55. 跋提品
55. Bhaddiyavaggo
譬喻经(下) · 644 段
1. 矮小跋提长老本事
1. Lakuṇḍabhaddiyattheraapadānaṃ
1“名唤莲华上之胜者,于一切法中具眼,
距今十万劫前,这位导师出现于世。
2“那时,我在天鹅城,身为大富长者之子,
徒步漫行,我来到了僧园。
3“那时,世间之光、导师宣说了法。
他赞叹了妙音声闻中的最上弟子。
4“闻已,心生欢喜,便向大仙人作供养。
顶礼导师双足之后,我祈愿证得那个境地。
5“那时,佛陀——那位导师于僧团中宣说:”
“‘未来世中,你将得偿这个心愿。’”
6“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
7“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者,
名曰跋提,当为导师弟子。
8“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
9“九十二劫前,弗沙导师出现于世;
难近、难胜,一切世间最上的胜者。
10“具足德行,高大、正直,具大威力;
他饶益一切众生,度脱众多众生出离束缚。
11“在彼佛陀的难陀园林中,我曾是一只富沙拘翅罗鸟。
在香殿近旁,我安住于芒果树上。
12“那时,见彼应供最胜者,正为托钵行;
见已心净信,我以柔和之音鸣唱;
13尔时我往王苑行,取得熟透金皮芒果团;
持以奉献正觉者,至心供养无上尊。
14“那时,大悲的胜者了知我的心意,”
“导师从侍者手中,接过钵来。”
15“我怀欢喜心,以芒果团供养大牟尼;”
“将芒果团放入钵中后,以双翅合掌,并以悦耳声礼敬。”
16“以那可爱、悦耳、优美的音声,”
“为了供养佛陀而鸣叫,我前往鸟巢,卧于其中。”
17“那时我心怀喜悦,对佛陀的爱遍满心意;
鹰来到,恶意杀害了我。
18“从彼处命终后,我生于兜率天,享受殊胜妙乐;
由那业力的驱使,我来到人趣。
19“于此贤劫中,这位梵族亲眷、大名闻者;
族姓迦叶,生为说法者中最胜。
20“他辉耀教法,摧伏外道;
调伏可调者已,与声闻众俱入涅槃。
21“当世间最上者般涅槃时,众多人民生起净信;”
“为供养佛陀,为导师建造塔。”
22七由旬高之塔,七宝庄严;
我等当为大仙兴建,彼众如是共议。
23“那时,我为迦尸王琪琪的军队统帅;”
“我为无量者的塔指示了尺度。”
24“那时,他们依循我的话语,建起一由旬高的塔;”
“为人中雄者建造,以种种珍宝庄严。”
25“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
26“如今在这最后有中,我出生于长者家;
在那殊胜的舍卫城中,富裕、繁荣、财宝丰足。
27“在城门入口处见到善逝,心中惊奇;
出家不久,我就证得了阿拉汉果。
28昔造塔婆量有限,以此业故生侏儒;
身矮形陋宜见轻。
29“我以妙音,礼敬最胜的仙人;
我于诸妙音比丘中,达到最上首位。
30“以对佛陀的果实布施,与随念功德;
我具足沙门果,无漏而住。
31“我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
如龙象断除系缚,我安住于无漏。
32我来至最胜佛陀座前,实为深幸;
三明已然证得,佛陀之教已奉行。
33“四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahaddhano; Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, saṅghārāmaṃ agacchahaṃ. ‘‘Tadā so lokapajjoto, dhammaṃ desesi nāyako; Mañjussarānaṃ pavaraṃ, sāvakaṃ abhikittayi. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, kāraṃ katvā mahesino; Vanditvā satthuno pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadā buddho viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako; ‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Bhaddiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Dvenavute ito kappe, phusso uppajji nāyako; Durāsado duppasaho, sabbalokuttamo jino. ‘‘Caraṇena ca sampanno, brahā uju patāpavā; Hitesī sabbasattānaṃ , bahuṃ mocesi bandhanā. ‘‘Nandārāmavane tassa, ahosiṃ phussakokilo ; Gandhakuṭisamāsanne, ambarukkhe vasāmahaṃ. ‘‘Tadā piṇḍāya gacchantaṃ, dakkhiṇeyyaṃ jinuttamaṃ; Disvā cittaṃ pasādetvā, mañjunābhinikūjahaṃ . ‘‘Rājuyyānaṃ tadā gantvā, supakkaṃ kanakattacaṃ; Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, sambuddhassopanāmayiṃ. ‘‘Tadā me cittamaññāya, mahākāruṇiko jino; Upaṭṭhākassa hatthato, pattaṃ paggaṇhi nāyako. ‘‘Adāsiṃ haṭṭhacittohaṃ , ambapiṇḍaṃ mahāmune; Patte pakkhippa pakkhehi, pañjaliṃ katvāna mañjunā. ‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā; Vassanto buddhapūjatthaṃ, nīḷaṃ gantvā nipajjahaṃ. ‘‘Tadā muditacittaṃ maṃ, buddhapemagatāsayaṃ; Sakuṇagghi upāgantvā, ghātayī duṭṭhamānaso. ‘‘Tato cutohaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ; Manussayonimāgacchiṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Sāsanaṃ jotayitvā so, abhibhuyya kutitthiye; Vinayitvāna veneyye, nibbuto so sasāvako. ‘‘Nibbute tamhi lokagge, pasannā janatā bahū; Pūjanatthāya buddhassa, thūpaṃ kubbanti satthuno. ‘‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, sattaratanabhūsitaṃ; Karissāma mahesissa’, iccevaṃ mantayanti te. ‘‘Kikino kāsirājassa, tadā senāya nāyako; Hutvāhaṃ appamāṇassa, pamāṇaṃ cetiye vadiṃ. ‘‘Tadā te mama vākyena, cetiyaṃ yojanuggataṃ; Akaṃsu naravīrassa, nānāratanabhūsitaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso; Pabbajitvāna na ciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Cetiyassa pamāṇaṃ yaṃ, akariṃ tena kammunā; Lakuṇḍakasarīrohaṃ, jāto paribhavāraho. ‘‘Sarena madhurenāhaṃ, pūjitvā isisattamaṃ; Mañjussarānaṃ bhikkhūnaṃ, aggattamanupāpuṇiṃ. ‘‘Phaladānena buddhassa, guṇānussaraṇena ca; Sāmaññaphalasampanno, viharāmi anāsavo. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿腊昆德跋提长老宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lakuṇḍabhaddiyo thero imā gāthāyo
2. 疑离婆多长老本事
2. Kaṅkhārevatattheraapadānaṃ
34“名为莲华上佛的胜利者,于一切法中具足法眼;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
36“大智者、大雄者,大禅那者、大力者;
大悲者、依怙主,大黑暗的破除者。
37“彼三界无上者,于某时调伏众多应调伏者;
正自觉者、牟尼,了知众生意乐,宣说法义。
38“禅修者、乐于禅那的勇者,寂静安然,无有浊染,
在大众中称赞时,胜利者令众人心生欢喜。
39“那时,我在汉萨瓦蒂,是个通达吠陀的婆罗门。
听闻正法之后,我心生欢喜,便渴慕那个果位。
40“那时,胜利者、调御者便在僧团之中授记:
婆罗门,你当欢喜,你必将得偿所愿。
41“‘十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
42‘于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
名为勒瓦德,将是导师的弟子’。”
43“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
44“在最后有中,如今我生于拘利城;
生于富足、兴盛、有大财富的刹帝利家族。
45“当佛陀在迦毗罗卫宣说正法之时,
“那一刻,我对善逝生起净信,便出家为无家者;
46“我曾有许多疑惑,于合宜与不合宜,于在在处处;
佛陀宣说最上法后,灭除彼一切。
47“从彼时起,我已超越轮回,常乐住于禅那乐;
那时我安住,佛陀见我后而说此语。
48“任何疑惑——无论是在此处还是他界,是自所觉知还是他所觉知;
“那些禅修者,热忱精勤、行于梵行,能断舍这所有的疑惑。”
49“于十万劫中所造之业,今于此处为我显现其果报;”
我已善解脱,疾如飞箭,烧尽了自己的诸烦恼。
50“那时,佛陀——世间边尽者、牟尼,见到乐于禅那者;”
“大智者将其安立为禅修比丘中的第一。”
52“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
