几问分别注释
Katipucchāvāravaṇṇanā
271“反复宣说”就是反复宣示。意思是:由诸罪蕴所调伏的防护。由这些罪蕴。因为“远离”是以遮止之义而说的,为了再次以本来面目说明它,所以又说“强烈地”。就像“屋子被烟熏满、被烟弥漫”等说法一样,贪等怨敌会磨灭、破坏。“以此”,即以此远离。“vela”表示摇动。引导出离之道,能系缚,所以叫桥梁。已说:“桥梁的破坏者,即与违犯相对立的远离,或者为成就此义而生起的心”。已写道:“闻法众,即听闻法的大众”。如果不前往,就散乱而坐。身粗犷即身恶行。说了“放逸”之后,为了显示其含义,所以说“念的离失”。
271.Paṭiniddesanti punappunaṃ niddisanaṃ. Āpattikkhandhehi vinītāni saṃvarānīti attho. Etehi āpattikkhandhehi. ‘‘Ārakā’’ti nivattiatthena vuttattā taṃ puna sarūpena vattukāmo ‘‘bhusā vā’’ti āha. ‘‘Gehaṃ dhūmena puṇṇaṃ ādhūmita’’ntiādīsu viya rāgādiveraṃ maṇati vināseti. Etāyāti viratiyā. Vela calane. Niyyānaṃ maggaṃ sinoti bandhatīti setu. ‘‘Setughātoti vītikkamapaṭipakkhabhūtā virati, tadatthanibbattikaracittuppādo vā’’ti vuttaṃ. ‘‘Dhammassavanagganti dhammaṃ suṇantānaṃ samūha’’nti likhitaṃ. Sace na gacchati, vikkhitto vā nisīdati. Kāyappāgabbhiyaṃ kāyaduccaritaṃ. ‘‘Pamāde’’ti vatvā tadatthaṃ dassetuṃ ‘‘sativippavāse’’ti vuttaṃ.
272-3在自身相续或他人相续中,就是指在自己的相续或他人的相续中。同样,那些争论的人,就是依靠破僧之事而争论。由双方,就是由长老和新学比丘。那,就是慈爱的身业。对某些人做可爱的事,对那些人来说,就称为慈爱身业之法。这个量,是显示财物的分配。对某某人,是显示对个人的分配。因为已经说了即使对破戒者不施与也可以,所以无惭者的受用就被遮止了。有人说,应当布施给一切人,这是以不知者不作区分而断定的方式,显示应当布施的状态。应当布施给一切人,这是注释书中所说的。其中说,不应以受用为名义亲手布施给无惭者和被举罪者,但可以让人布施,这是其他长老的说法。简择而施,就是简择布施。因为此区分正应作,所以他作此解释,因此未作个人分别,这是关联。以本来之色、以不同之色。因为不应被他人执取为“他犯了这个”,所以是不应执取。以随顺所取的行所缘,以涅槃为所缘而得出离。
272-3.Saparasantāne vāti sasantāne vā parasantāne vā. Tathā vivadantā panāti bhedakaravatthūni nissāya vivadantā. Ubhayehipīti theranavehi. Nanti mettaṃ kāyakammaṃ. Yesaṃ puggalānaṃ piyaṃ karoti, tesaṃ mettākāyakammasaṅkhāto dhammo. Ettakanti āmisavibhattidassanaṃ. Asukassa cāti puggalavibhattidassanaṃ. ‘‘Dussīlassa adātumpi vaṭṭatī’’ti vuttattā eva alajjiparibhogo vārito. Sabbesaṃ dātabbamevāti sanniṭṭhānena ajānantena vibhāgaṃ akatvā dātabbabhāvaṃ dīpetīti eke. ‘‘Sabbesaṃ dātabbamevā’’ti vuttaṃ aṭṭhakathāsu. Tattha ‘‘alajjiukkhittakānaṃ paribhogasīsena sahatthā na dātabbaṃ, dāpetabbanti apare’’ti vuttaṃ. Vicinitvā dānaṃ viceyya dānaṃ. Yasmā ayaṃ viseso kātabboyevāti ayaṃ karoti, tasmā puggalavibhāgo na katoti sambandho. Pakativaṇṇena visabhāgavaṇṇena. ‘‘Idaṃ nāma āpanno’’ti parehi aparāmasitabbato aparāmaṭṭhāni. Anulomehi gahitasaṅkhārārammaṇehi nibbānārammaṇaṃ katvā niyyāti.
六种犯罪生起之章节等的注释
Chaāpattisamuṭṭhānavārādivaṇṇanā
276有人说“以第一种犯戒生起因,会犯恶说罪”,这话不对,不该这么说,因为只有凭言语和心才能犯。
276.‘‘Paṭhamenaāpattisamuṭṭhānena dubbhāsitaṃ āpajjeyyāti na hīti vattabba’’nti vuttaṃ vācācittavasenevāpajjitabbato.
277在“造小屋”这一条里,并不是在说媒嫁,而是为了显示恶作、土喇咤亚、桑喀地谢思这些罪可以在同一个事上依次生起。因为并不是只在媒嫁时才犯这些罪。论中说:“应当依照这个道理,在一切处了知:不按次第列举是有原因的。”
277.Kuṭiṃkarotīti ettha sañcarittamavatvā dukkaṭathullaccayasaṅghādisesānaṃ ekasmiṃ vatthusmiṃ paṭipāṭiyā uppattidassanatthamidaṃ vuttaṃ. Na hi sañcaritte eva āpajjati. ‘‘Iminā pana nayena sabbattha paṭipāṭiyā aggahaṇe kāraṇaṃ veditabba’’nti vuttaṃ.
283对于见到远离的人来说,是指见到彼分远离等五种远离的人。
283.Vivekadassināti tadaṅgavivekādipañcavidhavivekadassinā.
284把“自己的粗重罪”说成是桑喀地谢思。
284.Attano duṭṭhullanti saṅghādisesaṃ.
288“因争论事由”是指:因为别人,或者自己在前一阶段犯了事,这就是它的意思。“辱骂”是指:在争论“这是法,这是律”的时候,用“你懂什么”这样的话来辱骂。用三种平息法——现前毗尼、应诺毗尼、如草覆地——来处理。这里说“现前毗尼在一切情况下都应当采用,所以用‘以现前毗尼和应诺毗尼’等两种来配合。这个原则普遍适用。”
288.Vivādādhikaraṇapaccayāti aññehi, attanā vā pubbabhāge āpannapaccayāti attho. Omasatīti ‘‘ayaṃ dhammo, ayaṃ vinayo’’ti vivadanto ‘‘tvaṃ kiṃ jānāsī’’tiādinā omasati. Tīhi samathehi sammukhāvinayapaṭiññātakaraṇatiṇavatthārakehi. ‘‘Sammukhāvinayañcettha sabbattha icchitabbato ‘sammukhāvinayena ceva paṭiññātakaraṇena cā’tiādinā dvīhipi yojitaṃ. Esa nayo sabbatthā’’ti vuttaṃ.
291“除了七种罪之外”这句话,在这里是说:“虽然再没有别的了,但为了让人按顺序生起熟练,还是提出了这个问题。”
291.Ṭhapetvā satta āpattiyoti ettha ‘‘kiñcāpi avasesā natthi, tathāpi paṭipāṭiyā pāṭavajananatthaṃ pucchā katā’’ti vuttaṃ.