2. 桑喀地谢思篇巴利 2. Saṅghādisesakaṇḍaṃ
比丘尼分别解释 · 47 段
1. 第一桑喀地谢思学处的义理关联巴利
1. Paṭhamasaṅghādisesasikkhāpada-atthayojanā
“巴拉基格之后”是指放在巴拉基格之后,或者指结集在桑喀地谢思篇之后,这是前后关联。像这样对不明显词义的注释,也就是对那些不明显词句含义的解释,现在这个时候将会出现,这是句义上的连接。巴利
Pārājikānantarassāti pārājikānaṃ anantare ṭhapitassa, saṅgītassa vā, saṅghādisesakaṇḍassāti sambandho. Ayaṃ īdisā anuttānatthavaṇṇanā anuttānānaṃ padānaṃ atthassa vaṇṇanā dāni imasmiṃkāle bhavissatīti yojanā.
678 第一,水洒过、覆盖过,以此而作,所以叫“已洒”;以此说法说明“已洒”即是库房,所以说“已洒者,库房”。这里“乌达”一词是水的同义词。连音并不只限于此。“库房”就是存放车辆等物品的屋子。“越过而说”这里,“阿提”前缀是超越的意思,“阿”前缀是随顺词根义的,所以说“越过而说”。巴利
678. Paṭhame udakaṃ vasitaṃ acchādanaṃ anena katanti udositoti vacanatthena bhaṇḍasālā udositaṃ nāmāti dassento āha ‘‘udositanti bhaṇḍasālā’’ti. Ettha hi udasaddo udakapariyāyo. Saṃyogo na ydttoyeva. Bhaṇḍasālāti yānādīnaṃ bhaṇḍānaṃ ṭhapanasālā. Accāvadathāti ettha atītyūpasaggo atikkamanattho, ātyūpasaggo dhātvatthānuvattakoti āha ‘‘atikkamitvā vadathā’’ti.
679 679. 依慢而说就是依慢说,为了显示那正是依慢说者,所以说了“依慢说者”等话。用“依慢依凭、依嗔依凭”这一句,显示依凭的分类。那位就是依慢说者。“义”是指从自身来说。“在此”是指在词句分别中。“阿达那”就是“阿比云迦那”,把它当作“阿达”之后,两人之间的诉讼就成了诉讼裁决者的判决依据,所以说“阿达就是诉讼裁决者的裁决”,那只是顶生组第三个字母而已(即ḍ)。“彼”是指阿达。“在何处”是指在任何地方。知道两位诉讼者的诉讼的人就是诉讼裁决者,也就是裁决者,是他们的。“在两人中”是指在两个诉讼的人当中。“任何人”是指诉讼者或其他任何人。巴利
679. Ussayavasena vadanaṃ ussayavādo, soyeva ussayavādikāti dassento āha ‘‘ussayavādikā’’tiādi. ‘‘Mānussayavasena kodhussayavasenā’’ti iminā ussayabhedaṃ dasseti. Sāti ussayavādikā. Atthatoti sarūpato. Etthāti padabhājane. Aḍḍanaṃ abhiyuñjanaṃ aḍḍoti katvā dvinnaṃ janānaṃ aḍḍo vohārikānaṃ vinicchayakāraṇaṃ hoti, tasmā vuttaṃ ‘‘aḍḍoti vohārikavinicchayo vuccatī’’ti, muddhajatatiyakkharoyeva. Yanti aḍḍaṃ. Yatthāti yasmiṃ kismiṃci ṭhāne. Dvinnaṃ aḍḍakārakānaṃ vohāraṃ jānantīti vohārikā, akkhadassā, tesaṃ. Dvīsu janesūti aḍḍakārakesu janesu dvīsu. Yo kocīti aḍḍakārako vā añño vā yo koci.
这里说的“在此”,是指在“向一个人告知”这类说法里。“无论在哪里”,是说不管到了什么地方,这是前后连接的关系。“然后”,就是之后。“她”,指那位比丘尼。“他”,指那位近事男。巴利
Etthāti ‘‘ekassa ārocetī’’tiādivacane. Yattha katthacīti yaṃkiñci ṭhānaṃ āgatepīti sambandho. Athāti pacchā. Sāti bhikkhunī. Soti upāsako.
“由净人”这一词,在“使说”这个词中表示使役动作。“于彼”,指在净人等人那里。与“由诉讼者所作”相连。“去去”,指经过很久才到来。“先闻”,指先前已听过。“然”,就是因为先前已听过。“他们”指诉讼者,与“给与”相连。巴利
‘‘Kappiyakārakenā’’tipadaṃ ‘‘kathāpetī’’tipade kāritakammaṃ. Tatthāti kappiyakārakaitaresu . Vohārikehi kateti sambandho. Gatigatanti cirakālapattaṃ. Sutapubbanti pubbe sutaṃ. Athāti sutapubbattā eva. Teti vohārikā, dentīti sambandho.