53“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Sīhahanu brahmagiro, haṃsadundubhinissano ; Nāgavikkantagamano, candasūrādikappabho. ‘‘Mahāmatī mahāvīro, mahājhāyī mahābalo ; Mahākāruṇiko nātho, mahātamapanūdano . ‘‘Sa kadāci tilokaggo, veneyyaṃ vinayaṃ bahuṃ ; Dhammaṃ desesi sambuddho, sattāsayavidū muni. ‘‘Jhāyiṃ jhānarataṃ vīraṃ, upasantaṃ anāvilaṃ; Vaṇṇayanto parisatiṃ, tosesi janataṃ jino. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū; Dhammaṃ sutvāna mudito, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadā jino viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako; ‘Mudito hohi tvaṃ brahme, lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Revato nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure; Khattiye kulasampanne, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Yadā kapilavatthusmiṃ, buddho dhammamadesayi; Tadā pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Kaṅkhā me bahulā āsi, kappākappe tahiṃ tahiṃ; Sabbaṃ taṃ vinayī buddho, desetvā dhammamuttamaṃ. ‘‘Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sadā jhānasukhe rato; Viharāmi tadā buddho, maṃ disvā etadabravi. ‘‘‘Yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā, sakavediyā vā paravediyā vā; Ye jhāyino tā pajahanti sabbā, ātāpino brahmacariyaṃ carantā’. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama. ‘‘Tato jhānarataṃ disvā, buddho lokantagū muni; Jhāyīnaṃ bhikkhūnaṃ aggo, paññāpeti mahāmati. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿疑离婆多长老诵说了这些偈颂:
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṅkhārevato thero imā gāthāyo
3. 希瓦利长老本事
3. Sīvalittheraapadānaṃ
54“名为莲华上佛的胜者,于一切法具眼;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
55“彼之戒行无可计量,定如金刚;
其智无可称量,解脱无与伦比。
56“在人、天、那伽与梵天神的集会中;
沙门婆罗门云集之处,导师宣说正法。
57“与弟子众、大得利养者,具足福德、持光明者;”
导师于众中无畏,安立他为第一位。
58“那时,我是刹帝利,居于天鹅城;
听闻胜者如是教言,又闻弟子众多功德;
59“我以七日为请,供养世尊及其弟子;
广作大布施已,便祈愿彼殊胜之地位。
60“那时,人中最上者见我俯首礼足;
这位大雄便以雄浑之声,说出此语:
61“那时,大众渴望听闻胜者的教言;
诸天神、阿修罗、乾闼婆,以及有大神通的梵天神。
62“沙门与婆罗门,合掌礼敬:
“礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中无上者!
63“刹帝利已行大布施,七日之施,已施与您等;
我们愿闻其果报,请您宣说,大牟尼!
64尔时世尊如是告言:谛听我语——
安立于无量佛与僧伽中者。
65“那一份布施,谁能说尽它的果报?它确实有着无可计量的果报。
纵使是一位拥有巨大财富的人,他也会希求那无上的境界。
66“就像比丘善现,他是广大利养的获得者;
“愿我也能如此成就”,你将于未来获得它。
67“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
68“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
名为希瓦利,将成为导师的弟子。
69“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍离人身之后,我往生三十三天。
70“九十一劫前,世间导师毗婆尸,
具足妙相、洞察一切法者出现。
71“那时,我住在班度马帝,为某一家族的一员。
受人爱戴,备受信赖,我勤勉于种种事业。
72那时,有一群人,
为毗婆尸大仙设下盛大供养,名闻遐迩。
73“当大布施圆满后,他们便施与嚼食、含咽食等物,
新鲜的乳酪与蜂蜜,他们四处寻求,却遍寻不得。
74“那时我取了那新鲜的酸奶与蜂蜜;
我前往业主家,寻找那(乳酪蜂蜜)的人看见了我。
75“纵使付出一千,他们也未能得到那两样东西;
那时,我这样思惟:‘这绝非等闲之事。’
76“‘正如这些人全都恭敬如来,
我亦将向世间导师与僧团献上供养。’”
77“当时,我这样思惟后,便将乳酪和蜂蜜一起,
揉和均匀,供养了世间导师与僧团。
78“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
79“后来,我在波罗奈成为名声远扬的国王;
当时我怨恨沙都咖,便下令关闭城门。
80当时拘留众苦行,一昼夜中加看守;
由此业果成熟故,我遂深堕于地狱。
81“今于最后有,我生在拘利城。
我的母亲是苏波婆沙,父亲是离车族人摩诃梨。
82“因福德业而成为刹帝利,因昔日封闭城门之业力故;
我在母胎中整整住了七年,受尽痛苦。
83“我在产门中滞塞了整整七日,遭受着极大的苦痛;
我的母亲因当年曾应允(封门之事),竟陷入这般极度的痛苦。
84我善得安住而出离,蒙佛陀慈悲垂悯;
出离之日即便出家,舍家宅作无家者。
85“舍利弗是我的亲教师,目犍连有大神通;
“大智者为我剃落须发之时,教诫了我。”
86“于发丝剪断之际,我证得阿拉汉果;”
“天众、龙众与人众,皆供养我所需资具。”
87“莲华上怙主,及毗婆尸导师;
我满怀欢喜,以诸资具特别供养他们。
88“由此,以彼诸业之殊胜,我得广大最上之利养;
我于一切处——林间、村中、水中、陆地——皆获得利养。
89“世间至上导师,为见离婆多而往,
与三万比丘众,相偕同行。
90“尔时为利我故,以诸天神所献之资具,
大智大雄、世间导师与僧众俱受供养。
91我承事佛陀,行见离婆多;
乃往祇园,佛立我于此第一。
92“诸比丘,在我的弟子中,希瓦利是得利养者中的第一。”
利益一切世间的导师,在众会中赞扬我。
94“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
95“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Sīlaṃ tassa asaṅkheyyaṃ, samādhi vajirūpamo; Asaṅkheyyaṃ ñāṇavaraṃ, vimutti ca anopamā. ‘‘Manujāmaranāgānaṃ, brahmānañca samāgame; Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, dhammaṃ desesi nāyako. ‘‘Sasāvakaṃ mahālābhiṃ, puññavantaṃ jutindharaṃ; Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu visārado. ‘‘Tadāhaṃ khattiyo āsiṃ, nagare haṃsasavhaye; Sutvā jinassa taṃ vākyaṃ, sāvakassa guṇaṃ bahuṃ. ‘‘Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayitvā sasāvakaṃ; Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ‘‘Tadā maṃ vinataṃ pāde, disvāna purisāsabho; Sarena mahatā vīro , idaṃ vacanamabravi. ‘‘‘Tato jinassa vacanaṃ, sotukāmā mahājanā; Devadānavagandhabbā, brahmāno ca mahiddhikā’. ‘‘Samaṇabrāhmaṇā ceva, namassiṃsu katañjalī; ‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama. ‘‘‘Khattiyena mahādānaṃ, dinnaṃ sattāhikampi vo ; Sotukāmā phalaṃ tassa, byākarohi mahāmune’. ‘‘Tato avoca bhagavā, ‘suṇātha mama bhāsitaṃ; Appameyyamhi buddhamhi, sasaṅghamhi patiṭṭhitā . ‘‘‘Dakkhiṇā tāya ko vattā, appameyyaphalā hi sā; Api ce sa mahābhogo, ṭhānaṃ pattheti uttamaṃ. ‘‘‘Lābhī vipulalābhānaṃ, yathā bhikkhu sudassano; Tathāhampi bhaveyyanti, lacchase taṃ anāgate. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sīvali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. ‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, kulassaññatarassa ca; Dayito passito ceva, āsiṃ kammantavāvaṭo . ‘‘Tadā aññataro pūgo, vipassissa mahesino; Parivesaṃ akārayi, mahantamativissutaṃ. ‘‘Niṭṭhite ca mahādāne, daduṃ khajjakasañhitaṃ; Navaṃ dadhiṃ madhuñceva, vicinaṃ neva addasuṃ. ‘‘Tadāhaṃ taṃ gahetvāna, navaṃ dadhiṃ madhumpi ca; Kammassāmigharaṃ gacchiṃ, tamesantā mamaddasuṃ. ‘‘Sahassamapi datvāna, nālabhiṃsu ca taṃ dvayaṃ; Tatohaṃ evaṃ cintesiṃ, ‘netaṃ hessati orakaṃ. ‘‘‘Yathā ime janā sabbe, sakkaronti tathāgataṃ; Ahampi kāraṃ kassāmi, sasaṅghe lokanāyake’. ‘‘Tadāhamevaṃ cintetvā, dadhiṃ madhuñca ekato; Madditvā lokanāthassa, sasaṅghassa adāsahaṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, rājā hutvā mahāyaso; Sattukassa tadā duṭṭho, dvārarodhamakārayiṃ. ‘‘Tadā tapassino ruddhā, ekāhaṃ rakkhitā ahuṃ; Tato tassa vipākena, pāpatiṃ nirayaṃ bhusaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure; Suppavāsā ca me mātā, mahāli licchavī pitā. ‘‘Khattiye puññakammena, dvārarodhassa vāhasā; Satta vassāni nivasiṃ, mātukucchimhi dukkhito. ‘‘Sattāhaṃ dvāramūḷhohaṃ, mahādukkhasamappito; Mātā me chandadānena, evaṃ āsi sudukkhitā. ‘‘Suvatthitohaṃ nikkhanto, buddhena anukampito; Nikkhantadivaseyeva, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Upajjhā sāriputto me, moggallāno mahiddhiko; Kese oropayanto me, anusāsi mahāmati. ‘‘Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ; Devā nāgā manussā ca, paccaye upanenti me. ‘‘Padumuttaranāthañca, vipassiñca vināyakaṃ; Yaṃ pūjayiṃ pamudito, paccayehi visesato. ‘‘Tato tesaṃ visesena, kammānaṃ vipuluttamaṃ; Lābhaṃ labhāmi sabbattha, vane gāme jale thale. ‘‘Revataṃ dassanatthāya, yadā yāti vināyako; Tiṃsabhikkhusahassehi, saha lokagganāyako. ‘‘Tadā devopaṇītehi, mamatthāya mahāmati; Paccayehi mahāvīro, sasaṅgho lokanāyako. ‘‘Upaṭṭhito mayā buddho, gantvā revatamaddasa; Tato jetavanaṃ gantvā, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘‘Lābhīnaṃ sīvali aggo, mama sissesu bhikkhavo’; Sabbalokahito satthā, kittayī parisāsu maṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿希瓦利长老如是诵出了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvalithero imā gāthāyo
4. 鹏耆舍长老本事
4. Vaṅgīsattheraapadānaṃ
96“名为莲华上佛的胜利者,于一切法中具足法眼;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
97“犹如大海之波浪,宛若虚空之星辰。
如是,他的教说,为诸阿拉汉所庄严。
98“为诸天神、阿修罗、龙众与人类所尊崇;”
在沙门婆罗门聚集的群众中,胜利者中最胜者。
99胜者世间解,光明悦群生;
以言令开觉,应调莲华众。
100“具足四无畏,人中最上者;
已断除恐惧与怯弱,已达安稳,无所畏惧。
101“无畏的最胜之境地,及圆满之佛地;
世间最上者宣称,无有任何责难者。
102“那位如是者,作无畏的狮子吼;
天、人、梵天神,皆无能反驳者。
103“宣说最胜法,度脱诸天世间;
他转动法轮,于大众中无所畏惧。
104“辩才无碍者中最上,于弟子中善受称誉者;
赞叹了诸多功德之后,将他安立于此最胜之位。
105“那时,我于天鹅城,是一位备受称誉的婆罗门;
我已生而通达一切吠陀,名为语自在,是摧破论敌者;
106“亲近彼大雄之后,我听闻了正法的宣说;
我获得了殊胜的喜悦,喜乐于声闻的功德。
107“邀请了善逝——世间的欢喜者——及其僧团;
我供养饮食七日,那时,又以衣物覆盖(布施)。
108“以头面礼足,请得允许后,合掌恭敬;
欢喜地立于一旁,我赞叹最胜者。
109“礼敬您,降伏论敌者;礼敬您,仙人中最胜者;”
礼敬您,一切世间的最上者;礼敬您,无畏的施与者。
110“礼敬您,摧伏魔者;礼敬您,破除邪见者;”
礼敬您,寂静安乐的赐予者;礼敬您,作皈依处者。
111“您是无依者的依怙,是怖畏者的无畏施与者;
是寂静者的安歇处,是求皈依者的皈依处。
112以如是等语,赞具大功德正觉者已;
我言:我得摧破论敌比丘之归趣。
113“那时,具有无碍辩才的世尊如此说道:
‘那位曾以七日供养佛陀与僧众者,
114“合掌恭敬,欢喜称扬我之功德;
此人渴求那果位,即摧伏论敌的比丘之位。
116“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
117“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
名为鹏耆舍,他将成为导师的弟子。”
118“听闻此已心生欢喜,从那时起,尽形寿对胜者,
我怀着慈心,以诸资具供养如来。
119“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃了人身之后,我便往生兜率天。
120“如今,在此最后有,我生于婆罗门族;
我再次出生后,年满七岁。
121“生来通达一切吠陀,精通论辩之学;
辩才之主,语辞善巧,摧伏他论者。
122“生于瓦嘎,故称鹏耆舍;或为语言之主;
“鹏耆舍”是我的名字,为世间所共许。
123“当我已届成年,正值青年初期;
那时,在可爱的王舍城,我见到了舍利弗。
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Yathāpi sāgare ūmi, gagane viya tārakā; Evaṃ pāvacanaṃ tassa, arahantehi cittitaṃ. ‘‘Sadevāsuranāgehi, manujehi purakkhato; Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo. ‘‘Pabhāhi anurañjanto, loke lokantagū jino; Vacanena vibodhento, veneyyapadumāni so. ‘‘Vesārajjehi sampanno, catūhi purisuttamo; Pahīnabhayasārajjo, khemappatto visārado. ‘‘Āsabhaṃ pavaraṃ ṭhānaṃ, buddhabhūmiñca kevalaṃ; Paṭijānāti lokaggo, natthi sañcodako kvaci. ‘‘Sīhanādamasambhītaṃ, nadato tassa tādino; Devo naro vā brahmā vā, paṭivattā na vijjati. ‘‘Desento pavaraṃ dhammaṃ, santārento sadevakaṃ; Dhammacakkaṃ pavatteti, parisāsu visārado. ‘‘Paṭibhānavataṃ aggaṃ, sāvakaṃ sādhusammataṃ; Guṇaṃ bahuṃ pakittetvā, etadagge ṭhapesi taṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato; Sabbavedavidū jāto, vāgīso vādisūdano. ‘‘Upecca taṃ mahāvīraṃ, sutvāhaṃ dhammadesanaṃ; Pītivaraṃ paṭilabhiṃ, sāvakassa guṇe rato. ‘‘Nimantetvāva sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanandanaṃ; Sattāhaṃ bhojayitvāhaṃ, dussehacchādayiṃ tadā. ‘‘Nipacca sirasā pāde, katokāso katañjalī; Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, santhaviṃ jinamuttamaṃ. ‘‘‘Namo te vādimaddana , namo te isisattama ; Namo te sabbalokagga, namo te abhayaṅkara. ‘‘‘Namo te māramathana , namo te diṭṭhisūdana; Namo te santisukhada, namo te saraṇaṅkara. ‘‘‘Anāthānaṃ bhavaṃ nātho, bhītānaṃ abhayappado; Vissāmabhūmi santānaṃ, saraṇaṃ saraṇesinaṃ’. ‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, santhavitvā mahāguṇaṃ; Avocaṃ vādisūdassa , gatiṃ pappomi bhikkhuno. ‘‘Tadā avoca bhagavā, anantapaṭibhānavā; ‘Yo so buddhaṃ abhojesi, sattāhaṃ sahasāvakaṃ. ‘‘‘Guṇañca me pakittesi, pasanno sehi pāṇibhi; Eso patthayate ṭhānaṃ, vādisūdassa bhikkhuno. ‘‘‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ; Devamānusasampattiṃ, anubhotvā anappakaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Vaṅgīso nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Paccayehi upaṭṭhāsiṃ, mettacitto tathāgataṃ. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ; Paccājāto yadā āsiṃ, jātiyā sattavassiko. ‘‘Sabbavedavidū jāto, vādasatthavisārado; Vādissaro cittakathī, paravādappamaddano. ‘‘Vaṅge jātoti vaṅgīso, vacane issaroti vā; Vaṅgīso iti me nāmaṃ, abhavī lokasammataṃ. ‘‘Yadāhaṃ viññutaṃ patto, ṭhito paṭhamayobbane; Tadā rājagahe ramme, sāriputtamahaddasaṃ .
