “ 长兄为三界之尊,幼弟亦是阿拉汉;
我独居家中,为母亲所催促。
189 “ 你生于释迦族,是佛陀的妹妹,
既已离开难陀,为何仍住家中?
190 “ 青春以老衰为终,色身被视为不净;
健康以疾病为终点,生命以死亡为终点。
191 “ 你这端严的色身,如明月般可爱,令人着迷;
诸般饰物的庄严,犹如祥光聚集。
192 “ 恰如世间精华之所聚,令眼目得滋养;
“ 令诸福德称名远扬,令乌迦卡之族欢喜。
193 ‘ 不久老必至,舍家修正法;
堪悯无咎者,汝当行此法。’
194 “ 听闻母亲这番话,我便出家,成为非家者;
我以身而非以心,为色与青春所迷。
195 母亲劝我以大精勤专修禅那,说此为至上;
而我于彼,竟无丝毫欣慕。
196 “ 那时,具大悲者,见我耽著欲乐;
为令我于色厌离,胜者现于我眼前
197 “ 凭己威力,化现出一位姝丽女子;
悦目殊丽,更胜于我之容。
198 “ 我见到她,惊叹于那极为殊妙的身形;
我心想:‘我这人眼的获得,实有果报,实得利益。’
199 “ 我对她说:‘来吧,贤美的女子,你有何事,请对我说;’
“ 请告诉我你的家族与姓名,若你愿意的话。”
200 ‘ 美女,此刻不是欺诳之时,让我躺在你的膝上;
我的肢体仿佛正在沉坠,容我小睡片刻。’
201 美目女子枕我膝上,安然卧下;
一只贪馋极凶残的小虫,倏然落在她的额前。
203 “ 破裂的面庞,也成了散发恶臭的尸体;
肿胀、青瘀而又带脓的躯体。”
204 “ 她全身颤栗,频频喘息;
她感受着自己的痛苦,哀哀悲泣。
205 “‘ 我为苦所苦,诸受触恼我;
我沉没于大苦之中,朋友,请你作我的皈依处。
206 “ 你面容的美丽去了何处?你高挺的鼻梁又在何处?
你那频婆果般的美唇,你的容颜去了何处?
207 “ 你如月般的容颜在哪里?你那螺贝般匀称的颈项,去了何处?
你双耳如荡漾的秋千般晃动,都已褪去光泽。
208 “ 你的双乳如含苞之蕾,似花萼般端好。
破裂的腐尸,已充满恶臭。
209 “ 腰身如祭坛般纤细,臀部丰美;宛如被剖去脏腑的屠肉。
生已充满不净,啊,色身实为无常。
210 “ 身体所生的一切,皆是腐臭可怖;
如同令人厌憎的坟场,愚者却在那里寻得欢喜。
211 “ 那时,大悲者、我的兄长、世间的导师,
见我内心惊惧,他便对我说了这些偈颂:
212 “ 难陀,你看这具病弱、腐臭的聚合之身;
修习不净,令心专一、善入等持。”
213 “ 如是此者,即如是彼;如是彼者,即如是此;
散发着恶臭与腐味,愚者却心生欢喜。
214 “ 如是观察,日夜无怠;
然后,你将以自己的智慧,洞见、彻见。
215 “ 听闻这些善说的偈颂,我生起极大惊惧;
我安住于彼处,心已寂静,证得阿拉汉果。
216 “ 无论我坐于何处,恒以禅那为归趣;
胜者对此德行心生喜悦,将我置于此最上之位。
218 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
219 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ , uggatova mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Amataṃ paramassādaṃ, paramatthanivedakaṃ. ‘‘Tadā nimantayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Datvā tassa mahādānaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. ‘‘Jhāyinīnaṃ bhikkhunīnaṃ, aggaṭṭhānamapatthayiṃ; Nipacca sirasā dhīraṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Tadā adantadamako, tilokasaraṇo pabhū; Byākāsi narasārathi, ‘lacchase taṃ supatthitaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Nandāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā ; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato . ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Tato cutā manussatte, rājānaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, suramme kapilavhaye; Rañño suddhodanassāhaṃ, dhītā āsiṃ aninditā. ‘‘Siriyā rūpiniṃ disvā, nanditaṃ āsi taṃ kulaṃ; Tena nandāti me nāmaṃ, sundaraṃ pavaraṃ ahu. ‘‘Yuvatīnañca sabbāsaṃ, kalyāṇīti ca vissutā; Tasmimpi nagare ramme, ṭhapetvā taṃ yasodharaṃ. ‘‘Jeṭṭho bhātā tilokaggo, pacchimo arahā tathā; Ekākinī gahaṭṭhāhaṃ, mātarā paricoditā. ‘‘‘Sākiyamhi kule jātā, putte buddhānujā tuvaṃ; Nandenapi vinā bhūtā, agāre kiṃ nu acchasi. ‘‘‘Jarāvasānaṃ yobbaññaṃ, rūpaṃ asucisammataṃ; Rogantamapicārogyaṃ, jīvitaṃ maraṇantikaṃ. ‘‘‘Idampi te subhaṃ rūpaṃ, sasīkantaṃ manoharaṃ; Bhūsanānaṃ alaṅkāraṃ, sirisaṅghāṭasannibhaṃ. ‘‘‘Puñjitaṃ lokasāraṃva, nayanānaṃ rasāyanaṃ; Puññānaṃ kittijananaṃ, ukkākakulanandanaṃ. ‘‘‘Na cireneva kālena, jarā samadhisessati ; Vihāya gehaṃ kāruññe , cara dhammamanindite’. ‘‘Sutvāhaṃ mātu vacanaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Dehena na tu cittena, rūpayobbanalāḷitā. ‘‘Mahatā ca payattena, jhānajjhena paraṃ mama; Kātuñca vadate mātā, na cāhaṃ tattha ussukā. ‘‘Tato mahākāruṇiko, disvā maṃ kāmalālasaṃ ; Nibbindanatthaṃ rūpasmiṃ, mama cakkhupathe jino. ‘‘Sakena ānubhāvena, itthiṃ māpesi sobhiniṃ; Dassanīyaṃ suruciraṃ, mamatopi surūpiniṃ. ‘‘Tamahaṃ vimhitā disvā, ativimhitadehiniṃ; Cintayiṃ saphalaṃ meti, nettalābhañca mānusaṃ. ‘‘Tamahaṃ ehi subhage, yenattho taṃ vadehi me; Kulaṃ te nāmagottañca, vada me yadi te piyaṃ. ‘Na vañcakālo subhage , ucchaṅge maṃ nivāsaya; Sīdantīva mamaṅgāni, pasuppaya muhuttakaṃ’. ‘‘Tato sīsaṃ mamaṅke sā, katvā sayi sulocanā; Tassā nalāṭe patitā, luddhā paramadāruṇā. ‘‘Saha tassā nipātena, piḷakā upapajjatha; Pagghariṃsu pabhinnā ca, kuṇapā pubbalohitā. ‘‘Pabhinnaṃ vadanañcāpi, kuṇapaṃ pūtigandhanaṃ; Uddhumātaṃ vinilañca, pubbañcāpi sarīrakaṃ. ‘‘Sā paveditasabbaṅgī, nissasantī muhuṃ muhuṃ; Vedayantī sakaṃ dukkhaṃ, karuṇaṃ paridevayi. ‘‘‘Dukkhena dukkhitā homi, phusayanti ca vedanā; Mahādukkhe nimuggamhi, saraṇaṃ hohi me sakhī’. ‘‘‘Kuhiṃ vadanasobhaṃ te, kuhiṃ te tuṅganāsikā; Tambabimbavaroṭṭhaṃ te, vadanaṃ te kuhiṃ gataṃ. ‘‘‘Kuhiṃ sasīnibhaṃ vaṇṇaṃ, kambugīvā kuhiṃ gatā; Doḷālolāva te kaṇṇā, vevaṇṇaṃ samupāgatā. ‘‘‘Makuḷakhārakākārā , kalikāva payodharā; Pabhinnā pūtikuṇapā, duṭṭhagandhittamāgatā. ‘‘‘Vedimajjhāva sussoṇī , sūnāva nītakibbisā; Jātā amejjhabharitā, aho rūpamasassataṃ. ‘‘‘Sabbaṃ sarīrasañjātaṃ, pūtigandhaṃ bhayānakaṃ; Susānamiva bībhacchaṃ, ramante yattha bālisā’. ‘‘Tadā mahākāruṇiko, bhātā me lokanāyako; Disvā saṃviggacittaṃ maṃ, imā gāthā abhāsatha. ‘‘‘Āturaṃ kuṇapaṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ; Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ. ‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ; Duggandhaṃ pūtikaṃ vāti, bālānaṃ abhinanditaṃ. ‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā; Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha dakkhasi’. ‘‘Tatohaṃ atisaṃviggā, sutvā gāthā subhāsitā; Tatraṭṭhitāvahaṃ santī, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Yattha yattha nisinnāhaṃ, sadā jhānaparāyanā; Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,如上诸偈,实乃昔日举国称美的难陀比丘尼所诵出。巴利
Itthaṃ sudaṃ nandā bhikkhunī janapadakalyāṇī imā gāthāyo abhāsitthāti.