“最初”是指在共同劝告之前。“罪”是指违犯。“此之”是指桑喀地谢思。“此即”就是此,也就是正在说的意思。“于此”是在词句分析中。“与事由行”是与事由行一起,这只是句子,不是复合词。“事由行”应理解为具格义的从格语。因此说“与事由行俱”。“比丘尼”是指犯罪之比丘尼。“从僧团”是指从比丘尼僧团。“驱出”一词是表示施动者,所以说“应驱摈者,应驱摈”。从比丘尼僧团驱出,或由此而被驱摈,所以是应驱摈,具格义也说得通。“于彼”是在词句分析中。“彼”是指桑喀地谢思。“此”是指桑喀地谢思。词句分析的含义应当从因缘譬喻的角度来看。“即”是真实义。“由任何”是指由人,与“不被驱摈”相连。由彼法作为作者,或作为因。“此”是指法。巴利
Paṭhamanti samanubhāsanato pubbaṃ. Āpattīti āpajjanaṃ. Etassāti saṅghādisesassa. Ayaṃ hīti ayaṃ eva, vakkhamāno evāti attho. Etthāti padabhājane. Saha vatthujjhācārāti vatthujjhācārena saha, vākyameva, na samāso. Vatthujjhācārāti karaṇatthe nissakkavacanaṃ daṭṭhabbaṃ . Tena vuttaṃ ‘‘saha vatthujjhācārenā’’ti. Bhikkhuninti āpattimāpannaṃ bhikkhuniṃ. Saṅghatoti bhikkhunisaṅghamhā. Anīyasaddo hetukattābhidhāyakoti āha ‘‘nissāretīti nissāraṇīyo’’ti. Bhikkhunisaṅghato nissarati, nissāriyati vā anenāti nissāraṇīyoti karaṇatthopi yuttoyeva. Tatthāti padabhājane. Yanti saṅghādisesaṃ. Soti saṅghādiseso. Padabhājanassa attho kāraṇopacārena daṭṭhabbo. Hīti saccaṃ. Kenacīti puggalena, na nissārīyatīti sambandho. Tena dhammena karaṇabhūtena, hetubhūtena vā. Soti dhammo.
正被诉讼者们告知,这是句义连接。他们自己说。从那里指从行走,之后是连接关系。或者由比丘尼所做的应告知,这是句义连接。巴利
Aḍḍakārakamanussehi vuccamānāti yojanā. Sayanti sāmaṃ. Tatoti gamanato, paranti sambandho. Bhikkhuniyā vā kataṃ ārocetūti yojanā.
“如法”是指与法、与本性相应。“如”是指以某种方式。“彼”指那种方式。“于彼”是在“不指定而告知”这句话里。巴利
Dhammikanti dhammena sabhāvena yuttaṃ. Yathāti yenākārena. Tanti ākāraṃ. Tatthāti ‘‘anodissa ācikkhatī’’ti vacane.
“恶人等”这个说法里,用“等”字把盗贼之类的人也包含进来了。“彼”是指告知。“彼”就是告知这件事。“他们之”是指村童等人。“罚”是指财产上的处罚。“成为脖子”就是成为债务。在有意愿的情况下,这是连接理解。“彼之”是指对行为不端者的。巴利
Dhuttādayoti ādisaddena corādayo saṅgaṇhāti. Sāti ācikkhanā. Tanti ācikkhanaṃ. Tesanti gāmadārakādīnaṃ. Daṇḍanti dhanadaṇḍaṃ. Gīvā hotīti iṇaṃ hoti. Adhippāye satipīti yojanā. Tassāti anācāraṃ carantassa.
只是仅仅的意思。那指的是守护。作者,指的是行为不端者的造作者。他们之,指的是造作者们的。巴利
Kevalaṃ hīti kevalameva. Tanti rakkhaṃ. Kāraketi anācārassa kārake. Tesa+?Nti kārakānaṃ.
对于他们说,即“搬运的人”。以“出于希望不利”这句话、连同恐惧等一起说时,显示没有过失。“实”是表示已生起的过失。“自己的话……中略……应该说”:当有人说“会听从自己的话”时,即使他不听从、拿起棍杖,也没有过失,因为拿棍杖是被禁止的。“奴婢等”:通过“等”字,田地等也包括在内。巴利
Tesanti harantānaṃ. ‘‘Anatthakāmatāyā’’ti iminā bhayādinā vutte natthi dosoti dasseti. Hīti laddhadosajotako. Attano vacanakaraṃ…pe… vattuṃ vaṭṭatīti attano vacanaṃ ādiyissatīti vutte vacanaṃ anādiyitvā daṇḍe gahitepi natthi doso daṇḍagahaṇassa paṭikkhittattā. Dāsadāsīvāpiādīnanti ādisaddena khettādayo saṅgayhanti.
