54. 迦旃延品
54. Kaccāyanavaggo
譬喻经(下) · 451 段
1. 大迦旃延长老本事
1. Mahākaccāyanattheraapadānaṃ
1“名为莲华上佛的胜者,无恼者、不败的胜利者;
于十万劫前,导师从此生起。
2大雄目如莲瓣,面净似月;
身相若金山巍然,光明等彼日轮。
3“悦众生之眼目,众相庄严,
超越一切言说之道,为人天所尊敬。
4“正自觉者觉悟众生,善语者,音声甘美;
悲悯相续之流,于大众中无所畏惧。
5“他宣说甘美之法,与四圣谛相应;
于痴泥中沉没的有情,他将他们救拔出来。
6“那时,我独处而行,作为苦行者住在雪山;
从空中前往人间时,我遇见了那位胜者。
7“来到他的跟前,我听闻了他说法;
那位人中勇者正称扬其声闻弟子的大功德。
8“‘我所简略宣说的,他能详尽阐明;’
既令大众欢喜,亦令我欢喜,正如这位迦旃延所作一般。
9‘于此我实不见另有声闻弟子能如是者,
是故彼于此中最为第一,诸比丘,当如是忆持。’
10“那时,我听闻那令人心悦的言语,心生惊奇;
前往雪山,采得花束。
11“供养世间皈依处后,我便希求此圣位;
那时,离诤者知我心愿,便为我授记;
12“‘你们看此仙人之最,金色皮肤清净光洁;
毛发竖立,双肩丰满,合掌安立不动。
13‘欣喜盈眸,心意向佛之容色;
法生之身,心持妙法,如甘露灌沐。’
14闻迦旃延之德已,立志欣求彼胜位;
当来世中,于乔达摩大牟尼前。
15“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
当为导师之声闻。
16“多闻、大智,通达心意之牟尼;
将证得彼位,如我所授记。
17“自彼时起,百千劫来我所造之业;
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
18“我轮回于二有:天界与人界;
我不转生他趣,这是供养佛陀的果报。
19“我生于二种家族,或为刹帝利,或为婆罗门。
我不生于卑贱家族,这是供养佛陀的果报。
20今于最后有中,昔我曾生于伍揭尼;
为残暴巴久塔王之王师、再生族之主,我即其子。
21“我是提利提婆蹉之子,是精通吠陀的智者;
我的母亲名为詹地玛,我是迦旃延,肤色端正。
22“为了勘验佛陀,我奉国王之命而来;
见到解脱城之门,见到那功德积聚的导师。
23“听闻这清净之语,令诸趣泥沼干涸;
我与其余七人,同证不死的寂静。
24“大智善逝,我已知晓您的意趣;
我今安立于此最胜之位,心愿已悉皆圆满。
25“我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
犹如龙象断除系缚,我安住于无漏。
26“我来到我的佛陀座前,这真是善来啊;
“我来到我的佛陀座前,这真是善来啊;三明已证得,佛陀的教诫已经成办。
27“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
如是,具寿大迦旃延长老宣说这些偈颂
‘‘Padumuttaro nāma jino, anejo ajitaṃ jayo; Satasahasse kappānaṃ, ito uppajji nāyako. ‘‘Vīro kamalapattakkho, sasaṅkavimalānano; Kanakācalasaṅkāso , ravidittisamappabho. ‘‘Sattanettamanohārī, varalakkhaṇabhūsito; Sabbavākyapathātīto, manujāmarasakkato. ‘‘Sambuddho bodhayaṃ satte, vāgīso madhurassaro; Karuṇānibandhasantāno, parisāsu visārado. ‘‘Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasaṃhitaṃ; Nimugge mohapaṅkamhi, samuddharati pāṇine. ‘‘Tadā ekacaro hutvā, tāpaso himavālayo; Nabhasā mānusaṃ lokaṃ, gacchanto jinamaddasaṃ. ‘‘Upecca santikaṃ tassa, assosiṃ dhammadesanaṃ; Vaṇṇayantassa vīrassa, sāvakassa mahāguṇaṃ. ‘‘Saṅkhittena mayā vuttaṃ, vitthārena pakāsayaṃ; Parisaṃ mañca toseti, yathā kaccāyano ayaṃ. ‘‘‘Nāhaṃ evamidhekaccaṃ , aññaṃ passāmi sāvakaṃ; Tasmātadagge esaggo, evaṃ dhāretha bhikkhavo’. ‘‘Tadāhaṃ vimhito hutvā, sutvā vākyaṃ manoramaṃ; Himavantaṃ gamitvāna, āhitvā pupphasañcayaṃ. ‘‘Pūjetvā lokasaraṇaṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Tadā mamāsayaṃ ñatvā, byākāsi sa raṇañjaho. ‘‘‘Passathetaṃ isivaraṃ, niddhantakanakattacaṃ; Uddhaggalomaṃ pīṇaṃsaṃ, acalaṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ. ‘‘‘Hāsaṃ supuṇṇanayanaṃ, buddhavaṇṇagatāsayaṃ; Dhammajaṃ uggahadayaṃ , amatāsittasannibhaṃ’. ‘‘Kaccānassa guṇaṃ sutvā, taṃ ṭhānaṃ patthayaṃ ṭhito; Anāgatamhi addhāne, gotamassa mahāmune. ‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kaccāno nāma nāmena, hessati satthu sāvako. ‘‘Bahussuto mahāñāṇī, adhippāyavidū mune; Pāpuṇissati taṃ ṭhānaṃ, yathāyaṃ byākato mayā. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto ujjeniyaṃ pure ; Pajjotassa ca caṇḍassa, purohitadijādhino . ‘‘Putto tiriṭivacchassa , nipuṇo vedapāragū; Mātā ca candimā nāma, kaccānohaṃ varattaco. ‘‘Vīmaṃsanatthaṃ buddhassa, bhūmipālena pesito; Disvā mokkhapuradvāraṃ, nāyakaṃ guṇasañcayaṃ. ‘‘Sutvā ca vimalaṃ vākyaṃ, gatipaṅkavisosanaṃ; Pāpuṇiṃ amataṃ santaṃ, sesehi saha sattahi. ‘‘Adhippāyavidū jāto, sugatassa mahāmate; Ṭhapito etadagge ca, susamiddhamanoratho. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāyano thero imā gāthāyo