6. 苏那长老尼譬喻巴利
6. Soṇātherīapadānaṃ
220 “ 名为莲华上佛的胜者,已抵达一切法彼岸者;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
221 “ 那时,我生于长者家,安乐、受人尊敬、为人所爱;
我前往那位牟尼上首,听闻了甘美的法语。
222 “ 胜者赞叹那位精进勇猛、堪称第一的比丘尼;
听闻之后我心生欢喜,便向导师行了礼敬。
223 “ 礼敬正自觉者已,我当时便希求那样的地位;
大雄随喜:‘愿你的誓愿成就。’
224 “ 十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
225 “ 她是他的法继承者,由法所化生的亲子;
她名为索纳(Soṇa) ,将成为导师的女弟子。”
226 闻已欢喜心踊跃,尽形寿以慈心奉诸资具,
承事胜者调御导师。
227 “ 以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
228 “ 如今在最后有中,我出生于长者之家;
在舍卫城这座殊胜的都城,繁荣、昌盛、巨富。
229 “ 当我值青春年华时,便嫁往夫家;
我生了十个儿子,个个相貌殊胜、不同凡俗。
230 “ 他们都安乐地成长,悦人心目,惹人喜爱;
连敌人也喜爱他们,于我,他们自然更是亲爱。
231 此后我虽百般不愿,夫君犹为十子簇拥,
于天中之天教法中,舍家出家。
232 那时我独自思惟:我已厌离此生,生复何用;
为夫与诸子所弃,年迈而孤苦。
233 “ 我也将前往彼处,去我丈夫所至之处;
如此思惟已,我便出家,成为无家者。
234 尔时比丘尼众舍我独居尼舍,
为听教诫别我而去,唯嘱曰:且将水烧热。
235 尔时汲水注入罐,置罐灶上安坐已;
坐定摄心善调御,令此一心入三昧。
236 “ 观见诸蕴为无常、为苦、为无我,
断尽一切诸漏,我证得阿拉汉果。
237 “ 当时诸比丘尼前来,求取热水;
我决意火界,迅速令水加热。
238 “ 她们惊叹不已,便向最胜者禀告此事;
听闻此言,怙主心生欢喜,说此偈曰:
239 “ 若人活百岁,懈怠乏精进;
不如活一日,发起坚固精进。
240 我以正行悦可大雄,大牟尼告我如是言:
发勤精进诸众中,汝最为上第一者。
241 “ 我诸烦恼已尽焚……(中略)……住于无漏。”
242 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
243 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadā seṭṭhikule jātā, sukhitā pūjitā piyā; Upetvā taṃ munivaraṃ, assosiṃ madhuraṃ vacaṃ. ‘‘Āraddhavīriyānaggaṃ, vaṇṇesi bhikkhuniṃ jino; Taṃ sutvā muditā hutvā, kāraṃ katvāna satthuno. ‘‘Abhivādiya sambuddhaṃ, ṭhānaṃ taṃ patthayiṃ tadā; Anumodi mahāvīro, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Soṇāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Yadā ca yobbanappattā, gantvā patikulaṃ ahaṃ; Dasa puttāni ajaniṃ, surūpāni visesato. ‘‘Sukhedhitā ca te sabbe, jananettamanoharā; Amittānampi rucitā, mama pageva te piyā. ‘‘Tato mayhaṃ akāmāya, dasaputtapurakkhato; Pabbajittha sa me bhattā, devadevassa sāsane. ‘‘Tadekikā vicintesiṃ, jīvitenālamatthu me; Cattāya patiputtehi, vuḍḍhāya ca varākiyā. ‘‘Ahampi tattha gacchissaṃ, sampatto yattha me pati; Evāhaṃ cintayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Tato ca maṃ bhikkhuniyo, ekaṃ bhikkhunupassaye; Vihāya gacchumovādaṃ, tāpehi udakaṃ iti. ‘‘Tadā udakamāhitvā, okiritvāna kumbhiyā; Culle ṭhapetvā āsīnā, tato cittaṃ samādahiṃ. ‘‘Khandhe aniccato disvā, dukkhato ca anattato; Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Tadāgantvā bhikkhuniyo, uṇhodakamapucchisuṃ; Tejodhātumadhiṭṭhāya, khippaṃ santāpayiṃ jalaṃ. ‘‘Vimhitā tā jinavaraṃ, etamatthamasāvayuṃ; Taṃ sutvā mudito nātho, imaṃ gāthaṃ abhāsatha. ‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, kusīto hīnavīriyo; Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, vīriyamārabhato daḷhaṃ’. ‘‘Ārādhito mahāvīro, mayā suppaṭipattiyā; Āraddhavīriyānaggaṃ, mamāha sa mahāmuni. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
据说,索纳比丘尼这样宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ soṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
7. 跋达咖毕喇尼长老尼譬喻巴利
7. Bhaddakāpilānītherīapadānaṃ
244 “ 名为莲华上佛的胜者,已至一切法之彼岸;”
距今十万劫前,这位导师出现于世。
245 “ 那时,在天鹅城,有一位名叫韦德哈的人;”
那长者富拥多宝,我曾是他的妻子。
246 “ 曾有一次,他带着眷属,前往人中太阳(佛陀)处;
听闻了佛陀的法,能断除一切苦与怖畏。
247 “ 导师称扬头陀行者中的上首声闻弟子;
听闻之后,他向那位如来行七日布施。
248 以头礼足毕,我祈愿彼殊胜之位;
尔时人中牛王,令大众皆生欢喜。
249 “ 出于对长者的悲悯,他说出这些偈颂;
“ 愿你获得所期求的果位,孩子,愿你般涅槃。”
250 “ 十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
251 “ 于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
名为迦叶,将成为导师的弟子。
252 “ 听闻此已心生欢喜,从那时起,尽形寿对胜者,
以慈心承事,以资具供养导师。
253 “ 他光显教法,摧破诸邪见者;”
调伏应调伏者已,他便与弟子一同般涅槃。
254 “ 当那位世间无上者般涅槃时,为供养导师;
便召集亲友,与他们共同建造。
255 “ 高达七由旬的宝塔,由宝石砌成,巍峨耸立;
如同炽燃的太阳,又如盛开的娑罗王树。
256 “ 在那里竖起了七十万盏灯;
以七种宝石,如芦苇火般闪耀。
257 “ 以香油充满,便在那里点燃明灯;
为供养大仙,哀愍一切众生者。”
258 “ 七百千只满瓶,他令造作;
以诸宝充满,为供养大仙。
259 “ 于六十四瓶的正中,竖起金幢;
以色泽超胜,犹如秋日之日。
260 “ 四门之处,宝所成的牌楼庄严辉耀;
竖立着悦目的宝板,以宝所成而光彩映耀。
261 “ 光芒照耀,周围环绕,花饰善巧严饰;
旌旗高高飘扬,珍宝宝光闪耀。
262 “ 色彩鲜明、善加修作、绚丽多彩,这宝石所成的塔;
光色辉耀,犹如黄昏的日轮。
263 塔之三重栏楯,一以雌黄涂,
一以雄黄饰,一以眼药填。
264 “ 他为最上说者,作了如此令人欢喜的供养;
他尽其一生,随力布施僧团。
265 与彼长者共修诸福,尽形寿中悉皆圆满;
命终之后同生善趣。
266 “ 享诸成就已,于天界人间;
如影随形,与彼一同轮回。
267 “ 于九十一劫前,有位名为维巴西的导师;
具足妙相,遍观诸法,出现于世。
268 “ 那时,在班度马帝,有位婆罗门被尊为善士;
虽以德行而称富,财富上却极为匮乏。
269 “ 彼时,我亦是他的伴侣——心意相通的婆罗门女;
有一次,那位最胜的再生者遇见了大牟尼。
270 “ 坐于众人之中,宣说不死之境;
他听闻法后心生欢喜,便布施了一件衣。
271 “ 他仅着一衣回到家中,便对我说:
“ 随喜此广大功德——衣已奉施于佛陀。”
272 尔时我合掌,满心欢喜而随喜:“主人啊!
