450在曼达瓦提城,我是国王孔恰的第一王后所生之女;
我名须弥陀,因那些奉行教法者而心生净信。
451彼女戒行端严,言辞善妙,多闻,于佛陀教法中善受调练;
趋至父母之前,作如是言:“二尊,请谛听。”
452“我欣乐于涅槃,一切存有皆非常住,纵使天界的存有也不例外。
更何况那些空洞无实、少乐多苦的欲乐呢?
453“欲乐辛辣,如同毒蛇的剧毒,愚人却深陷其中,迷醉不已。
他们长久沦陷地狱之中,饱受摧残,痛苦无量。
454“那些造作恶行、增长罪过的人,恒在恶趣中哀叹。
愚人于身、语、意皆不防护。
455“那些愚昧无慧、没有觉知的人,被苦的集起所障碍。
当教法宣说之时,他们不了知,不觉悟圣谛。
456“母亲啊,殊胜佛陀所开示的真理,大多数人却不了知;
他们喜爱生命的存在,渴望往生天界。
457“然而,即使投生天界,于轮回有之中亦是无常,并非永恒。
愚人却不畏惧再三地受生。
458四恶趣与二善趣,纵获亦极难得逢;
堕入恶趣之有情,于地狱中无出家。
459“请允许我,父母双亲,在十力者的教法中出家。
我将安住于少事,为断生死而精勤。
460“为何还欢喜于这秽恶不实的有身?
为灭尽有爱,请许我出家。
461“诸佛出世,已远离非时之难,已获良机。
戒行与梵行,我尽形寿,决不毁犯。”
462须弥陀如是禀白父母:我身在俗,
终不取食,宁归死于魔之权下。
463母亲悲痛哭泣,父亲也心碎欲裂,
他们竭力劝慰她,她却瘫倒在楼阁的地板上。
464“起来吧,孩子,何必这般忧愁?你已被许配到瓦拉纳瓦提;
阿尼咖拉答王相貌英俊;你已许配给了他。
465你将贵为阿尼咖拉答王的正后,做他的妻子;
孩子啊,持戒、修梵行、出家,皆是难行之事。
466“在王权里,有号令、财富和自在,有种种享乐,而你还是个年轻姑娘;
“趁着年少,受用欲乐吧!孩子,愿你早日完婚。”
467于是妙慧对他们说道:“不要这样!轮回中事毫无实质;
我唯有出家,或者死去,决不成婚。
468“我为何要亲近这具腐烂不净、流脓恶臭、令人怖畏的尸体?
我怎会亲近这常流不净、充满秽物的皮囊?
469我既已了知,这具可厌之身,血肉涂染,
蛆虫聚居,成飞鸟之食——究竟为谁而施?
470“不久,此身识已离去,即被运往尸林;
如同被至亲厌弃而丢弃的柴木。
471“被弃于塚间,成为他人的食物,厌恶者便去沐浴;
自己的父母尚且如此嫌弃,何况一般人呢?
472“却执着于这空洞的尸骸,这堆筋骨聚成的身躯;
这具充满唾液与粪便的腐烂身躯。
473“若有人将它剖开,将里面翻到外面,
那不堪忍受的恶臭,连亲生母亲都会感到厌恶。
474“蕴、界、处,是有为法,以生为根本的苦。
如理审察之后,我又何故还会希求婚嫁?
475“纵使日复一日,有三百支崭新的利矛刺入我的身体,
即便这般杀戮持续百年,只要能如此令苦灭尽,那也是更好的。
476若人善悟师言教,便当甘受此杀害。
‘屡遭杀戮诸众生,轮回长夜苦无边。’
477“在天神与人类之中,在畜生道、阿修罗身里,
在饿鬼与地狱之中,可见无量的杀害。
478“堕入恶趣、饱受折磨者,在地狱中还要遭受众多杀害。
即使在天界也找不到庇护,没有比涅槃之乐更高的了。
479“那些精勤于十力者教法的人,已证得涅槃;
他们安闲少事,为断除生死而精勤努力。
480“父亲啊,就在今天我将出家,这些毫无实质的财物有何用?