按前面所说的方式,就是针对过去的事作说明时所说的那种方式。“为了未来不再造作”这句话,显示的是针对未来、有特定对象地作说明。通过“是谁这样做的”这一提问,问的是过去曾经做过的事。“那也”中的“也”字,是把前面说过的内容总括起来。“实”的意思是真实,或者表示“因为”。巴利
Vuttanayenevāti atītaṃ ārabbha ācikkhane vuttanayena eva. ‘‘Āyatiṃ akaraṇatthāyā’’ti iminā anāgataṃ ārabbha odissa ācikkhanaṃ dasseti. ‘‘Kena evaṃ kata’’nti pucchāya atīte katapubbaṃ pucchati. Sāpīti pisaddo vuttasampiṇḍanattho. Hīti saccaṃ, yasmā vā.
法官处罚,这是连接关系。所谓处罚,就是用刑罚和罚金来下达命令。巴利
Vohārikā daṇḍentīti sambandho. Daṇḍentīti vadhadaṇḍena ca dhanadaṇḍena ca āṇaṃ karonti.
“凡此”就是指“凡此及此”。对比丘尼所说的这个方式,同样的方式也适用于比丘,这就是句义的连接。为了详细说明“同样的方式”这句话本身,而说“比丘也确实”等。“如是”这个词,是指示“指定”这个词。“他们及”就是指那些法官。“确实”是真实的意思,或者表示原因。第一。巴利
Yo cāyanti yo ca ayaṃ. Bhikkhunīnaṃ yo ayaṃ nayo vutto, eseva nayo bhikkhūnampi nayoti yojanā. ‘‘Eseva nayo’’ti vuttavacanameva vitthārento āha ‘‘bhikkhunopi hī’’tiādi. ‘‘Tathā’’tiiminā ‘‘odissā’’tipadaṃ atidisati. Te cāti te ca vohārikā. Hīti saccaṃ, yasmā vāti. Paṭhamaṃ.
2. 第二桑喀地谢思学处巴利
2. Dutiyasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
682 在第二项中,应被选择、应被欲求的,就是“选”(vara);为了说明它本身就是物品,所以说“选物”,也就是“贵重物品”。接着用“珍珠”等例子来说明它的具体形态。巴利
682. Dutiye varitabbaṃ icchitabbanti varaṃ, tameva bhaṇḍanti varabhaṇḍanti dassento āha ‘‘mahagghabhaṇḍa’’nti. ‘‘Muttā’’tiādinā tassa sarūpaṃ dasseti.
683 683. 前缀ā加在“世间”一词前面时,是面向世间的意思;前缀u加在前面时,是向上世间的意思;前缀o加在前面时,是向下世间的意思;前缀vi加在前面时,是从此到彼穿行世间的意思;前缀apa加在前面时,是询问的意思。但在这里,因为前面加的是apa,所以是询问的意思,因此说“没有询问”。在“末罗群、跋提子群等”这些说法中,所谓末罗群,就是信奉那罗延天的群体;所谓跋提子群,就是信奉童子天的群体。用“等”这个字,还包括其他能够在村镇中教导众人的群体。另一种说法:末罗群,就是末罗诸王的群体。他们组成群体,在拘尸那罗治理国家,针对他们说“末罗群”。跋提子群,是用另一种说法来指离车群。离车诸王的先辈,是名叫跋提的结发修行者的儿子,从他们的世系传承下来,如今的离车王也被称为跋提子。那位结发修行者曾把被河水冲走的波罗奈国王子们从河里救出来,放在自己的草庵里当作儿子养育、抚养,因此被称为跋提,因为是他的儿子,所以离车群被称为跋提子。他们也是组成群体,在毗舍离治理国家,针对他们说“跋提子群”。法群,就是信奉教法的群体。香匠行会,就是香匠等同类工匠的群体。织工行会,就是织布匠等同类织工的群体。用“等”这个字,还包括木匠行会、染工行会等。“于何处何处”,就是在无论哪个地方、任何地方。“确实”,就是真的。“他们正是”,就是群体等本身。“再者他们”,就是群体等。“这个”,就是“群体或”等说法。“在这里”,就是在国王等人当中。询问僧团本身就是主要条件,所以说“比丘尼僧团应当询问”。“随顺者”,即前往随顺者称为随顺,其本身即为随顺性,指那个。巴利
683. Āpubbo lokasaddo abhimukhaṃ lokanattho hoti, upubbo uddhaṃ lokanattho, opubbo adho lokanattho, vipubbo ito cito ca vītiharaṇalokanattho, apapubbo āpucchanattho. Idha pana apapubbattā āpucchanatthoti āha ‘‘anāpucchitvā’’ti. Mallagaṇa bhaṭiputta gaṇādikantiādīsu mallagaṇo nāma nārāyanabhattiko gaṇo. Bhaṭiputtagaṇo nāma kumārabhattiko gaṇo. Ādisaddena aññampi gāmanigame anusāsituṃ samatthaṃ gaṇaṃ saṅgaṇhāti. Atha vā mallagaṇoti mallarājūnaṃ gaṇo. Te hi gaṇaṃ katvā kusinārāyaṃ rajjaṃ anusāsanti, te sandhāya vuttaṃ ‘‘mallagaṇo’’ti. Bhaṭiputtagaṇoti licchavigaṇo pariyāyantarena vutto. Licchavirājūnañhi pubbarājāno bhaṭināmakassa jaṭilassa puttā honti, tesaṃ vaṃse pavattā etarahi licchavirājānopi bhaṭiputtāti vuccanti. Jaṭilo pana bārāṇasirañño putte nadisotena vuyhamāne nadito uddharitvā attano assame puttaṃ katvā bharaṇattā posanattā bhaṭīti vuccati, tassa puttattā licchavigaṇo bhaṭiputtoti vuccati. Tepi gaṇaṃ katvā vesāliyaṃ rajjaṃ anusāsanti, taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘bhaṭiputtagaṇo’’ti. Dhammagaṇo nāma sāsanadhammabhattiko gaṇo. Gandhikaseṇīti gandhakārānaṃ samajātikānaṃ sippikānaṃ gaṇo. Dussikaseṇīti dussakārānaṃ samajātikānaṃ pesakārānaṃ gaṇo. Ādisaddena tacchakaseṇirajakaseṇiādayo saṅgayhanti. Yattha yatthāti yasmiṃ yasmiṃ ṭhāne. Hīti saccaṃ. Te evāti gaṇādayo eva. Puna teti gaṇādayo. Idanti ‘‘gaṇaṃ vā’’tiādivacanaṃ. Etthāti rājādīsu. Saṅghāpucchanameva padhānakāraṇanti āha ‘‘bhikkhunisaṅgho āpucchitabbovā’’ti. Kappagatikanti kappaṃ gacchatīti kappagatā, sā eva kappagatikā, taṃ.
因为某件应办的事而没有去界外,又因为某件应办的事而在比丘尼们离去之后——应当这样连接理解。依止众,就是弟子众。令起,就是令受具足戒。第二。巴利
Kenaci karaṇīyena khaṇḍasīmaṃ agantvā kenaci karaṇīyena bhikkhunīsu pakkantāsūti yojanā. Nissitakaparisāyāti antevāsikaparisāya. Vuṭṭhāpentiyāti upasampādentiyāti. Dutiyaṃ.
3. 第三桑喀地谢思学处巴利
3. Tatiyasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
692 在第三句里,要和第二句连起来理解,意思是“仅仅越过”。所谓“适合围起来的地方”,就是从房屋附近扔出第一块土块所落到的地方。为了把略说的义理详细展示出来,所以说了“若于此……”等话。“于此”,就是在这个学处里。“或近处”,就是没有围墙的村子的适合围起来的地方。“从彼”,就是从另一个村,或者从破损的围墙、墙洞进入,要这样连接理解。巴利
692. Tatiye dutiyena pādena atikkantamatteti sambandho. Parikkhepārahaṭṭhānaṃ nāma gharūpacārato paṭhamaleḍḍupāto. Saṅkhepato vuttamatthaṃ vitthārato dassento āha ‘‘api cetthā’’tiādi. Etthāti imasmiṃ sikkhāpade. Upacāre vāti aparikkhittassa gāmassa parikkhepārahaṭṭhāne vā. Tatoti gāmantarato, khaṇḍapākārena vā vatichiddena vā pavisitunti sambandho.
两村的围墙相连,所以叫“围墙相连”。住处,就是比丘尼的住处。至于“从那个村”,是说从另一个村;比丘尼从那里离开后应当停下,这是前后文的关联。“或驱赶”,就是人们的驱赶。巴利
Sambaddhā vati etesanti sambaddhavatikā, dve gāmā. Vihāranti bhikkhunivihāraṃ. Tato pana gāmatoti tato itaragāmato pana, nikkhantāya bhikkhuniyā ṭhātabbanti sambandho. Ussāraṇā vāti manussānaṃ ussāraṇā vā.