此衣善施于无上正觉、如如不动之佛陀。”
273 我曾安乐满足,流转于诸有之间;
在美丽的波罗奈,我曾为王,为大地之主。
274 “ 那时,我是他的王后,为女众中的最上者;
我因宿昔的恩爱,成为丈夫所深爱的妻子。
275 “ 当那八位独觉佛为托钵而游化时,
见后欢喜踊跃,布施了极为珍贵的饮食。
276 再度殷勤延请已,众宝庄严建殿堂;
工匠所成纯金钵,更有真金之盘在。
277 “ 他将他们悉数召集,便向他们行了大布施;
他以欢喜的双手,供养就座于金座上的(圣者们)。
278 “ 那个布施,我那时也与迦西王一同作了;
我再次于波罗奈的迦西咖村出生。
279 “ 他出生于殷实、兴盛的居士之家,与诸兄弟相伴,安乐无忧;
我曾是长兄之妻,极为贞顺贤良。
280 一见独觉佛,便将夫弟那份食分奉施于佛;
待夫弟归来,我乃以此相告。
281 “ 他并不欢喜那份布施,于是我便给了他;
他将锅取来,又把那食物给了他。
282 “ 那时我丢下食物,对佛陀心生恼怒;
我将那盛满泥浆的钵,供养了那位如是者。
283 “ 布施之时、接受之时,乃至不敬之时、于恶人处;
见到那平静如水的面容,我当下深受震撼。
284 复取钵,以妙香涤净;
净信盈怀,满盛酥油石蜜,我以奉施。
285 无论我投生何处,皆因布施而容貌端严;
因冒犯佛陀、口出恶语,是故身常臭秽难闻。
286 “ 再者,当迦叶英雄的塔庙正在兴建之时,
我心怀欢喜,供养了珍贵的金砖。
287 四妙香涂彼砖已,
恶臭之患悉解脱,众支圆满皆具足。
289 “ 将灯芯放入点燃之后,我将它们排成七列。
以清净心,供养世间怙主。
290 “ 那时对于那功德,我亦特别有份;
后又生于迦西国,名为苏弥答,为人称闻。
291 我曾是他的妻子,安乐、盛装严饰、为他所爱;
那时,我以厚实的衣料供养了独觉牟尼。
292 “ 我也曾分有那功德,随喜最上的布施;
又一次,我生于迦西国,出身拘利族。
293 “ 那时,我与五百位拘利族子(Koliyaputta) 一道,
侍奉了五百位独觉佛。
294 “ 三个月间尽心供养后,他布施了三衣;
那时我是他的妻子,常随福业之道而行。
295 “ 从那里命终后,他成为国王,名为难陀,具大名声;
那时,我也是他的王后,一切欲乐悉皆圆满。
296 “ 那时,梵授王(Brahmadatta) 成为国王,为大地之主;
对那莲华夫人(Paduma) 所生之子们,即当时的诸独觉牟尼,
297 尽形寿间,我侍养五百之众;
安置王苑,供养般涅槃者。
298 “ 造立塔庙之后,我们二人便出家;
修习了无量之后,我们往生梵天界。
299 “ 从彼处命终,生在大渡口(Mahātittha) ,名为善生·毕钵喇亚那;
母亲名为苏玛那天,父亲是憍尸族的婆罗门。
300 “ 我于末地国,萨咖喇最胜城中;
我为迦毗罗婆罗门之女,母亲名为须吉玛帝。
301 父亲以纯金铸像将我造出,
施与远离欲染的智者迦叶。
302 “ 一日,具足悲悯者前往察看工作情况;
见到众生被乌鸦等啄食,他心生悚惧。
303 “ 我在家中时,芝麻已长成,曾见它们在烈日下曝晒;
虫子正被乌鸦啄食,当时心便生起了悚惧。
304 “ 那时,那位智者便离家修道,而我也追随他出家了;
我曾作为游方者,度过了五年。
305 胜者养母果达弥,出家之时我往诣,
趋至其前蒙教诲,佛陀亲授以教诫。
306 “ 没过多久,我就证得了阿拉汉果。
善哉!吉祥迦叶的善友之德。
307 “ 佛陀的真子与法嗣——迦叶,善入禅定,
他了知宿住,观见天界与恶趣。
308 “ 亦达至生之灭尽,牟尼圆满诸神通;
以此三明,婆罗门即为三明者。
309 “ 跋达咖毕喇尼(Bhaddā Kāpilānī) 亦复如是,已证三明,摧破死魔;
持此最后身,已摧破魔与其眷属。
310 “ 见世间之过患,我二人俱出家;
我们已漏尽、已调伏,已得清凉、已证涅槃。
312 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
313 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū ; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhu haṃsavatiyaṃ, videho nāma nāmato ; Seṭṭhī pahūtaratano, tassa jāyā ahosahaṃ. ‘‘Kadāci so narādiccaṃ, upecca saparijjano; Dhammamassosi buddhassa, sabbadukkhabhayappahaṃ . ‘‘Sāvakaṃ dhutavādānaṃ, aggaṃ kittesi nāyako; Sutvā sattāhikaṃ dānaṃ, datvā buddhassa tādino. ‘‘Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Sa hāsayanto parisaṃ, tadā hi narapuṅgavo. ‘‘Seṭṭhino anukampāya, imā gāthā abhāsatha; ‘Lacchase patthitaṃ ṭhānaṃ, nibbuto hohi puttaka. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricari, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, so madditvā kutitthiye; Veneyyaṃ vinayitvā ca, nibbuto so sasāvako. ‘‘Nibbute tamhi lokagge, pūjanatthāya satthuno; Ñātimitte samānetvā, saha tehi akārayi. ‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, ubbiddhaṃ ratanāmayaṃ; Jalantaṃ sataraṃsiṃva, sālarājaṃva phullitaṃ. ‘‘Sattasatasahassāni, pātiyo tattha kārayi; Naḷaggī viya jotantī , rataneheva sattahi. ‘‘Gandhatelena pūretvā, dīpānujjalayī tahiṃ; Pūjanatthāya mahesissa, sabbabhūtānukampino. ‘‘Sattasatasahassāni, puṇṇakumbhāni kārayi; Rataneheva puṇṇāni, pūjanatthāya mahesino. ‘‘Majjhe aṭṭhaṭṭhakumbhīnaṃ, ussitā kañcanagghiyo; Atirocanti vaṇṇena, saradeva divākaro. ‘‘Catudvāresu sobhanti, toraṇā ratanāmayā; Ussitā phalakā rammā, sobhanti ratanāmayā. ‘‘Virocanti parikkhittā , avaṭaṃsā sunimmitā; Ussitāni paṭākāni, ratanāni virocare. ‘‘Surattaṃ sukataṃ cittaṃ, cetiyaṃ ratanāmayaṃ; Atirocati vaṇṇena, sasañjhova divākaro. ‘‘Thūpassa vediyo tisso, haritālena pūrayi; Ekaṃ manosilāyekaṃ, añjanena ca ekikaṃ. ‘‘Pūjaṃ etādisaṃ rammaṃ, kāretvā varavādino; Adāsi dānaṃ saṅghassa, yāvajīvaṃ yathābalaṃ. ‘‘Sahāva seṭṭhinā tena, tāni puññāni sabbaso; Yāvajīvaṃ karitvāna, sahāva sugatiṃ gatā. ‘‘Sampattiyonubhotvāna, devatte atha mānuse; Chāyā viya sarīrena, saha teneva saṃsariṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. ‘‘Tadāyaṃ bandhumatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato; Aḍḍho santo guṇenāpi , dhanena ca suduggato. ‘‘Tadāpi tassāhaṃ āsiṃ, brāhmaṇī samacetasā; Kadāci so dijavaro, saṅgamesi mahāmuniṃ. ‘‘Nisinnaṃ janakāyamhi, desentaṃ amataṃ padaṃ; Sutvā dhammaṃ pamudito, adāsi ekasāṭakaṃ. ‘‘Gharamekena vatthena, gantvānetaṃ sa mabravi ; ‘Anumoda mahāpuññaṃ , dinnaṃ buddhassa sāṭakaṃ’. ‘‘Tadāhaṃ añjaliṃ katvā, anumodiṃ supīṇitā ; ‘Sudinno sāṭako sāmi, buddhaseṭṭhassa tādino’. ‘‘Sukhito sajjito hutvā, saṃsaranto bhavābhave; Bārāṇasipure ramme, rājā āsi mahīpati. ‘‘Tadā tassa mahesīhaṃ, itthigumbassa uttamā; Tassāti