44. 独住品巴利 44. Ekavihārivaggo
譬喻经(下) · 193 段
1. 独住者长老譬喻巴利
1. Ekavihārikattheraapadānaṃ
1 “ 于此贤劫中,婆罗门有大名称,
以迦叶为姓,生于世间,他是诸说法者中最殊胜者。
2 “ 无戏论,无所攀缘,心等同虚空;
常处空性的如如者,乐住无相的自在者。
3 “ 心无执着,无有烦恼,于家族、群众中无染混杂;
具大悲之勇者,善巧调伏方便。
4 “ 精勤于利他之事,调伏天人众生;
通往涅槃的道路,那是令泥沼干涸的归趣。
5 “ 不死最上味,能遮老与死;
世间度者,坐于大众之中。
6 “ 如来大师,音声如迦陵频伽,梵音清净;
于大险难中,救拔迷失无依者。
7 “ 我见世间导师,开示离尘之法;
“ 听闻他的法之后,我便出家,过起无家的生活。
8 “ 出家之后,我于那时思惟胜者之教;
我独自住在悦意的林中,为人际交往所逼恼。
9 身之远离,作我心远离之因;
以见交往之怖畏,故身既远而心亦远。
10 “ 我的烦恼已烧尽,一切有已根除;
如龙象断除系缚,我安住于无漏。
11 “ 我得遇佛陀座前,实是善来;
三明已然证得,佛陀之教已奉行。
12 “ 四无碍解,及八解脱;
六神通已亲证,佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘Nippapañco nirālambo, ākāsasamamānaso; Suññatābahulo tādī, animittarato vasī. ‘‘Asaṅgacitto nikleso , asaṃsaṭṭho kule gaṇe; Mahākāruṇiko vīro, vinayopāyakovido. ‘‘Uyyutto parakiccesu, vinayanto sadevake; Nibbānagamanaṃ maggaṃ, gatiṃ paṅkavisosanaṃ. ‘‘Amataṃ paramassādaṃ, jarāmaccunivāraṇaṃ; Mahāparisamajjhe so, nisinno lokatārako. ‘‘Karavīkaruto nātho, brahmaghoso tathāgato; Uddharanto mahāduggā, vippanaṭṭhe anāyake. ‘‘Desento virajaṃ dhammaṃ, diṭṭho me lokanāyako; Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Pabbajitvā tadāpāhaṃ, cintento jinasāsanaṃ; Ekakova vane ramme, vasiṃ saṃsaggapīḷito. ‘‘Sakkāyavūpakāso me, hetubhūto mamābhavī ; Manaso vūpakāsassa, saṃsaggabhayadassino. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿独住长老说这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekavihāriko thero imā gāthāyo
2. 《一数长老譬喻》巴利
2. Ekasaṅkhiyattheraapadānaṃ
13 “ 毗婆尸佛的菩提庆典,盛大无比;
大众云集,礼敬无上菩提。
14 我决不以此为微劣之事——他必将成为最殊胜的佛;
凡其菩提如是,堪受礼敬,乃是导师之菩提。
15 “ 于是,我持螺贝,侍立于菩提树旁;
终日吹奏,礼敬无上菩提。
16 临终所造之业,引我往生天界;
此身既已弃舍,我今嬉乐于天界。
17 六万乐器咸欣悦,欢喜踊跃恒侍我;
此即供养佛陀果。
18 “ 于第七十一劫,我为善见王;
为四方征服者,阎浮提之主。
19 “ 从那时起,百种乐器常围绕我;
我领受自己的业,这是承事的果报。
20 “ 无论我投生何处,或于天界,或于人间;
即使在母胎之中,鼓声也常在耳边鸣响。
21 “ 恭敬亲近了正自觉者,享用了种种成就之后;
我已证得吉祥、安稳、不死、不动之境。
22 “ 从彼时起九十一劫,我所造作的那个业,
我不曾经历恶趣,这是供养佛陀的果报。
24 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
25 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Vipassino bhagavato, mahābodhimaho ahu; Mahājanā samāgamma, pūjenti bodhimuttamaṃ. ‘‘Na hi taṃ orakaṃ maññe, buddhaseṭṭho bhavissati; Yassāyaṃ īdisā bodhi, pūjanīyā ca satthuno. ‘‘Tato saṅkhaṃ gahetvāna, bodhirukkhamupaṭṭhahiṃ; Dhamanto sabbadivasaṃ, avandiṃ bodhimuttamaṃ. ‘‘Āsannake kataṃ kammaṃ, devalokaṃ apāpayī; Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni , tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā; Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Ekasattatime kappe, rājā āsiṃ sudassano; Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro. ‘‘Tato aṅgasatā turiyā , parivārenti maṃ sadā; Anubhomi sakaṃ kammaṃ, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Mātukucchigatassāpi, vajjare bheriyo sadā. ‘‘Upaṭṭhitvāna sambuddhaṃ, anubhutvāna sampadā; Sivaṃ sukhemaṃ amataṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿一数长老宣说这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaṅkhiyo thero imā gāthāyo