2. 婆迦梨长老本事
2. Vakkalittheraapadānaṃ
28“距今十万劫前,这位导师出现于世。
名号无上、不可限量,名之为莲华上。
29“面如莲花敷展,妙色无垢如莲华般清净;
犹如莲花生于水中而不着水,彼住世间亦不染着。
30“勇者眼如莲瓣,可爱恰如莲花;
如莲华无上妙香,是故彼称莲华上。
31“世间最尊而无慢,犹如盲者之眼目;
寂静威仪,功德宝藏;悲悯广大,如海无涯。
32“那位大雄者曾于一时,为梵天神、阿修罗与天人所共同礼敬;
在天人云集的大众之中,他乃最胜的胜利者。
33“以芬芳的言辞,以甜美的音声,
令一切大众欢喜,赞叹自己的弟子。
34“具足信解、心怀善慧,渴望见我者——
再没有像这位婆迦梨比丘这样的人了。
35“那时,我在天鹅城,身为婆罗门之子;
听闻那番话语之后,我欣愿那个果位。
36“邀请了那清净的如来与其弟子众;
七日供养饮食毕,我以衣布为尊者披覆;
37俯首顶礼申敬意,敬礼无量功德海。
满怀喜悦、沉浸欢欣,我出此言:
38君所赞叹亲近之牟尼,自今算起,正当第七日……
于具信比丘中最为上首,愿我成为如是者,牟尼。”
39“如此说时,大雄、无碍见者,
大牟尼于大众中宣说此语:
40“你们看这个年轻人,穿着光洁柔滑的黄衣;
金身庄严,悦众人之眼目,动众人之心意;
41此者于未来之时,当在大仙乔达摩之处。
将是弟子,于信胜解者中最为第一。
42“或为天人,或生人间,远离一切热恼;
具足一切财富,于轮回中快乐流转;
43“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
44“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
“他名婆迦梨,将成为导师的弟子。”
45“凭藉殊胜之业,依于思与誓愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
46“于一切处常享安乐,流转轮回于诸有之间;
我生于舍卫城中,某一家族之内。
47“我被养育得如同鲜奶油般柔嫩,如同初生嫩芽般柔软;
仰卧的柔弱婴孩——她们为毗舍遮之怖所惊,
48“心怀悲戚,将我安放于大仙足下:
依怙者啊,我等将此献于您,请为我等皈依,导师啊。
49“彼时,那位牟尼接纳了我,作一切怖畏者的皈依;
手具网缦轮相,柔嫩细滑;
50自彼时起,我蒙无须守护者之所守护。
解脱一切怨敌,于安乐中增长。”
51“离开善逝,我须臾难安;
“我七岁时,便出家而为无家者;”
52“具足一切波罗蜜,青莲为眼的殊胜者;”
佛色遍满诸妙好,我瞻仰之犹未餍;
53知我乐著佛色身,尔时胜者垂教诫。
“够了,婆迦梨!为何你欢喜于那愚者所悦的色身?”
54“凡见正法者,那位智者即真正见了我。
不见正法者,虽见我身,实未见我。
55“此身有无边过患,宛如毒树;
这是一切疾病的居所,纯然是苦的积聚。
56“‘于此色生厌离,当照见诸蕴之生灭,’
看哪,他将安乐地抵达诸随烦恼的尽头。
57“我便是这样,蒙那位导师、那位为求利乐者所教诫;
我登上灵鹫山,在山窟中禅修。
58“大牟尼立于山脚,安慰了我;
闻胜者唤婆迦梨,我欢喜踊跃;
59遂于高数百人身之岩崖,纵身跃下。
那时,仗着佛陀的威力,我安然落于地面。
60“他再次宣说法要——诸蕴之生灭;
我既了悟此法,得证阿拉汉果。
61那时在大众集会之中,行迹究竟者对我……
大智者安立我为信胜解者中的最上。
62“于百千劫前,我所造作的那个业,
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
64“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
65“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako; Anomanāmo amito, nāmena padumuttaro. ‘‘Padumākāravadano, padumāmalasucchavī; Lokenānupalittova toyena padumaṃ yathā. ‘‘Vīro padumapattakkho, kanto ca padumaṃ yathā; Padumuttaragandhova, tasmā so padumuttaro. ‘‘Lokajeṭṭho ca nimmāno, andhānaṃ nayanūpamo; Santaveso guṇanidhi, karuṇāmatisāgaro. ‘‘Sa kadāci mahāvīro, brahmāsurasuraccito; Sadevamanujākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo . ‘‘Vadanena sugandhena, madhurena rutena ca; Rañjayaṃ parisaṃ sabbaṃ, santhavī sāvakaṃ sakaṃ. ‘‘Saddhādhimutto sumati, mama dassanalālaso ; Natthi etādiso añño, yathāyaṃ bhikkhu vakkali. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, nagare brāhmaṇatrajo; Hutvā sutvā ca taṃ vākyaṃ, taṃ ṭhānamabhirocayiṃ. ‘‘Sasāvakaṃ taṃ vimalaṃ, nimantetvā tathāgataṃ; Sattāhaṃ bhojayitvāna, dussehacchādayiṃ tadā. ‘‘Nipacca sirasā tassa, anantaguṇasāgare; Nimuggo pītisampuṇṇo, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Yo so tayā santhavito, ito sattamake muni ; Bhikkhu saddhāvataṃ aggo, tādiso homahaṃ mune’. ‘‘Evaṃ vutte mahāvīro, anāvaraṇadassano; Imaṃ vākyaṃ udīresi, parisāya mahāmuni. ‘‘‘Passathetaṃ māṇavakaṃ, pītamaṭṭhanivāsanaṃ; Hemayaññopacitaṅgaṃ , jananettamanoharaṃ. ‘‘‘Eso anāgataddhāne, gotamassa mahesino; Aggo saddhādhimuttānaṃ, sāvakoyaṃ bhavissati. ‘‘‘Devabhūto manusso vā, sabbasantāpavajjito; Sabbabhogaparibyūḷho, sukhito saṃsarissati. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Vakkali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaranto bhavābhave; Sāvatthiyaṃ pure jāto, kule aññatare ahaṃ. ‘‘Nonītasukhumālaṃ maṃ, jātapallavakomalaṃ; Mandaṃ uttānasayanaṃ, pisācabhayatajjitā. ‘‘Pādamūle mahesissa, sāyesuṃ dīnamānasā; Imaṃ dadāma te nātha, saraṇaṃ hohi nāyaka. ‘‘Tadā paṭiggahi so maṃ, bhītānaṃ saraṇo muni; Jālinā cakkaṅkitena , mudukomalapāṇinā. ‘‘Tadā pabhuti tenāhaṃ, arakkheyyena rakkhito; Sabbaveravinimutto , sukhena parivuddhito. ‘‘Sugatena vinā bhūto, ukkaṇṭhāmi muhuttakaṃ; Jātiyā sattavassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, nīlakkhinayanaṃ varaṃ; Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atitto viharāmahaṃ . ‘‘Buddharūparatiṃ ñatvā, tadā ovadi maṃ jino; ‘Alaṃ vakkali kiṃ rūpe, ramase bālanandite. ‘‘‘Yo hi passati saddhammaṃ, so maṃ passati paṇḍito; Apassamāno saddhammaṃ, maṃ passampi na passati. ‘‘‘Anantādīnavo kāyo, visarukkhasamūpamo; Āvāso sabbarogānaṃ, puñjo dukkhassa kevalo. ‘‘‘Nibbindiya tato rūpe, khandhānaṃ udayabbayaṃ; Passa upakkilesānaṃ, sukhenantaṃ gamissati’. ‘‘Evaṃ tenānusiṭṭhohaṃ, nāyakena hitesinā; Gijjhakūṭaṃ samāruyha, jhāyāmi girikandare. ‘‘Ṭhito pabbatapādamhi, assāsayi mahāmuni; Vakkalīti jino vācaṃ, taṃ sutvā mudito ahaṃ. ‘‘Pakkhandiṃ selapabbhāre, anekasataporise; Tadā buddhānubhāvena, sukheneva mahiṃ gato. ‘‘Punopi dhammaṃ deseti, khandhānaṃ udayabbayaṃ; Tamahaṃ dhammamaññāya, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Sumahāparisamajjhe , tadā maṃ caraṇantago; Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, paññapesi mahāmati. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿婆迦梨长老诵出这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vakkalitthero imā gāthāyo
3. 摩诃劫宾那长老本事
3. Mahākappinattheraapadānaṃ
66“名为莲华上佛的胜者,已至一切法之彼岸;”
“如秋日晴空中的太阳,升现于无云虚空。”
67“他以言教之光明,觉悟应受调伏的莲花众;”
“导师以智慧光芒,令烦恼淤泥干涸。”
68“他摧毁外道的名声,犹如太阳掩灭萤火之光;”
“他显示真实义的光辉,犹如日轮照见宝物。”
69“他是诸德的积聚之处,犹如大海是众宝的积聚之处;”
如雨云降雨于众生,他以法云降下法雨。
70“那时,我是裁决者,住在名为天鹅的城市;
我前往亲近,听闻了水生最优者之法。
71“比丘们的教诫者,所作已办的弟子;
能宣说功德,令我心欢喜满足。
72“听闻后,生起净信与欢喜,便邀请如来;
供养如来与僧团饮食后,我希求那样的地位。
73“那时,他如天鹅般,发出天鹅般的鼓声;
“请看这位大臣,精通裁决,善巧明断;”
74“他倒在我足下,身毛竖立;”
“肤色如云,身形丰满,颜面眼目澄净。”
75“拥有众多随从,具足王者的威仪,享有广大名声;”
心怀喜悦者,渴慕行善业者之果位——
76“以此敬礼、以此布施、以此誓愿,
“百千劫中,不堕恶趣。”
77“于诸天神中得天之殊胜,于人世中得广大威德。”
待余业受尽,即证涅槃;
78“十万劫之后,将有生于甘蔗族者。
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
79“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
他将名为摩诃劫宾那,成为导师的弟子。
80“此后,我在胜者的教法中广作善业,
舍人身已,我往生兜率天;
81曾数百回,统御天人之国。
于波罗奈附近,生于以侍奉谋生之族姓中。
82“我曾拥有千人眷属,连同妻子儿女;
我曾奉侍五百位独觉佛。
83“三月之间,我们以饮食供养;随后,更以三衣供奉。
从那里命终,我们全都往生三十三天。
84“再次从那里命终,我们全都来到人间;
往昔生于俱拘吒城,雪山在望;
85我名劫宾那,乃声名远扬之王子。
其余出身大臣家族者,都环绕随侍于我。
86“我得享大国君王之乐,一切欲愿悉皆圆满成就;
我从商人们那里闻说,佛陀出现于世。
87“‘佛陀出现于世间,无与伦比,独一无二;
他宣说正法,那是不死、最上的安乐。
88“‘他的弟子们善调伏,善得解脱,无有诸漏。’
“‘听闻他们的善语之后,(我)恭敬了那些商人。’
89“‘舍弃王国,与大臣们一同,我信奉佛陀而出家。’
望见大河奔涌,水满齐岸。
90“无立足处,无可攀缘,难以渡越,水流湍急;
忆念佛陀的功德,我安然渡过。
91“若佛陀已渡越有流,是通达世间边际的智者;
以此真实语,愿我的行程顺利成就。
92“若寂静是所行之道,解脱是究竟之乐;
以此真实语,愿我此行得以成就。
93“‘若僧团已渡险难,是无上福田;”
以此真实语,愿我此行得以成就。’
94“真实语一出,道路上的水便退去了。
随后我轻松地越过,抵达那悦意的河岸。
95“我看见佛陀端坐,犹如初升的太阳。
犹如炽燃的金山,犹如明耀的灯树。
96“犹如群星簇拥的月亮,为弟子们所恭敬围绕;
如帝释天神降澍甘霖,立说法雨云之中者——
97我与众臣稽首礼敬,退坐一面。
接着,佛陀了知我们的心意,便为我们说法。
98“听闻这清净无染的法已,我们便对胜者说:
‘大雄,请度我们出家,我们已对诸有心生厌离。’
99“诸比丘,法已善说,为令你们灭尽诸苦,
应行梵行。”最上牟尼如是说。
100“随着话音,我等皆身着比丘衣,
我等已受具足戒,于教法中证入流;
101“此后,导师前往祇园,施以教诫;
承胜者教诫,我证得阿拉汉果。
102“那时,我教诫数千比丘;
依我教诫而行者,他们亦成无漏。
103“胜者于此功德心生欢喜,将我安立为最上第一;
并于大众中宣告:‘教诫比丘之中,摩诃劫宾那最为第一。’
104“于十万劫中所造之业,今于此处向我显现其果报;
如箭离弦般解脱,我已烧尽诸烦恼。
105“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
