1. 某位长老尼之偈
1. Aññatarātherīgāthā
67“自我出家以来,已经二十五年;
纵是弹指间那须臾的心寂静,我亦未曾获得。
68“心不得寂静,为欲贪所染污;
我振臂悲泣,走进了精舍。
69“我去到一位我所敬信的比丘尼那里;
“她为我开示了法:诸蕴、诸处、诸界。
70“听了她的法教后,我便退至一边静处坐下;
我了知宿住,天眼已得清净;
71“我得他心智,天耳界也已清净。
“神通我已亲证,已达诸漏灭尽,
六神通已亲证,佛陀教诫已奉行。”
‘‘Paṇṇavīsativassāni , yato pabbajitā ahaṃ; Nāccharāsaṅghātamattampi, cittassūpasamajjhagaṃ. ‘‘Aladdhā cetaso santiṃ, kāmarāgenavassutā; Bāhā paggayha kandantī, vihāraṃ pāvisiṃ ahaṃ. ‘‘Sā bhikkhuniṃ upāgacchiṃ, yā me saddhāyikā ahu; Sā me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo. ‘‘Tassā dhammaṃ suṇitvāna, ekamante upāvisiṃ; Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ. ‘‘Cetopariccañāṇañca , sotadhātu visodhitā; ‘‘Iddhīpi me sacchikatā, patto me āsavakkhayo; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
某位长老尼
… Aññatarā therī ….
2. 维玛喇长老尼偈
2. Vimalātherīgāthā
72“我沉醉于自己的肤色、容貌、美貌与名声,
凭着年轻,我傲慢自负,轻视其他女子。
73“我装饰此身,精心打扮,愚人的玩物,
我立于妓院门前,犹如猎人布设罗网。
74妆饰炫示人前,多番袒露隐密;
巧设种种幻惑,嬉笑戏弄群生。
75今日她托钵行乞,剃发披僧伽梨;
树下端坐,得无寻之妙境。
76“一切天界、人间的系缚,悉皆断除。
灭尽一切漏,我已清凉、寂灭。”
‘‘Mattā vaṇṇena rūpena, sobhaggena yasena ca; Yobbanena cupatthaddhā, aññāsamatimaññihaṃ. ‘‘Vibhūsetvā imaṃ kāyaṃ, sucittaṃ bālalāpanaṃ; Aṭṭhāsiṃ vesidvāramhi, luddo pāsamivoḍḍiya. ‘‘Pilandhanaṃ vidaṃsentī, guyhaṃ pakāsikaṃ bahuṃ; Akāsiṃ vividhaṃ māyaṃ, ujjagghantī bahuṃ janaṃ. ‘‘Sājja piṇḍaṃ caritvāna, muṇḍā saṅghāṭipārutā; Nisinnā rukkhamūlamhi, avitakkassa lābhinī. ‘‘Sabbe yogā samucchinnā, ye dibbā ye ca mānusā; Khepetvā āsave sabbe, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.
曾为妓女的维玛喇长老尼
… Vimalā purāṇagaṇikā therī….
3. 西哈长老尼偈
3. Sīhātherīgāthā
77“由于不如理作意,我为欲贪所折磨;
从前我心掉举,无法自主。
78“为烦恼所缠缚,随逐净想;
我未能获得心的平静,随贪欲之心的势力而行。
79“身形消瘦,面色苍白,憔悴不堪,我如此度过七年;
无论白昼还是夜晚,我都未得安乐,饱受极苦。
80“于是,我拿起绳索,走入密林深处。
我宁可在此自缢,也不愿回去过那种下劣的生活。
81“我打好一个牢固的绳套,系在一根树枝上。
我把套索绕上脖颈,当下,心便解脱了。”
‘‘Ayoniso manasikārā, kāmarāgena aṭṭitā; Ahosiṃ uddhatā pubbe, citte avasavattinī. ‘‘Pariyuṭṭhitā klesehi, subhasaññānuvattinī; Samaṃ cittassa na labhiṃ, rāgacittavasānugā. ‘‘Kisā paṇḍu vivaṇṇā ca, satta vassāni cārihaṃ; Nāhaṃ divā vā rattiṃ vā, sukhaṃ vindiṃ sudukkhitā. ‘‘Tato rajjuṃ gahetvāna, pāvisiṃ vanamantaraṃ; Varaṃ me idha ubbandhaṃ, yañca hīnaṃ punācare. ‘‘Daḷhapāsaṃ karitvāna, rukkhasākhāya bandhiya; Pakkhipiṃ pāsaṃ gīvāyaṃ, atha cittaṃ vimucci me’’ti.