“人”是指村里吃东西的那些人。“一村”是指随便哪个想要的村子。“从那里”就是从那个村子。“为什么”这个问题,是在问“从住处去一个村子是合适的”这句话的理由。用“因为住处是四个村子共有的”这个回答,来解答那个问题。巴利
Janāti gāmabhojakā janā. Ekaṃ gāmanti yaṃkiñci icchitaṃ ekaṃ gāmaṃ. Tatoti gāmato. ‘‘Kasmā’’ti imāya pucchāya ‘‘viharato ekaṃ gāmaṃ gantuṃ vaṭṭatī’’ti vacanassa kāraṇaṃ pucchati. ‘‘Vihārassa catugāmasādhāraṇattā’’tiiminā visajjanena taṃ pucchaṃ visajjeti.
在哪里是指在哪一条河里。渡河时,下衣哪怕只湿了一两指宽,那条河就叫作河,这是句子的连接方式。就像穿着时能遮住三轮那样,这样穿着,这是句子的连接方式。比丘尼渡河时的下衣,这是句子的关联。在任何地方是指在任何一个地方。从桥上走,无犯,这句话说明只有渡河时才有犯。渡河时是指从河里渡过去的时候。空行是指以神通行走。等这个字包含了象背等方式。踏越时是指跨越的时候。在此是指在两三位比丘尼当中。唯此岸是指不是彼岸。那个岸就是指此岸。返回渡是指返回后再渡过去。巴利
Yatthāti yassaṃ nadiyaṃ. Uttarantiyā ekadvaṅgulamattampi antaravāsako temiyati, sā nadī nāmāti yojanā. Yathā nivasiyamānāya timaṇḍalapaṭicchādanaṃ hoti, evaṃ nivatthāyāti yojanā . Bhikkhuniyā uttarantiyā antaravāsakoti sambandho. Yattha katthacīti yasmiṃ kismiṃci ṭhāne. ‘‘Setunā gacchati, anāpattī’’tiiminā padasā uttarantiyā eva āpattīti dasseti. Uttaraṇakāleti nadito uttaraṇakāle. Ākāsagamananti iddhiyā gamanaṃ. Ādisaddena hatthipiṭṭhiādayo saṅgaṇhāti. Akkamantiyāti atikkamantiyā. Etthāti dvīsu tīsu bhikkhunīsu. Orimatīramevāti apāratīrameva. Tameva tīranti orimatīrameva. Paccuttaratīti paṭinivattitvā uttarati.
比丘尼正在做的时候,就是“做”。这里的“她”与“比丘尼不知情”相连,这个属格形式表示轻蔑。而“atha”一词与“yadi”(如果)同义,应结合动词来理解。意思是:如果她住下来,那就没有渡过去。“住”即居住。“hi”表示确实。“idha”(在此)指的是“或者单独在外过一夜”这句话。巴利
Kurumānā bhikkhunī karotīti yojanā. Assāti bhikkhuniyā ajānantiyā eva cāti sambandho, anādare cetaṃ sāmivacanaṃ. Atha panāti athasaddo yadipariyāyo, kiriyāpadena yojetabbo. Atha acchati, atha na otaratīti attho. Acchatīti vasati. Hīti saccaṃ. Idhāti ‘‘ekā vā rattiṃ vippavaseyyā’’tipade.
“如此所说的相”就是指依照阿毗达摩的论述方式所说的相。“然而那”指的是那片树林。“正是以此”就是指正是以所犯之因。“在注疏中”就是指在大注疏中。“在比丘尼众中进入”是连接关系,这里的处格表示简别的意义。“在此”是指在见近行处和闻近行处。应当这样连接:在某个地方站着,第二个人能看见,那个地方就叫“见近行”。“乃至被布幕墙壁隔开”就是指被布幕、墙壁隔开而分离。应当这样连接:在某个地方站着……乃至……能听到声音,那个地方就叫“闻近行”。“以迷路者的声音”就是指以在道路上迷路之人的声音。“以告知听法之声”就是指以为了听法而告知之人的声音。应当这样连接:如同以迷路者的声音而发出声音时能听到其声,如同以告知听法之声而发出声音时能听到其声,如同以“尊者”之声而发出声音时能听到其声。“发出声音”就是指制造声音,这是一个名词词根。“如此种类”就是指在前面所说的“如以迷路者的声音”等等这样的种类中。巴利
Evaṃ vuttalakkhaṇamevāti evaṃ abhidhammapariyāyena vuttalakkhaṇameva. Taṃ panetanti taṃ pana araññaṃ. Tenevāti āpannahetunā eva. Aṭṭhakathāyanti mahāaṭṭhakathāyaṃ. Bhikkhunīsu pavisantīsūti sambandho, niddhāraṇatthe cetaṃ bhummavacanaṃ. Etthāti dassanūpacārasavanūpacāresu. Yattha okāse ṭhitaṃ dutiyikā passati, so okāso dassanūpacāro nāmāti yojanā. Sāṇipākārantarikāpīti sāṇipākārena byavahikāpi. Yattha okāse ṭhitā…pe… saddaṃ suṇāti, so okāso savanūpacāro nāmāti yojanā. Maggamūḷhasaddenāti magge mūḷhānaṃ saddena. Dhammassavanārocanasaddenāti dhammassavanatthāya ārocanānaṃ saddena. Maggamūḷhasaddena saddāyantiyā saddaṃ suṇāti viya ca dhammassavanārocanasaddena saddāyantiyā saddaṃ suṇāti viya ca ‘‘ayye’’ti saddāyantiyā saddaṃ suṇātīti yojanā. Saddāyantiyāti saddaṃ karontiyā. Nāmadhātu hesā. Evarūpeti ‘‘maggamūḷhasaddena viyā’’tiādinā vutte evarūpe.