dayitā āsiṃ, pubbasnehena bhattuno . ‘‘Piṇḍāya vicarante te , aṭṭha paccekanāyake; Disvā pamudito hutvā, datvā piṇḍaṃ mahārahaṃ. ‘‘Puno nimantayitvāna, katvā ratanamaṇḍapaṃ; Kammārehi kataṃ pattaṃ , sovaṇṇaṃ vata tattakaṃ. ‘‘Samānetvāna te sabbe, tesaṃ dānamadāsi so; Soṇṇāsane paviṭṭhānaṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Tampi dānaṃ sahādāsiṃ, kāsirājenahaṃ tadā; Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, jātā kāsikagāmake. ‘‘Kuṭumbikakule phīte, sukhito so sabhātuko; Jeṭṭhassa bhātuno jāyā, ahosiṃ supatibbatā. ‘‘Paccekabuddhaṃ disvāna, kaniyassa mama bhattuno ; Bhāgannaṃ tassa datvāna, āgate tamhi pāvadiṃ. ‘‘Nābhinandittha so dānaṃ, tato tassa adāsahaṃ; Ukhā āniya taṃ annaṃ, puno tasseva so adā. ‘‘Tadannaṃ chaḍḍayitvāna, duṭṭhā buddhassahaṃ tadā; Pattaṃ kalalapuṇṇaṃ taṃ, adāsiṃ tassa tādino. ‘‘Dāne ca gahaṇe ceva, apace padusepi ca; Samacittamukhaṃ disvā, tadāhaṃ saṃvijiṃ bhusaṃ. ‘‘Puno pattaṃ gahetvāna, sodhayitvā sugandhinā; Pasannacittā pūretvā, saghataṃ sakkaraṃ adaṃ. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, surūpā homi dānato; Buddhassa apakārena, duggandhā vadanena ca. ‘‘Puna kassapavīrassa, nidhāyantamhi cetiye; Sovaṇṇaṃ iṭṭhakaṃ varaṃ, adāsiṃ muditā ahaṃ. ‘‘Catujjātena gandhena, nicayitvā tamiṭṭhakaṃ; Muttā duggandhadosamhā, sabbaṅgasusamāgatā. ‘‘Sattapātisahassāni, rataneheva sattahi; Kāretvā ghatapūrāni, vaṭṭīni ca sahassaso. ‘‘Pakkhipitvā padīpetvā, ṭhapayiṃ sattapantiyo; Pūjanatthaṃ lokanāthassa, vippasannena cetasā. ‘‘Tadāpi tamhi puññamhi, bhāginīyi visesato; Puna kāsīsu sañjāto, sumittā iti vissuto. ‘‘Tassāhaṃ bhariyā āsiṃ, sukhitā sajjitā piyā; Tadā paccekamunino, adāsiṃ ghanaveṭhanaṃ. ‘‘Tassāpi bhāginī āsiṃ, moditvā dānamuttamaṃ; Punāpi kāsiraṭṭhamhi, jāto koliyajātiyā. ‘‘Tadā koliyaputtānaṃ, satehi saha pañcahi; Pañcapaccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahi. ‘‘Temāsaṃ tappayitvāna , adāsi ca ticīvare ; Jāyā tassa tadā āsiṃ, puññakammapathānugā. ‘‘Tato cuto ahu rājā, nando nāma mahāyaso; Tassāpi mahesī āsiṃ, sabbakāmasamiddhinī. ‘‘Tadā rājā bhavitvāna, brahmadatto mahīpati; Padumavatīputtānaṃ, paccekamuninaṃ tadā. ‘‘Satāni pañcanūnāni, yāvajīvaṃ upaṭṭhahiṃ; Rājuyyāne nivāsetvā, nibbutāni ca pūjayiṃ. ‘‘Cetiyāni ca kāretvā, pabbajitvā ubho mayaṃ; Bhāvetvā appamaññāyo, brahmalokaṃ agamhase. ‘‘Tato cuto mahātitthe, sujāto pipphalāyano; Mātā sumanadevīti, kosigotto dijo pitā. ‘‘Ahaṃ madde janapade, sākalāya puruttame; Kappilassa dijassāsiṃ, dhītā mātā sucīmati. ‘‘Ghanakañcanabimbena, nimminitvāna maṃ pitā; Adā kassapadhīrassa, kāmehi vajjitassamaṃ. ‘‘Kadāci so kāruṇiko, gantvā kammantapekkhako; Kākādikehi khajjante, pāṇe disvāna saṃviji. ‘‘Gharevāhaṃ tile jāte, disvānātapatāpane; Kimi kākehi khajjante, saṃvegamalabhiṃ tadā. ‘‘Tadā so pabbajī dhīro, ahaṃ tamanupabbajiṃ; Pañcavassāni nivasiṃ, paribbājavate ahaṃ. ‘‘Yadā pabbajitā āsi, gotamī jinaposikā; Tadāhaṃ tamupagantvā, buddhena anusāsitā. ‘‘Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ; Aho kalyāṇamittattaṃ, kassapassa sirīmato. ‘‘Suto buddhassa dāyādo, kassapo susamāhito; Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati. ‘‘Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni; Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo. ‘‘Tatheva bhaddakāpilānī , tevijjā maccuhāyinī; Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jitvā māraṃ savāhanaṃ. ‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ubho pabbajitā mayaṃ; Tyamha khīṇāsavā dantā, sītibhūtāmha nibbutā. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,跋达咖毕喇尼比丘尼确实宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ bhaddakāpilānī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
8. 亚索特拉长老尼譬喻巴利
8. Yasodharātherīapadānaṃ
314 一时,在美丽而繁荣的王舍城(Rājagaha) ,
在那殊胜的山窟中,人中之主正安住。
315 亚寿特拉比丘尼,安住彼城可爱尼园中,
如是心生思惟。
316 “ 净饭大王,以及果达弥即波阇波提;
声名卓著的大长老众,具大神力的长老尼众。
317 彼无漏众已证寂灭,犹如灯焰息灭;
世间怙主尚住世时,我亦当趣涅槃妙境。
318 “ 思惟‘我将去’后,观察着自己的寿命;
她见到寿行,即于当日灭尽。
319 “ 她手持钵与衣,离开自己的住处;
她为成百上千的比丘尼所围绕。
320 “ 她具大神通、大智慧,往诣正自觉者;
礼敬正自觉者已,向导师的轮相恭敬行礼;
在一旁坐下,说了这番话:
321 “‘ 我已七十八岁,最后的年岁正在流逝;
我已抵达帕婆罗,大牟尼,特来告知于您。
322 “ 我的寿命已然成熟,生命所剩短少;
我将舍离你们而去,我已为自己作好了皈依处。
323 “ 在这最后时刻,死亡已至;
就在今日之夜,大雄者,我将证入寂灭。
324 “ 大牟尼,已无生、老、病、死;
我将去往不老不死之城,那无为之境。
325 “ 凡称为‘会众’者,都亲近导师;
我未识此是冒犯,恳请牟尼当面宽恕。
326 “ 既已流转于轮回,若我于你有所过失;
我向大雄陈白,请宽恕我的过失。”
327 “ 听她说罢,牟尼主如是说:
对于正向涅槃而去的你,我还有什么可说的呢?