第二十五诵品。
Pañcavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
124“我见他为乞食而行,手持钵,善自守护,
目不游移,言语有节,垂视一轭之地。
125见已心生惊叹,我遂吐可意之言:
如簇簇咖尼咖拉花般明丽的偈句。
126“他向我宣说了导师——正自觉者、世间之导者;
那时,那位智者、勇者,为我宣说了更殊胜的法。
127所宣乃离欲相应之语,是难见之无上言;
彼如是者以殊妙辩才,令我欢喜满足。
128他俯首顶礼我足,向我言道:“请度我出家。”
那大慧者随即携我,前去谒见最胜之佛。
129“我以头面顶礼双足,退坐于导师近旁;
说者中最胜者对我说:‘鹏耆舍,你可了知?’
130凡有问及何技艺,我答彼言我会之;
林中弃置亡者颅,纵十二年犹可识。
凭你明咒的殊胜之力,你若能行,可令其开口说话。
131当我应允说“好”时,他便示现了三颗头颅;
诸有情投生地狱、人间或天界者,我皆叩顶而宣其生处。
132“尔时,导师出示漏尽者之头颅;
于是我断除一切营为,殷勤乞求出家;
133出家之后,处处在在称扬善逝。
于是,比丘们便非难我说:‘你是个会作偈颂的人。’
134“那时,导师佛陀为了勘验我,这样对我说:
然而这些偈颂,仅是思辨所成,须臾之间便对你清晰显现。
135“勇士啊,我并非诗人;它们是当场向我显现的。
“那么,鹏耆舍,现在你便即席赞颂我吧。”
136“那时,我以偈颂赞颂了勇士、仙人中的最胜者;”
“那时他当即心生欢喜,胜者便将我安立于首位。”
137“我曾凭辩才与心,轻慢他人;”
“缘彼贤善者生悚惧,我证得阿拉汉果。”
138“于具辩才者中,再无他人能及,
“诸比丘,你们应当如此忆持,正如这位比丘鹏耆舍一般。”
139“于十万劫中所作之业,今于此处为我显现果报;
我已善解脱,疾如飞箭,烧尽了自己的诸烦恼。
140“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
141“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
142“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ, pattapāṇiṃ susaṃvutaṃ; Alolakkhiṃ mitabhāṇiṃ, yugamattaṃ nidakkhitaṃ . ‘‘Taṃ disvā vimhito hutvā, avocaṃ mamanucchavaṃ ; Kaṇikāraṃva nicitaṃ , cittaṃ gāthāpadaṃ ahaṃ. ‘‘Ācikkhi so me satthāraṃ, sambuddhaṃ lokanāyakaṃ; Tadā so paṇḍito vīro, uttariṃ samavoca me. ‘‘Virāgasaṃhitaṃ vākyaṃ, katvā duddasamuttamaṃ; Vicittapaṭibhānehi, tosito tena tādinā. ‘‘Nipacca sirasā pāde, ‘pabbājehī’ti maṃ bravi; Tato maṃ sa mahāpañño, buddhaseṭṭhamupānayi. ‘‘Nipacca sirasā pāde, nisīdiṃ satthu santike; Mamāha vadataṃ seṭṭho, kacci vaṅgīsa jānāsi . ‘‘Kiñci sippanti tassāhaṃ, ‘jānāmī’ti ca abraviṃ; Matasīsaṃ vanacchuddhaṃ, api bārasavassikaṃ; Tava vijjāvisesena, sace sakkosi vācaya . ‘‘Āmoti me paṭiññāte, tīṇi sīsāni dassayi; Nirayanaradevesu, upapanne avācayiṃ. ‘‘Tadā khīṇāsavasseva , sīsaṃ dassesi nāyako; Tatohaṃ vihatārabbho, pabbajjaṃ samayācisaṃ. ‘‘Pabbajitvāna sugataṃ, santhavāmi tahiṃ tahiṃ; Tato maṃ kabbavittosi , ujjhāyantiha bhikkhavo. ‘‘Tato vīmaṃsanatthaṃ me, āha buddho vināyako; Takkikā panimā gāthā, ṭhānaso paṭibhanti taṃ. ‘‘Na kabbavittohaṃ vīra, ṭhānaso paṭibhanti maṃ; Tena hi dāni vaṅgīsa, ṭhānaso santhavāhi maṃ. ‘‘Tadāhaṃ santhaviṃ vīraṃ, gāthāhi isisattamaṃ; Ṭhānaso me tadā tuṭṭho, jino agge ṭhapesi maṃ. ‘‘Paṭibhānena cittena, aññesamatimaññahaṃ; Pesale tena saṃviggo, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘‘Paṭibhānavataṃ aggo, añño koci na vijjati; Yathāyaṃ bhikkhu vaṅgīso, evaṃ dhāretha bhikkhavo’. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如此,具寿鹏耆舍长老宣说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo
5. 难陀迦长老譬喻
5. Nandakattheraapadānaṃ
143“名为莲华上佛的胜者,于一切法中具眼明者;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
144“为了一切众生的利益与安乐,说法者中最殊胜者;
为了利益,人中良驹,已行于天人世间。
145“达于名望之巅的吉祥胜者,满载声誉与赞叹;
为一切世间所礼敬,于一切方所广被称扬。
146“他已超越疑惑,度脱犹豫;”
心意圆满,证得无上正觉。
147“令未生之道生起者,人中最上者;
所未曾说者,他宣说;所未曾生者,他令生。
148“知路者、通达路者,人中至尊为开道者;
于道善巧的导师,调御众中的最上者。
149“那时,大悲的导师宣说了法。
救拔沉溺于欲泥的众生。
150于教诫比丘尼众之中,弟子被誉为最胜;
大牟尼称叹其人,安立于第一之位。
151闻此欢喜心踊跃,恭请如来及僧众;
供养佛及僧众已毕,发大愿,愿求无上最胜位。
152“那时,怙主——那位大仙,满怀欢欣地对我说:
愿你长寿幸福,心愿圆满。
153“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
154“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者,
名为难陀迦,将成为导师的弟子。
155“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍离人身之后,我往生三十三天。
156“如今在这最后有中,我出生于长者家;
在殊胜的舍卫城中,富裕、繁荣,资财丰足。
157城门前瞻仰善逝,心怀惊叹;
祇园纳献之时,我舍家出家。
158未久之间,我即证得阿拉汉果;
承一切见者之教,我渡越轮回。
159“我为诸比丘尼说法,随问解答;
她们悉受我教导,皆成漏尽者。
160“彼时整整五百,大利益者心满意足;
在教诫比丘尼者中,他把我安立为第一。
161“于十万劫中所作的业,在今生为我显现果报;
我已善解脱,疾如飞箭,烧尽了自己的诸烦恼。
162“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
163“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
164“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo; Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake. ‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇabhato jino; Pūjito sabbalokassa, disā sabbāsu vissuto. ‘‘Uttiṇṇavicikiccho so, vītivattakathaṃkatho; Paripuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ. ‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo; Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī. ‘‘Maggaññū maggavidū ca, maggakkhāyī narāsabho; Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo . ‘‘Tadā mahākāruṇiko, dhammaṃ desesi nāyako; Nimugge kāmapaṅkamhi , samuddharati pāṇine. ‘‘Bhikkhunīnaṃ ovadane, sāvakaṃ seṭṭhasammataṃ; Vaṇṇayaṃ etadaggamhi, paññapesi mahāmuni. ‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamudito, nimantetvā tathāgataṃ; Bhojayitvā sasaṅghaṃ taṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ. ‘‘Tadā pamudito nātho, maṃ avoca mahāisi; ‘Sukhī bhavassu dīghāvu , lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Nandako nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ pure vare, iddhe phīte mahaddhane. ‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso; Jetārāmapaṭiggāhe, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Nacireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ; Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sāsito sabbadassinā. ‘‘Bhikkhunīnaṃ dhammakathaṃ, paṭipucchākariṃ ahaṃ; Sāsitā tā mayā sabbā, abhaviṃsu anāsavā. ‘‘Satāni pañcanūnāni, tadā tuṭṭho mahāhito; Bhikkhunīnaṃ ovadataṃ, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿难陀迦长老宣说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo
6. 迦留陀夷长老本事
6. Kāḷudāyittheraapadānaṃ
165“名为莲华上佛的胜者,于一切法中具眼明者;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
166众导师中最胜师,胜者明辨功与过;
知恩报恩具足者,安立众生於渡津。
167“心怀悲悯者,以一切知智如实衡量后,
宣说最胜法——那无量功德的积集者。
168彼大雄历无量胜者之世流转生死,
尔时宣说甘美之法,与四谛相应。
169“听闻了那殊胜之法,初中后悉皆善妙,
十万有情,得法现观。
170“大地震动,云层轰鸣,
天、梵天、人、阿修罗,齐发善哉之声。
171“啊,悲悯的导师!啊,正法的宣说!