我于诸欲已生厌离,它们如同呕吐物,犹如断根的多罗树桩。”
481她这样对父亲说;而阿尼咖拉答,她所被许配的那位,
在婚期到来之时,他来到了瓦拉纳瓦塔。
482于是,须弥陀拿起利剑,割断了自己那头乌黑、浓密、柔软的头发。
她关上高楼的门,入于初禅。
483她于彼处入定之际,阿尼咖拉答来到了城中。
高楼中的须弥陀,善修习无常想。
484当她正作意时,阿尼咖拉答亦疾登楼阁;
身严珠宝黄金之饰,合掌向须弥陀祈请。
485“在王权里,有号令、财富和自在,有种种享乐,而你还是个年轻姑娘;
当受用欲乐吧,世间的欲乐难得。
486“王权已交由你掌管,受用财富,并作布施吧;
莫要忧愁,你的父母正痛苦。”
487须弥陀于诸欲无所希求,已舍离愚痴,便这样回应:
“切莫于诸欲心生欢喜,当见诸欲中的过患。
488四洲之王曼陀多,曾为耽欲者之魁首;
犹抱未足而命终,所愿终未得圆满。
489“纵使七宝从十方如雨而降,
欲乐无有满足,人们总在不得满足中死去。
490“诸欲犹如利刃与砧板,诸欲犹如毒蛇之首,
它们炽燃如火炬,犹如白骨堆聚。
491“诸欲无常、不稳固,充满众苦,是剧毒;
犹如炽热的铁球,是苦的根源、苦的果报。
492“诸欲如树上的果实,如肉片,唯是痛苦;
诸欲如梦,能作欺诳;如借来之物。
493“诸欲如矛如刺,是病,是痈,是苦,是灾。
犹如炽燃的炭火坑,是苦之根,是恐惧,是杀戮。
494诸欲多苦,世尊说为障难;
汝等且去,我于世尊亦无所信,唯依自身。
495“自己的头正在燃烧,别人又能为我做什么呢?
老死紧随不舍,应当精勤灭除它们。”
496我打开房门,看见了父母和阿尼咖拉答王。
看到他们坐在地上哭泣,我便对他们这般说道:
497“愚者的轮回漫长,他们一再哭泣;
在这无始的轮回中,经历父亲的死亡、兄弟的被杀,以及自己的被杀。
498“你们应当忆念这无始轮回中的泪、乳、血。
你应当忆念,那些流转轮回的众生所积聚的累累白骨。
499“忆念四大海之水,与所汇聚的眼泪、乳汁与血水相较。
忆念一劫中所积聚的白骨,其堆积与毗富罗山相等。
500“轮回无始,流转不息;
纵取赡部大地,搓作枣核许丸,数尽母与母之母,犹不能及。”
501“应忆念那从无始轮回以来所取用的草、木、枝、叶,
若劈成四指长的小木片,其数亦远不及历代祖父之多。
502“应忆那东边大海里的独眼盲龟,与那自远处漂来、带有单孔的轭木;
其头颈恰入轭孔之中,正是得生人间之难的譬喻。
503当念色身如泡沫,此身多患无实义;
当观诸蕴悉无常,当忆地狱众苦逼。
504汝于生生世世、彼彼生中,屡屡增广冢墓;
当忆鳄鱼之怖畏,当忆四圣谛。
505“当有不死的甘露可饮时,你何须去喝那五种辛烈苦涩的饮品?
因为一切欲乐之味,远比那五种辛烈之物更为苦涩。
506“当有不死的寂静可证时,你又何须渴求那些能焚烧你的欲乐?
一切欲乐皆是燃烧的、沸腾的、颤动的、炽热的。
507“当自身已无怨敌,为何你还要贪求那些怨敌众多的欲乐呢?
诸欲为国王、火、盗贼、洪水与不爱者所共有,故怨敌众多。
508“解脱即在眼前,那些能杀能缚的欲乐,于你又有何用?
因为身处欲乐之中,不能自主者,也难免遭受杀缚之苦。
509“炽燃的草火炬,灼伤那紧抓不放的人,而不伤那放舍的人。
诸欲犹如草束之火炬,烧灼着那些不肯放舍的人。
510勿为纤毫欲乐,捐舍广大安乐;
勿效宽鳞吞钩,事后徒添苦恼。
511“任凭在诸欲中调伏自己,正如一条被锁链系住的狗。
诸欲必将吞噬你,犹如饥饿的贱民吞噬狗。
512贪着欲乐,汝当受众苦无量、心忧众多;
彼欲不坚,汝应舍离。
513“当有不老的境界可得,那些伴随着衰老的欲乐,于你又有何用?