328 “ 遵行我教法者啊,请示现神通,
并断除一切大众心中所有的疑惑。
329 “ 听闻牟尼之语,比丘尼亚索特拉;
礼敬那位牟尼之王,随即如此说道。
330 “ 勇士,我是亚索特拉,你居家时的妻子;
生于释迦族,安住女身;
331 九百六十万女子之中,
勇士啊,在您的家中,我曾是她们众人的首领与主宰;
332 具足色相、行仪与功德,正当妙龄,言语和悦。
她们全都敬重于我,犹如世人恭敬天神。
333 “ 以十万少女为首,居于释迦子的宫殿,
共同领受苦乐,犹如诸天神在欢喜园(Nandana) 中。
334 “ 超越欲界后,安住于色界;
色身无有能比者,唯除世间导师。
335 “ 礼敬正自觉者后,她向导师示现神通;
示现种种不同形相,亦现广大神通。
336 身量齐同轮围,令头首朝向北方。
双翼为二洲,身体为赡部洲(Jambudīpa) 。
337 “ 南方之湖为尾羽,种种枝条为羽毛;
日月为其两目,须弥山(Meru) 为其顶髻;
338 轮围山为其喙,阎浮树则连根具足。
以之扇风而来,礼敬世间导师。
339 “ 象色、马色亦然,山与海亦复如是,
示现了月亮、太阳、须弥山与帝释天神的妙色。
340 “ 我是亚索特拉,大雄,顶礼具眼者之足。
以盛开的莲花覆盖了千世界。
341 “ 示现梵天身相,宣说空性法;
我是亚索特拉,大雄啊,我礼敬具眼者之足。
342 “ 我已得神通自在,亦具天耳界。
大牟尼啊,我于他心智已得自在;
343 “ 我了知宿住,天眼已得清净。
诸漏已尽,不复后有。
344 于义、法、语、辩才,亦复如是。
大雄世尊,我智已生,生于汝前;
345 往昔诸世间怙主之集会,已由汝所示现。
大牟尼,我为您广积功德,
346 我所圆满的诸善业,愿圣者垂念。
大雄,为了您,我积集了福德。
347 “ 避开不当之处,制止不应之行;
大雄!为汝之故,我已捐弃身命。
348 往昔汝因他人求妻,百千亿次将我施与为妻。
我不曾为此忧恼,大牟尼,全是为了你。
349 “ 无量百亿次,你为利益而将我布施;
我不曾为此忧恼,大牟尼,全是为了你。
350 “ 无量百亿次,你为食物故,曾将我施舍;
我不曾为此忧恼,大牟尼,全是为了你。
351 “ 我舍弃了无量百亿条生命;
他们必成就离畏,我今献出生命,
352 并献身上饰物、种种众多衣裳。
大牟尼,女子饰物我尚不吝,悉皆为汝故。
353 “ 舍财富、谷物,并村落、城镇;
田地、子女皆已舍弃,大牟尼啊。
354 “ 象、马、牛,以及女奴、侍女,
大雄啊,为着您的缘故,我已弃舍无量无数;
355 凡您向我求索的,我皆将施与求乞之人。
当我作这最上布施时,心中不见一丝忧悔。”
356 “ 种种众多之苦,于轮回中亦是多种多样;
大雄者,为了你,已历无数;
357 “ 我随喜得安乐者,不因诸苦而忧恼;
大牟尼,我为您故,于一切处皆见称量;
358 正觉者依随顺之道,所宣流之法。
遍尝乐与苦,大牟尼证得菩提:
359 “ 梵摩提婆正觉者,乔达摩世间导师;
其余诸世间怙主,我曾与他们多次相会。
360 “ 大牟尼,为了你,我积集了许多功德资粮;
当你寻求成佛之法时,我便是你的侍者。
361 于十万劫又四阿僧祇劫中,
燃灯佛(Dīpaṅkara) 大雄、世间导师,出现于世。
362 “ 于边地国土,迎请如来;
以喜悦之心,清扫他前来的道路。
363 “ 那时,他是名为善慧的婆罗门。
为将至的一切知者,铺备道路;
364 尔时我身为少女,生于婆罗门族。
我名苏弥答,往赴彼集会;
365 青莲八束,用以供养导师。
携之入于众人中,我见仙人巍巍相;
366 久随所爱今已逝,超然悦意动人心。
尔时见已心中念,我此生兮不虚行;
367 彼时亲睹仙人迹,精进之功皆有成。
“ 由于过去的业,我的心对正自觉者也生起了净信。”
368 “ 对于心意崇高的仙者,我愈发地生起了净信;
我寻不见其余可供布施之物,仙人,我将这些花朵供养于您。
369 “ 仙人,愿这五把花归于你,三把归于我;
仙人,愿它们与彼同等,为你的觉悟故。巴利
Ekasmiṃ samaye ramme, iddhe rājagahe pure; Pabbhāramhi varekamhi, vasante naranāyake. Vasantiyā tamhi nagare, ramme bhikkhunupassaye; Yasodharābhikkhuniyā, evaṃ āsi vitakkitaṃ. ‘‘Suddhodano mahārājā, gotamī ca pajāpatī; Abhiññātā mahātherā, theriyo ca mahiddhikā. ‘‘Santiṃ gatāva āsuṃ te, dīpaccīva nirāsavā; Lokanāthe dharanteva, ahampi ca sivaṃ padaṃ. ‘‘Gamissāmīti cintetvā, passantī āyumattano; Passitvā āyusaṅkhāraṃ, tadaheva khayaṃ gataṃ. ‘‘Pattacīvaramādāya, nikkhamitvā sakassamā; Purakkhatā bhikkhunībhi, satehi sahassehi sā . ‘‘Mahiddhikā mahāpaññā, sambuddhaṃ upasaṅkami; Sambuddhaṃ abhivādetvā, satthuno cakkalakkhaṇe; Nisinnā ekamantamhi, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Aṭṭhasattativassāhaṃ, pacchimo vattate vayo ; Pabbhāramhi anuppattā, ārocemi mahāmuni. ‘‘‘Paripakko vayo mayhaṃ, parittaṃ mama jīvitaṃ; Pahāya vo gamissāmi, kataṃ me saraṇamattano. ‘‘‘Vayamhi pacchime kāle, maraṇaṃ uparuddhati; Ajjarattiṃ mahāvīra, pāpuṇissāmi nibbutiṃ. ‘‘‘Natthi jāti jarā byādhi, maraṇañca mahāmune; Ajarāmaraṇaṃ puraṃ, gamissāmi asaṅkhataṃ. ‘‘‘Yāvatā parisā nāma, samupāsanti satthuno; Aparādhamajānantī , khamantaṃ sammukhā mune. ‘‘‘Saṃsaritvā ca saṃsāre, khalitañce mamaṃ tayi; Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu me’. ‘‘Sutvāna vacanaṃ tassā, munindo idamabravi; ‘Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā. ‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike; Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindassu yāvatā’. ‘‘Sutvā taṃ munino vācaṃ, bhikkhunī sā yasodharā; Vanditvā munirājaṃ taṃ, idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Yasodharā ahaṃ vīra, agāre te pajāpati; Sākiyamhi kule jātā, itthiaṅge patiṭṭhitā. ‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari; Agāre te ahaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā. ‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā , yobbanaṭṭhā piyaṃvadā; Sabbā maṃ apacāyanti, devatā viya mānusā. ‘‘‘Kaññāsatasahassapamukhā, sakyaputtanivesane; Samānasukhadukkhatā, devatā viya nandane. ‘‘‘Kāmadhātumatikkamma , saṇṭhitā rūpadhātuyā; Rūpena sadisā natthi, ṭhapetvā lokanāyakaṃ. ‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassesi satthuno; Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayī . ‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru; Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato. ‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā; Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ. ‘‘‘Cakkavālagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ; Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ. ‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā; Candimaṃ sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayi. ‘‘‘Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma; Sahassalokadhātūnaṃ, phullapadmena chādayi. ‘‘‘Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desesi suññataṃ; Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mayhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ; Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune; Tuyhatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā. ‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayitvā anācaraṃ; Tuyhatthāya mahāvīra, sañcattaṃ jīvitaṃ mayā. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni , bhariyatthāyadāsi maṃ; Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi maṃ; Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi maṃ; Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, jīvitāni pariccajiṃ; Bhayamokkhaṃ karissanti, dadāmi mama jīvitaṃ. ‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū; Itthimaṇḍe na gūhāmi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ , gāmāni nigamāni ca; Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmuni. ‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā; Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattā asaṅkhiyā. ‘‘‘Yaṃ mayhaṃ paṭimantesi , dānaṃ dassāmi yācake; Vimanaṃ me na passāmi, dadato dānamuttamaṃ. ‘‘‘Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe; Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Sukhappattānumodāmi, na ca dukkhesu dummanā; Sabbattha tulitā homi, tuyhatthāya mahāmuni. ‘‘‘Anumaggena sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari; Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmuni. ‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ; Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te bahuṃ mayā. ‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni; Gavesato buddhadhamme, ahaṃ te paricārikā. ‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako. ‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ; Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā. ‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo; Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino. ‘‘‘Tena kālenahaṃ āsiṃ, kaññā brāhmaṇasambhavā; Sumittānāma nāmena, upagacchiṃ samāgamaṃ. ‘‘‘Aṭṭha uppalahatthāni, pūjanatthāya satthuno; Ādāya janasaṃmajjhe, addasaṃ isi muggataṃ. ‘‘‘Cirānugataṃ dayitaṃ , atikkantaṃ manoharaṃ; Disvā tadā amaññissaṃ, saphalaṃ jīvitaṃ mama. ‘‘‘Parakkamaṃ taṃ saphalaṃ, addasaṃ isino tadā; Pubbakammena sambuddhe, cittañcāpi pasīdi me. ‘‘‘Bhiyyo cittaṃ pasādesiṃ, ise uggatamānase; Deyyaṃ aññaṃ na passāmi, demi pupphāni te isi. ‘‘‘Pañcahatthā tava hontu, tayo hontu mamaṃ ise; Tena saddhiṃ samā hontu, bodhatthāya tavaṃ ise’.