4. 孙陀利难陀长老尼偈
4. Sundarīnandātherīgāthā
82“难陀,你看这病弱、不净、腐臭的身聚。
修习不净观,令心专一、善得安定。
83“此即是彼,彼即是此。
恶臭腐烂,秽气熏人,愚者却喜爱不已。
84“如是观察此身,日夜精勤不懈;
随后,我以自身智慧,洞彻照见。
85“我精勤不放逸,如理观察此身。
如实见此身,内外分明。
86“于是,我对此身生厌离,于内亦离欲。
我不放逸,已得解脱,我已寂静,已证寂灭清凉。”
‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ; Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ. ‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ; Duggandhaṃ pūtikaṃ vāti, bālānaṃ abhinanditaṃ. ‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā; Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha dakkhisaṃ. ‘‘Tassā me appamattāya, vicinantiyā yoniso; Yathābhūtaṃ ayaṃ kāyo, diṭṭho santarabāhiro. ‘‘Atha nibbindahaṃ kāye, ajjhattañca virajjahaṃ; Appamattā visaṃyuttā, upasantāmhi nibbutā’’ti.
孙陀利难陀长老尼
… Sundarīnandā therī….
5. 南陀优多罗长老尼偈
5. Nanduttarātherīgāthā
87我昔礼敬火、月、日,并及诸天神;
行至河津渡口处,步入水中而沐浴。
88“我受持种种禁戒,剃去半边头发;
我席地而卧,于夜间不取饮食。
89“那时我好乐装饰与严饰,以沐浴、涂香为乐,
殷勤侍奉此身,为欲贪所苦。
90“之后,我得生信心,出家过无家的生活。
如实见身后,欲贪便被彻底根除。
91“一切‘有’悉皆断尽,愿望与期盼亦随之断尽。
她解脱一切结缚,心得寂静。”
‘‘Aggiṃ candañca sūriyañca, devatā ca namassihaṃ; Nadītitthāni gantvāna, udakaṃ oruhāmihaṃ. ‘‘Bahūvatasamādānā , aḍḍhaṃ sīsassa olikhiṃ; Chamāya seyyaṃ kappemi, rattiṃ bhattaṃ na bhuñjahaṃ. ‘‘Vibhūsāmaṇḍanaratā, nhāpanucchādanehi ca; Upakāsiṃ imaṃ kāyaṃ, kāmarāgena aṭṭitā. ‘‘Tato saddhaṃ labhitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Disvā kāyaṃ yathābhūtaṃ, kāmarāgo samūhato. ‘‘Sabbe bhavā samucchinnā, icchā ca patthanāpi ca; Sabbayogavisaṃyuttā, santiṃ pāpuṇi cetaso’’ti.
南陀优多罗长老尼
… Nanduttarā therī….
6. 蜜陀迦利长老尼偈
6. Mittākāḷītherīgāthā
92“凭着信心,从在家生活出家,成为无家者;
我四处游方,汲汲于利养与恭敬。
93“舍弃了至高的目标,却去追求下劣之事;
随烦恼而转,从未了知沙门的意义。
94“那时,我坐在精舍中,心中生起了悚惧感;
我行于邪道,被渴爱所支配。
95“我的生命短暂,被衰老与疾病所摧折;
在此身尚未坏灭之前,我没有放逸的时间。
96“如实地照见着诸蕴的生灭,
我心得解脱,起身而立:佛陀的教导,已然成就。”
‘‘Saddhāya pabbajitvāna, agārasmānagāriyaṃ; Vicariṃhaṃ tena tena, lābhasakkāraussukā. ‘‘Riñcitvā paramaṃ atthaṃ, hīnamatthaṃ asevihaṃ; Kilesānaṃ vasaṃ gantvā, sāmaññatthaṃ na bujjhihaṃ. ‘‘Tassā me ahu saṃvego, nisinnāya vihārake; Ummaggapaṭipannāmhi, taṇhāya vasamāgatā. ‘‘Appakaṃ jīvitaṃ mayhaṃ, jarā byādhi ca maddati; Purāyaṃ bhijjati kāyo, na me kālo pamajjituṃ. ‘‘Yathābhūtamavekkhantī, khandhānaṃ udayabbayaṃ; Vimuttacittā uṭṭhāsiṃ, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
蜜陀迦利长老尼
… Mittā kāḷī therī….