3. 神变想长老譬喻巴利
3. Pāṭihīrasaññakattheraapadānaṃ
26 “ 有位名为莲华上的胜者,是众供养的受者;
那时,他随同十万比丘进入城中。
27 “ 当那位寂静者、如是者进入城中时,
诸宝光辉闪耀,顿时有音声响起。
28 “ 仗佛威力,鼓不击而自鸣;
佛陀入城之时,琵琶不弹自奏。
29 “ 我礼敬最胜的佛陀——莲华上大牟尼;
目睹神变后,我于彼处心生净信。
30 “ 奇哉佛陀!奇哉正法!奇哉我等导师的成就!
无心的乐器,也自鸣响。
31 百千劫前所得之想,自此未尝经历恶趣;
如是即为佛想果报。
33 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
34 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho; Vasīsatasahassehi, nagaraṃ pāvisī tadā. ‘‘Nagaraṃ pavisantassa, upasantassa tādino; Ratanāni pajjotiṃsu , nigghoso āsi tāvade. ‘‘Buddhassa ānubhāvena, bherī vajjumaghaṭṭitā; Sayaṃ vīṇā pavajjanti, buddhassa pavisato puraṃ. ‘‘Buddhaseṭṭhaṃ namassāmi , padumuttaramahāmuniṃ; Pāṭihīrañca passitvā, tattha cittaṃ pasādayiṃ. ‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā; Acetanāpi turiyā, sayameva pavajjare. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿神变想长老说这些偈颂:巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭihīrasaññako thero imā gāthāyo
4. 赞智长老譬喻巴利
4. Ñāṇatthavikattheraapadānaṃ
35 “ 犹如炽燃的迦尼迦罗花,犹如光耀的灯树;
我见到了如纯金般闪耀的两足尊。
36 “ 放下水瓶、树皮衣与水壶;
我偏袒羚羊皮一肩,礼赞佛陀最胜者。
37 “‘ 你驱散了那为痴网所密布的黑暗;
示现智慧之光明,大牟尼,你已度脱。
38 您救拔了这整个世间,无上尊啊;
您的智慧无可比拟,尽世间所至亦无有等。
39 “ 凭此智慧而了知一切,故得名为佛陀;
我礼敬那大雄,无碍一切知者。
40 “ 十万劫前,我赞叹最胜佛陀;
我未曾经历恶趣,这是赞叹智慧所得的果报;
42 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
43 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ, dīparukkhaṃva jotitaṃ; Kañcanaṃva virocantaṃ, addasaṃ dvipaduttamaṃ. ‘‘Kamaṇḍaluṃ ṭhapetvāna, vākacīrañca kuṇḍikaṃ; Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ. ‘‘‘Tamandhakāraṃ vidhamaṃ, mohajālasamākulaṃ; Ñāṇālokaṃ dassetvāna, nittiṇṇosi mahāmuni. ‘‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, sabbāvantamanuttaraṃ; Ñāṇe te upamā natthi, yāvatājagatogati . ‘‘‘Tena ñāṇena sabbaññū, iti buddho pavuccati; Vandāmi taṃ mahāvīraṃ, sabbaññutamanāvaraṃ’. ‘‘Satasahassito kappe, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇatthavāyidaṃ phalaṃ; ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo; ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿赞智长老说这些偈颂巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇatthaviko thero imā gāthāyo
5. 甘蔗块长老譬喻巴利
5. Ucchukhaṇḍikattheraapadānaṃ
44 “ 在班度马帝城,我曾为门卫。
我见到了离尘的佛陀,度越一切法的彼岸者。
45 “ 我手持甘蔗块,供养最胜佛陀;
