1. 第一学处的义理阐释巴利
1. Paṭhamasikkhāpada-atthayojanā
883 883. 在裸形品的第一段中,“以所行的梵行”意思是:以所行的梵行,究竟叫什么名称呢?“以梵行的行”,用这个来说明“已行”这个词的含义,即“行”就是“已行”。“不是别的衣”,用这个正好显示这个意思,或者是为了排除其他含义。第一。巴利
883. Naggavaggassa paṭhame brahmacariyena ciṇṇenāti ciṇṇena brahmacariyena kiṃ nu kho nāmāti attho. ‘‘Brahmacariyassa caraṇenā’’ti iminā ciṇṇasaddassa caraṇaṃ ciṇṇanti vacanatthaṃ dasseti. ‘‘Na aññaṃ cīvara’’nti iminā evatthaṃ dasseti, aññatthāpohanaṃ vāti. Paṭhamaṃ.
2. 第二学处巴利
2. Dutiyasikkhāpadaṃ
887 887. 第二则:没有隐晦难解之处。第二则完。巴利
887. Dutiye anuttānaṭṭhānaṃ natthīti. Dutiyaṃ.
3. 第三学处巴利
3. Tatiyasikkhāpadaṃ
893 893. 在第三项中,“无障碍女”的意思是:她没有障碍,所以叫“无障碍”;她本身就是“无障碍女”。为了说明这个词的含义,所以说“无障碍”。第三。巴利
893. Tatiye anantarāyikinīti ettha natthi antarāyo etissāti anantarāyā, sā eva anantarāyikinīti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘anantarāyā’’ti. Tatiyaṃ.
4. 第四学处巴利
4. Catutthasikkhāpadaṃ
898 898. 关于“第四”中的“五日”:这是集合数词,带ṇika后缀,意思本身就很清楚。关于“桑喀帝的流转”:在这里,根据什么含义把它叫做“桑喀帝”?“流转”这个词又是什么意思?所以说“或者依受用之义”等等。其中,“依叠合之义”,就是依收摄之义。用这个来回答“根据什么含义把它叫做桑喀帝”的提问。用“转换”这个词,来回应“流转这个词是什么意思”的责难。关于“五”:三衣、浴衣、覆肩衣,这些就是五衣。第四。巴利
898. Catutthe pañcāhanti samāhāradigu, ṇikapaccayo svattho. Saṅghāṭicārotiettha kenaṭṭhena saṅghāṭi nāma, cārasaddo kimatthoti āha ‘‘paribhogavasena vā’’tiādi. Tattha saṅghaṭitaṭṭhenāti saṃharitaṭṭhena. Iminā ‘‘kenaṭṭhena saṅghāṭi nāmā’’ti pucchaṃ visajjeti. ‘‘Parivattana’’nti iminā ‘‘cārasaddo kimattho’’ti codanaṃ pariharati. Pañcasūti ticīvaraṃ udakasāṭikā saṃkaccikāti pañcasūti. Catutthaṃ.
5. 第五学处巴利
5. Pañcamasikkhāpadaṃ
903 903. 在第五项中,“可施与之衣”在这里是指应该施与、应该给予,所以“可施与”既显示了词根 kam 的给予之义,也显示了 anīya 这个词的业义;为了说明“衣且彼可施与”是限定词与后词的关系,所以说“应施与之衣”。其中,“应施与之衣”显示业义和限定词与后词的关系;“应给予之衣”则依照意趣显示词根 kam 的含义。第五。巴利
903. Pañcame ‘‘cīvarasaṅkamanīya’’ntiettha saṅkametabbaṃ paṭidātabbanti saṅkamanīyanti kamudhātussa paṭidānatthañca anīyasaddassa kammatthañca, ‘cīvarañca taṃ saṅkamanīyañce’ti cīvarasaṅkamanīyanti visesanaparapadabhāvañca dassento āha ‘‘saṅkametabbaṃ cīvara’’nti. Tattha ‘‘saṅkametabbaṃ cīvara’’nti iminā kammatthañca visesanaparapadabhāvañca dasseti. ‘‘Paṭidātabbacīvara’’nti iminā kamudhātuyā atthaṃ dasseti adhippāyavasenāti. Pañcamaṃ.
6. 第六学处巴利
6. Chaṭṭhasikkhāpadaṃ
909 第六项:在“其他资具”这句里,为了说明资具本身的样子,所以说了“无论什么”等话。“无论什么”和“某一种”是相连的。价值多少呢?就是按价值、按价钱来说,一件可受用的衣。想布施的人:意思是你们成了想布施的人。几天:就是若干天,“几”字里的 ya 音脱落了。因为“若干”这个词本来是表示两个、三个的惯用语,所以就说“几天”。价值小:就是价值少;因为“saṃ”这个词确实是表示少的意思。第六。巴利
909. Chaṭṭhe ‘‘aññaṃ parikkhāra’’ntiettha parikkhārassa sarūpaṃ dassento āha ‘‘yaṃkiñcī’’tiādi. Yaṃkiñci aññataranti sambandho. Kittakaṃagghanakanti kiṃ pamāṇena agghena arahaṃ cīvaraṃ. Dātukāmatthāti tumhe dātukāmā bhavathāti attho. Katipāhenāti katipayāni ahāni katipāhaṃ, yakāralopo. Katipayasaddohi dvitivācako rūḷhīsaddo , tena katipāhena. Samagghanti appagghaṃ. Saṃsaddo hi appatthavācakoti. Chaṭṭhaṃ.