“或已转入外道的住处”——意思是,或已转入外道的居所。由此说明:在“转入派别”这一说法中,因为“派别”一词表示对立面,所以应当知道,这里所指的就是与教法对立的外道。因为外道确实是教法的对立面。第三。巴利
Titthāyatanaṃ saṅkantā vāti titthīnaṃ vāsaṭṭhānaṃ saṅkantā vā. Iminā ‘‘pakkhasaṅkantā’’ti ettha pakkhasaddassa paṭipakkhavācakattā tena sāsanapaṭipakkhā titthiyā eva gahetabbāti dasseti. Titthiyā hi sāsanassa paṭipakkhā hontīti. Tatiyaṃ.
4. 第四桑喀地谢思学处巴利
4. Catutthasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
694 在第四学处中,放置脚的地方叫足座,放置脚的小床叫足小床。为了说明这一点,就说“名叫足座”等等。关于“不知”:这里说“不了知”,是为了显示 ya 这个字是 tvā 后缀的作用。关于“于出罪仪轨中”:是指在从举罪甘马中出离的因缘仪轨中。用“vattamānaṃ”这个词,是为了通过类推的方式说明在“vattanti”这个词里 anta 后缀。第四。巴利
694. Catutthe pādassa ṭhapanakaṃ pīṭhaṃ pādapīṭhaṃ. Pādassa ṭhapanakā kathalikā pādakathalikāti dassento āha ‘‘pādapīṭhaṃ nāmā’’tiādi. Anaññāyāti ettha yakāro tvāpaccayassa kāriyoti āha ‘‘ajānitvā’’ti. Netthāravatteti ukkhepanīyakammato nittharaṇakāraṇe vatte. ‘‘Vattamāna’’ntiiminā ‘‘vattanti’’nti ettha antapaccayaṃ nayena dassetīti. Catutthaṃ.
5. 第五桑喀地谢思学处巴利
5. Pañcamasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
701 在第五学处中,“一起漏泄”这句话里,虽然按照前面所说的方式,笼统地说“一起”,但为了说明应当只取比丘尼,说明 -to 后缀是在第六格的意义上使用,以及说明“漏泄”一词具有状态义,所以才说“应当看作比丘尼的漏泄状态”。“此”是指“比丘尼的漏泄状态”这句话。“彼”是指没有语形变化的词。“于巴利文”是指此学处的巴利文。第五。巴利
701. Pañcame ‘‘ekato avassute’’ti ettha heṭṭhā vuttanayena ‘‘ekato’’ti sāmaññato vuttepi bhikkhuniyā eva gahetabbabhāvañca topaccayassa chaṭṭhutthe pavattabhāvañca avassubhapade bhāvatthañca dassetuṃ vuttaṃ ‘‘bhikkhuniyā avassutabhāvo daṭṭhabbo’’ti. Etanti ‘‘bhikkhuniyā avassutabhāvo’’ti vacanaṃ. Tanti avacanaṃ. Pāḷiyāti imāya sikkhāpadapāḷiyāti. Pañcamaṃ.
6. 第六桑喀地谢思学处巴利
6. Chaṭṭhasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
705 第六学处中,“由于什么”这里的“to”后缀表示原因,所以解释说“因为”。“属于谁”是把使唤者和被使唤者连起来理解,即“属于哪位比丘尼”。“不给”是使唤者不给被使唤者。“不接受”是被使唤者不从使唤者手里接受。“因此没有接受”是说由于这个原因,从使唤者手里,被使唤者没有接受。“犯重罪,不是轻罪”是说即使如此,使唤者仍然犯重罪,也就是桑喀地谢思罪,不是轻罪。“而那”是指那犯罪。“以受用为缘”是以使唤者的受用为原因。这就是这首偈颂的意思。巴利
705. Chaṭṭhe yato tvanti ettha kāraṇatthe topaccayoti āha ‘‘yasmā’’ti. Kassā hontīti uyyojikāuyyojitāsu kassā bhikkhuniyā hontīti yojanā. Nadetīti uyyojikā uyyojitāya na deti. Na paṭiggaṇhātīti uyyojitā uyyojikāya hatthato na paṭiggaṇhāti. Paṭiggaho tena na vijjatīti teneva kāraṇena uyyojikāya hatthato uyyojitāya paṭiggaho na vijjati. Āpajjati garukaṃ, na lahukanti evaṃ santepi uyyojikā garukameva saṅghādisesāpattiṃ āpajjati, na lahukaṃ. Tañcāti taṃ āpajjanañca. Paribhogapaccayāti uyyojikāya paribhogasaṅkhātā kāraṇāti ayaṃ gāthāyattho.
