第11 末后品
11. Antavaggo
1. 蕴相应复注 · 16 段
《边经》的注释
1. Antasuttavaṇṇanā
103103. 因为以互不混杂的方式运行,所以叫“边”,也就是“部分”,所以说“边就是部分”。说到“有身灭边”时,由于已经取了灭缘,所以解释说“依四谛把五蕴统合起来”。所谓“边”……(中略)……是依听众的意乐而说,因为经的教导是随顺开示。
103. Aññamaññaṃ asaṃsaṭṭhabhāvena eti gacchatīti anto, bhāgoti āha ‘‘antāti koṭṭhāsā’’ti. ‘‘Sakkāyanirodhanto’’ti nirodhapaccayassa gahitattā vuttaṃ ‘‘catusaccavasena pañcakkhandhe yojetvā’’ti. Antoti…pe… ajjhāsayavasena vuttaṃ yathānulomadesanattā suttantadesanāya.
《边经》注释终
《苦经》等经的注释
2-3. Dukkhasuttādivaṇṇanā
104-105“第二经亦”里的“亦”字,是表示总括的意思。因此,不只是第一经如此,第二经也是如此。
104-105.Dutiyampīti api-saddo sampiṇḍanattho. Tena na kevalaṃ paṭhamasuttameva, atha kho dutiyampīti.
“第三经也是如此”这句话,是把“以四谛来统摄五蕴”这一解释也套用到第三经上。
Tatiyampi tathevāti iminā ‘‘pañcakkhandhe catusaccavasena yojetvā’’ti idaṃ upasaṃharati.
《苦经》等经的注释终
第4经《应遍知经》的注释
4. Pariññeyyasuttavaṇṇanā
106在这里,“应遍知”有三种遍知:知遍知、审察遍知、断遍知。其中,知遍知只是为了审察遍知,审察遍知又只是为了断遍知。在这里,为了从最殊胜的遍知所起的作用来显示其含义,所以说“应遍知”就是“应了知、应超越”,意思是应当断除。因此世尊说:“诸比丘,什么是遍知?就是贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽。”所以,所谓“超越”,是指断除的方法。“已超越而住立”,就是已断除而住立,这就是这里的含义。
106.Pariññeyyeti ettha tisso pariññā ñātapariññā, tīraṇapariññā, pahānapariññāti. Tāsu ñātapariññā yāvadeva tīraṇapariññatthā. Tīraṇapariññā ca yāvadeva pahānapariññatthāti . Tattha ukkaṭṭhāya pariññāya kiccadassanavasena atthaṃ dassento ‘‘pariññeyyeti parijānitabbe samatikkamitabbe’’ti, pahātabbeti attho. Tenāha bhagavā – ‘‘katamā ca, bhikkhave, pariññā? Rāgakkhayo, dosakkhayo, mohakkhayo’’ti, tasmā samatikkamanti, samatikkantaṃ pahānassa upāyaṃ. Samatikkamitvā ṭhitanti pajahitvā ṭhitanti ayamettha attho.
《应知经》的注释终
5-10. 《沙门经》等经的注释
5-10. Samaṇasuttādivaṇṇanā
107-112四圣谛已宣说,味著等的集起等亦已开示。
107-112.Cattārisaccāni kathitāni assādādīnaṃ samudayādīnañca desitattā.
因为阐明了贪的断除,所以说烦恼的断除已经讲过了。
Kilesappahānaṃ kathitaṃ rāgappahānassa jotitattā.
《沙门经》等的注释终
《边品》的注释终