第四诵品巴利
Catutthaṃ bhāṇavāraṃ.
370 仙人手执众花,于众人集会之中,
供养前来的大名称者,为求菩提。
371 “ 于众人之中见已,燃灯佛大牟尼;
大雄为那位心意崇高的仙人,作了授记。
372 “ 于此无量劫前,燃灯佛大牟尼;
大牟尼授记了我的业与正直之性。
373 同心同业同行,她将与你相配相契;
大仙,以业行故,她将成为你心爱之人,为你之利。
374 “ 她容貌善美、品性可爱,令人悦意,又善说柔和之语;
她将具足神通,成为他法上的继承者而安住。
375 “ 犹如守护主人的财货箱一般;
如是,她将守护诸善法。
376 “ 怜愍于你,她将圆满诸巴拉密;
如狮子破樊笼而出,她必将证得菩提。
377 “ 于不可计量的往昔劫前,佛陀为我授记;
我随喜那授记之言,便如是行持。
378 彼善业所作,我于彼净心;
天人之生处,受身无量数。
379 “ 我于诸天神与人中,遍受苦乐;
在最后有到来时,我生于释迦族。
380 “ 我容貌端丽,财富丰足,名声与戒德兼具;以此
我肢节圆满,于诸族姓中备受尊敬。
381 利养、称誉与恭敬,纵与世间法相会;
我心无有忧苦,安住而无所怖畏。
382 “ 那时,在王宫之内,世尊曾说过此语;
勇士啊,于刹帝利众前,你指示了利益。
383 有女能助益于人,有女能同甘共苦;
有女能宣说义利,有女心怀慈愍。
384 “ 五十亿佛陀,及九十亿;
“ 对于这些天中之天,我行了大布施。
385 法王,请听我陈大功德:
诸佛一千一百俱胝,复有十二俱胝。
386 “ 对于这些天中之天,我行了大布施。
我有大功德,法王啊,请听我说。
387 “ 对二百亿、又三百亿诸佛,
“ 对于这些天中之天,我行了大布施。
388 我所修积广大供养,法王,愿听我陈说;
四千亿与五千亿。
389 “ 对于这些天中之天,我行了大布施。
我成就了大功德,法王,请听我说。”
390 “ 六百亿诸佛,七百亿之佛;
“ 对于这些天中之天,我行了大布施。
391 “ 我有大功德,法王请听我说:
八百亿诸佛,九百亿亦如是。
392 “ 对于这些天中之天,我行了大布施。
我具大功德,法王请听我。
393 “ 有俱胝百千数的世间最上导师,
“ 对于这些天中之天,我行了大布施。
394 法王谛听,我愿宏深;
别有世间导师,其数九百亿众。
395 “ 对于这些天中之天,我行了大布施。
“ 法王,请听我言,我有大功德。”
396 “ 一万亿,八十五位大仙;
八十五个百俱胝,并三十七俱胝,
397 我于彼诸天神中之天,广行大布施。
我有大功德,法王,
398 请听我说:离欲诸独觉,其众六十四俱胝。
我有大功德,法王,请您听我说。
399 “ 诸漏尽、离尘垢,不可称量的佛弟子;
我有大功德,法王请听我说;
400 “ 如此于法善行、常恒行法者;
行法者得安乐,在此世与他世。
401 “ 应行善法,勿行恶法;
行法者安乐而住,在此世与他世。
402 “ 厌离轮回之后,我出家而为无家者;
与千位眷属一同,无所系著而出家。
403 “ 弃舍居家之后,我出家而为无家者;
未满半月,我便证得四圣谛;
404 “ 衣、饮食、资具、坐卧处,
众人前来供养,如大海之波浪。
406 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
408 “ 如是诸苦种种,成就亦复种种;
已达清净境界,我获一切成就。
409 为求福德,献身奉事大仙者,
善友圆满,得证无为之涅槃。
410 “ 过去、现在、未来悉皆尽灭,
我诸业已尽,稽首礼敬具眼者之足。”巴利
‘‘Isi gahetvā pupphāni, āgacchantaṃ mahāyasaṃ; Pūjesi janasaṃmajjhe, bodhatthāya mahāisi. ‘‘Passitvā janasaṃmajjhe, dīpaṅkaro mahāmuni; Viyākāsi mahāvīro, isi muggatamānasaṃ. ‘‘Aparimeyye ito kappe, dīpaṅkaro mahāmuni; Mama kammaṃ viyākāsi, ujubhāvaṃ mahāmuni. ‘‘‘Samacittā samakammā, samakārī bhavissati; Piyā hessati kammena, tuyhatthāya mahāisi . ‘‘‘Sudassanā supiyā ca, manāpā piyavādinī; Tassa dhammesu dāyādā, viharissati iddhikā. ‘‘‘Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṃ, anurakkhati sāmino; Evaṃ kusaladhammānaṃ, anurakkhissate ayaṃ. ‘‘‘Tassa te anukampantī, pūrayissati pāramī; Sīhova pañjaraṃ bhetvā , pāpuṇissati bodhiyaṃ’. ‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ maṃ buddho viyākarī; Taṃ vācaṃ anumodentī, evaṃkārī bhaviṃ ahaṃ. ‘‘Tassa kammassa sukatassa, tattha cittaṃ pasādayiṃ; Devamanussakaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ. ‘‘Sukhadukkhenubhotvāhaṃ, devesu mānusesu ca; Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule. ‘‘Rūpavatī bhogavatī, yasasīlavatī tato; Sabbaṅgasampadā homi, kulesu abhisakkatā. ‘‘Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ; Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāmi akutobhayā. ‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā; Khattiyānaṃ pure vīra, upakārañca niddisi. ‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe; Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā. ‘‘Pañcakoṭisatā buddhā, navakoṭisatāni ca; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. ‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Ekādasakoṭisatā, buddhā dvādasa koṭiyo . ‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Vīsakoṭisatā buddhā, tiṃsakoṭisatāni ca; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. ‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Cattālīsakoṭisatā, paññāsa koṭisatāni ca. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Saṭṭhikoṭisatā buddhā, sattatikoṭisatāni ca; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. ‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Asītikoṭisatā buddhā, navutikoṭisatāni ca. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Koṭisatasahassāni, honti lokagganāyakā; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. ‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Navakoṭisahassāni, apare lokanāyakā. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Koṭisatasahassāni, pañcāsītimahesinaṃ; Pañcāsītikoṭisatā, sattatiṃsā ca koṭiyo. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Paccekabuddhā vītarāgā , aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Khīṇāsavā vītamalā, asaṅkhiyā buddhasāvakā; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. ‘‘‘Evaṃ dhamme suciṇṇānaṃ, sadā dhammassa cārinaṃ; Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca. ‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care; Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca. ‘‘‘Nibbinditvāna saṃsāre, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Sahassaparivārena, pabbajitvā akiñcanā. ‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ. ‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti bahū janā, sāgareyeva ūmiyo. ‘‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’. ‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā; Visuddhibhāvaṃ sampattā, labhāmi sabbasampadā. ‘‘Yā dadāti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino; Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ. ‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ; Sabbakammaṃ mamaṃ khīṇaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’’.