106“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
107“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Udito ajaṭākāse , ravīva saradambare. ‘‘Vacanābhāya bodheti, veneyyapadumāni so; Kilesapaṅkaṃ soseti, matiraṃsīhi nāyako. ‘‘Titthiyānaṃ yase hanti, khajjotābhā yathā ravi; Saccatthābhaṃ pakāseti, ratanaṃva divākaro. ‘‘Guṇānaṃ āyatibhūto, ratanānaṃva sāgaro; Pajjunnoriva bhūtāni, dhammameghena vassati. ‘‘Akkhadasso tadā āsiṃ, nagare haṃsasavhaye; Upecca dhammamassosiṃ, jalajuttamanāmino. ‘‘Ovādakassa bhikkhūnaṃ, sāvakassa katāvino; Guṇaṃ pakāsayantassa, tappayantassa me manaṃ. ‘‘Sutvā patīto sumano, nimantetvā tathāgataṃ; Sasissaṃ bhojayitvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadā haṃsasamabhāgo, haṃsadundubhinissano ; Passathetaṃ mahāmattaṃ, vinicchayavisāradaṃ. ‘‘Patitaṃ pādamūle me, samuggatatanūruhaṃ; Jīmūtavaṇṇaṃ pīṇaṃsaṃ, pasannanayanānanaṃ. ‘‘Parivārena mahatā, rājayuttaṃ mahāyasaṃ; Eso katāvino ṭhānaṃ, pattheti muditāsayo. ‘‘‘Iminā paṇipātena, cāgena paṇidhīhi ca ; Kappasatasahassāni, nupapajjati duggatiṃ. ‘‘‘Devesu devasobhaggaṃ, manussesu mahantataṃ; Anubhotvāna sesena , nibbānaṃ pāpuṇissati. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kappino nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tatohaṃ sukataṃ kāraṃ, katvāna jinasāsane; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ. ‘‘Devamānusarajjāni, sataso anusāsiya; Bārāṇasiyamāsanne, jāto keniyajātiyaṃ. ‘‘Sahassaparivārena , sapajāpatiko ahaṃ; Pañca paccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahiṃ. ‘‘Temāsaṃ bhojayitvāna, pacchādamha ticīvaraṃ; Tato cutā mayaṃ sabbe, ahumha tidasūpagā. ‘‘Puno sabbe manussattaṃ, agamimha tato cutā; Kukkuṭamhi pure jātā, himavantassa passato. ‘‘Kappino nāmahaṃ āsiṃ, rājaputto mahāyaso; Sesāmaccakule jātā, mameva parivārayuṃ. ‘‘Mahārajjasukhaṃ patto, sabbakāmasamiddhimā; Vāṇijehi samakkhātaṃ, buddhuppādamahaṃ suṇiṃ. ‘‘‘Buddho loke samuppanno, asamo ekapuggalo; So pakāseti saddhammaṃ, amataṃ sukhamuttamaṃ. ‘‘‘Suyuttā tassa sissā ca, sumuttā ca anāsavā’; ‘‘Sutvā nesaṃ suvacanaṃ, sakkaritvāna vāṇije. ‘‘Pahāya rajjaṃ sāmacco, nikkhamiṃ buddhamāmako; Nadiṃ disvā mahācandaṃ, pūritaṃ samatittikaṃ. ‘‘Appatiṭṭhaṃ anālambaṃ, duttaraṃ sīghavāhiniṃ; Guṇaṃ saritvā buddhassa, sotthinā samatikkamiṃ. ‘‘‘Bhavasotaṃ sace buddho, tiṇṇo lokantagū vidū ; Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu. ‘‘‘Yadi santigamo maggo, mokkho caccantikaṃ sukhaṃ; Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu. ‘‘‘Saṅgho ce tiṇṇakantāro, puññakkhetto anuttaro; Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu’. ‘‘Saha kate saccavare, maggā apagataṃ jalaṃ; Tato sukhena uttiṇṇo, nadītīre manorame. ‘‘Nisinnaṃ addasaṃ buddhaṃ, udentaṃva pabhaṅkaraṃ; Jalantaṃ hemaselaṃva, dīparukkhaṃva jotitaṃ. ‘‘Sasiṃva tārāsahitaṃ, sāvakehi purakkhataṃ; Vāsavaṃ viya vassantaṃ, desanājaladantaraṃ . ‘‘Vanditvāna sahāmacco, ekamantamupāvisiṃ; Tato no āsayaṃ ñatvā, buddho dhammamadesayi. ‘‘Sutvāna dhammaṃ vimalaṃ, avocumha mayaṃ jinaṃ; ‘Pabbājehi mahāvīra, nibbindāmha mayaṃ bhave’. ‘‘‘Svakkhāto bhikkhave dhammo, dukkhantakaraṇāya vo; Caratha brahmacariyaṃ’, iccāha munisattamo. ‘‘Saha vācāya sabbepi, bhikkhuvesadharā mayaṃ; Ahumha upasampannā, sotāpannā ca sāsane. ‘‘Tato jetavanaṃ gantvā, anusāsi vināyako; Anusiṭṭho jinenāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Tato bhikkhusahassāni , anusāsimahaṃ tadā; Mamānusāsanakarā, tepi āsuṃ anāsavā. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Bhikkhuovādakānaggo, kappinoti mahājane. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Pamutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿摩诃劫宾那长老诵出这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākappino thero imā gāthāyo