啊,胜者于有海中救度沉溺之人。”
172“如是感动战栗生起时,于人、天、梵天之中,
胜者赞叹了令家族生净信者中最上首的弟子。
173“那时,我生于天鹅城,出身于大臣家族;
相貌庄严悦目,拥有丰饶的财富与粮食。
174“我前往汉沙园,向那位如来礼敬;
听闻了甘美的法,并对那位如是者作了供养;
175顶礼其足下,我作如是言:牟尼,
汝所赞叹、能令诸家生净信者中最胜者。
176“愿我成为如此之人,英雄啊,于最胜佛的教法中。
那时,大悲者犹如以甘露水洒我。
177他对我说:“孩子,起来吧,你必将如愿以偿。”
既已向胜者作了供养,怎会没有果报?
178“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
179“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
名为优陀夷,将成为导师的弟子。
180“听闻此已心生欢喜,从那时起,尽形寿对胜者,
我以慈心,以诸资具,侍奉导师。
181“依此业果报,及斯誓愿力;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
182“在最后有中,在那美丽的迦毗罗卫城,
我生于大臣之家,在净饭王治下。
183“那时,悉达多诞生在美丽的蓝毗尼园;
人中之雄,为利益与安乐一切世间而降生。
184我与他同日而生,相伴成长;
他是我挚爱的良友,聪慧明敏,深谙政道。
185“二十九岁时,离家出家;
历经六年精勤后,导师成就了佛果。
186降伏魔军,诸漏已尽;
渡越有海,于天人之世成正等觉。
187“前往仙人住处,调御五比丘众;
此后,世尊遍行各处,随处调御。
188“他调伏应调伏者,摄受含括天人的一切众生;
那时,胜利者来到摩揭陀的山中,住于彼处。
189“那时,我受国王净饭王——大地的守护者——所差遣;
前去面见十力者后,我便出家,成为阿拉汉。
190“那时,我恳请大仙后,便引领他回到迦毗罗卫城;
于是我先行前往,令各大族生起净信。
191胜者悦此功德,于大众人中,
导师授记我为令族生信者第一。
192“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
193“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
194“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Nāyakānaṃ varo satthā, guṇāguṇavidū jino; Kataññū katavedī ca, titthe yojeti pāṇine . ‘‘Sabbaññutena ñāṇena, tulayitvā dayāsayo; Deseti pavaraṃ dhammaṃ, anantaguṇasañcayo. ‘‘Sa kadāci mahāvīro, anantajinasaṃsari ; Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasañhitaṃ. ‘‘Sutvāna taṃ dhammavaraṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ; Pāṇasatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu. ‘‘Ninnāditā tadā bhūmi, gajjiṃsu ca payodharā; Sādhukāraṃ pavattiṃsu, devabrahmanarāsurā. ‘‘‘Aho kāruṇiko satthā, aho saddhammadesanā; Aho bhavasamuddamhi, nimugge uddharī jino’. ‘‘Evaṃ pavedajātesu, sanarāmarabrahmasu; Kulappasādakānaggaṃ, sāvakaṃ vaṇṇayī jino. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātomaccakule ahuṃ; Pāsādiko dassaniyo, pahūtadhanadhaññavā. ‘‘Haṃsārāmamupeccāhaṃ , vanditvā taṃ tathāgataṃ; Suṇitvā madhuraṃ dhammaṃ, kāraṃ katvā ca tādino. ‘‘Nipacca pādamūlehaṃ, imaṃ vacanamabraviṃ; ‘Kulappasādakānaggo, yo tayā santhuto mune. ‘‘‘Tādiso homahaṃ vīra , buddhaseṭṭhassa sāsane’; Tadā mahākāruṇiko, siñcanto vā matena maṃ. ‘‘Āha maṃ ‘putta uttiṭṭha, lacchase taṃ manorathaṃ; Kathaṃ nāma jine kāraṃ, katvāna viphalo siyā. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Udāyi nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave; Jāto mahāmaccakule, suddhodanamahīpate . ‘‘Tadā ajāyi siddhattho, ramme lumbinikānane; Hitāya sabbalokassa, sukhāya ca narāsabho. ‘‘Tadaheva ahaṃ jāto, saha teneva vaḍḍhito; Piyo sahāyo dayito, viyatto nītikovido. ‘‘Ekūnatiṃso vayasā, nikkhamitvā agārato ; Chabbassaṃ vītināmetvā, āsi buddho vināyako. ‘‘Jetvā sasenakaṃ māraṃ, khepayitvāna āsave; Bhavaṇṇavaṃ taritvāna, buddho āsi sadevake. ‘‘Isivhayaṃ gamitvāna , vinetvā pañcavaggiye; Tato vinesi bhagavā, gantvā gantvā tahiṃ tahiṃ. ‘‘Veneyye vinayanto so, saṅgaṇhanto sadevakaṃ; Upecca magadhe giriṃ , viharittha tadā jino. ‘‘Tadā suddhodanenāhaṃ, bhūmipālena pesito; Gantvā disvā dasabalaṃ, pabbajitvārahā ahuṃ. ‘‘Tadā mahesiṃ yācitvā, pāpayiṃ kapilavhayaṃ; Tato purāhaṃ gantvāna, pasādesiṃ mahākulaṃ. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, maṃ mahāparisāya so ; Kulappasādakānaggaṃ, paññāpesi vināyako. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,尊者迦留陀夷长老宣说此诸偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyithero imā gāthāyo
7. 无畏长老譬喻
7. Abhayattheraapadānaṃ
195“号为莲华上的胜者,于一切法中具足慧眼;
距今十万劫前,这位导师出现于世。
196“如来安立一些众生皈依,
安立一些众生持戒,行于最上的十善业道。
197“那位英雄授予某些人无上的沙门果;
如是,亦赐予八等至与三明。
198“人中至尊引导某些有情修习六神通;
那位庇护者将四无碍解施与有缘之人。
199“见诸有众生堪受教化,纵隔无量由旬之遥,
人间的调御之师也能须臾即至,予以度化。
200“那时我在天鹅城,是婆罗门之子;
通达一切吠陀,享有文法学家的声誉。
201“精通语言学,谙熟词汇集;
我精通文句与仪轨,善知韵律之学。
202“我经行游历,前往鹅园之时;
得见最胜施恩者,受大众所崇敬。
203“他正宣说无垢之法,我心中却生起对立;
亲近他的善妙法语,听闻无垢的教法。
204“相违重说之言语,无义无益之词句,
于彼牟尼我未曾见,是故我今已出家。
205“不久,我便于一切有情当中无所畏惧;
于佛陀的教法善巧通达,成为受人称誉的具德者。
206“那时,将四首偈颂善巧编集,文辞优美;
赞叹三界之最上者已,我日日宣说。
207“大雄已离染,住于可怖的轮回;
出于悲悯,他未般涅槃,因此这位牟尼是具足悲悯者。
208“凡夫虽已年老,却不被烦恼所支配;
他具足正知与正念,因此此人不可思议。
209诸烦恼微弱,潜栖我身;
智火焚之,岂有不尽?此实希有。
210举世敬重他,他亦同样敬重世间;