7. 沙拘罗长老尼偈
7. Sakulātherīgāthā
97“那时,我正住在家中,听闻了一位比丘的教法。
我见到了离尘无垢的法,见到了不死之涅槃境。
98“于是我放下儿女,放下财物与粮食,
剃除须发之后,我便出家,过起无家的生活。
99“身为学戒女,我修习着这条笔直的道路,
我断除了贪欲与嗔恚,以及与它们相应的诸漏。
100“受具足戒成为比丘尼后,我忆念起过去诸生命。
天眼已得清净,澄澈无垢,修习圆满。
101“见诸行如他者,因缘所生,必归坏灭。
我已断尽一切漏,清凉寂灭。”
‘‘Agārasmiṃ vasantīhaṃ, dhammaṃ sutvāna bhikkhuno; Addasaṃ virajaṃ dhammaṃ, nibbānaṃ padamaccutaṃ. ‘‘Sāhaṃ puttaṃ dhītarañca, dhanadhaññañca chaḍḍiya; Kese chedāpayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘Sikkhamānā ahaṃ santī, bhāventī maggamañjasaṃ; Pahāsiṃ rāgadosañca, tadekaṭṭhe ca āsave. ‘‘Bhikkhunī upasampajja, pubbajātimanussariṃ; Dibbacakkhu visodhitaṃ , vimalaṃ sādhubhāvitaṃ. ‘‘Saṅkhāre parato disvā, hetujāte palokite ; Pahāsiṃ āsave sabbe, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.
8. 首那长老尼偈
8. Soṇātherīgāthā
102“在此色身聚合体中,我生下十个儿子后,
那时,我身体虚弱,年迈衰老,便去亲近一位比丘尼。
103“她为我开示了法:诸蕴、诸处、诸界。
我听闻她的法后,便剃除头发,出家了。
104“当我为学尼修学之时,天眼变得清净;
我证知宿命,了知往昔我曾居住之处。
105“我修习无相,心得一境,寂静安住。
我证得无间解脱,无有执取,入般涅槃。
106“五蕴已遍知,虽住而根已断;
可鄙的老衰,你真可厌!如今不再有后有了。”
‘‘Dasa putte vijāyitvā, asmiṃ rūpasamussaye; Tatohaṃ dubbalā jiṇṇā, bhikkhuniṃ upasaṅkamiṃ. ‘‘Sā me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo; Tassā dhammaṃ suṇitvāna, kese chetvāna pabbajiṃ. ‘‘Tassā me sikkhamānāya, dibbacakkhu visodhitaṃ; Pubbenivāsaṃ jānāmi, yattha me vusitaṃ pure. ‘‘Animittañca bhāvemi, ekaggā susamāhitā; Anantarāvimokkhāsiṃ, anupādāya nibbutā. ‘‘Pañcakkhandhā pariññātā, tiṭṭhanti chinnamūlakā; Dhi tavatthu jare jamme, natthi dāni punabbhavo’’ti.
9. 跋陀·军陀罗拘夷萨长老尼偈
9. Bhaddākuṇḍalakesātherīgāthā
107“往昔我剃除须发,身沾泥垢,仅着一衣而游。
于无过失处,视为有过;于有过失处,视为无过。
108“从日间住处出来后,我在灵鹫山上;
我看见了无垢的佛陀,由比丘僧团前后围绕。
109“我屈膝顶礼,在他面前合掌致敬;
“来吧,贤善女。”他对我说,那便是我的具足戒。
110“我曾游历盎伽、摩揭陀,跋耆、迦尸与憍萨罗;
五十年来,我不曾负欠,享用着国土的施食;
111“这位近事男确实积聚了广大福德,他确实具足智慧;
他供养袈裟予跋陀,那位已从一切结缚中解脱者。”
‘‘Lūnakesī paṅkadharī, ekasāṭī pure cariṃ; Avajje vajjamatinī, vajje cāvajjadassinī. ‘‘Divāvihārā nikkhamma, gijjhakūṭamhi pabbate; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ. ‘‘Nihacca jāṇuṃ vanditvā, sammukhā añjaliṃ akaṃ; ‘Ehi bhadde’ti maṃ avaca, sā me āsūpasampadā. ‘‘Ciṇṇā aṅgā ca magadhā, vajjī kāsī ca kosalā; Anaṇā paṇṇāsavassāni, raṭṭhapiṇḍaṃ abhuñjahaṃ. ‘‘Puññaṃ vata pasavi bahuṃ, sappañño vatāyaṃ upāsako; Yo bhaddāya cīvaraṃ adāsi, vippamuttāya sabbaganthehī’’ti.
跋陀·军陀罗拘夷萨长老尼
… Bhaddā kuṇḍalakesā therī….
10. 波咤左罗长老尼偈
10. Paṭācārātherīgāthā
112“犁耕田地,播撒种子于大地;
青年们赡养妻儿,积聚财富。
113“我戒行具足,遵行师教;
我既不懈怠,亦不掉举,为何仍未证得涅槃?