一切处的一切生命,皆为死亡与疾病所系缚。
514“这是不老,这是不死,这是不老不死的境界,无忧苦;
无怨敌,无逼窄,无过失,无恐惧,无热恼。
515“此无死之境,已为众多人所证得,今日亦能获得。
若人如理精勤修习,便能证得;若不努力,则不可能成办。”
516须弥陀尼作如是言:于诸行中不得喜乐;
劝谕阿尼咖拉答已,遂掷其发委于地。
517阿尼咖拉答王起身已,合掌向父恳求言:请放须弥陀出家,
“亲证解脱之真谛。”
518父母放行后,她因畏惧忧伤与恐惧而出家。
这位有学尼亲证了六种神通,证得最上之果。
519实为奇妙、实为稀有——这位王女竟现观了涅槃;
于临终之际,她依宿世行迹,如实作了宣说。
520“于世尊拘那含佛之时,在那座新建的僧众住所中,
我们三位女伴,施舍了住处之供。
521“十次、百次、千次,乃至百百次
我们往生天界,人间更不待言。
522“我们在天界具大神通,人间更不待言。
我为七宝王之王后,正是那女宝。
523“那是因,那是源,那是根——那正是对教法的安忍;
那最初的相遇,就是乐于法者的涅槃。”
524那些于无上慧者之言生起信心的人,便如此而行;
他们对一切有感到厌离,由厌离而离染。
Mantāvatiyā nagare, rañño koñcassa aggamahesiyā; Dhītā āsiṃ sumedhā, pasāditā sāsanakarehi. Sīlavatī cittakathā, bahussutā buddhasāsane vinītā; Mātāpitaro upagamma, bhaṇati ‘‘ubhayo nisāmetha. ‘‘Nibbānābhiratāhaṃ, asassataṃ bhavagataṃ yadipi dibbaṃ; Kimaṅgaṃ pana tucchā kāmā, appassādā bahuvighātā. ‘‘Kāmā kaṭukā āsīvisūpamā, yesu mucchitā bālā; Te dīgharattaṃ niraye, samappitā haññante dukkhitā . ‘‘Socanti pāpakammā, vinipāte pāpavaddhino sadā; Kāyena ca vācāya ca, manasā ca asaṃvutā bālā. ‘‘Bālā te duppaññā, acetanā dukkhasamudayoruddhā; Desante ajānantā, na bujjhare ariyasaccāni. ‘‘Saccāni amma buddhavaradesitāni, te bahutarā ajānantā ye; Abhinandanti bhavagataṃ, pihenti devesu upapattiṃ. ‘‘Devesupi upapatti, asassatā bhavagate aniccamhi; Na ca santasanti bālā, punappunaṃ jāyitabbassa. ‘‘Cattāro vinipātā, duve ca gatiyo kathañci labbhanti; Na ca vinipātagatānaṃ, pabbajjā atthi nirayesu. ‘‘Anujānātha maṃ ubhayo, pabbajituṃ dasabalassa pāvacane; Appossukkā ghaṭissaṃ, jātimaraṇappahānāya. ‘‘Kiṃ bhavagate abhinanditena, kāyakalinā asārena; Bhavataṇhāya nirodhā, anujānātha pabbajissāmi. ‘‘Buddhānaṃ uppādo vivajjito, akkhaṇo khaṇo laddho; Sīlāni brahmacariyaṃ, yāvajīvaṃ na dūseyyaṃ’’. Evaṃ bhaṇati sumedhā, mātāpitaro ‘‘na tāva āhāraṃ; Āharissaṃ gahaṭṭhā, maraṇavasaṃ gatāva hessāmi’’. Mātā dukkhitā rodati pitā ca, assā sabbaso samabhihato; Ghaṭenti saññāpetuṃ, pāsādatale chamāpatitaṃ. ‘‘Uṭṭhehi puttaka kiṃ socitena, dinnāsi vāraṇavatimhi; Rājā anīkaratto , abhirūpo tassa tvaṃ dinnā. ‘‘Aggamahesī bhavissasi, anikarattassa rājino bhariyā; Sīlāni brahmacariyaṃ, pabbajjā dukkarā puttaka. ‘‘Rajje āṇādhanamissariyaṃ, bhogā sukhā daharikāsi; Bhuñjāhi kāmabhoge, vāreyyaṃ hotu te putta’’. Atha ne bhaṇati sumedhā, ‘‘mā edisikāni bhavagatamasāraṃ; Pabbajjā vā hohiti, maraṇaṃ vā me na ceva vāreyyaṃ. ‘‘Kimiva pūtikāyamasuciṃ, savanagandhaṃ bhayānakaṃ kuṇapaṃ; Abhisaṃviseyyaṃ bhastaṃ, asakiṃ paggharitaṃ asucipuṇṇaṃ. ‘‘Kimiva tāhaṃ jānantī, vikulakaṃ maṃsasoṇitupalittaṃ; Kimikulālayaṃ sakuṇabhattaṃ, kaḷevaraṃ kissa diyyati. ‘‘Nibbuyhati susānaṃ, aciraṃ kāyo apetaviññāṇo; Chuddho kaḷiṅgaraṃ viya, jigucchamānehi ñātīhi. ‘‘Chuddhūna naṃ susāne, parabhattaṃ nhāyanti jigucchantā; Niyakā mātāpitaro, kiṃ pana sādhāraṇā janatā. ‘‘Ajjhositā