心怀净信与欢喜,供养毗婆尸大仙。
46 “ 自从九十一劫前,我以甘蔗作供养以来;
我不记得曾堕恶趣,这便是甘蔗块的果报。
48 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
49 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Nagare bandhumatiyā, dvārapālo ahosahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. ‘‘Ucchukhaṇḍikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Pasannacitto sumano, vipassissa mahesino. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ ucchumadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ucchukhaṇḍassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿甘蔗块长老说这些偈。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ucchukhaṇḍiko thero imā gāthāyo
6. 施木苹果长老譬喻巴利
6. Kaḷambadāyakattheraapadānaṃ
50 “ 名为罗摩索的正自觉者,安住于山间;
我以净信心,亲手供养他木苹果。
51 “ 自从那时我行此布施以来,已经九十四劫;
我不见恶趣,此是木苹果之果报。
53 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
54 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Romaso nāma sambuddho, vasate pabbatantare; Kaḷambaṃ tassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, kaḷambassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施木苹果长老说这些偈颂:巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaḷambadāyako thero imā gāthāyo
7. 施酸枣长老譬喻巴利
7. Ambāṭakadāyakattheraapadānaṃ
55 “ 于林中见佛陀——自存者、不败者;
我持酸枣,施与了自存者。
56 “ 于三十一劫前,我施彼果;
我不曾经历恶趣,这是布施果实的果报。
58 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
59 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Vipine buddhaṃ disvāna, sayambhuṃ aparājitaṃ; Ambāṭakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是传闻:具寿施酸枣长老宣说这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakadāyako thero imā gāthāyo
8. 施诃梨勒长老譬喻巴利
8. Harītakadāyakattheraapadānaṃ
60 诃梨勒与余甘子,芒果阎浮毗醯勒;
枣实印檟兼木橘,皆我亲手采将来。
61 “ 见到隐居于山岩间,修禅、乐禅的牟尼;
被疾病所逼恼,又无同伴的大牟尼。
62 “ 我取了诃梨勒,供养自生者;
仅仅一服此药,病痛便立即平息。
63 “ 已断除烦恼的佛陀,对我随喜赞叹:
‘ 以此施药之因,及病痛的止息,
64 “‘ 无论生为天人或人,或生于其他生处,
愿你于一切处皆得安乐,病痛不侵于你。’
65 “ 说此语已,正自觉者、自生者、无能胜者
贤智者升入虚空,犹如鹅王翱翔于天际。
66 自从奉诃梨勒果,施与自生大仙尊;
自彼受生一世起,我身疾病不复生。
67 “ 这是我的最后一生,最后的存在正在转起;
三明已证得,佛陀的教诫已成办。
68 “ 九十四劫前,我曾施与医药;
我从不知道什么是恶趣,这就是布施药物的果报。
70 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
71 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Harītakaṃ āmalakaṃ, ambajambuvibhītakaṃ; Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ, sayameva harāmahaṃ. ‘‘Disvāna pabbhāragataṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ; Ābādhena āpīḷentaṃ, adutīyaṃ mahāmuniṃ. ‘‘Harītakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ; Khādamattamhi bhesajje, byādhi passambhi tāvade. ‘‘Pahīnadaratho buddho, anumodamakāsi me; ‘Bhesajjadāneniminā, byādhivūpasamena ca. ‘‘‘Devabhūto manusso vā, jāto vā aññajātiyā; Sabbattha sukhito hotu, mā ca te byādhimāgamā’. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sayambhū aparājito; Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare. ‘‘Yato harītakaṃ dinnaṃ, sayambhussa mahesino; Imaṃ jātiṃ upādāya, byādhi me nupapajjatha. ‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo; Tisso vijjā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Catunnavutito kappe, bhesajjamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhesajjassa idaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿施诃梨勒长老宣说这些偈颂:巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā harītakadāyako thero imā gāthāyo
9. 芒果团长老譬喻巴利
9. Ambapiṇḍiyattheraapadānaṃ
72 “ 那时,我是一头象王,具如车辕般的象牙,身躯魁梧;
我游行于大林中,见到了世间导师。
73 “ 我取芒果团,供养导师;
大雄、世间导师悉达多,纳受了。
74 我凝神注视之时,胜者受用彼供物;
于彼处心生净信,命终往生兜率天。
75 “ 从彼处命终,我成为转轮王;
即以此方便,我体验了成就。
76 “ 我精勤勇猛,寂静而无依,
遍知一切漏已,我安住于无漏。
77 九十四劫以前,我曾以果实布施;
我不曾经历恶趣,这是布施果实的果报。
79 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
80 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Hatthirājā tadā āsiṃ, īsādanto uruḷhavā; Vicaranto brahāraññe, addasaṃ lokanāyakaṃ. ‘‘Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ; Paṭiggaṇhi mahāvīro, siddhattho lokanāyako. ‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino; Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ. ‘‘Tato ahaṃ cavitvāna, cakkavattī ahosahaṃ; Eteneva upāyena, anubhutvāna sampadā. ‘‘Padhānapahitattohaṃ, upasanto nirūpadhi; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿芒果团长老宣说这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambapiṇḍiyo thero imā gāthāyo
10. 芒果长老譬喻巴利
10. Ambaphaliyattheraapadānaṃ
81 莲华上佛,世间最尊,如如安住;
游行乞食之时,怀无上荣名。
82 “ 取来上妙之果后,以清净心,
我曾供养那位应供的勇者导师。
83 “ 以彼业,两足尊、世间最胜者、人中牛王,
我已抵达不动之处,舍离了胜败。
84 “ 自十万劫前,我行布施时,”
我不曾经历恶趣,这便是最上布施的果报。
86 “ 我确实是善来……(中略)……佛陀之教已奉行。
87 “ 四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。”巴利
‘‘Padumuttarabuddhassa , lokajeṭṭhassa tādino; Piṇḍāya vicarantassa, dhārato uttamaṃ yasaṃ. ‘‘Aggaphalaṃ gahetvāna, vippasannena cetasā; Dakkhiṇeyyassa vīrassa, adāsiṃ satthuno ahaṃ. ‘‘Tena kammena dvipadinda , lokajeṭṭha narāsabha; Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
如是,具寿芒果长老宣说了这些偈颂。巴利
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambaphaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
独住长老、神变桑奇亚;
施甘蔗块之塔维咖、施酸枣之咖喇巴。
诃梨勒、芒果团者,芒果施者为第十位行者。
八十六首偈颂,为智者所计。巴利
Thero ekavihārī ca, saṅkhiyo pāṭihīrako; Thaviko ucchukhaṇḍī ca, kaḷambaambāṭakado. Harītakambapiṇḍī ca, ambado dasamo yati; Chaḷasīti ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22