如是,亚索特拉比丘尼在世尊面前宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
9. 以亚索特拉为首的一万比丘尼譬喻巴利
9. Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassaapadānaṃ
411 “ 于十万劫又四阿僧祇劫之时,
名为燃灯佛的胜者、世间导师,出现于世。
412 “ 燃灯佛、大雄、导师,曾作授记:
苏美塔与苏弥答,同甘共苦。
413 “ 他观见有天人的世间,游行于有天人的世间,
因他们的美名,我们前来参与那集会。
414 “ 在未来的集会中,愿你成为我们所有人的主,
我们所有人都将成为你的妻子——可意悦目,言辞和雅。
415 布施与戒行之一切,及所善修之禅定,
长夜漫漫,我等悉已舍离,大牟尼!
416 “ 香、涂香、花鬘,与宝灯。
凡所希求的一切,皆已供养大牟尼。
417 “ 或其他所作之业,以及人间的受用;
长夜以来,我们所有的一切,皆已供养大牟尼。
418 “ 多生流转轮回中,我们也曾积集众多福德;
享受自在之后,又轮转于诸有之中。
419 “ 当抵达最后有时,在释迦子的住处;
我等生自不同家族,貌如天女,具足欲色。
420 “ 以最上利得而获名声,受一切人恭敬尊重;
常得饮食,我等恒受尊敬。
421 “ 我们舍弃了家,出家而为无家者;
未满半月,我们全都证得寂静;
422 “ 获得饮食、衣服与卧具;
一切资具皆悉来集,恒常受人恭敬礼拜。
423 “ 我们的烦恼已烧尽……(中略)……我们安住于无漏。
424 “ 我们的到来实为善来……(中略)……已行佛陀的教诫。
425 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
如是,以亚索特拉为首的万名比丘尼众,在世尊面前诵出这些偈颂。巴利
‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako. ‘‘Dīpaṅkaro mahāvīro, viyākāsi vināyako; Sumedhañca sumittañca, samānasukhadukkhataṃ. ‘‘Sadevakañca passanto, vicaranto sadevakaṃ; Tesaṃ pakittane amhe, upagamma samāgamaṃ. ‘‘Amhaṃ sabbapati hohi , anāgatasamāgame; Sabbāva tuyhaṃ bhariyā, manāpā piyavādikā. ‘‘Dānaṃ sīlamayaṃ sabbaṃ, bhāvanā ca subhāvitā; Dīgharattañca no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmune. ‘‘Gandhaṃ vilepanaṃ mālaṃ, dīpañca ratanāmayaṃ; Yaṃkiñci patthitaṃ sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni. ‘‘Aññaṃ vāpi kataṃ kammaṃ, paribhogañca mānusaṃ; Dīgharattañhi no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni. ‘‘Anekajātisaṃsāraṃ, bahuṃ puññampi no kataṃ; Issaramanubhotvāna, saṃsaritvā bhavābhave. ‘‘Pacchime bhave sampatte, sakyaputtanivesane; Nānākulūpapannāyo, accharā kāmavaṇṇinī. ‘‘Lābhaggena yasaṃ pattā, pūjitā sabbasakkatā; Lābhiyo annapānānaṃ, sadā sammānitā mayaṃ. ‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, sabbā pattāmha nibbutiṃ. ‘‘Lābhiyo annapānānaṃ, vatthasenāsanāni ca; Upenti paccayā sabbe, sadā sakkatapūjitā. ‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā. ‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni dasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
10. 以亚索特拉为首的一万八千比丘尼譬喻巴利
10. Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ
426 “ 一万八千位比丘尼,皆为释迦族所生;
以亚索特拉为上首,往诣正自觉者。
427 “ 这一万八千位,皆是大神通者;
礼敬牟尼的双足,各随己力而宣说。
428 生已尽,老病死亦悉尽,大牟尼尊;
无漏寂静不死境,我等趋往,导师。
429 “ 大牟尼,若我等先前有所违失,
既未觉知冒犯,调御者,恳请宽恕我等。
430 “ 亦请示现神通,我的教诫奉行者;
你们当尽己所能,断除一切大众的疑惑。
431 亚索特拉,大雄,悦意可爱,见之生喜;
宫中诸女,大雄,皆是你之妻室。
432 勇士啊,
在你家中那九十六万女子之中,我等皆为众首,皆为主宰。
433 具足容貌行仪之德,青春妙龄,言语可亲;
世人敬我等众人,犹如恭敬诸天神。
434 一万八千释种女,皆生释迦王族中;
亚索特拉居其首,尔时实为众中尊。
435 “ 超越欲界,安住色界;
大牟尼!于容色,千女无有相似者。
436 “ 礼敬正自觉者后,他们便向导师显现神变;
示现种种不同形相,并展现大神变。
437 “ 其身如轮围世界,北拘楼洲为其头;
两翼为两洲,赡部洲为其身体。”
438 “ 南方之湖为尾羽,种种枝干为羽毛;
月亮与太阳为双目,须弥山为其顶髻。
439 以轮围山为喙,连根衔起阎浮树;
振翅而来,礼敬世间导师。
440 “ 她们同样也现出了象的身相,也有马,也现出了山与大海;
现出了月、日与须弥,以及帝释天神的身相。
441 “ 我等是亚索特拉等,英勇的具眼者,敬礼您的双足;
人中导师,我等依您常久以来的威德而得成就。
442 “ 于诸神通及天耳界,我等皆得自在;
大牟尼啊,我们于他心智已得自在。
443 “ 我们了知宿住,天眼已得清净;
诸漏已尽,不再有后有。
444 “ 于义、于法、于词、于辩才,亦复如是。
大雄,我们的智慧已在您座前生起。
445 往昔诸世间怙主之会,已为我等示现;
大牟尼尊,我等为汝广作奉事。
446 “ 牟尼,我们在湖中所作的善业,
大雄,我们为您积集的福德。
447 “ 凡不当为处,我们已断除;我们制止了恶行,
大雄啊,为了您,我们献出了生命;
448 “ 为妻之故,他曾无量百亿次将我们施出;
于彼处,我等不生忧恼,大牟尼,皆因您故。
449 “ 为作利益,他曾无量百亿次将我们施出;
于彼处,我等不生忧恼,大牟尼,皆因您故。
450 “ 为得饮食,他曾无量百亿次将我们施出;
于彼处,我等不生忧恼,大牟尼,皆因您故。
451 无量千亿命,我等悉已舍,当得脱怖解;
无量千亿命,我等悉已舍。
452 身上所佩的种种庄饰,形形色色的衣裳甚多;
大牟尼,为了您,女人的诸物我们从不藏匿。
453 “ 舍离财富与谷物,舍离村落与城镇,
大牟尼啊,田地、儿子与女儿,悉皆舍离,
454 “ 象、马、牛,以及婢女、侍从,
大雄啊,为了您,我已舍弃无数。
455 您昔曾与我等商议,愿以布施施与乞求者;
观您行此无上胜施,我等未见您有半分不悦。
456 “ 轮回之中,有种种众多之苦,品类纷繁;
大雄者,为了你,所经历的已不可胜数。
457 得乐之人我们随喜,纵处苦中亦不忧戚;
大牟尼,为您之故,我们于一切处皆平等持中。
458 “ 正自觉者以随顺之道,证得了这法;
大牟尼,经历了乐与苦,您证得了菩提。
459 “ 梵天提婆(Brahmadeva) 正自觉者,乔达摩世间导师;
我们与其他世间怙主的聚会,为数众多。
460 “ 大牟尼啊!我们为你广积功行,
当您寻求佛法之时,我们是您的侍者。
461 “ 在十万劫与四阿僧祇劫之前,
大雄燃灯佛,世间导师出现于世。
462 “ 在边远的地域,迎请了如来;
他们满怀欣喜,清扫他前来的道路。
463 “ 那时,有一位名为善慧的婆罗门;
他为前来的一切知者,铺设了道路。
464 “ 那时,我等皆是婆罗门所生,
我们采来陆上与水中之花,携至集会之中。
465 “ 那时,那位具大名声的佛陀——燃灯佛,”
“ 大雄为那位心意崇高的仙人,作了授记。”
466 “ 大地震动、轰然作响,与诸天神一同摇撼,”
在宣说那位心意已达至高的仙人之业时。
467 “ 天女与世人,以及我们及诸天神,
以种种应供之物供养后,发愿祈求。”
468 名为光明灯之佛陀,已为彼等授记;
今日所有愿求,皆当现前成办。
469 “ 于无量大劫以前,佛陀为我们记说;
随喜彼言,我等如是行作。
470 以彼善业为因,于彼圣者心起净信;
受用天人之趣,享乐无量。
471 “ 在天与人中历经苦乐,
值遇最后有时,我们生于释迦族。
472 愿我容颜端好,财富丰盈,名闻戒德悉皆具足;
愿我诸根圆满,于诸族中恒受恭敬尊重。
473 “ 利得、称誉与恭敬,这是世间法的聚集;
心中无有苦恼,我们安住于无所畏惧。
474 “ 世尊那时在王宫中确曾这样说过;
勇士啊!在刹帝利大众前,你指出了利益;
475 “ 那能作饶益的女人,与那在乐中苦中皆相伴的女人;
开示利益的女人,以及慈悲柔和的女人。
476 “ 应修习善法,不应行于恶法;
行法者于此世与他世,安乐而住。
477 “ 我们舍弃家宅,出家而为无家者;
半月未满,我们便触证了四圣谛。
478 “ 衣服、钵食、资具及坐卧处,
众人前来供养我们,犹如大海的波浪。
479 “ 我们的烦恼已烧尽,一切有已被根除;
犹如龙象断除束缚,我们安住于无漏。
480 “ 我们来到我的佛陀面前,确实是善来;
三明已然证得,佛陀之教已奉行。
481 ‘ 四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。’
482 “ 如是诸苦种种,成就亦复种种;
已证清净之境,我们获得一切成就。
483 为求福德故,以身施诸大仙;
彼等具足善友,达于无为涅槃。
484 过去已尽,现在未来亦尽;
唯我等众业未尽,具眼者,我今稽首礼敬双足。
485 “ 向诸宣说涅槃者,更有何言可陈?
汝等当证不死境,寂灭诸行过患故。”
如此,以亚索特拉为首的整整一万八千位比丘尼,在世尊面前诵出了这些偈颂。巴利