asāre, kaḷevare aṭṭhinhārusaṅghāte; Kheḷassuccārassava, paripuṇṇe pūtikāyamhi. ‘‘Yo naṃ vinibbhujitvā, abbhantaramassa bāhiraṃ kayirā ; Gandhassa asahamānā, sakāpi mātā jiguccheyya. ‘‘Khandhadhātuāyatanaṃ, saṅkhataṃ jātimūlakaṃ dukkhaṃ; Yoniso anuvicinantī, vāreyyaṃ kissa iccheyyaṃ. ‘‘Divase divase tisatti, satāni navanavā pateyyuṃ kāyamhi; Vassasatampi ca ghāto, seyyo dukkhassa cevaṃ khayo. ‘‘Ajjhupagacche ghātaṃ, yo viññāyevaṃ satthuno vacanaṃ; ‘Dīgho tesaṃ saṃsāro, punappunaṃ haññamānānaṃ’. ‘‘Devesu manussesu ca, tiracchānayoniyā asurakāye; Petesu ca nirayesu ca, aparimitā dissare ghātā. ‘‘Ghātā nirayesu bahū, vinipātagatassa pīḷiyamānassa ; Devesupi attāṇaṃ, nibbānasukhā paraṃ natthi. ‘‘Pattā te nibbānaṃ, ye yuttā dasabalassa pāvacane; Appossukkā ghaṭenti, jātimaraṇappahānāya. ‘‘Ajjeva tātabhinikkhamissaṃ, bhogehi kiṃ asārehi; Nibbinnā me kāmā, vantasamā tālavatthukatā’’. Sā cevaṃ bhaṇati pitaramanīkaratto ca yassa sā dinnā; Upayāsi vāraṇavate, vāreyyamupaṭṭhite kāle. Atha asitanicitamuduke, kese khaggena chindiya sumedhā; Pāsādaṃ pidahitvā , paṭhamajjhānaṃ samāpajji. Sā ca tahiṃ samāpannā, anīkaratto ca āgato nagaraṃ; Pāsāde ca sumedhā, aniccasaññaṃ subhāveti. Sā ca manasi karoti, anīkaratto ca āruhī turitaṃ; Maṇikanakabhūsitaṅgo, katañjalī yācati sumedhaṃ. ‘‘Rajje āṇādhanamissariyaṃ, bhogā sukhā daharikāsi; Bhuñjāhi kāmabhoge, kāmasukhā dullabhā loke. ‘‘Nissaṭṭhaṃ te rajjaṃ, bhoge bhuñjassu dehi dānāni; Mā dummanā ahosi, mātāpitaro te dukkhitā’’ . Taṃ taṃ bhaṇati sumedhā, kāmehi anatthikā vigatamohā; ‘‘Mā kāme abhinandi, kāmesvādīnavaṃ passa. ‘‘Cātuddīpo rājā mandhātā, āsi kāmabhogina maggo; Atitto kālaṅkato, na cassa paripūritā icchā. ‘‘Satta ratanāni vasseyya, vuṭṭhimā dasadisā samantena; Na catthi titti kāmānaṃ, atittāva maranti narā. ‘‘Asisūnūpamā kāmā, kāmā sappasiropamā; Ukkopamā anudahanti, aṭṭhikaṅkala sannibhā. ‘‘Aniccā addhuvā kāmā, bahudukkhā mahāvisā; Ayoguḷova santatto, aghamūlā dukhapphalā. ‘‘Rukkhapphalūpamā kāmā, maṃsapesūpamā dukhā; Supinopamā vañcaniyā, kāmā yācitakūpamā. ‘‘Sattisūlūpamā kāmā, rogo gaṇḍo aghaṃ nighaṃ; Aṅgārakāsusadisā, aghamūlaṃ bhayaṃ vadho. ‘‘Evaṃ bahudukkhā kāmā, akkhātā antarāyikā; Gacchatha na me bhagavate, vissāso atthi attano. ‘‘Kiṃ mama paro karissati, attano sīsamhi ḍayhamānamhi; Anubandhe jarāmaraṇe, tassa ghātāya ghaṭitabbaṃ’’. Dvāraṃ apāpuritvānahaṃ , mātāpitaro anīkarattañca; Disvāna chamaṃ nisinne, rodante idamavocaṃ. ‘‘Dīgho bālānaṃ saṃsāro, punappunañca rodataṃ; Anamatagge pitu maraṇe, bhātu vadhe attano ca vadhe. ‘‘Assu thaññaṃ rudhiraṃ, saṃsāraṃ anamataggato saratha; Sattānaṃ saṃsarataṃ, sarāhi aṭṭhīnañca sannicayaṃ. ‘‘Sara caturodadhī , upanīte assuthaññarudhiramhi; Sara ekakappamaṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena samaṃ. ‘‘Anamatagge