54. 迦旃延品·7. 大拘絺罗长老本事
譬喻经(下) · 294 段
7. 大拘絺罗长老本事
7. Mahākoṭṭhikattheraapadānaṃ
221“名为莲华上的胜者,一切世间知者、牟尼;
于十万劫前,具眼者出现。
222“教诫者、开晓者,救度一切众生者;
善巧说法的佛陀,度脱了众多众生。
223“哀愍者、悲悯者,求一切众生利益者;
使所有前来的外道,安住于五戒之中。
224“如此而无杂乱,外道已然空无,
为阿拉汉所充满——皆已得自在的如是者。
225“那位大牟尼身高五十八肘;
身如金色,光辉灿烂,具足三十二相。
226“寿命十万年,住世如是之久;
他住世如此之久,度脱了众多众生。
227昔时我居汉萨瓦蒂,为通达吠陀之婆罗门;
趋诣一切世间至尊,亲聆彼宣正法之音。
228尔时彼勇士之弟子,智境洞彻,
于义、于法、于语义、于辩才,悉皆善巧。
229“将其置于此第一之位,我听闻后心生欢喜;
那时,我以饮食供养了七日,供养那位与弟子众俱的最胜胜者。
230以布披覆与弟子众俱之智慧海,
稽首足下,我愿求彼圣处。
231接着,世间最上者说道:“看这位最胜的婆罗门!”
他谦恭地伏在我足下,身光犹如莲腹生辉。
232“此人正希求最胜佛陀的比丘之位。
以彼信心与布施,及听闻正法,
233“于一切处得安乐已,流转于诸有之间;
于未来时,你将满彼心愿。
234“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
235“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
名为拘絺罗,他将是导师的弟子。
236“听闻此已心生欢喜,从那时起,尽形寿对胜者,
我以慈心服侍,具足正念,以慧等持。
237“依彼业之果报,与思、愿之力,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
238“我三百次,作天王;
我曾五百次,成为转轮王。
239“地方王权广大,其数不可计量;
于一切处,我皆得安乐,那是此业所带来的果报。
240“我轮回于二有之中:天界与人界;
不往其他趣,这是善行的果报。
241“我于两种族姓中受生,或为刹帝利,或为婆罗门。
“我不生于卑贱之家,此是善行之果。
242当最后有到来,我生为婆罗门;
于舍卫城婆罗门家,投生大富之族。
243“我的母亲名叫旃陀瓦蒂,父亲是阿娑罗亚那;
那时,佛陀以一切清净,调伏了我的父亲。
244“那一刻,我对善逝生起净信,便出家为无家者;
目犍连为导师,舍利弗为亲教师。
245“当须发被剃落时,邪见即连根断除;
身着袈裟,我便证得阿拉汉果。
246“于义、于法、于词与辩才,我的智慧
皆已通达。由此,世间无上者将我立于此最胜第一位。
247“我应伍巴帝沙所问,对未曾见之事作了分别解说;
因此,在正自觉者的教法中,我于诸无碍解中最为第一。
248“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
249“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
250“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū; Upecca sabbalokaggaṃ , assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Tadā so sāvakaṃ vīro, pabhinnamatigocaraṃ; Atthe dhamme nirutte ca, paṭibhāne ca kovidaṃ. ‘‘Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā mudito ahaṃ; Sasāvakaṃ jinavaraṃ, sattāhaṃ bhojayiṃ tadā. ‘‘Dussehacchādayitvāna , sasissaṃ buddhisāgaraṃ ; Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ. ‘‘Tato avoca lokaggo, ‘passathetaṃ dijuttamaṃ; Vinataṃ pādamūle me, kamalodarasappabhaṃ. ‘‘‘Buddhaseṭṭhassa bhikkhussa, ṭhānaṃ patthayate ayaṃ; Tāya saddhāya cāgena, saddhammassavanena ca. ‘‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaritvā bhavābhave; Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Koṭṭhiko nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe; ‘‘Nīce kule na jāyāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ; Sāvatthiyaṃ vippakule, paccājāto mahaddhane. ‘‘Mātā candavatī nāma, pitā me assalāyano; Yadā me pitaraṃ buddho, vinayī sabbasuddhiyā. ‘‘Tadā pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Moggallāno ācariyo, upajjhā sārisambhavo. ‘‘Kesesu chijjamānesu, diṭṭhi chinnā samūlikā; Nivāsento ca kāsāvaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne ca me mati; Pabhinnā tena lokaggo, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Asandiṭṭhaṃ viyākāsiṃ, upatissena pucchito; Paṭisambhidāsu tenāhaṃ, aggo sambuddhasāsane. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿大拘絺罗长老诵这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhiko thero imā gāthāyo
8. 优楼频螺·迦叶长老本事
8. Uruveḷakassapattheraapadānaṃ
251“名为莲华上佛的胜者,一切世间知者、牟尼;
从此十万劫前,具眼者出现于世间。
252“教诫者、令知者,一切有情的度脱者;
善巧说法的佛陀,度脱了众多众生。
253“悲愍者、怜愍者,一切有情的饶益者;
令前来的一切外道,安立于五戒。
254如是安隐无扰,远离外道,空寂无杂;
由诸阿拉汉、诸得自在者、诸如如者之所庄严。
255“那位大牟尼身高五十八肘;
身如纯金,具足三十二种殊胜相。
256“寿命长达十万年,
他住世如此之久,度脱了众多众生。
257“那时,我住在天鹅城,是一位公认善良的婆罗门。
我走近世间之灯,听闻了正法的开示。
258“那时,在大众集会中,那位具大眷属的弟子;
听闻(佛陀)将其置于最胜之位,我心中生起欢喜。
259“带领广大随众,邀请大胜者;”
“我与一千位婆罗门,一同行了布施。”
260“行大布施后,礼敬导师;”
“心中欢喜,站在一旁,我如此说道:”
261“‘英雄,出于对您的深信,及此功德的殊胜,”
愿我无论生于何处,皆有广大的徒众。’
262尔时导师声如象鸣,亦如迦罗毗迦鸟之雅音,
告诸大众:且观此婆罗门。
263“金色之身,臂膀雄健,面容与双眼皆如莲花,
身形挺拔,满怀欣悦,于我的功德深具信心。
264“他正希求狮子吼比丘的地位;
未来世中,你当成就此愿。
265“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
266“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
名为迦叶,将成为导师的弟子。
267“于此九十二劫前,曾有无上的导师,
无与伦比、无可比拟的弗沙,世间最上的导师。
268“他破除一切黑暗,解开巨大的缠结;
降下甘露雨,令诸天世人皆得满足。
269昔在波罗奈,我等后为王;
兄弟三人俱,皆与王相亲。
270“勇健挺秀,魁梧有力,于战阵中未尝败退;
当时边境叛乱,国王便对我们说:
271“你们前往边境,肃清林中敌军;
使其安稳无患后,再交还。”他这样说道。
272“于是我们便这样说道:若您肯将这位导师赐予我们,
为了供我们侍奉(导师),我们将尽心成就您们的所愿。
273“于是我们蒙受了恩许,奉国王之命来到此处;
我们使边境放下武器、归于平定,随后再度回到他的身边。
274“向国王乞请[赐予]世间之导者(佛陀),以随侍导师;
我们得遇这位牟尼中的英雄,尽形寿恭敬供养。
275“珍贵的衣物,以及殊妙的美食;
悦意的住所,以及有益的医药;
276“如法获得后,供养牟尼与僧团;
具戒者心怀悲悯,于修习专心致志。
277“以净信与慈心,奉事导师之后;
世间最上者般涅槃时,我们随力而行供养。
278“从那里死后,我们往生兜率天,得享无上妙乐。
我等皆已亲证,此供养佛陀之果报。
279“犹如幻师于戏场中,示现种种变幻。