7. 第七学处巴利
7. Sattamasikkhāpadaṃ
911 在第七段里,“他们离开了”这句话中,为了说明他们是去了种种不同的地方,所以(注释者)说“他们去了这里那里”。我们的到来也应与此相关联。巴利
911. Sattame ‘‘vipakkamiṃsū’’ti ettha vividhaṃ ṭhānaṃ pakkamiṃsūti dassento āha ‘‘tattha tattha agamaṃsū’’ti. Amhākampi āgamananti sambandho.
915 “几天后会生起”是指:僧衣过几天就会生起。“那时”是指:在僧衣生起的那段时间。第七。巴利
915.Katipāhena uppajjissatīti katipāhena cīvaraṃ uppajjissati. Tatoti tasmiṃ cīvaruppajjanakāleti. Sattamaṃ.
8. 第八学处巴利
8. Aṭṭhamasikkhāpadaṃ
916 916. 第八:那些演戏剧的人,就叫做“演员”——这是语义上的关联。通过这个,说明“因为演戏剧,所以叫演员”这个词的含义。那些自己跳舞的人,就叫做“舞者”——这是语义上的关联。通过这个,点明“因为自己跳舞,所以叫舞者”这个词的含义。“竹竿绳索等”:这里,“竹”就是竹子,“绳索”就是绑带,用“等”字把绳子之类的东西也包括进来。那些做跳跃动作的人,就叫做“跳跃者”——这是语义上的关联。“幻术师”:这里,“幻术”是因为名叫摩耶的阿修罗为了动摇天人而造作出来的,所以那是摩耶的东西,就叫“幻术”;做这个的人就是“幻术师”,也就是那个名叫摩耶的阿修罗本人。不过其他人也依照习惯叫法被称为“幻术师”。“以忧燃烧”就是“忧燃”,让天人忧燃的人就是“忧燃者”,也就是那个名叫摩耶的阿修罗本人。不过其他人也依照习惯叫法被称为“忧燃者”。为了说明这个意思,所以说“忧燃者就是幻术师”。“瓶击者”:这里,因为散开而发出声响的东西叫“击”,也就是声音;瓶的击就是“瓶击”;拿它来玩的人就是“瓶击者”,这样就用“拿瓶玩耍的人”说明了这个意思。“铜钹”:指四角的铜钹,演奏它的人就是“铜钹奏者”。第八。巴利
916. Aṭṭhame ye nāṭakaṃ nāṭenti, te naṭā nāmāti yojanā. Iminā naṭakaṃ nāṭentīti naṭāti vacanatthaṃ dasseti. Ye naccanti, te nāṭakā nāmāti yojanā. Iminā sayaṃ naṭantīti nāṭakāti vacanatthaṃ dīpeti. Vaṃsavarattādīsūti ettha vaṃso nāma veṇu. Varattā nāma naddhikā. Ādisaddena rajjuādayo saṅgaṇhāti. Ye laṅghanakammaṃ karonti, te laṅghakā nāmāti yojanā. Māyākārāti ettha māyā nāma mayanāmakena asurena sure calayituṃ katattā mayassa esāti māyā, taṃ karotīti māyākāro, mayanāmako asuroyeva. Aññe pana rūḷhīvasena ‘‘māyākārā’’ti vuccanti. Sokena jhāyanaṃ ḍayhanaṃ sokajjhāyaṃ, surānaṃ sokajjhāyaṃ karotīti sokajjhāyiko, mayanāmako asuroyeva. Aññe pana rūḷhīvasena ‘‘sokajjhāyikā’’ti vuccanti. Iti imamatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘sokajjhāyikā nāma māyākārā’’ti. Kumbhathuṇikā nāmāti ettha vissaṭṭhattā thavīyatīti thuṇo, saddo. Kumbhassa thuṇo kumbhathuṇo. Tena kīḷantīti kumbhathuṇikā, iti imamatthaṃ dasseti ‘‘ghaṭakena kīḷanakā’’ti iminā. Bimbisakanti caturassaambaṇatāḷanaṃ, taṃ vādentīti bimbisakavādakāti. Aṭṭhamaṃ.
9. 第九学处巴利
9. Navamasikkhāpadaṃ
921 第九:对那些人——也就是那些说“尊者,我们做不到”的人——所说的。将覆盖:就是遮覆的意思。第九。巴利
921. Navame tesanti ye ‘‘na mayaṃ ayye sakkomā’’ti vadanti, tesaṃ. Dassatīti acchādessatīti. Navamaṃ.
10. 第十学处巴利
10. Dasamasikkhāpadaṃ
927 927. 第十中,“其”指咖提那衣。“举起为根本”就是举起为根本。“为护持信”就是为护持请求举起咖提那衣者的信。第十。巴利
927. Dasame yassāti kathinassa. Ubbhāramūlakoti uddhāramūlako. Saddhāparipālanatthanti kathinuddhāraṃ yācantassa saddhāya paripālanatthanti. Dasamaṃ.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12