他为世间之导师,世间则随顺于他。
211以如是等种种方便,赞颂正觉、开演正法;
尽形寿奉行之,命终于此,遂往生天界。
212十万劫中曾赞佛,未曾经历诸恶趣;
此即赞叹之果报。
213天界之中,我曾享大王之权,居金色宫殿;
身为转轮王,我屡屡亲历广大王权。
214“我出生于二有:天界与人中;
我不知有其他趣向,这便是赞叹所感的果报。
215“我出生于两种族姓,刹帝利或婆罗门;
我不生于低贱族姓,这是称扬所得的果报。
216“如今在这最后有中,于最胜之王舍城,
我是频婆娑罗王之子,名为无畏王子。
217“亲近恶友,为尼干陀所迷惑;
受那特子所遣,我来到最胜佛陀前。
218“提出微妙的问题,听闻了最殊胜的解答;
出家不久,我就证得了阿拉汉果。
219“赞叹了最胜的胜利者,我便恒常受到称叹;
我身语散发妙香,安住于圆满的快乐。
220“我才思敏锐而明快,亦具足广大智慧;
复有善巧无碍的辩才,此皆是彼业所感之果报。
221“我以净信心,赞叹莲华上佛——无等的自觉者;
以彼之力,我十万劫不堕恶趣。
222“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
223“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
224“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘Saraṇagamane kiñci, nivesesi tathāgato; Kiñci sīle nivesesi, dasakammapathuttame. ‘‘Deti kassaci so vīro, sāmaññaphalamuttamaṃ; Samāpattī tathā aṭṭha, tisso vijjā pavacchati. ‘‘Chaḷabhiññāsu yojesi, kiñci sattaṃ naruttamo; Deti kassaci nātho so, catasso paṭisambhidā. ‘‘Bodhaneyyaṃ pajaṃ disvā, asaṅkheyyampi yojanaṃ ; Khaṇena upagantvāna, vineti narasārathi. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, ahosiṃ brāhmaṇatrajo; Pāragū sabbavedānaṃ, veyyākaraṇasammato. ‘‘Niruttiyā ca kusalo, nighaṇḍumhi visārado; Padako keṭubhavidū, chandovicitikovido. ‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, haṃsārāmamupeccahaṃ; Addasaṃ varadaṃ seṭṭhaṃ, mahājanapurakkhataṃ. ‘‘Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ, paccanīkamatī ahaṃ; Upetvā tassa kalyāṇaṃ, sutvāna vimalaṃ ahaṃ . ‘‘Byāhataṃ punaruttaṃ vā, apatthaṃ vā niratthakaṃ; Nāddasaṃ tassa munino, tato pabbajito ahaṃ. ‘‘Nacireneva kālena, sabbasattavisārado; Nipuṇo buddhavacane, ahosiṃ guṇisammato. ‘‘Tadā catasso gāthāyo, ganthayitvā subyañjanā; Santhavitvā tilokaggaṃ, desayissaṃ dine dine. ‘‘Virattosi mahāvīro, saṃsāre sabhaye vasaṃ; Karuṇāya na nibbāyi, tato kāruṇiko muni. ‘‘Puthujjano vayo santo, na kilesavaso ahu; Sampajāno satiyutto, tasmā eso acintiyo. ‘‘Dubbalāni kilesāni, yassāsayagatāni me; Ñāṇaggiparidaḍḍhāni, na khīyiṃsu tamabbhutaṃ. ‘‘Yo sabbalokassa garu, loko yassa tathā garu; Tathāpi lokācariyo, loko tassānuvattako. ‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, kittayaṃ dhammadesanaṃ; Yāvajīvaṃ karitvāna, gato saggaṃ tato cuto. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Devaloke mahārajjaṃ, pādesiṃ kañcanagghiyaṃ ; Cakkavattī mahārajjaṃ, bahusonubhaviṃ ahaṃ. ‘‘Duve bhave pajāyāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Raññohaṃ bimbisārassa, putto nāmena cābhayo. ‘‘Pāpamittavasaṃ gantvā, nigaṇṭhena vimohito; Pesito nāṭaputtena, buddhaseṭṭhamupeccahaṃ. ‘‘Pucchitvā nipuṇaṃ pañhaṃ, sutvā byākaraṇuttamaṃ; Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Kittayitvā jinavaraṃ, kittito homi sabbadā; Sugandhadehavadano, āsiṃ sukhasamappito. ‘‘Tikkhahāsalahupañño, mahāpañño tathevahaṃ; Vicittapaṭibhāno ca, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Abhitthavitvā padumuttarāhaṃ, pasannacitto asamaṃ sayambhuṃ; Na gacchi kappāni apāyabhūmiṃ, sataṃ sahassāni balena tassa. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿无畏长老确说这些偈颂:
Itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero imā gāthāyo
8. 洛马萨康吉亚长老譬喻
8. Lomasakaṅgiyattheraapadānaṃ
225“于此贤劫,有位名称远闻的梵族行者;
他以迦叶为姓,降生为诸说法者中最胜者。
226那时我身名旃檀,于教法中而出家;
尽形寿修持正法,于教法中得圆满。
227“从那里命终后,我们二人转生兜率天;
在那里,以天界的舞蹈、歌咏与音乐,
228“以色等十支,胜过其余者;
尽彼天寿而住,受用广大乐。
229“从彼处舍报后,旃檀转生三十三天;
我于迦毗罗卫城,生于释迦族。
230“那时,世间导师受优陀夷长老劝请;”
“悲悯于释迦族,前往迦毗罗卫城。”
231“当时那些憍慢的释迦族人,不了佛陀之德;”
“他们因出身而傲慢、无恭敬心,不礼敬正自觉者。”
232“胜者了知他们的心意,于空中经行;”
“如雨云降下大雨,如火焰炽烈燃烧。”
233“示现无比色身后,又复隐没;”
“化一为多,又化多为一。”
234“以种种方式显现黑暗与光明;
示现神变之后,牟尼调伏了亲族。
235“四方大云,顿时降雨;
那时,佛陀宣说了须大拏本生。
236“那时,所有的刹帝利,都舍弃了生来的骄慢;
他们都皈依了佛陀,净饭王那时说:
237“具足广慧者、遍眼者啊,这是我第三次礼敬你的双足;
在您降诞之际,大地为之震动;在阎浮树荫不曾舍离您之时。
238“那时,见到佛陀的威神力,心中充满惊奇;
我便就在那里出家,安住而礼敬母亲。
239“栴檀天子前来向我询问,
那时一夜贤者的总说与详说之法。
240“那时我受他催促,来到人中导师前,
听闻了《一夜贤者》之后,我这林居者悚然警觉。
241“那时,我禀告母亲:‘我要独自前往林中。’
我的母亲说:‘你尚娇弱。’便制止了这番话。
242“咖沙草、古沙草、波塔吉喇草、乌西拉草、蔓草与芦苇,
我将以胸膛排开它们,增进远离。
243“那时,我进入森林,忆念胜者的教诫,
依贤善一夜的教诫,我证得了阿拉汉果。
244“不应追念过去,不应期盼未来;
过去的已然舍断,未来的尚未到达。
245“对于现前诸法,在一切处如实观照;
那不可动摇、不可扰动的,智者应当修习增进。
246“今日即当精勤努力,谁知明日是否将死?