我如是流转于诸有,曾为毗提诃国王。
280听信古那杰喇之言,心怀邪见,遂登地狱之途;
此皆缘我女卢佳之所喜。
281邪师劝诫我不纳,梵天神那罗陀频劝;
多番受教终醒悟,弃舍邪恶之见解。
282“我以殊胜的方式,圆满十种业道;”
我舍弃此身后,往生天界,犹如归返自己的殿堂。
283末有既临受生际,我为名义婆罗门;
波罗奈城丰饶处,生于望族大姓家。
284“畏惧死亡、疾病与衰老,深入大林;
寻求涅槃,我在结发行者中游方;
285“那时,我的两位兄弟与我一同出家;
我在优楼频螺建了一处静修林,便在那里安住。
286“我姓迦叶,住在优楼频螺。
从此,人们便称我为‘优楼频螺·迦叶’。
287“我的兄弟在河边,名为那提迦叶;
因住处而得名,在伽耶城的是伽耶·迦叶。
288“最小的兄弟有二百随众,中间的兄弟有三百。
我的足足五百弟子,全都是我的随从。
289“那时,佛陀走近我,为我作出种种变化,
世间最上者、调御丈夫,以神变将我调伏。
290“我以千人为眷属,成为善来比丘;
我与他们一同证得阿拉汉果。
291他们与诸多其他弟子围绕着我,我亦善能教诫,
故众仙人称我为仙人中的第七者。
292“于大众集会中,将我安立于此最胜之位;
啊!我对佛陀所造的善业,如今已获果报。
293“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
294“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
295“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyā, brāhmaṇo sādhusammato; Upecca lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Tadā mahāparisatiṃ, mahāparisasāvakaṃ; Ṭhapentaṃ etadaggamhi, sutvāna mudito ahaṃ. ‘‘Mahatā parivārena, nimantetvā mahājinaṃ; Brāhmaṇānaṃ sahassena, sahadānamadāsahaṃ. ‘‘Mahādānaṃ daditvāna, abhivādiya nāyakaṃ; Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, idaṃ vacanamabraviṃ. ‘‘‘Tayi saddhāya me vīra, adhikāraguṇena ca; Parisā mahatī hotu, nibbattassa tahiṃ tahiṃ’. ‘‘Tadā avoca parisaṃ, gajagajjitasussaro; Karavīkaruto satthā, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ. ‘‘‘Hemavaṇṇaṃ mahābāhuṃ, kamalānanalocanaṃ; Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, saddhavantaṃ guṇe mama. ‘‘‘Esa patthayate ṭhānaṃ , sīhaghosassa bhikkhuno; Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’. ‘‘Ito dvenavute kappe, ahu satthā anuttaro; Anūpamo asadiso, phusso lokagganāyako. ‘‘So ca sabbaṃ tamaṃ hantvā, vijaṭetvā mahājaṭaṃ; Vassate amataṃ vuṭṭhiṃ, tappayanto sadevakaṃ. ‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, rājā paccā ahumhase; Bhātaromha tayo sabbe, saṃvisaṭṭhāva rājino. ‘‘Vīraṅgarūpā balino, saṅgāme aparājitā; Tadā kupitapaccanto , amhe āha mahīpati. ‘‘‘Etha gantvāna paccantaṃ, sodhetvā aṭṭavībalaṃ; Khemaṃ vijiritaṃ katvā, puna dethāti bhāsatha’. ‘‘Tato mayaṃ avocumha, yadi deyyāsi nāyakaṃ; Upaṭṭhānāya amhākaṃ, sādhayissāma vo tato. ‘‘Tato mayaṃ laddhavarā, bhūmipālena pesitā; Nikkhittasatthaṃ paccantaṃ, katvā punarupacca taṃ. ‘‘Yācitvā satthupaṭṭhānaṃ, rājānaṃ lokanāyakaṃ; Munivīraṃ labhitvāna, yāvajīvaṃ yajimha taṃ. ‘‘Mahagghāni ca vatthāni, paṇītāni rasāni ca; Senāsanāni rammāni, bhesajjāni hitāni ca. ‘‘Datvā sasaṅghamunino , dhammenuppāditāni no; Sīlavanto kāruṇikā, bhāvanāyuttamānasā. ‘‘Saddhā paricaritvāna, mettacittena nāyakaṃ; Nibbute tamhi lokagge, pūjaṃ katvā yathābalaṃ. ‘‘Tato cutā santusitaṃ , gatā tattha mahāsukhaṃ; Anubhūtā mayaṃ sabbe, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Māyākāro yathā raṅge , dassesi vikatiṃ bahuṃ; Tathā bhave bhamantohaṃ , videhādhipatī ahuṃ. ‘‘Guṇāceḷassa vākyena, micchādiṭṭhigatāsayo; Narakaṃ maggamārūḷho, rucāya mama dhītuyā. ‘‘Ovādaṃ nādiyitvāna, brahmunā nāradenahaṃ; Bahudhā saṃsito santo, diṭṭhiṃ hitvāna pāpikaṃ. ‘‘Pūrayitvā visesena, dasa kammapathānihaṃ; Hitvāna dehamagamiṃ, saggaṃ sabhavanaṃ yathā. ‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ; Bārāṇasiyaṃ phītāyaṃ, jāto vippamahākule. ‘‘Maccubyādhijarā bhīto, ogāhetvā mahāvanaṃ ; Nibbānaṃ padamesanto, jaṭilesu paribbajiṃ. ‘‘Tadā dve bhātaro mayhaṃ, pabbajiṃsu mayā saha; Uruveḷāyaṃ māpetvā, assamaṃ nivasiṃ ahaṃ. ‘‘Kassapo nāma gottena, uruveḷanivāsiko ; Tato me āsi paññatti, uruveḷakassapo iti. ‘‘Nadīsakāse bhātā me, nadīkassapasavhayo; Āsī sakāsanāmena, gayāyaṃ gayākassapo. ‘‘Dve satāni kaniṭṭhassa, tīṇi majjhassa bhātuno; Mama pañca satānūnā, sissā sabbe mamānugā. ‘‘Tadā upecca maṃ buddho, katvāna vividhāni me ; Pāṭihīrāni lokaggo, vinesi narasārathi. ‘‘Sahassaparivārena, ahosiṃ ehibhikkhuko; Teheva saha sabbehi, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘Te cevaññe ca bahavo, sissā maṃ parivārayuṃ; Sāsituñca samatthohaṃ, tato maṃ isisattamo. ‘‘Mahāparisabhāvasmiṃ , etadagge ṭhapesi maṃ; Aho buddhe kataṃ kāraṃ, saphalaṃ me ajāyatha. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
具寿优楼频螺·迦叶长老,如是宣说这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uruveḷakassapo thero imā gāthāyo
9. 罗陀长老本事
9. Rādhattheraapadānaṃ
296“名为莲华上佛的胜者,是一切世间解的牟尼;
从今十万劫前,具眼者出现于世。