至于“另一者”,是指被使唤的比丘尼。“第一学处”是指第五学处。因为第五学处和这个学处在成对相似这一点上相同,所以依此而说它是第一。第六。巴利
Itarissā panāti uyyojitāya pana bhikkhuniyā. Paṭhamasikkhāpadeti pañcamasikkhāpade. Pañcamasikkhāpadañhi iminā sikkhāpadena yugaḷabhāvena sadisattā imaṃ upādāya paṭhamanti vuttanti. Chaṭṭhaṃ.
7. 第七桑喀地谢思学处巴利
7. Sattamasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
709 第七项中,“乃至第三次”这个词的含义:应当理解所说“乃至第三次”这个词的意思,这就是它们的关联。第七项。巴利
709. Sattame yāvatatiyakapadatthoti ‘‘yāvatatiyaka’’nti uccāritassa padassa attho veditabboti sambandhoti. Sattamaṃ.
8. 第八桑喀地谢思学处巴利
8. Aṭṭhamasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
715 第八项。“在某一诤事中”这句话,因为所简别的事物与简别的总体不可分离,所以说“四种”。那么,为什么说是以简别总体和所简别事物的关系来说的呢?在词句分别中不是也说了四种诤事吗?因此说“然而在词句分别中”等。第八项。巴利
715. Aṭṭhame kismiṃcideva adhikaraṇeti niddhāraṇīyassa niddhāraṇasamudāyena avinābhāvato āha ‘‘catunna’’nti. Kasmā pana niddhāraṇasamudāyaniddhāraṇīyabhāvena vuttaṃ, nanu padabhājane cattāripi adhikaraṇāni vuttānīti āha ‘‘padabhājane panā’’tiādīti. Aṭṭhamaṃ.
9. 第九桑喀地谢思学处巴利
9. Navamasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
723 第九条学处。“混合”这个词是“混杂”的另一种说法,所以说“成为混合的”。用“不顺从的”这个说法,是在显示“不顺从的”当中,“伊咖”这个音有“自性”的意思。舂米、煮饭、磨香、编花鬘。用“等”字也包括其他不顺从的身体行为。传信、传回信、做媒。用“等”字也包括其他不顺从的言语行为。“这些”指的是比丘尼们。“名声”指的是名誉。第九。巴利
723. Navame saṃsaṭṭhasaddo missapariyāyoti āha ‘‘missībhūtā’’ti. ‘‘Ananulomenā’’tiiminā ‘‘ananulomikenā’’ti ettha ikasaddo svatthoti dasseti. Koṭṭanañca pacanañca gandhapisanañca mālāganthanañca. Ādisaddena aññepi ananulomike kāyike saṅgaṇhāti. Sāsanāharaṇañca paṭisāsanaharaṇañca sañcarittañca. Ādisaddena aññepi ananulomike vācasike saṅgaṇhāti. Etāsanti bhikkhunīnaṃ. Silokoti yasoti. Navamaṃ.
