优波离五法注释
Upālipañcakavaṇṇanā
附随解释 · 24 段
无依止品注释
Anissitavaggavaṇṇanā
419以身违犯,名为伤害身体。
419.Kāyikaupaghātikā nāma kāyena vītikkamo.
不寂止品注释
Nappaṭippassambhanavaggavaṇṇanā
420压迫者,就是通过压迫、制伏而行事的人。
420.Omaddakārakoti omadditvā abhibhavitvā kārako.
言说品的注释
Vohāravaggavaṇṇanā
424依止那些导致分裂的事,诤论事就产生了,这样按各自的数目进行。以忿、恨等十二种根本加行所成的诤论事,在其余诸事中也同样。在悬置等九个处所中,以白甘马来做;在两个处所中,则是白二甘马和白四甘马。由于按照大注释所说的方法,两部分别没有收录,所以应当采用库伦德疏中所说的,这就是它们的关联。
424. Bhedakaravatthūni nissāya vivādādhikaraṇaṃ samuṭṭhāti, evaṃ yathāsaṅkhyaṃ gacchati. Kodhopanāhādidvādasamūlapayogaṃ vivādādhikaraṇaṃ, tathā sesesu. Osāraṇādīsu navasu ṭhānesu kammañattiyā karaṇaṃ. Dvīsu ṭhānesu ñattidutiyañatticatutthakammesu. Yasmā mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttanayeneva ubhatovibhaṅgā asaṅgahitā, tasmā yaṃ kurundiyaṃ vuttaṃ, taṃ gahetabbanti sambandho.
《见发露品》的注释
Diṭṭhāvikammavaggavaṇṇanā
425三人以上,不能让他们一起出罪。对于业异住者,已被执取见解的人就是见异住者。“立于不别住界者”,据说这是针对大界而说的。
425. Tiṇṇannaṃ upari saha āpattiṃ desetuṃ na labbhanti. Kammanānāsaṃvāsakānaṃ laddhiggahitakova laddhinānāsaṃvāsako. ‘‘Avippavāsasīmāya ṭhitassā’’ti mahāsīmaṃ kira sandhāya vuttaṃ.
433“癫狂、心散乱”这样的文本读法。
433. ‘‘Ummādā cittakkhepā’’ti pāṭho.
妄语品注释
Musāvādavaggavaṇṇanā
444对于任何了知的人,意思是:以间接方式所说的妄语。
444.Pariyāyena jānantassāti yassa kassaci jānantassa pariyāyena vuttamusāvādoti attho.
446“不应该追问”,即不要理会他所说的话,应当保持沉默。这就是意思。
446.Anuyogo na dātabboti tena vuttaṃ anādiyitvā tuṇhī bhavitabbanti attho.
比丘尼教诫品的注释
Bhikkhunovādavaggavaṇṇanā
454在语言表达和声音表达中,对道的省察等共有十九种。
454.Vohāraniruttiyaṃ saddaniruttiyaṃ. Maggapaccavekkhaṇādayo ekūnavīsati.
断事品的注释
Ubbāhikavaggavaṇṇanā
455使人张开、使人迷惑。
455.Pasāretā mohetā.
诤事止息品注释
Adhikaraṇavūpasamavaggavaṇṇanā
458有人说,“如夜间”是指针对未受具足戒的人。而书中记载,“如年长”是指针对受具足戒的人。
458.‘‘Yathārattanti anupasampanne apekkhatī’’tipi vadanti. ‘‘Yathāvuḍḍhanti upasampanne apekkhatī’’ti likhitaṃ.
咖提那衣敷展品的注释
Kathinatthāravaggavaṇṇanā
467有人也读成“一转者”(Ekāvatto),说它的意思是“忿怒者、被忿怒所征服的人”。还有些人读成“一衣者”(Ekavattho),说它的意思是“脱掉上衣站着的人”。但这一切都和注释书里引用的圣典原文相矛盾。因为注释书里引用的其实是 Ekāvaṭṭo(“一转者”),所以上述这些读法都不应采纳。至于中间所说的理由,就是“因为忙于事务而没有注意礼敬,额头可能会被撞到”等所说的那些理由。
467. ‘‘Ekāvatto’’tipi paṭhanti, tassa kuddho kodhābhibhūtoti kirattho. Ekavatthotipi keci, uttarāsaṅgaṃ apanetvā ṭhitoti kirattho, taṃ sabbaṃ aṭṭhakathāyaṃ uddhaṭapāḷiyā virujjhatīti. Ekāvaṭṭoti hi uddhaṭaṃ, tasmā na gahetabbaṃ. Antarā vuttakāraṇenāti ‘‘kiccayapasutattā vandanaṃ asamannāharanto nalāṭaṃ paṭihaññeyyā’’tiādivuttakāraṇena.
犯戒的起因之注释
Āpattisamuṭṭhānavaṇṇanā
470“先前已说过的”,指的是同宿等制罪。“其他的”,指的是有心(故意)的。说到“说戒者”时,他的意思是:以忧俱心,因为他人恐吓等而犯戒。
470.Pubbe vuttamevāti sahaseyyādipaṇṇattivajjaṃ. Itaranti sacittakaṃ. Desento, domanassiko aññehi bhiṃsāpanādīni katvā āpattiṃ āpajjitvāti adhippāyo.