297“教诫者、晓示者,一切有情的度脱者;
善巧说法的佛陀,度脱了众多众生。
298“哀愍者、悲悯者,一切有情的利益者;
令一切前来的外道,皆安立于五戒之中。
299“如是便无有混乱,亦无诸外道;”
由诸阿拉汉——得自在者、安住平等者而庄严。
300“那位大牟尼身高五十八肘;
身如纯金所成,具足三十二殊胜相。
301“寿命长达十万岁。
他住世如此之久,度脱了众多众生。
302“那时,我住在天鹅城,是通达咒文的婆罗门,
我前往那位人中最上者之处,听闻了法的开示。
303大雄无畏处众中,调御之师所宣立;
辩才比丘于斯第一,置于众首为最上。
304“那时,我向世间导师与僧团作了供养;
我以头面礼足之后,便祈愿那个地位。
305“于是,世尊具足如纯金般的光辉,
以令人愉悦、能除去烦恼垢秽的声音,对我说:
306“‘愿你幸福长寿,愿你的誓愿悉皆成就;
你为我及僧团所作的供养,至为广大。
307“十万劫之后,将有生于甘蔗族者,
他以乔达摩为姓,将成为世间的导师。
308“于彼法中,当为法嗣、亲生子、由法所化生者;
以罗陀为名者,当为导师之弟子。
309“释迦之子,人中最胜,于你的功德因缘心生欢喜,
导师将授记你为应辩第一。”
310“听闻此已心生欢喜,从那时起,尽形寿对胜者,
我以慈心侍奉,正念具足,以慧等持。
311“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍弃人身之后,我往生三十三天。
313“地方王权广大,其数不可计量;
我于一切处常得安乐,皆由彼业之力。
314末后生临受生际,山环王舍最胜城;
我生婆罗门家贫,衣被座席皆匮乏。
315我曾以一勺之食,布施如是圣者舍利弗;
待我年老衰迈之时,我乃来至彼园林。
316“我年老体衰、羸弱无力,众中无人令我出家;
因此我憔悴悲伤,面目黯淡,当时我陷于忧愁之中。
317“具大悲者、大牟尼看见我后,便对我说:
“你为何因儿子而忧愁痛苦?说出你心中所生的伤痛吧。”
318“英雄啊!我未能在您善说的教法中出家;
我因此悲伤困苦,导师,请您做我的皈依处。”
319最胜牟尼集诸比丘已,问曰:
‘若有忆念彼善业者,当为宣说。’
320“舍利弗当时说道:‘他的恩德,我至今忆念;
当我巡行乞食时,他曾施与我一把之食。’
321“‘善哉!善哉!舍利弗,你实为知恩者;
请度此年长的婆罗门出家,他必成殊胜良驹。’
322“我于是得以出家,通过羯磨语领受具足戒;
不久,我便证得了漏尽。
323“我恭敬地听闻牟尼之语,心生欢喜;
“于是,胜者立我为辩才第一。”
324“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
325“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
326“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo mantapāragū; Upecca taṃ naravaraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. ‘‘Paññapentaṃ mahāvīraṃ, parisāsu visāradaṃ; Paṭibhāneyyakaṃ bhikkhuṃ, etadagge vināyakaṃ. ‘‘Tadāhaṃ kāraṃ katvāna, sasaṅghe lokanāyake; Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānaṃ abhipatthayiṃ. ‘‘Tato maṃ bhagavā āha, siṅgīnikkhasamappabho; Sarena rajanīyena, kilesamalahārinā. ‘‘‘Sukhī bhavassu dīghāyu, sijjhatu paṇidhī tava; Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, atīva vipulaṃ tayā. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Rādhoti nāmadheyyena, hessati satthu sāvako. ‘‘‘Sa te hetuguṇe tuṭṭho, sakyaputto narāsabho ; Paṭibhāneyyakānaggaṃ, paññapessati nāyako’. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Pacchime bhave sampatte, giribbajapuruttame; Jāto vippakule niddhe, vikalacchādanāsane. ‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ pādāsiṃ, sāriputtassa tādino; Yadā jiṇṇo ca vuddho ca, tadārāmamupāgamiṃ. ‘‘Pabbajati na maṃ koci , jiṇṇadubbalathāmakaṃ; Tena dīno vivaṇṇaṅgo , soko cāsiṃ tadā ahaṃ. ‘‘Disvā mahākāruṇiko, mamamāha mahāmuni; ‘Kimatthaṃ puttasokaṭṭo, brūhi te cittajaṃ rujaṃ’. ‘‘‘Pabbajjaṃ na labhe vīra, svākkhāte tava sāsane; Tena sokena dīnosmi, saraṇaṃ hohi nāyaka’. ‘‘Tadā bhikkhū samānetvā, apucchi munisattamo; ‘Imassa adhikāraṃ ye, saranti byāharantu te’. ‘‘Sāriputto tadāvoca, ‘kāramassa sarāmahaṃ; Kaṭacchubhikkhaṃ dāpesi, piṇḍāya carato mama’. ‘‘‘Sādhu sādhu kataññūsi, sāriputta imaṃ tuvaṃ; Pabbājehi dijaṃ vuḍḍhaṃ, hessatājāniyo ayaṃ’. ‘‘Tato alatthaṃ pabbajjaṃ, kammavācopasampadaṃ; Na cireneva kālena, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ. ‘‘Sakkaccaṃ munino vākyaṃ, suṇāmi mudito yato; Paṭibhāneyyakānaggaṃ, tato maṃ ṭhapayī jino. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿罗陀长老诵出这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rādho thero imā gāthāyo
10. 摩伽罗阇长老本事
10. Mogharājattheraapadānaṃ
327“莲华上胜者,遍知一切世间的牟尼;
“于此十万劫前,具眼者出现于世。”
328“善教诫者,善令知者,一切有情的济度者;”
善巧说法的佛陀,度脱了众多众生。
329“哀愍者、悲悯者,一切有情的利益者;
令所有来到的外道,安立于五戒。
330“如此则无混乱,亦无外道,
以众阿拉汉而为庄严,以诸自在之如是者。
331“那位大牟尼身高五十八肘;
如净金般明耀,具足三十二种殊胜相。
332“寿命长达十万年;
他住世如此之久,度脱了众多众生。
333“那时,我住在天鹅城,生于某一家族中;
我终日为他人的事务操劳,毫无积蓄。
334“我住在那地基已铺好的静修堂中,
我在那里燃起火,那火旺盛而猛烈,光焰转为黝黑。
335“那时,护佑者于大众中,作为四谛的宣说者,
称叹了那位身着粗衣的弟子。
336“我对此功德心生欢喜,礼敬如来之后,
我希求于持粗衣者中得最上之位。
337“那时,世尊胜莲佛对弟子们说:
你们看此人,身着粗衣,形体瘦削,
338面容因喜悦而澄净,具足信财;
子嗣欢欣踊跃,其人欢喜不动,如娑罗树般坚固。
339“他渴仰那样的地位——真实军比丘的果位;
对于那位持粗衣者,他心倾慕其德行。
340“听到这番话,我心生欢喜,以头面顶礼胜利者;
终其一生,于胜者教中行诸善业。
341“以此善作之业,以及思与誓愿,
舍离人身之后,我往生三十三天。
342“在退避堂中,我因焚烧地面之业,
在地狱中历经整整一千年,我受尽烧灼之苦。
343“以此业的残余之力,我在此后的五百世中,
曾得人身,生于良家,具足相好。
344“更经五百世,罹患麻风之疾。
我遭受了大苦,皆由彼业所感。
345“于此贤劫中,那位名闻远播的优波离咤;
我以清净心,以钵食行供养,令得满足;
346“以彼殊胜之业,与思愿及誓愿;
舍弃人身之后,我往生三十三天。
347“到了最后一生,我出生于刹帝利家族;
父亲去世之后,我登上了大位。
348“我为麻风病所困,不得喜乐,不得安乐;
既知王国之乐为虚妄,我由此名为摩嘎王。
349“见到身体的过患后,我出家而为无家者;
我来到婆和利婆罗门座下,成为他的弟子。
350“在众多随从的围绕下,我前去亲近人中导师;
我向那位降伏论敌的勇者,请问了深细的问题。
351“此世间、他世间,连同诸天神的梵天世间;
乔达摩大名远闻,其见解我非不知;
352‘今怀疑问来至此,来谒殊胜正见者。
怎样观察世间的人,死神才看不见他?’