saṃsarato, mahiṃ jambudīpamupanītaṃ; Kolaṭṭhimattaguḷikā, mātā mātusveva nappahonti. ‘‘Tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ , upanītaṃ anamataggato sara; Caturaṅgulikā ghaṭikā, pitupitusveva nappahonti. ‘‘Sara kāṇakacchapaṃ pubbasamudde, aparato ca yugachiddaṃ; Siraṃ tassa ca paṭimukkaṃ, manussalābhamhi opammaṃ. ‘‘Sara rūpaṃ pheṇapiṇḍopamassa, kāyakalino asārassa; Khandhe passa anicce, sarāhi niraye bahuvighāte. ‘‘Sara kaṭasiṃ vaḍḍhente, punappunaṃ tāsu tāsu jātīsu; Sara kumbhīlabhayāni ca, sarāhi cattāri saccāni. ‘‘Amatamhi vijjamāne, kiṃ tava pañcakaṭukena pītena; Sabbā hi kāmaratiyo, kaṭukatarā pañcakaṭukena. ‘‘Amatamhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi ye pariḷāhā ; Sabbā hi kāmaratiyo, jalitā kuthitā kampitā santāpitā. ‘‘Asapattamhi samāne, kiṃ tava kāmehi ye bahusapattā; Rājaggicoraudakappiyehi, sādhāraṇā kāmā bahusapattā. ‘‘Mokkhamhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi yesu vadhabandho; Kāmesu hi asakāmā, vadhabandhadukhāni anubhonti. ‘‘Ādīpitā tiṇukkā, gaṇhantaṃ dahanti neva muñcantaṃ; Ukkopamā hi kāmā, dahanti ye te na muñcanti. ‘‘Mā appakassa hetu, kāmasukhassa vipulaṃ jahī sukhaṃ; Mā puthulomova baḷisaṃ, gilitvā pacchā vihaññasi. ‘‘Kāmaṃ kāmesu damassu, tāva sunakhova saṅkhalābaddho; Kāhinti khu taṃ kāmā, chātā sunakhaṃva caṇḍālā. ‘‘Aparimitañca dukkhaṃ, bahūni ca cittadomanassāni; Anubhohisi kāmayutto, paṭinissaja addhuve kāme. ‘‘Ajaramhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi yesu jarā; Maraṇabyādhigahitā , sabbā sabbattha jātiyo. ‘‘Idamajaramidamamaraṃ , idamajarāmaraṃ padamasokaṃ; Asapattamasambādhaṃ, akhalitamabhayaṃ nirupatāpaṃ. ‘‘Adhigatamidaṃ bahūhi, amataṃ ajjāpi ca labhanīyamidaṃ; Yo yoniso payuñjati, na ca sakkā aghaṭamānena’’. Evaṃ bhaṇati sumedhā, saṅkhāragate ratiṃ alabhamānā; Anunentī anikarattaṃ, kese ca chamaṃ khipi sumedhā. Uṭṭhāya anikaratto, pañjaliko yācitassā pitaraṃ so; ‘‘Vissajjetha sumedhaṃ, pabbajituṃ vimokkhasaccadassā’’. Vissajjitā mātāpitūhi, pabbaji sokabhayabhītā; Cha abhiññā sacchikatā, aggaphalaṃ sikkhamānāya. Acchariyamabbhutaṃ taṃ, nibbānaṃ āsi rājakaññāya; Pubbenivāsacaritaṃ, yathā byākari pacchime kāle. ‘‘Bhagavati koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesamhi; Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha. ‘‘Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satāni ca satakkhattuṃ; Devesu uppajjimha, ko pana vādo manussesu. ‘‘Devesu mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko pana vādo; Sattaratanassa mahesī, itthiratanaṃ ahaṃ āsiṃ. ‘‘So hetu so pabhavo, taṃ mūlaṃ sāva sāsane khantī; Taṃ paṭhamasamodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ’’. Evaṃ karonti ye saddahanti, vacanaṃ anomapaññassa; Nibbindanti bhavagate, nibbinditvā virajjantīti.