10. 第十桑喀地谢思学处巴利
10. Dasamasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
727 第十条。这里说“如是行”,是因为省略了鼻音而连读,所以注释说“如是行”。“如何”等词,是在举例等十一种含义中,显示“如是”一词的比喻义。“一切处”,就是在“如是词、如是名声”等一切地方。“轻蔑”这里,o音转成u音,所以注释说“轻蔑”。“作低下而知”,是用来说明ava这个词表示低下之义,ñā这个词根表示觉知之义。本来应该说“轻蔑知”,但因为省略了后一个词,所以说成“轻蔑”,注释因此说“以轻蔑而知”。“不忍”这里,所指的正是忍受之忍,既不是随顺忍,也不是见审察忍。为了说明这一点,注释说“以不忍耐”。“威势”这里,有特别地照耀、光耀,所以叫“威光”,就是威力。这个僧团有威光,所以叫“有威光僧团”,在表示众多和殊胜的时候会带上这个词尾。为什么?因为mantu这个词尾的含义,就像“多毛者”等例子一样,这里是说多威力、殊胜威力的僧团。因为连读的关系,ā音变成短音。威光的状态就是“威势”,也就是多威力、殊胜威力。为了说明这个意思,注释说“以强力光耀性”。其中,“强力”这个词,显示用于mantu词尾的众多义和殊胜义;“性”这个词,显示ṇya词尾的状态义;“以”这个词,显示从格用作具格的情况。为了阐明这个意思,注释说“以自己的强力显耀”。其中,“自己”指称为自己的僧团。“以强力显耀”,就是以多威力显耀,或以殊胜威力显耀。强力显耀,从意义上说,就是使他人惊怖,所以注释说“以惊怖为义”。“以微弱性”这里,应该以“性”这个词显示ṇya词尾的状态义,以“以”这个词显示从格用作具格的情况。“一切处”,就是在“轻蔑”等一切地方。“且”这个词是省略的指示,所以注释说“应知为集合义”。“远离”这里,vī前缀是“无”的意思,vic词根是“有”的意思,所以注释说“无有”。第十条。巴利
727. Dasame evācārāti ettha niggahitalopavasena sandhīti āha ‘‘evaṃācārā’’ti. ‘‘Yādiso’’tiādinā evaṃsaddassa nidassanādīsu (abhidhānappadīpikāyaṃ 1186 gāthāyaṃ) ekādasasu atthesu upamatthaṃ dasseti. Sabbatthāti ‘‘evaṃsaddā evaṃsilokā’’ti sabbesu padesu. Uññāyāti ettha okāraviparīto ukāroti āha ‘‘avaññāyā’’ti. ‘‘Nīcaṃ katvā jānanāyā’’ti iminā avasaddo nīcattho, ñādhātu avabodhanatthoti dasseti. ‘‘Paribhavaññāyā’’ti vattabbe uttarapadalopavasena ‘‘paribhavenā’’ti vuttanti āha ‘‘paribhavitvā jānanenā’’ti. Akkhantiyāti ettha sahanakhantiyevādhippetā, neva anulomakhanti, na diṭṭhinijjhānakkhantīti dassento āha ‘‘asahanatāyā’’ti. Vebhassiyāti ettha visesena bhāseti obhāsetīti vibhāso ānubhāvo, vibhāso imassa saṅghassa atthīti vibhasso saṅgho, bahvatthe ca atisayatthe ca sapaccayo hoti. Kasmā? Mantupaccayatthattā ‘‘lomaso’’tiādīsu (jā. 1.14.57) viya, bahuānubhāvo atisayaānubhāvo saṅghoti vuttaṃ hoti, saṃyogaparattā ākārassa rasso. Vibhassassa bhāvo vebhassiyaṃ, bahuānubhāvo atisayaānubhāvoyeva. Iti imamatthaṃ dassento āha ‘‘balavabhassabhāvenā’’ti. Tattha balavaiti padena mantuatthe pavattassa sappaccayassa bahvatthañca atisayatthañca dasseti, bhāvaiti padena ṇiyapaccayassa bhāvatthaṃ, enaiti padena nissakkavacanassa karaṇatthe pavattabhāvaṃ dasseti. Tamevatthamāvikaronto āha ‘‘attano balavappakāsanenā’’ti. Tattha attanoti attasaṅkhātassa saṅghassa. Balavappakāsanenāti bahuānubhāvappakāsanena, atisayaānubhāvappakāsanena vā. Balavappakāsanaṃ nāma atthato paresaṃ samutrāsanamevāti āha ‘‘samutrāsanenāti attho’’ti. Dubbalabhāvenāti ettha bhāvaitipadena ṇyapaccayassa bhāvatthaṃ, enaitipadena nissakkavacanassa karaṇatthaṃ dassetīti daṭṭhabbaṃ. Sabbatthāti ‘‘uññāyā’’tiādīsu sabbesu padesu. Casaddo luttaniddiṭṭhoti āha ‘‘evaṃ samuccayattho daṭṭhabbo’’ti. Viviccathāti ettha vītyūpasaggo vināsaddattho, vicadhātu sattatthoti āha ‘‘vinā hothā’’ti. Dasamaṃ.
紧接着插入是连接关系。这三条学处是从《大分别》引来的,这是文义上的搭配。应当知道有九条初犯学处,这是连接关系。一切法都是文义上的搭配。此处指的是“已诵”等文句。然而那半月敬悦则。巴利
Anantarā pakkhipitvāti sambandho. Mahāvibhaṅgato āharitāni imāni tīṇi sikkhāpadānīti yojanā. Nava paṭhamāpattikā veditabbāti sambandho. Sabbepi dhammāti yojanā. Etthāti ‘‘uddiṭṭhā kho’’tiādipāṭhe. Taṃ panāti pakkhamānattaṃ panāti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12