353“摩伽罗阇,你当以空观照世间,恒持正念;
拔除我见,便能度越死亡。
354“如此观察世间,死亡之王便看不见他。
疗一切诸病之佛陀,如是告我;
355偈颂方终,我即须发俱除。
身着袈裟衣,我为比丘,堪当其名;
356为病所逼,不曾住于僧团住处。
‘勿令住处毁损’,我为风病所逼。
357“从垃圾堆、墓地和路旁捡拾而来;
然后缝成桑喀帝,我便穿着这件粗陋衣。
358“大医王——那位导师,对我此般德行心生欢喜;
于持粗陋衣者中,世尊将我安立为第一。
359“福德与罪业已灭尽,远离一切疾病;
如火焰薪尽而息,我当无漏而般涅槃。
360“我的烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。
361“我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
362“四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ , uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ‘‘Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ; Parakammāyane yutto, natthi me kiñci saṃdhanaṃ. ‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, vasanto katabhūmiyaṃ; Aggiṃ ujjālayiṃ tattha, daḷhaṃ kaṇhāsi sā hī. ‘‘Tadā parisatiṃ nātho, catusaccapakāsako; Sāvakaṃ sampakittesi, lūkhacīvaradhārakaṃ. ‘‘Tassa tamhi guṇe tuṭṭho, paṇipacca tathāgataṃ; Lūkhacīvaradhāraggaṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ. ‘‘Tadā avoca bhagavā, sāvake padumuttaro; ‘Passathetaṃ purisakaṃ, kucelaṃ tanudehakaṃ. ‘‘‘Pītippasannavadanaṃ , saddhādhanasamanvitaṃ ; Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, acalaṃ sālapiṇḍitaṃ. ‘‘‘Eso pattheti taṃ ṭhānaṃ, saccasenassa bhikkhuno; Lūkhacīvaradhārissa, tassa vaṇṇasitāsayo . ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, nipacca sirasā jinaṃ; Yāvajīvaṃ subhaṃ kammaṃ, karitvā jinasāsane. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, bhūmidāhakakammunā; Samasahassaṃ niraye, adayhiṃ vedanāṭṭito. ‘‘Tena kammāvasesena, pañca jātisatānihaṃ; Manusso kulajo hutvā, jātiyā lakkhaṇaṅkito. ‘‘Pañca jātisatāneva, kuṭṭharogasamappito; Mahādukkhaṃ anubhaviṃ, tassa kammassa vāhasā. ‘‘Imasmiṃ bhaddake kappe, upariṭṭhaṃ yasassinaṃ; Piṇḍapātena tappesiṃ, pasannamānaso ahaṃ. ‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ khattiye kule; Pituno accayenāhaṃ, mahārajjasamappito. ‘‘Kuṭṭharogādhibhūtohaṃ, na ratiṃ na sukhaṃ labhe; Moghaṃ rajjaṃ sukhaṃ yasmā, mogharājā tato ahaṃ. ‘‘Kāyassa dosaṃ disvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Bāvarissa dijaggassa, sissattaṃ ajjhupāgamiṃ. ‘‘Mahatā parivārena, upecca naranāyakaṃ; Apucchiṃ nipuṇaṃ pañhaṃ, taṃ vīraṃ vādisūdanaṃ. ‘‘‘Ayaṃ loko paro loko, brahmaloko sadevako; Diṭṭhiṃ no nābhijānāmi, gotamassa yasassino. ‘‘‘Evābhikkantadassāviṃ , atthi pañhena āgamaṃ; Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’. ‘‘‘Suññato lokaṃ avekkhassu, mogharāja sadā sato; Attānudiṭṭhiṃ uhacca, evaṃ maccutaro siyā. ‘‘‘Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’; Iti maṃ abhaṇi buddho, sabbarogatikicchako. ‘‘Saha gāthāvasānena, kesamassuvivajjito; Kāsāvavatthavasano, āsiṃ bhikkhu tathārahā. ‘‘Saṅghikesu vihāresu, na vasiṃ rogapīḷito; Mā vihāro padussīti, vātarogehi pīḷito . ‘‘Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathikāhi ca; Tato saṅghāṭiṃ karitvā, dhārayiṃ lūkhacīvaraṃ. ‘‘Mahābhisakko tasmiṃ me, guṇe tuṭṭho vināyako; Lūkhacīvaradhārīnaṃ, etadagge ṭhapesi maṃ. ‘‘Puññapāpaparikkhīṇo, sabbarogavivajjito; Sikhīva anupādāno, nibbāyissamanāsavo. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
尊者摩伽罗阇长老这样诵出这些偈颂。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājā thero imā gāthāyo
迦旃延长老、婆迦梨长老,号称摩诃劫宾那者;
达波名为童子,婆醯与瞿低迦,皆为漏尽自在人。
优楼频螺迦叶、罗陀,并贤者摩伽罗阇;
此处偈颂总计三百又六十二首。
Kaccāno vakkalī thero, mahākappinasavhayo; Dabbo kumāranāmo ca, bāhiyo koṭṭhiko vasī. Uruveḷakassapo rādho, mogharājā ca paṇḍito; Tīṇi gāthāsatānettha, bāsaṭṭhi ceva piṇḍitā.