4. 答巴末罗族之子长老本事
4. Dabbamallaputtattheraapadānaṃ
108“名为莲华上佛的胜者,遍知一切世间的牟尼;
距今十万劫前,具眼者出现于世间。
109“教诫者、开示者,为一切有情的救度者;
善巧说法的佛陀,度脱了众多众生。
110“具足怜悯与悲愍,为一切众生求利益者;
凡是到来的外道,他都令其安住于五戒。
111“如此,那城便无混乱,空无外道;
为阿拉汉们所庄严,为诸已得自在、如如不动者所庄严。
112“那位大牟尼身高五十八肘;
犹如金山,具足三十二种殊胜相。
113“当他的寿命长达十万年,
他住世如此之久,度脱了众多众生。
114“那时,我在天鹅城,是大名声的长者之子。
我来到世间之光明者面前,听闻了正法的开示。
115“正与弟子众一同,为比丘们指定住处;
听闻赞叹者的宣说,我心便生欢喜。
116向大仙与僧众敬奉供养,
以头礼足,我愿求彼胜境。
117“那时,那位大雄便宣说了我的业:
他曾供养世间导师与比丘僧团,历时七日。
118“这位眼如莲瓣、肩似狮子、金色皮肤者;
他顶礼于我足下,祈求最上之位。
119“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
120“那位佛陀的弟子,名为达巴,广为人知;
那时,他将是最上的住所分配者。
121“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
123“地方王权广大,其数不可计量;
凭借那业力,我在一切处皆得安乐。
124“于九十一劫前,有位名为毗婆尸的导师;
这位具足妙相、遍观一切法的导师出现于世。
125“我曾以恶心诽谤了那位如如者的弟子;
明知他断尽一切漏、为清净者,
126“于那位人中之雄、大仙的弟子众,
我取筹签,布施了乳粥。
127“在这贤劫之中,有位梵族的大名声者;
他以迦叶为姓,生于世间,成为一切说法者中的最胜者。
128“光显教法之后,摧伏诸外道;
调伏所应调伏者已,他与诸弟子同入般涅槃。
129“当导师与弟子般涅槃后,教法正在灭没之际;
诸天神惊惧悲泣,乱发覆面,泪流满颊。
130“法眼将灭,善行者便不可得见;”
正法将不复得闻,呜呼,我等何其福薄!
131“那时,整个大地,这本不动者,摇撼震动;
大海亦如悲者,发出哀悯的音声;
132“四方天鼓,由非人震响;
四方雷电闪击,令人恐怖。
133“流星自天坠落,彗星亦现;
烟焰旋卷,众兽悲鸣。
134“见到那预示教法灭尽的可怕征兆,
七位比丘心怀悚惧,我们那时思惟:
135“对我们而言,若无教法,生命便已无意义;
进入大林之后,我们当修习胜者的教法。
136“那时我们在林中,见到一座高耸、最为殊胜的岩石;
我们藉那梯子攀上此岩后,便推倒了梯子。
137“当时,长老教诫我们说:‘佛陀出世极为难得;
信也极难获得,如今既已得信,教法所余也已不多。
138“错失刹那的人,便堕入无边的苦海;’”
因此,只要牟尼的教法尚住世间,便应精勤。
139“那位长老是阿拉汉,随行的同伴则是不来圣者;
我们其余这些具戒相应者,往生天界。
140“已般涅槃、已渡轮回者,独处净居天。
我与巴库沙提,及萨毗耶、婆醯,也是如此。
141童子迦叶并及我,流转受生诸趣中;
已脱轮回缠缚苦,皆为乔达摩所悯。
142我生末罗拘尸那罗,尚居母胎母已亡;
母身既送火葬堆,我自彼堆坠地生。
143“落入柴堆,故而得名答巴;
“凭梵行之力,我于七岁便得解脱。”
144凭乳粥之力,我具足五支;
因谤漏尽圣者之故,频遭恶人呵责。
145“如今,我已超越福德与罪恶;
“证得最上寂静,我无漏安住。”
146“我分配住处,令善行者心生欢喜;”
胜者对此功德心生喜悦,将我安立为第一。
147“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
148“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
149“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi . ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso; Upetvā lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Senāsanāni bhikkhūnaṃ, paññāpentaṃ sasāvakaṃ; Kittayantassa vacanaṃ, suṇitvā mudito ahaṃ. ‘‘Adhikāraṃ sasaṅghassa, katvā tassa mahesino; Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadāha sa mahāvīro, mama kammaṃ pakittayaṃ; ‘Yo sasaṅghamabhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘‘Soyaṃ kamalapattakkho, sīhaṃso kanakattaco; Mama pādamūle nipati , patthayaṃ ṭhānamuttamaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Sāvako tassa buddhassa, dabbo nāmena vissuto; Senāsanapaññāpako, aggo hessatiyaṃ tadā’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano , sabbadhammavipassako. ‘‘Duṭṭhacitto upavadiṃ, sāvakaṃ tassa tādino; Sabbāsavaparikkhīṇaṃ, suddhoti ca vijāniya. ‘‘Tasseva naravīrassa, sāvakānaṃ mahesinaṃ; Salākañca gahetvāna , khīrodanamadāsahaṃ. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, abhibhuyya kutitthiye; Vineyye vinayitvāva, nibbuto so sasāvako. ‘‘Sasisse nibbute nāthe, atthamentamhi sāsane; Devā kandiṃsu saṃviggā, muttakesā rudammukhā. ‘‘Nibbāyissati dhammakkho, na passissāma subbate; Na suṇissāma saddhammaṃ, aho no appapuññatā. ‘‘Tadāyaṃ pathavī sabbā, acalā sā calācalā ; Sāgaro ca sasokova, vinadī karuṇaṃ giraṃ. ‘‘Catuddisā dundubhiyo, nādayiṃsu amānusā; Samantato asaniyo, phaliṃsu ca bhayāvahā. ‘‘Ukkā patiṃsu nabhasā, dhūmaketu ca dissati; Sadhūmā jālavaṭṭā ca , raviṃsu karuṇaṃ migā. ‘‘Uppāde dāruṇe disvā, sāsanatthaṅgasūcake; Saṃviggā bhikkhavo satta, cintayimha mayaṃ tadā. ‘‘Sāsanena vināmhākaṃ, jīvitena alaṃ mayaṃ; Pavisitvā mahāraññaṃ, yuñjāma jinasāsanaṃ. ‘‘Addasamha tadāraññe, ubbiddhaṃ selamuttamaṃ; Nisseṇiyā tamāruyha, nisseṇiṃ pātayimhase. ‘‘Tadā ovadi no thero, buddhuppādo sudullabho; Saddhātidullabhā laddhā, thokaṃ sesañca sāsanaṃ. ‘‘Nipatanti khaṇātītā, anante dukkhasāgare; Tasmā payogo kattabbo, yāva ṭhāti mune mataṃ . ‘‘Arahā āsi so thero, anāgāmī tadānugo; Susīlā itare yuttā, devalokaṃ agamhase. ‘‘Nibbuto tiṇṇasaṃsāro, suddhāvāse ca ekako; Ahañca pakkusāti ca, sabhiyo bāhiyo tathā. ‘‘Kumārakassapo ceva, tattha tatthūpagā mayaṃ; Saṃsārabandhanā muttā, gotamenānukampitā. ‘‘Mallesu kusinārāyaṃ, jāto gabbheva me sato; Mātā matā citāruḷhā, tato nippatito ahaṃ. ‘‘Patito dabbapuñjamhi, tato dabboti vissuto; Brahmacārībalenāhaṃ, vimutto sattavassiko. ‘‘Khīrodanabalenāhaṃ , pañcahaṅgehupāgato; Khīṇāsavopavādena, pāpehi bahucodito. ‘‘Ubho puññañca pāpañca, vītivattomhi dānihaṃ; Patvāna paramaṃ santiṃ, viharāmi anāsavo. ‘‘Senāsanaṃ paññāpayiṃ, hāsayitvāna subbate; Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者答巴末罗族之子长老诵出这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbamallaputto thero imā gāthāyo
5. 童子迦叶长老本事
5. Kumārakassapattheraapadānaṃ
150“距今十万劫前,这位导师出现于世。
饶益一切世间之英雄,名为莲华上佛。
151“那时,我为婆罗门,以通达吠陀而著称;
我在日间住处经行,见到了世间导师。
152“他宣说四圣谛,觉悟人天;
于大众中,赞叹说法第一者。
153“那时我满怀喜悦,迎请如来;
以种种染布,严饰讲堂。
154彼处我供众宝光明庄严之佛,并及僧众;
复以种种上味妙食,殷勤供养七日。
155“以种种色彩之花,供养彼与诸弟子后;
我顶礼其足下已,便发愿求彼位。
156“那时,牟尼中的最胜者,唯以悲悯为味者,说道:
“请看这位婆罗门中的最胜者,面如莲花、眼如莲花,
157“遍满喜悦与欢喜,身毛竖立,
含笑广目,渴仰我教者;
158伏我足下,一心欢喜者。
他渴望那个位置——能说种种法者之位。
159“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
160“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
童子迦叶,未来当为世尊弟子;
161‘以奉施种种花衣与诸珍宝之故,
于种种妙法宣说者中,他将证得最上。’
162“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
163“流转于诸有之中,犹如舞台中央的舞者。
我生为枝鹿之子,入于母鹿的胎中。
164“那时,我尚在母胎,轮到受宰杀之期;
我的母亲被萨卡鹿王舍弃,便以尼拘律鹿王为皈依处。
165“她因那鹿王,从死亡得以脱身;
鹿王舍弃自身性命,当时正是这样教诫我的。
166“‘应当亲近尼拘律鹿王,不应依附萨卡鹿王;
宁于榕树之下而死,胜于枝头苟且而生。
167我与母亲及诸余鹿,同受鹿群之主如是教诫。
既得生可乐之兜率天居,犹如客游他乡者归返自家。
168待到迦叶胜者之教法灭尽时,
登上山巅,修习胜者教法
169“如今,我生于王舍城的长者家族
我母怀妊在身,出家而行无家;
170人知其怀胎孕,遂携往提婆达多处。
天授如是说:‘除掉这个邪恶的比丘尼。’
171“如今亦蒙牟尼之主、胜者悲悯,
我的母亲在比丘尼住所中生下我,幸福而安乐。
172“得知此事后,憍萨罗国的大王便养育了我;
我名为迦叶,受王子般的养育。
173“依止大迦叶,我是童子迦叶;
听闻佛陀所开示的,如蚁垤般的身体。
174“从那时起,我的心便全然无取而解脱;
我调伏了弊宿,证得此最上果。
175“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
176“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
177“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
如是,具寿迦叶童子长老诵出这些偈颂。
‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako; Sabbalokahito vīro, padumuttaranāmako. ‘‘Tadāhaṃ brāhmaṇo hutvā, vissuto vedapāragū; Divāvihāraṃ vicaraṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, bodhayantaṃ sadevakaṃ; Vicittakathikānaggaṃ, vaṇṇayantaṃ mahājane. ‘‘Tadā muditacittohaṃ, nimantetvā tathāgataṃ; Nānārattehi vatthehi, alaṅkaritvāna maṇḍapaṃ. ‘‘Nānāratanapajjotaṃ, sasaṅghaṃ bhojayiṃ tahiṃ; Bhojayitvāna sattāhaṃ, nānaggarasabhojanaṃ. ‘‘Nānācittehi pupphehi, pūjayitvā sasāvakaṃ ; Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ. ‘‘Tadā munivaro āha, karuṇekarasāsayo ; ‘Passathetaṃ dijavaraṃ, padumānanalocanaṃ. ‘‘‘Pītipāmojjabahulaṃ, samuggatatanūruhaṃ; Hāsamhitavisālakkhaṃ, mama sāsanalālasaṃ. ‘‘‘Patitaṃ pādamūle me, ekāvatthasumānasaṃ ; Esa pattheti taṃ ṭhānaṃ, vicittakathikattanaṃ . ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kumārakassapo nāma, hessati satthu sāvako. ‘‘‘Vicittapupphadussānaṃ , ratanānañca vāhasā; Vicittakathikānaṃ so, aggataṃ pāpuṇissati’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Paribbhamaṃ bhavābhave , raṅgamajjhe yathā naṭo; Sākhamigatrajo hutvā, migiyā kucchimokkamiṃ. ‘‘Tadā mayi kucchigate, vajjhavāro upaṭṭhito; Sākhena cattā me mātā, nigrodhaṃ saraṇaṃ gatā. ‘‘Tena sā migarājena, maraṇā parimocitā; Pariccajitvā sapāṇaṃ , mamevaṃ ovadī tadā. ‘‘‘Nigrodhameva seveyya, na sākhamupasaṃvase; Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo, yañce sākhamhi jīvitaṃ’. ‘‘Tenānusiṭṭhā migayūthapena, ahañca mātā ca tathetare ca ; Āgamma rammaṃ tusitādhivāsaṃ, gatā pavāsaṃ sagharaṃ yatheva. ‘‘Puno kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane; Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ. ‘‘Idānāhaṃ rājagahe, jāto seṭṭhikule ahuṃ; Āpannasattā me mātā, pabbaji anagāriyaṃ. ‘‘Sagabbhaṃ taṃ viditvāna, devadattamupānayuṃ; So avoca ‘vināsetha, pāpikaṃ bhikkhuniṃ imaṃ’. ‘‘Idānipi munindena, jinena anukampitā; Sukhinī ajanī mayhaṃ, mātā bhikkhunupassaye. ‘‘Taṃ viditvā mahīpālo, kosalo maṃ aposayi; Kumāraparihārena, nāmenāhañca kassapo. ‘‘Mahākassapamāgamma, ahaṃ kumārakassapo; Vammikasadisaṃ kāyaṃ, sutvā buddhena desitaṃ. ‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso; Pāyāsiṃ damayitvāhaṃ, etadaggamapāpuṇiṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumārakassapo thero imā gāthāyo
第二十四诵品
Catuvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
6. 婆醯长老本事
6. Bāhiyattheraapadānaṃ
178“距今十万劫前,这位导师出现于世。
大光威力、三界之尊,名为莲华上佛。
179“牟尼赞叹速证神通比丘的功德时,
我听闻后,心极欢喜,向大仙人作了供养。
180“我作七日布施,供养牟尼及诸弟子。
我礼敬正自觉者,那时便祈愿了那个地位。
181“那时,佛陀为我授记:‘看这位婆罗门,
倒在我的足下,省察己行。
182“他的肢体由金色般的供养所成就,皮肤极为白净细滑,
双唇如频婆果般红润微垂,牙齿洁白、锐利而整齐。
183“功德力量极其广大,身毛向上竖立,
功德之流所归之处,面容因喜悦而绽放。
184“此人希求疾得神通之比丘果位;
未来之世,将有一位大雄,名为乔达摩。
185“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
名为婆醯者,将成为导师的声闻。
186尔时我欢喜起身,大牟尼啊,尽形寿恭敬奉事;
命终舍寿往生天界,宛如归返自家宅。
187“成为天神或人,因那业而快乐;
在多次流转轮回之后,我享有这成就。
188“后来,当迦叶大雄的教法趋于隐没之时;
登上石峰之巅,修习胜者之教。
189“戒行清净、具足智慧,奉行胜者之教;
从彼处死后,我们五人往生天界。
190其后我生为婆醯,于巴鲁咖车最胜之城;
继而乘船出海,驶向那难有成就的沧溟。
192“当时我奋力,渡彼大海;
已抵达殊胜的苏帕拉港,却精疲力竭。
193“身着树皮衣,我入村托钵;
那时,众人欢喜地说:‘阿拉汉已来至此。’
194以饮食、衣服、卧具及诸汤药,恭敬供养此人;
我等由是当得安乐。
195“那时,我获得这些资具,受到他们恭敬供养;
我不如理作意,生起了“我是阿拉汉”之想。
196“那时,先前的天人了知我心,便告诫我说:
“你不知方便之道,如何能成阿拉汉?”
197她责劝已,我心悚惧,遂启问言:
此诸阿拉汉、人中最上者,究竟为谁?复在世间何处?
198“在舍卫城的憍萨罗殿堂,有那位胜利者,具足广大智慧、殊胜的广博慧者;”
“释迦子是阿拉汉、无漏者,他教导证得阿拉汉果的法。”
199闻其言已,欢喜盈怀,如贫得宝,惊叹不已;
心志踊跃,欲见无上阿拉汉果——妙好可观,行境无边。
200尔时辞师自彼去,恒瞻胜者净容颜;
行至胜名可爱林,问诸鸟曰:世间欢喜今何在?
201于是诸天神言:“人天共所礼敬者,今已入城乞食。
汝当疾如野兔,渴仰一见牟尼,速往礼敬彼无上士。”
202“于是,我快步启程,前往那最胜的舍卫大城;
我见他为了钵食而行,无贪无欲。
203“手持钵器,目不乱视,行步之间令人心生欢喜;
犹如吉祥之居所,面容如日轮般光辉闪耀。
204趋前稽首已,
我作如是言:乔达摩,我迷失于歧途,愿您作我皈依处。
205“为济度众生,我游行托钵。
“此非为你说法之时。”牟尼中最上者如是说。
206“那时我一再恳请佛陀,心中渴仰正法;
他为我宣说甚深的空性之境。
207“听闻他的法后,我证得诸漏尽;
寿命已尽,归于寂静,啊,导师的悲悯!