‘‘Aṭṭhārasasahassāni , bhikkhunī sakyasambhavā; Yasodharāpamukhāni, sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ. ‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā honti mahiddhikā; Vandantī munino pāde, ārocenti yathābalaṃ. ‘‘‘Jāti khīṇā jarā byādhi, maraṇañca mahāmuni; Anāsavaṃ padaṃ santaṃ, amataṃ yāma nāyaka. ‘‘‘Khalitañce pure atthi, sabbāsampi mahāmuni; Aparādhamajānantī, khama amhaṃ vināyaka. ‘‘‘Iddhiñcāpi nidassetha, mama sāsanakārikā; Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindatha yāvatā. ‘‘‘Yasodharā mahāvīra, manāpā piyadassanā; Sabbā tuyhaṃ mahāvīra, agārasmiṃ pajāpati. ‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari; Agāre te mayaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā. ‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā, yobbanaṭṭhā piyaṃvadā; Sabbā no apacāyanti, devatā viya mānusā. ‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā sākiyasambhavā; Yasodharāsahassāni, pāmokkhā issarā tadā. ‘‘‘Kāmadhātumatikkamma , saṇṭhitā rūpadhātuyā; Rūpena sadisā natthi, sahassānaṃ mahāmuni. ‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassaṃsu satthuno; Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayuṃ. ‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru; Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato. ‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā; Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ. ‘‘‘Cakkavāḷagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ; Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ. ‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā; Candañca sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayuṃ. ‘‘‘Yasodharā mayaṃ vīra, pāde vandāma cakkhuma; Tava cirapabhāvena, nipphannā naranāyaka. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ; Adhikārā bahū amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Yaṃ amhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune; Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no. ‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayimha anācaraṃ; Tuyhatthāya mahāvīra, cattāni jīvitāni no . ‘‘‘Nekakoṭisahassāni , bhariyatthāyadāsi no; Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi no; Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi no; Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni , jīvitāni cajimhase ; Bhayamokkhaṃ karissāma, jīvitāni cajimhase. ‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū; Itthibhaṇḍe na gūhāma, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ , gāmāni nigamāni ca; Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmune. ‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā; Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattaṃ asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Yaṃ amhe paṭimantesi, dānaṃ dassāma yācake; Vimanaṃ no na passāma, dadato dānamuttamaṃ. ‘‘‘Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe; Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Sukhappattānumodāma, na ca dukkhesu dummanā; Sabbattha tulitā homa, tuyhatthāya mahāmune. ‘‘‘Anumaggena sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari; Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmune. ‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ; Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ tehi no bahū. ‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ amhe, tuyhatthāya mahāmune; Gavesato buddhadhamme, mayaṃ te paricārikā. ‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako. ‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ; Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā. ‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo; Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino. ‘‘‘Tena kālena ahumha, sabbā brāhmaṇasambhavā; Thalūdajāni pupphāni, āharimha samāgamaṃ. ‘‘‘Tasmiṃ so samaye buddho, dīpaṅkaro mahāyaso; Viyākāsi mahāvīro, isimuggatamānasaṃ. ‘‘‘Calatī ravatī puthavī, saṅkampati sadevake; Tassa kammaṃ pakittente, isimuggatamānasaṃ. ‘‘‘Devakaññā manussā ca, mayañcāpi sadevakā; Nānāpūjanīyaṃ bhaṇḍaṃ, pūjayitvāna patthayuṃ. ‘‘‘Tesaṃ buddho viyākāsi, jotidīpa sanāmako; Ajja ye patthitā atthi, te bhavissanti sammukhā. ‘‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ no buddho viyākari; Taṃ vācamanumodentā, evaṃkārī ahumha no. ‘‘‘Tassa kammassa sukatassa, tassa cittaṃ pasādayuṃ; Devamānusikaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ. ‘‘‘Sukhadukkhenubhotvāna , devesu mānusesu ca; Pacchime bhave sampatte, jātāmha sākiye kule. ‘‘‘Rūpavatī bhogavatī, yasasīlavatī tato; Sabbaṅgasampadā homa, kulesu abhisakkatā. ‘‘‘Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ; Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāma akutobhayā. ‘‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā; Khattiyānaṃ pure vīra , upakārañca niddisi. ‘‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe; Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā. ‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care; Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca. ‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, catusaccaṃ phusimha no. ‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti bahū amhe, sāgarasseva ūmiyo. ‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ , bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā. ‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’. ‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā; Visuddhabhāvaṃ sampattā, labhāma sabbasampadā. ‘‘Yā dadanti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino; Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ. ‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ; Sabbakammampi no khīṇaṃ, pāde vandāma cakkhuma. ‘‘Nibbānāya vadantīnaṃ, kiṃ vo vakkhāma uttari; Santasaṅkhatadosañhi, pappotha amataṃ padaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni aṭṭhārasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
以亚索特拉为首的诸比丘尼,其事迹广说一万八千。第十。巴利
Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ dasamaṃ.
君荼罗、果达弥,法乐与萨咕喇,
瓦拉难达、索纳,咖毕喇尼与亚索特拉。
一万比丘尼,一万八千众;
偈颂四百,又七十六。巴利
Kuṇḍalā gotamī ceva, dhammadinnā ca sakulā; Varanandā ca soṇā ca, kāpilānī yasodharā. Dasasahassabhikkhunī, aṭṭhārasasahassakā; Gāthāsatāni cattāri, cha ca sattatimeva ca .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18