我们与那大军死神,实无和解。
247“如此安住、精勤者,日夜不懈怠,
寂静的牟尼称彼为‘一夜贤者’。
248“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
249“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
250“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Tadāhaṃ candano ceva, pabbajitvāna sāsane; Āpāṇakoṭikaṃ dhammaṃ, pūrayitvāna sāsane. ‘‘Tato cutā santusitaṃ, upapannā ubho mayaṃ; Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca. ‘‘Rūpādidasahaṅgehi, abhibhotvāna sesake; Yāvatāyuṃ vasitvāna, anubhotvā mahāsukhaṃ. ‘‘Tato cavitvā tidasaṃ, candano upapajjatha; Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, ajāyiṃ sākiyatrajo. ‘‘Yadā udāyittherena, ajjhiṭṭho lokanāyako; Anukampiya sakyānaṃ, upesi kapilavhayaṃ. ‘‘Tadātimānino sakyā, na buddhassa guṇaññuno; Paṇamanti na sambuddhaṃ, jātithaddhā anādarā. ‘‘Tesaṃ saṅkappamaññāya, ākāse caṅkamī jino; Pajjunno viya vassittha, pajjalittha yathā sikhī. ‘‘Dassetvā rūpamatulaṃ, puna antaradhāyatha; Ekopi hutvā bahudhā, ahosi punarekako. ‘‘Andhakāraṃ pakāsañca, dassayitvā anekadhā; Pāṭiheraṃ karitvāna, vinayī ñātake muni. ‘‘Cātuddīpo mahāmegho, tāvadeva pavassatha; Tadā hi jātakaṃ buddho, vessantaramadesayi. ‘‘Tadā te khattiyā sabbe, nihantvā jātijaṃ madaṃ; Upesuṃ saraṇaṃ buddhaṃ, āha suddhodano tadā. ‘‘‘Idaṃ tatiyaṃ tava bhūripañña, pādāni vandāmi samantacakkhu; Yadābhijāto pathavī pakampayī, yadā ca taṃ najjahi jambuchāyā’. ‘‘Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā vimhitamānaso; Pabbajitvāna tattheva, nivasiṃ mātupūjako. ‘‘Candano devaputto maṃ, upagantvānupucchatha; Bhaddekarattassa tadā, saṅkhepavitthāraṃ nayaṃ. ‘‘Coditohaṃ tadā tena, upecca naranāyakaṃ; Bhaddekarattaṃ sutvāna, saṃviggo vanamāmako. ‘‘Tadā mātaramapucchiṃ, vane vacchāmi ekako; Sukhumāloti me mātā, vārayī taṃ tadā vacaṃ. ‘‘Kāsaṃ kusaṃ poṭakilaṃ, usīraṃ muñjapabbajaṃ ; Urasā panudissāmi, vivekamanubrūhayaṃ. ‘‘Tadā vanaṃ paviṭṭhohaṃ, saritvā jinasāsanaṃ; Bhaddekarattaovādaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ; Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ. ‘‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati; Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye. ‘‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve; Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā. ‘‘‘Evaṃvihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ; Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿罗摩塞咖亚长老宣说这些偈颂:
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lomasakaṅgiyo thero imā gāthāyo
9. 林婆蹉长老譬喻
9. Vanavacchattheraapadānaṃ
251“于此贤劫,有大名声的婆罗门族
姓迦叶的最胜说法者,出现于世。
252“那时,我于那位佛陀的教法中出家;
尽形寿修持梵行后,从那里命终。
253“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
254“从彼处死后,转生林间,我成为一只鸽子;
一位具足德行、常乐禅那的比丘住在那里。
255“心怀慈、心怀悲,面容常含喜悦;
具足舍心的大雄者,于无量心中善巧安住。
256“他已远离诸盖的思惟,心向一切有情的利益;
不久我便亲近了那位善逝的声闻弟子。
257我上前来至他的足下,那时他正安坐于精舍之中。
有时施予物质之食,有时宣说正法。
258“那时,我以深广的敬爱,亲近奉侍胜者之子;
从彼处死后往生天界,如同旅人归家一般。
259“从天界命终,生于人间,由福业而得生;
舍弃家宅之后,我数数出家。
260“我曾为沙门、苦行者、婆罗门,亦曾为游方者;
数百世受生,我曾栖止林野之间;
261今为最后一生,身处可爱迦毗罗卫。
我由婆蹉果答婆罗门的妻子所生。
262“当我在母胎中时,母亲便生起了一种渴望;
临近出生之时,决意林居。
263“那时,我母亲在悦意的密林深处生下了我;
我出母胎之时,诸天以袈裟承接了我;
264而后悉达多太子降生,为释迦族之旌旗。
我是他亲爱挚友,与他亲密无间,备受敬重。
265“当众生中最胜者出家,舍离盛大荣名;
我亦在出家之后,前往了雪山。
266“居于林野、堪受尊崇、倡说头陀行的迦叶;
闻见胜者出世间,我往亲近人调御;
267彼为我开示正法,一切义理悉开显。
我便由此出家,重归林野;
268“于彼处安住不放逸,我证得六神通;
啊!我得善利,蒙善友悲悯。
269“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
270“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
271“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane; Yāvajīvaṃ caritvāna, brahmacāraṃ tato cuto. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Tato cuto araññamhi, kapoto āsahaṃ tahiṃ; Vasate guṇasampanno, bhikkhu jhānarato sadā. ‘‘Mettacitto kāruṇiko, sadā pamuditānano; Upekkhako mahāvīro, appamaññāsu kovido. ‘‘Vinīvaraṇasaṅkappe, sabbasattahitāsaye; Visaṭṭho nacirenāsiṃ, tasmiṃ sugatasāvake. ‘‘Upecca pādamūlamhi, nisinnassa tadāssame; Kadāci sāmisaṃ deti, dhammaṃ desesi cekadā. ‘‘Tadā vipulapemena, upāsitvā jinatrajaṃ; Tato cuto gato saggaṃ, pavāso sagharaṃ yathā. ‘‘Saggā cuto manussesu, nibbatto puññakammunā; Agāraṃ chaḍḍayitvāna, pabbajiṃ bahuso ahaṃ. ‘‘Samaṇo tāpaso vippo, paribbajo tathevahaṃ; Hutvā vasiṃ araññamhi, anekasataso ahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave; Vacchagotto dijo tassa, jāyāya ahamokkamiṃ. ‘‘Mātu me dohaḷo āsi, tirokucchigatassa me; Jāyamānasamīpamhi, vanavāsāya nicchayo. ‘‘Tato me ajanī mātā, ramaṇīye vanantare; Gabbhato nikkhamantaṃ maṃ, kāsāyena paṭiggahuṃ. ‘‘Tato kumāro siddhattho, jāto sakyakuladdhajo; Tassa mitto piyo āsiṃ, saṃvisaṭṭho sumāniyo. ‘‘Sattasārebhinikkhante, ohāya vipulaṃ yasaṃ; Ahampi pabbajitvāna, himavantamupāgamiṃ. ‘‘Vanālayaṃ bhāvanīyaṃ, kassapaṃ dhutavādikaṃ; Disvā sutvā jinuppādaṃ, upesiṃ narasārathiṃ. ‘‘So me dhammamadesesi, sabbatthaṃ sampakāsayaṃ; Tatohaṃ pabbajitvāna, vanameva punāgamaṃ . ‘‘Tatthāppamatto viharaṃ, chaḷabhiññā aphassayiṃ ; Aho suladdhalābhomhi, sumittenānukampito. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿林婆蹉长老如是宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanavaccho thero imā gāthāyo
10. 小香长老譬喻
10. Cūḷasugandhattheraapadānaṃ
272“在此贤劫中,有位婆罗门族出身的大名声者;
以迦叶为姓,作为说法者中的最胜者出现。
273“具足随形好,及三十二种殊胜相;
一寻光明环绕,光网遍布四方。
274如月慰人心,如日耀光明;
如云息热恼,如海功德藏。
275“以戒如大地,以定如雪山;
以慧如虚空,如风般无着。”
276“那时,我生于波罗奈的大族之中;
财富谷物丰饶,种种珍宝积聚。
277“世间导师,为大众围绕,安坐其间;
我前去闻法,如甘露般令人心喜。
278“具足三十二相,犹如星宿拱绕的明月;
具足随形好,如盛开的娑罗树王。
279“光网为衣,灿若金山;
一寻光明萦绕,如百光之日轮。
280“金色面容的胜者,宛如巍巍山岳;
悲心盈满者,其功德犹如大海。
281“名闻遍满世间,如须弥为众山之首;
声名广布的英雄,牟尼等同虚空。
282“于一切处心无执著,导师犹如风;
一切众生之所依,犹如大地,是彼最上牟尼。
283“不为世间所染,如莲花不为水染。
您是那烧尽邪见之林的人,犹如炽盛的火聚一般灿烂。
284“如同良药遍及一切处,您是烦恼诸毒的摧破者;
犹如香醉山,为功德之香所庄严。
285勇士是众德的矿藏,如大海是诸宝的渊薮;
如大河涤荡林野的尘垢,他是烦恼垢秽的清除者。
286“犹如获胜的大勇士,是摧破魔军的圣雄;
他如转轮王,是觉支宝的主宰;
287“他具大良医之相,是能疗治嗔病之人;
犹如拔箭的医师,切开邪见之肿瘤者。
288“他彼时为世间之光,受人与天神所尊敬;
人中旭日,胜利者于众中宣说法;
289“由布施而成大富,依戒行得近善逝;
由修习而般涅槃,应当如此教诫。
290“那极为甘美的说法,初善、中善、后善;
一切会众听闻,犹如甘露的大美味。
291“听闻这至为甜美的法,于胜者教法生净信;
皈命善逝已,尽形寿顶礼。”
292“尔时牟尼香室畔,我聚泥土垒成堆;
每月八日,我持四种妙香;
293发愿身得芬馥,为诸身有臭秽者。
其时,胜者授记:得获妙香之身。
294“‘若人于此香室地,一次以香遍敷撒;
以此业之果报,往生彼彼处。
295“‘此人于一切处,当得善香之身;
具足德香后,无漏者将般涅槃。
296“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
297“如今,在此最后有,我生于婆罗门族;
我住母胎时,母亲身发芬芳;
298我出母胎时,全城亦皆芬馥。
如为舍卫城众香所熏,汝等随风飘散芬芳:
299“花雨馥郁,天香悦意,
而诸种珍贵香料,即时而飘至。”
300“诸天神以一切妙香、熏香与鲜花,
以妙香熏染那屋宅,我就在那屋宅中出生。
301“当我年轻、贤善,正值青春初期之时,
那时,人御者调伏了施罗及其眷属。
302“被他们全体围绕,来到了舍卫城,
那时,见到佛陀的威力,我便出家了。
303“戒、定与慧,及无上的解脱,
修习此四法后,我证得了漏尽。
304“当我出家时,当我证得阿拉汉时;
当我将入涅槃时,天降香雨。
305“我身所发之香,常胜于贵重的旃檀、瞻波咖花与优钵罗花;
同样地,于其余一切香中,我亦强力吹送,从那里飘向各处。
306“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
307“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
308“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo; Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo. ‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro; Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro. ‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā; Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā. ‘‘Tadāhaṃ bārāṇasiyaṃ, upapanno mahākule; Pahūtadhanadhaññasmiṃ, nānāratanasañcaye. ‘‘Mahatā parivārena, nisinnaṃ lokanāyakaṃ; Upecca dhammamassosiṃ, amataṃva manoharaṃ. ‘‘Dvattiṃsalakkhaṇadharo, sanakkhattova candimā; Anubyañjanasampanno, sālarājāva phullito. ‘‘Raṃsijālaparikkhitto, dittova kanakācalo; Byāmappabhāparivuto, sataraṃsī divākaro. ‘‘Soṇṇānano jinavaro, samaṇīva siluccayo; Karuṇāpuṇṇahadayo, guṇena viya sāgaro. ‘‘Lokavissutakitti ca, sinerūva naguttamo; Yasasā vitthato vīro, ākāsasadiso muni. ‘‘Asaṅgacitto sabbattha, anilo viya nāyako; Patiṭṭhā sabbabhūtānaṃ, mahīva munisattamo. ‘‘Anupalitto lokena, toyena padumaṃ yathā; Kuvādagacchadahano, aggikhandhova sobhasi . ‘‘Agadho viya sabbattha, kilesavisanāsako; Gandhamādanaselova, guṇagandhavibhūsito. ‘‘Guṇānaṃ ākaro vīro, ratanānaṃva sāgaro; Sindhūva vanarājīnaṃ, kilesamalahārako. ‘‘Vijayīva mahāyodho, mārasenāvamaddano; Cakkavattīva so rājā, bojjhaṅgaratanissaro. ‘‘Mahābhisakkasaṅkāso, dosabyādhitikicchako; Sallakatto yathā vejjo, diṭṭhigaṇḍaviphālako. ‘‘So tadā lokapajjoto, sanarāmarasakkato; Parisāsu narādicco, dhammaṃ desayate jino. ‘‘Dānaṃ datvā mahābhogo, sīlena sugatūpago; Bhāvanāya ca nibbāti, iccevamanusāsatha. ‘‘Desanaṃ taṃ mahassādaṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ; Suṇanti parisā sabbā, amataṃva mahārasaṃ. ‘‘Sutvā sumadhuraṃ dhammaṃ, pasanno jinasāsane; Sugataṃ saraṇaṃ gantvā, yāvajīvaṃ namassahaṃ. ‘‘Munino gandhakuṭiyā, opuñjesiṃ tadā mahiṃ; Catujjātena gandhena, māse aṭṭha dinesvahaṃ. ‘‘Paṇidhāya sugandhattaṃ, sarīravissagandhino ; Tadā jino viyākāsi, sugandhatanulābhitaṃ. ‘‘‘Yo yaṃ gandhakuṭibhūmiṃ, gandhenopuñjate sakiṃ; Tena kammavipākena, upapanno tahiṃ tahiṃ. ‘‘‘Sugandhadeho sabbattha, bhavissati ayaṃ naro; Guṇagandhayutto hutvā, nibbāyissatināsavo’. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ; Gabbhaṃ me vasato mātā, dehenāsi sugandhitā. ‘‘Yadā ca mātukucchimhā, nikkhamāmi tadā purī ; Sāvatthisabbagandhehi, vāsitā viya vāyatha. ‘‘Pupphavassañca surabhi, dibbagandhaṃ manoramaṃ; Dhūpāni ca mahagghāni, upavāyiṃsu tāvade. ‘‘Devā ca sabbagandhehi, dhūpapupphehi taṃ gharaṃ; Vāsayiṃsu sugandhena, yasmiṃ jāto ahaṃ ghare. ‘‘Yadā ca taruṇo bhaddo, paṭhame yobbane ṭhito; Tadā selaṃ saparisaṃ, vinetvā narasārathi. ‘‘Tehi sabbehi parivuto , sāvatthipuramāgato; Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā pabbajito ahaṃ. ‘‘Sīlaṃ samādhipaññañca, vimuttiñca anuttaraṃ; Bhāvetvā caturo dhamme, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ. ‘‘Yadā pabbajito cāhaṃ, yadā ca arahā ahuṃ; Nibbāyissaṃ yadā cāhaṃ, gandhavasso tadā ahu. ‘‘Sarīragandho ca sadātiseti me, mahārahaṃ candanacampakuppalaṃ; Tatheva gandhe itare ca sabbaso, pasayha vāyāmi tato tahiṃ tahiṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿小苏甘达长老如此宣说了这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷasugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
跋提、勒瓦答长老,及大得利者希瓦利;
旺义索、难答咖,以及迦留陀夷、无畏。
罗马索、瓦那瓦洽,苏甘度为第十位;
其中载有三百偈颂,更别有十六偈。
Bhaddiyo revato thero, mahālābhī ca sīvalī; Vaṅgīso nandako ceva, kāḷudāyī tathābhayo. Lomaso vanavaccho ca, sugandho ceva dasamo; Tīṇi gāthāsatā tattha, soḷasā ca taduttari.
于是,品摄颂如下:
Atha vagguddānaṃ –
名为咖尼咖拉品,法喇多、提那达亚咖;
咖恰那品与跋提品,斯诸偈颂悉皆已计。
在此,九百偈颂,另八十四偈;
五百五十则譬喻已宣说。
连同自说偈颂,共有六千偈;
二百偈颂,复加十八偈。
Kaṇikāravhayo vaggo, phalado tiṇadāyako; Kaccāno bhaddiyo vaggo, gāthāyo gaṇitā cimā. Navagāthāsatānīha , caturāsītiyeva ca; Sapaññāsaṃ pañcasataṃ, apadānā pakāsitā. Saha udānagāthāhi, chasahassāni hontimā; Dvesatāni ca gāthānaṃ, aṭṭhārasa taduttari.