114“洗过双脚后,我将心念专注于水;
见洗脚水从高处向低处流。
115“那时,我令心安住,犹如一匹良种骏马。
然后,我拿起灯,走进精舍。
我察看床铺后,便在床上坐了下来。
116“于是,我拿起针,将灯芯往下挑落。
犹如灯火熄灭,我心即得解脱。”
‘‘Naṅgalehi kasaṃ khettaṃ, bījāni pavapaṃ chamā; Puttadārāni posentā, dhanaṃ vindanti māṇavā. ‘‘Kimahaṃ sīlasampannā, satthusāsanakārikā; Nibbānaṃ nādhigacchāmi, akusītā anuddhatā. ‘‘Pāde pakkhālayitvāna, udakesu karomahaṃ; Pādodakañca disvāna, thalato ninnamāgataṃ. ‘‘Tato cittaṃ samādhesiṃ, assaṃ bhadraṃvajāniyaṃ; Tato dīpaṃ gahetvāna, vihāraṃ pāvisiṃ ahaṃ; Seyyaṃ olokayitvāna, mañcakamhi upāvisiṃ. ‘‘Tato sūciṃ gahetvāna, vaṭṭiṃ okassayāmahaṃ; Padīpasseva nibbānaṃ, vimokkho ahu cetaso’’ti.
波咤左罗长老尼
… Paṭācārā therī….
11. 三十长老尼偈
11. Tiṃsamattātherīgāthā
117“青年们拿起杵,舂捣谷物;
养育妻儿,青年们积攒财富。
118“当修持佛陀的教法,如此行持,便无悔恨。
速疾洗净双足,在一处安坐;
专心致力于心的寂止,当修持佛陀的教法。
119“听闻她——波吒左罗——的教诫之语后,
她们洗净双足,退至一边静处安坐;
她们专心致力于心的寂止,如实奉行了佛陀的教法。
120“初夜时分,她们随念过去生;
中夜时分,她们清净了天眼;
后夜时分,她们击破了黑暗之蕴。
121她们起身,向双足作礼,说道:“您的教令,我们已奉行;
如同三十三天神尊崇战无不胜的因陀罗(帝释天神),
我们将尊您为首而安住,我们是三明具足者,已成无漏。”
‘‘‘Musalāni gahetvāna, dhaññaṃ koṭṭenti māṇavā ; Puttadārāni posentā, dhanaṃ vindanti māṇavā. ‘‘‘Karotha buddhasāsanaṃ, yaṃ katvā nānutappati; Khippaṃ pādāni dhovitvā, ekamante nisīdatha; Cetosamathamanuyuttā, karotha buddhasāsanaṃ’. ‘‘Tassā tā vacanaṃ sutvā, paṭācārāya sāsanaṃ; Pāde pakkhālayitvāna, ekamantaṃ upāvisuṃ; Cetosamathamanuyuttā, akaṃsu buddhasāsanaṃ. ‘‘Rattiyā purime yāme, pubbajātimanussaruṃ; Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayuṃ; Rattiyā pacchime yāme, tamokhandhaṃ padālayuṃ. ‘‘Uṭṭhāya pāde vandiṃsu, ‘katā te anusāsanī; Indaṃva devā tidasā, saṅgāme aparājitaṃ; Purakkhatvā vihassāma , tevijjāmha anāsavā’’’ti.
就这样,约三十位长老尼在波吒左罗面前,各自宣告了证悟。
Itthaṃ sudaṃ tiṃsamattā therī bhikkhuniyo paṭācārāya santike aññaṃ byākariṃsūti.
12. 旃德长老尼偈
12. Candātherīgāthā
122“从前我处境凄凉,既为寡妇,又无子女;
失去朋友与亲戚,衣食全然无着。
123“我持钵执杖,挨家挨户乞食;
为寒暑所逼恼,我如此游行七年。
124“之后,我又见到那位比丘尼,她正获得饮食供养;
我走上前去,对她说:‘我愿出家,过无家的梵行生活。’
125“波吒左罗出于对我的怜悯,便度我出家。
于是,她教导我,并策励我趣向究竟义。
126“我听闻她的言语之后,便依教奉行;
圣者的教诫未曾徒然,我已具足三明,成为无漏者。”
‘‘Duggatāhaṃ pure āsiṃ, vidhavā ca aputtikā; Vinā mittehi ñātīhi, bhattacoḷassa nādhigaṃ. ‘‘Pattaṃ daṇḍañca gaṇhitvā, bhikkhamānā kulā kulaṃ; Sītuṇhena ca ḍayhantī, satta vassāni cārihaṃ. ‘‘Bhikkhuniṃ puna disvāna, annapānassa lābhiniṃ; Upasaṅkamma avocaṃ , ‘pabbajjaṃ anagāriyaṃ’. ‘‘Sā ca maṃ anukampāya, pabbājesi paṭācārā; Tato maṃ ovaditvāna, paramatthe niyojayi. ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, akāsiṃ anusāsaniṃ; Amogho ayyāyovādo, tevijjāmhi anāsavā’’ti.