208“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
209“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
211“如是长老已作解说,婆醯·达卢吉利亚(树皮衣者);
倒卧粪堆之中,为被鬼附身的母牛所伤。
212“大智者宣说了自己往昔的行迹后,
那位长老在舍卫城,这最胜的城中,入般涅槃。
213“出城时,那位仙人中的最胜者见到了他,
持树皮衣的贤者婆醯,已除烦恼者。
214“倒卧在地、已调伏者,犹如因陀罗幢被推倒,
寿命已尽,烦恼枯竭,奉行胜者教诫者。
215“于是,导师召唤那些乐于教法的弟子们:
请取此同梵行者的遗体,送去火化。
216“建塔供养,大慧者已般涅槃;
他是速证神通之最上者,是我的弟子,奉行我语。
217“纵有千首偈颂,若由无义之句所成;
一句偈句更为优胜,闻已即得寂静。
218“在那里,水与地,火与风,皆无立足之处;
在那里,群星不闪耀,太阳不发光;
219“在那里,月亮不照耀,黑暗也不存在。
当婆罗门牟尼以寂静之道亲自证知时;
220“他便从色、无色,从乐与苦中解脱。”
三界所皈依的牟尼、众生之怙主,这样说道。
‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako; Mahappabho tilokaggo, nāmena padumuttaro. ‘‘Khippābhiññassa bhikkhussa, guṇaṃ kittayato mune; Sutvā udaggacittohaṃ, kāraṃ katvā mahesino. ‘‘Datvā sattāhikaṃ dānaṃ, sasissassa mune ahaṃ; Abhivādiya sambuddhaṃ, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ tadā. ‘‘Tato maṃ byākari buddho, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ; Patitaṃ pādamūle me, cariyaṃ paccavekkhaṇaṃ . ‘‘‘Hemayaññopacitaṅgaṃ , avadātatanuttacaṃ; Palambabimbatamboṭṭhaṃ, setatiṇhasamaṃ dijaṃ. ‘‘‘Guṇathāmabahutaraṃ, samuggatatanūruhaṃ; Guṇoghāyatanībhūtaṃ, pītisamphullitānanaṃ. ‘‘‘Eso patthayate ṭhānaṃ, khippābhiññassa bhikkhuno; Anāgate mahāvīro, gotamo nāma hessati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Bāhiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya, yāvajīvaṃ mahāmune; Kāraṃ katvā cuto saggaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā. ‘‘Devabhūto manusso vā, sukhito tassa kammuno; Vāhasā saṃsaritvāna, sampattimanubhomahaṃ. ‘‘Puna kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane; Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ. ‘‘Visuddhasīlo sappañño, jinasāsanakārako; Tato cutā pañca janā, devalokaṃ agamhase. ‘‘Tatohaṃ bāhiyo jāto, bhārukacche puruttame; Tato nāvāya pakkhando , sāgaraṃ appasiddhiyaṃ . ‘‘Tato nāvā abhijjittha, gantvāna katipāhakaṃ; Tadā bhīsanake ghore, patito makarākare. ‘‘Tadāhaṃ vāyamitvāna, santaritvā mahodadhiṃ; Suppādapaṭṭanavaraṃ , sampatto mandavedhito . ‘‘Dārucīraṃ nivāsetvā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ; Tadāha so jano tuṭṭho, arahāyamidhāgato. ‘‘Imaṃ annena pānena, vatthena sayanena ca; Bhesajjena ca sakkatvā, hessāma sukhitā mayaṃ. ‘‘Paccayānaṃ tadā lābhī, tehi sakkatapūjito; Arahāhanti saṅkappaṃ, uppādesiṃ ayoniso. ‘‘Tato me cittamaññāya, codayī pubbadevatā; ‘Na tvaṃ upāyamaggaññū, kuto tvaṃ arahā bhave’. ‘‘Codito tāya saṃviggo, tadāhaṃ paripucchi taṃ; ‘Ke vā ete kuhiṃ loke, arahanto naruttamā. ‘‘‘Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso; So sakyaputto arahā anāsavo, deseti dhammaṃ arahattapattiyā. ‘‘‘Tadassa sutvā vacanaṃ supīṇito , nidhiṃva laddhā kapaṇoti vimhito; Udaggacitto arahattamuttamaṃ, sudassanaṃ daṭṭhumanantagocaraṃ. ‘‘‘Tadā tato nikkhamitvāna satthuno , sadā jinaṃ passāmi vimalānanaṃ ; Upecca rammaṃ vijitavhayaṃ vanaṃ, dije apucchiṃ kuhiṃ lokanandano. ‘‘‘Tato avocuṃ naradevavandito, puraṃ paviṭṭho asanesanāya so; Sasova khippaṃ munidassanussuko, upecca vandāhi tamaggapuggalaṃ’. ‘‘Tatohaṃ tuvaṭaṃ gantvā, sāvatthiṃ puramuttamaṃ; Vicarantaṃ tamaddakkhiṃ, piṇḍatthaṃ apihāgidhaṃ. ‘‘Pattapāṇiṃ alolakkhaṃ, pācayantaṃ pītākaraṃ ; Sirīnilayasaṅkāsaṃ, ravidittiharānanaṃ. ‘‘Taṃ samecca nipaccāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ; ‘Kupathe vippanaṭṭhassa, saraṇaṃ hohi gotama. ‘‘‘Pāṇasantāraṇatthāya , piṇḍāya vicarāmahaṃ; Na te dhammakathākālo, iccāha munisattamo’. ‘‘Tadā punappunaṃ buddhaṃ, āyāciṃ dhammalālaso; Yo me dhammamadesesi, gambhīraṃ suññataṃ padaṃ. ‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ; Parikkhīṇāyuko santo, aho satthānukampako. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Evaṃ thero viyākāsi, bāhiyo dārucīriyo; Saṅkārakūṭe patito, bhūtāviṭṭhāya gāviyā. ‘‘Attano pubbacariyaṃ, kittayitvā mahāmati; Parinibbāyi so thero , sāvatthiyaṃ puruttame. ‘‘Nagarā nikkhamanto taṃ, disvāna isisattamo; Dārucīradharaṃ dhīraṃ, bāhiyaṃ bāhitāgamaṃ. ‘‘Bhūmiyaṃ patitaṃ dantaṃ, indaketūva pātitaṃ; Gatāyuṃ sukkhakilesaṃ , jinasāsanakārakaṃ. ‘‘Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate; ‘Gaṇhatha netvā jhāpetha, tanuṃ sabrahmacārino. ‘‘‘Thūpaṃ karotha pūjetha, nibbuto so mahāmati; Khippābhiññānamesaggo, sāvako me vacokaro. ‘‘‘Sahassamapi ce gāthā, anatthapadasañhitā; Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati. ‘‘‘Yattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati; Na tattha sukkā jotanti, ādicco na pakāsati. ‘‘‘Na tattha candimā bhāti, tamo tattha na vijjati; Yadā ca attanā vedi, munimonena brāhmaṇo. ‘‘‘Atha rūpā arūpā ca, sukhadukkhā vimuccati’; Iccevaṃ abhaṇī nātho, tilokasaraṇo muni’’.
具寿婆醯长老说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo