8. 同法品巴利 8. Sahadhammikavaggo
巴吉帝亚连结 · 44 段
同法学处义的疏解巴利
1. Sahadhammikasikkhāpada-atthayojanā
434 在同法品的第一篇里,“yanti”指的是所制定的内容。在“以正在学的人”这一表达中,为了说明“-māna”这一语基具有未来意义,所以说了“以想要学的人”。“以正在学的人”这个词不只对“以比丘”这个词起行为者限定的作用,而且也对“应被了知”等词起动作限定的作用;为了说明这一点,所以说了“成为”。从词与义来说,就是从词和从义,或者是从诸词之义。第一。巴利
434. Sahadhammikavaggassa paṭhame yanti yaṃ paññattaṃ. ‘‘Sikkhamānenā’’ti ettha mānapaccayassa anāgatatthabhāvaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘sikkhitukāmenā’’ti. ‘‘Sikkhamānenā’’tipadaṃ ‘‘bhikkhunā’’tipade eva na kevalaṃ kārakavisesanaṃ hoti, atha kho ‘‘aññātabba’’ntiādipadesupi kiriyāvisesanaṃ hotīti dassento āha ‘‘hutvā’’ti. Padatthatoti padato ca atthato ca, padānaṃ atthato vāti. Paṭhamaṃ.
讥嫌学处巴利
2. Vilekhanasikkhāpadaṃ
438 在第二项中,为了说明与律相关的谈论就是律语,所以说“名为律语”等等。那里的“彼”指律语。按照词句分别来解释:解说就是律的解说,应该这样连接。“彼”指对律的解说。学习就叫作学,律的学习就是律学;以律学为根本的对律的解说,就叫作以律学为根本,即那个。连接起来就是:持律者获得它。这里的“此”是详细展开。所有这些都由世尊说出,应该这样连接。这里的“此”是真实。巴利
438. Dutiye vinaye paṭisaṃyuttā kathā vinayakathāti dassento āha ‘‘vinayakathā nāmā’’tiādi. Tanti vinayakathaṃ. Padabhājanena vaṇṇanā vinayassa vaṇṇo nāmāti yojanā. Tanti vinayassa vaṇṇaṃ. Pariyāpuṇanaṃ pariyatti, vinayassa pariyatti vinayapariyatti, vinayapariyattisaṅkhātaṃ mūlamassa vaṇṇassāti vinayapariyattimūlako, taṃ. Vinayadharo labhatīti sambandho. Hīti vitthāro. Te sabbe bhagavā bhāsatīti sambandho. Hīti saccaṃ.
“彼”指的是持律者。“此处”指的是在这个教法里。“无惭”等词是以具格含义出现的主格形式,实际意思是“以无惭”,所以说“如何以无惭”等等。“且”是“谛”的意思。“故意”这个词要贯通三个句子:故意犯戒、故意覆藏戒罪、以及故意行于非道。“愚者”就是愚人。“极痴”指极度愚昧。“违犯”就是令其违犯。“疑生起时”指“是否允许”这类关于律的疑惑生起之时。“然此”是说,这个人实际上就是违犯者,应这样连接。又因为熊肉在颜色和形状上与猪肉相似,豹肉与鹿肉相似,所以说“熊肉是猪肉”等等。巴利
Assāti vinayadharassa. Idhāti imasmiṃ sāsane. Alajjitātiādīsu karaṇatthe paccattavacanaṃ. Alajjitāyāti hi attho. Tena vuttaṃ ‘‘kathaṃ alajjitāyā’’tiādi. Cāti saccaṃ . ‘‘Sañciccā’’ti padaṃ tīsu vākyesu yojetabbaṃ. Sañcicca āpattiṃ āpajjati, sañcicca āpattiṃ parigūhati, sañcicca agatigamanañca gacchatīti attho. Mandoti bālo. Momūhoti atisammūḷho. Virādhetīti virajjhāpeti. Kukkucce uppanneti ‘‘kappati nu kho, no’’ti vinayakukkucce uppanne. Ayaṃ panāti ayaṃ puggalo pana vītikkamatiyevāti sambandho. Acchamaṃsena sūkaramaṃsassa vaṇṇasaṇṭhānena sadisattā, dīpimaṃsena ca migamaṃsassa sadisattā vuttaṃ ‘‘acchamaṃsaṃ sūkaramaṃsa’’ntiādi.
在这里,“及”这个字是把没有说出来的句子合在一起,意思是:该做的事却不去做。“如是”等是总结语。巴利
Āpattiṃca satisammosāyāti ettha casaddo avuttavākyasampiṇḍanattho, kattabbañca na hi karotīti attho. Evantiādi nigamanaṃ.
像这样指出了不持律者的过失之后,为了显示持律者的功德,而说“持律者则……”等。其中,“彼”指持律者。“则”是详细说明。“他人之诽谤”指对他人的诽谤。“清净之分”指清净的部类。“从彼”是从所依而言,与“他人”相连。“彼”指持律者。“如是”等是总结语。“彼”指持律者。“为恶作所缠者”指被恶作所制伏的人。“彼”指持律者。“由他们”指由那些为恶作所缠者。在僧团中说话的不持律者,应这样连接。“彼”指畏惧、怯懦。巴利
Evaṃ avinayadharassa dosaṃ dassetvā vinayadharassa guṇaṃ dassento āha ‘‘vinayadharo panā’’tiādi. Soti vinayadharo. Hīti vitthāro. Parūpavādanti paresaṃ upavādaṃ. Suddhanteti suddhassa koṭṭhāse. Tatoti patiṭṭhānato paranti sambandho. Assāti vinayadharassa. Evantiādi nigamanaṃ. Assāti vinayadharassa. Kukkuccapakatānanti kukkuccena abhibhūtānaṃ. Soti vinayadharo. Tehīti kukkuccapakatehi. Saṅghamajjhe kathentassa avinayadharassāti yojanā. Tanti bhayaṃ sārajjaṃ.
想要与自己对立的、或者相违背的利益,这样的人就叫“敌对者”。“尼亚”这个字多半用来表示行为者,所以自己的敌对者就是“自敌对者”。“于彼”是指在两种敌对者当中。“这些人”是指美提亚、布马迦、瓦达离咤维这些人。还有其他的任何比丘,也要这样联系起来。阿利塔比丘、刺咖沙弥、毗舍离的瓦吉之子们,也就是阿利塔……中略……瓦吉之子们。他们被称为教法的敌对者,要这样联系起来。诽谤他人、无知、疑惑而未解脱,也就是诽……中略……未解脱。他们是那些主张的发起者,是诽……中略……未解脱的发起者。他们正是这些主张,是诽……中略……未解脱的主张者。他们被称为教法的敌对者,要这样联系起来。把非佛教说成是佛教而加以执取的“大众部”等,也被称为教法的敌对者,要这样联系起来。“疑惑而未解脱等”这里的“等”字,包含了《论事》中提到的各种主张。“大众部等”这里的“等”字,包含了《岛史》中提到的各个派别。开头“邪见者”这个词,应当和所有句子连起来理解。为了说明“以正法”这个词的意思,所以说“以理由”。“如”是指以某种方式被呵责,要这样联系起来。巴利
Paṭipakkhaṃ, paṭiviruddhaṃ vā atthayanti icchantīti paccatthīkā, ṇyasaddo bahulaṃ kattābhidhāyako, attano paccatthikā attapaccatthikā. Tatthāti duvidhesu paccatthikesu. Imeti mettiyabhummajakavaḍḍhalicchavino. Aññepi ye vā pana bhikkhūti sambandho. Ariṭṭhabhikkhu ca kaṇṭakasāmaṇero ca vesālikavajjiputtakā ca ariṭṭha…pe… vajjīputtakā. Te ca sāsanapaccatthikā nāmāti sambandho. Parūpahāro ca aññāṇo ca kaṅkhāparavitaraṇo ca parū…pe… vitaraṇā. Te ādayo yesaṃ vādānanti parū…pe… vitaraṇādayo. Te eva vādā etesanti parū…pe… vitaraṇādivādā. Te ca sāsanapaccatthikā nāmāti sambandho. Abuddhasāsanaṃ buddhasāsananti vatvā katapaggahā mahāsaṅghikādayo ca sāsanapaccatthikā nāmāti yojanā. Kaṅkhāparavitaraṇādīti ettha ādisaddena kathāvatthupakaraṇe āgatā vādā saṅgayhanti. Mahāsaṅghikādayoti ettha ādisaddena dīpavaṃse āgatā gaṇā saṅgayhanti. Ādimhi ‘‘viparītadassanā’’ti padaṃ sabbapadehi yojetabbaṃ. ‘‘Sahadhammenā’’ti padassatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘saha kāraṇenā’’ti. Yathāti yenākārena niggayhamāneti sambandho.
这里说的“其中”,是指在三种正法当中。“有大威仪”等句,应当这样连接起来理解。“与四果”这一句,要通过词性转换来连接。这里用“与”这个字,把神通和无碍解也包括进去了,因为它们同样属于证悟的教法。巴利
Tatthāti tividhesu saddhammesu. Mahāvattāni santi, ayaṃ sabboti yojanā. Cattāri phalāni cāti liṅgavipallāsena yojetabbaṃ. Ettha cakārena abhiññāpaṭisambhidā saṅgahitā tāsampi adhigamasāsanabhāvato.
这里说的“其中”,是指在三种正法当中。有些长老,是指一些说法的长老。“凡”这个字,应该用喉音第二个字母来读。不过有些写本里写作“凡你们”,用的是“瓦”这个字母,那是不对的。为什么?因为后面接着说的是“他你们”,同一个句子里出现两个读音相同的字,不合适。有些长老,是指一些穿粪扫衣的长老这样说,要这样连接。至于其他长老,是指说法长老和粪扫衣长老之外的其他长老。“他们”,是指五位比丘将会做,要这样连接。住在赡部洲边地的人,就是边地人,在那里。住在赡部洲中央、正中间的人,就是中央人。或者也可以说,中央清净者、诸佛等的住处就是中央,在那里。“这个有二十群”,就是二十群,也就是二十众的群体,就是这个。“如是”等是总结。巴利
Tatthāti tividhesu saddhammesu. Keci therāti dhammakathikā keci therā. ‘‘Yo kho’’ti kaṇṭhajadutiyakkharena paṭhitabbo. Potthakesu pana ‘‘yo vo’’ti vakārena pāṭho atthi, so ayutto. Kasmā? ‘‘So vo’’ti parato vuttattā, ekasmiṃ vākye dvinnaṃ samānasutisaddānaṃ ayuttattā ca. Keci therāti paṃsukūlikā keci therā āhaṃsūti sambandho. Itare pana therāti dhammakathikatherehi ca paṃsukūlikatherehi ca aññe therā. Teti pañca bhikkhū karissantīti sambandho. Jambudīpassa paccante tiṭṭhatīti paccantimo, tasmiṃ. Jambudīpassa majjhe vemajjhe tiṭṭhatīti majjhimo. Atha vā majjhānaṃ suddhānaṃ buddhādīnaṃ nivāso majjhimo, tasmiṃ. Vīsati vaggā imassāti vīsativaggo, soyeva gaṇo vīsativaggagaṇo, taṃ. Evantiādi nigamanaṃ.
“属于他的”意思是受他支配、归他所有,这样说就是在表达这个意思。自恣是属于他的,僧团甘马是属于他的,出家是属于他的,受达上是属于他的——应当这样连接理解。巴利
Tassādheyyoti tassāyatto, tassa santakoti vuttaṃ hoti. Pavāraṇā ādheyyā, saṅghakammaṃ ādheyyaṃ, pabbajjā ādheyyā, upasampadā ādheyyāti yojanā.
“这九种伍波萨他”,这是连接关系。“这九种自恣”,这是搭配关系。“彼”,指持律者。“它们”,指九种自恣。巴利
Yepi ime nava uposathāti sambandho. Yāpi ca imā nava pavāraṇāyoti yojanā. Tassāti vinayadharassa. Tāsanti navapavāraṇānaṃ.
应当把“这四种僧团甘马”也连接起来理解。在这里,还要补上“它们只属于持律者”这一句省略的话。巴利
Yānipi imāni cattāri saṅghakammānīti yojetabbaṃ. Ettha ca tāni vinayadharāyattānevāti pāṭhaseso ahjhāharitabbo.
应当这样连接理解:这出家与达上都是应当做的。确实,这是真的。其他,是指持律者以外的人。正是他,就是指持律者本人。依止师一词是主动语态,由沙弥一词则应引入致使语态来理解。此处,是指在伍波萨他等场合中。把给予依止和照顾沙弥分开来计算,也可以说能获得十二种利益。巴利
Yāpi ca ayaṃ pabbajjā ca upasampadā ca kātabbāti yojanā. Hīti saccaṃ. Aññoti vinayadharato paro. So evāti vinayadharo eva. ‘‘Upajjha’’nti dhātukammaṃ, ‘‘sāmaṇerenā’’ti kāritakammaṃ upanetabbaṃ. Ettha cāti uposathādīsu ca. Nissayadānañca sāmaṇerūpaṭṭhānañca visuṃ katvā dvādasānisaṃse labhatītipi sakkā vattuṃ.
分开分开地分成一部分又一部分,意思是说,把“五”……乃至“十一”一部分一部分地划分,分成七个部分来讲。“当面称赞”,就是当面赞扬。“赞美”,就是背后称赞。为了说明“应当学习”这个词的含义,所以说“应当通达”。“在长途上善于”,意思是适合长途、能忍受长途、堪任长途;“善”在这里是表示适合意义的后缀。巴利
Visuṃ visuṃ katvāti ‘‘pañcāti ca…pe… ekādasā’’ti ca koṭṭhāsaṃ koṭṭhāsaṃ katvā, satta koṭṭhāse katvā bhāsatīti adhippāyo. Thometīti sammukhā thometi. Pasaṃsatīti parammukhā pasaṃsati. ‘‘Uggahetabba’’ntipadassatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘pariyāpuṇitabba’’nti. Addhani dīghe sādhūti addhaniyaṃ addhakkhamaṃ addhayogyanti attho sādhuatthe niyapaccayo (moggallāne 4.33.73).
长老、新学、中等以及众多比丘都在遍学,这就是文句的连接方式。巴利
Therā ca navā ca majjhimā ca bahū te bhikkhū pariyāpuṇantīti yojanā.
439 为了说明“uddissamāne”这个词是业格形式,所以说了“uddisiyamāne”。“然而那”指的就是巴帝摩卡。因为正在被诵的时候,才名为uddissamāno,所以要这样连接。“诵时或”意思就是被诵时。“令诵时或”意思就是被令诵时。anta这个词尾其实起的是māna词尾的作用。“彼”指比丘。“那”指那部巴帝摩卡。ca这个词显示出“微细”和“极微细”两句,前一句中k音的脱落应当可以知道。“它们”指微细和极微细的。“确实”就是真实。“这些”就是微细和极微细。“彼”指比丘们。“只要生起,就转起”,这样说就是连接,因此应当用其余的文句来配合。观察到重性而显示轻性,所以说“或者”等。“极”就是ati i eva,i音因为连音而看不到了。viya这个词表示eva的意思,就像“varamhākaṃ bhusāmivā”中的iva一样,应当知道ati变成eva的意思。“对具足者”这里,是“近处的属格”,所以说“具足者的近处”。“彼”指具足者。“于彼中”指在律中。“毁谤”不只是毁谤而已,实际上就是诃责,所以说“诃责”。“呵责”是它的同义词。或者,“诃责”是在具足者面前诃责;“呵责”是在背后呵责。第二。巴利
439. ‘‘Uddissamāne’’ti padassa kammarūpattaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘uddisiyamāne’’ti. So panāti pātimokkho pana. Yasmā uddissamāno nāma hoti, tasmāti yojanā. Uddisante vāti uddisiyamāne vā. Uddisāpente vāti uddisāpiyamāne vā. Antasaddo hi mānasaddakāriyo. Yoti bhikkhu. Nanti taṃ pātimokkhaṃ. Casaddo khuddānukhuddakapadassa dvannavākyaṃ dasseti, pubbapade kakāralopo daṭṭhabbo. Tesanti khuddānukhuddākānaṃ. Hīti saccaṃ. Etānīti khuddānukhuddakāni. Yeti bhikkhū. ‘‘Yāva uppajjatiyeva, tāva saṃvattanti iti vuttaṃ hotīti yojanā imassa nayassa pāṭhasesehi yojetabbattā. Garukabhāvaṃ sallakkhento lahukabhāvaṃ dassento āha ‘‘atha vā’’tiādi. Ativiyāti ati i eva. Ikāro hi sandhivasena adassanaṃ gato. Viyasaddo evakāratthavācako ‘‘varamhākaṃ bhusāmivā’’ti ettha (jā. 1.3.108) ivasaddo viya, ati hutvā evāti attho daṭṭhabbo. ‘‘Upasampannassā’’ti ettha samīpe sāmivacananti (rupasiddhiyaṃ 316 sutte) āha ‘‘upasampannassa santike’’ti. Tassāti upasampannassa. Tasminti vinaye. Vivaṇṇetīti na kevalaṃ tasseva vivaṇṇamattameva, atha kho nindatiyevāti āha ‘‘nindatī’’ti. Garahatīti tasseva vevacanaṃ. Atha vā nindatīti upasampannassa sammukhā nindati. Garahatīti parammukhā garahatīti. Dutiyaṃ.
3. 迷惑学处巴利
3. Mohanasikkhāpadaṃ
444 在第三条中,anu 这个词既有“依次”的意思,也有“间隔”的意思,所以说“依次,半月半月”。“彼”指巴帝摩卡。“于每伍波萨他日应诵”就是每伍波萨他日应诵。这里 anu 这个词也是表示间隔的意思。“彼”指巴帝摩卡。应这样连接理解:正在被诵者名为彼。用“于彼非行”这个词,显示“于彼处”这个词的意思。用“何罪”这个词,显示“何”这个词的范围。“如法”这里,“法”这个词指的是法和律,所以说“法和律”。“如”就是以某种方式。“善”这个词是美好的意思,“ka”这个词是补足音节的,所以说“极善”。应当看到“作意”和“作”这两个词。或者把“作意作”看成一个词。其中,按前一种解释,意思是“有义者为作意”,把 tth 音变成 ṭṭh 音,就是那个作意。“作”是以 tvā 后缀结尾的词,后面的词不构成复合词。“作意性”这里,用 ika 这个词,显示“作意”中的 ī 后缀。用“性”这个词,显示虽然没有性后缀,也应让人知道性的含义。意思应当这样理解:作作意性。按后一种解释,意思是“有义者为作意者”,按前面说的同样把 tth 音变成 ṭṭh 音。或者说“应欲求、应希求”就是作意者,从“作意者”这个名词应加上 tvā 后缀。“作意作”这个词是动词的修饰语。当有动词修饰语存在时,应连接“作”或“成为”的动词,所以说“作意作已,成为作意者”。第三。巴利
444. Tatiye anusaddo paṭipāṭiatthaṃ antokatvā vicchatthavācakoti āha ‘‘anupaṭipāṭiyā addhamāse addhamāse’’ti. Soti pātimokkho. Uposathe uposathe uddisitabbanti anuposathikaṃ. Etthāpi hi anusaddo vicchatthavācako. Soti pātimokkho. Uddisiyamāno nāma hotīti yojanā. ‘‘Tasmiṃ anācāre’’ti padena ‘‘tatthā’’ti padassatthaṃ dasseti. ‘‘Yaṃ āpatti’’nti padena yaṃsaddassa visayaṃ dasseti. Yathādhammoti ettha dhammasaddena dhammo ca vinayo ca adhippetoti āha ‘‘dhammo ca vinayo cā’’ti. Yathāti yenākārena. Sādhusaddo sundarattho, kasaddo padapūraṇoti āha ‘‘suṭṭhū’’ti. Aṭṭhinti ca ‘‘katvā’’ti ca dve padāni daṭṭhabbāni. ‘‘Aṭṭhikatvā’’ti vā ekaṃ padaṃ. Tattha pubbanaye attho yassatthīti aṭṭhi tthakārassa ṭṭhakāraṃ katvā, taṃ aṭṭhiṃ. Katvāti tvāpaccayantauttarapadena samāso na hoti. Aṭṭhikabhāvanti ettha ikasaddena ‘‘aṭṭhī’’ti ettha īpaccayaṃ dasseti. ‘‘Bhāva’’ntipadena bhāvapaccayena vinā bhāvatthassa ñāpetabbataṃ dasseti. Attho panevaṃ daṭṭhabbo – aṭṭhibhāvaṃ katvāti. Pacchimanaye attho yassatthīti aṭṭhiko purimanayeneva tthakārassa ṭṭhakāraṃ katvā. Atthayitabbo icchitabboti vā aṭṭhiko, aṭṭhikaiti nāmasaddato tvāpaccayo kātabbo. ‘‘Aṭṭhikatvā’’ti idaṃ padaṃ kiriyāvisesanaṃ. Kiriyāvisesane vattamāne karadhātu vā bhūdhātu vā yojetabbāti dassebhuṃ vuttaṃ ‘‘katvā hutvā’’ti. Taṃ sabbaṃ dassento āha ‘‘aṭṭhikatvāti aṭṭhikabhāvaṃ katvā, aṭṭhiko hutvā’’ti. Tatiyaṃ.
4. 击打学处巴利
4. Pahārasikkhāpadaṃ
449 在第四条里,为什么六群比丘要打十七群比丘呢?难道他们是没有理由就打人吗?所以经文说“贤友”等等。这里要显示的是:正因为他们没有按照所说的那样去做,所以才动手打人。巴利
449. Catutthe kasmā chabbaggiyā sattarasavaggiyānaṃ pahāraṃ denti, nanu akāraṇena pahāraṃ dentīti āha ‘‘āvuso’’tiādi. Iminā yathā vadanti, tathā akatattā pahāraṃ dentīti dasseti.
451 即使这个词在这里用pi字,是为了说明:就算死了,那还有什么好说的?照样只是巴吉帝亚而已。以打击是指以打击为原因。如是指以某种方式。彼是指比丘。不相应就是不美好。巴利
451.Sacepīti ettha pisaddena sace amarati, kā nāma kathā, pācittiyamevāti dasseti. Pahārenāti pahārahetunā. Yathāti yenākārena. Ayanti bhikkhu. Na virocatīti na sobhati.
452 在“未具足者”这一说法里,为了显示a这个音的另一种含义,才说了“或对在家者”等话。所谓“或对出家者”,就是指或对游方者,或对沙弥。巴利
452. ‘‘Anupasampannassā’’ti ettha akārassa aññatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘gahaṭṭhassa vā’’tiādi. Pabbajitassa vāti paribbājakassa vā sāmaṇerassa vā.
453 为说明“以任何人”一词之义,故说“以人或”等。“从彼”即从恼害而言——以此显示解脱的从格;又以“自己”显示二者的关联。又以“希求”显示“意图”一词之义。“以槌或”指用四肘杖的一半,或用杖。“彼”指盗贼等。第四。巴利
453. ‘‘Kenacī’’ti padassa atthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘manussena vā’’tiādi. Tatoti viheṭhanato, iminā mokkhassa apādānaṃ dasseti, ‘‘attano’’ti iminā sambandhaṃ dasseti. ‘‘Patthayamāno’’ti iminā ‘‘adhippāyo’’ti padassatthaṃ dasseti. Muggarena vāti catuhatthadaṇḍassa addhena daṇḍena vā. Soti corādikoti. Catutthaṃ.
5. 七掌学处巴利
5. Talasattikasikkhāpadaṃ
454 第五项中,“掌”就是手掌。因为不管抓取什么东西,它都停立在这上面,所以叫做“掌”。“矛”就是标枪。因为它能够刺穿,所以叫做“矛”。手掌因为跟矛相似,所以叫“掌矛”,这里的“ka”表示相似的意思;取“掌矛”这个比喻,就说“乃至身”。从身体以外拿取其他东西,也是用这个叫做掌矛的身体抓起来再扔出去的,所以说“身所系”。“打击积集”这里,saṃ和u这两个前缀加上ci这个词根,用在反复练习、熟练的意思上,所以说“打击熟练”。意思是通过打击反复积累而变得熟练。就是针对这个意思,才说“如前……乃至……义”。为了说明另一种读法,又说“从打击惊怖”。“彼”指那种读法。“从打击”就是从打击中。这里是用属格表示从格。用“惊怖”这个词,则显示了“怖畏”中u前缀和vij词根的含义。巴利
454. Pañcame talanti hatthatalaṃ. Tañhi talati yaṃkiñci gahitavatthu patiṭṭhāti etthāti ‘‘tala’’nti vuccati. Sattīti kunto. So hi sakati vijjhituṃ samatthetīti ‘‘sattī’’ti vuccati. Talameva sattisadisattā talasattikaṃ, sadisatthe ko, taṃ talasattikaṃ upacārena gahetvā ‘‘kāyampī’’ti vuttaṃ. Kāyato aññaṃ vatthumpi talasattikasaṅkhātena kāyena gahetvā uggirattā vuttaṃ ‘‘kāyapaṭibaddhampī’’ti. ‘‘Pahārasamuccitā’’ti ettha saṃpubbo ca upubbo ca cisaddo paguṇanasaṅkhāte paricite vattatīti āha ‘‘pahāraparicitā’’ti. Pahārena saṃ punappunaṃ uccitā paricitāti attho. Imamevatthaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘pubbepi…pe… attho’’ti. Aññampi sajjhāyananayaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘pahārassa ubbigā’’ti. Tassāti tassa pāṭhassa. Pahārassāti pahārato. Nissakkatthe cetaṃ sāmivacanaṃ. ‘‘Bhītā’’ti iminā ‘‘ubbigā’’ti ettha upubba vijadhātussatthaṃ dasseti.
457-8 “违犯”是指成了有罪的人。“前”是指在之前的学处里。“在所说的那些事中”是指在以“盗贼或敌对者”等说法所讲的那些事中。第五。巴利
457-8.Viraddhoti paṇṇako hutvā. Pubbeti purimasikkhāpade. Vuttesu vatthūsūti ‘‘coraṃ vā paccatthīkaṃ vā’’tiādinā vuttesu vatthūsūti. Pañcamaṃ.
6. 无根学处巴利
6. Amūlakasikkhāpadaṃ
459 第六项中,“他们”指六群比丘。据说他们呵责,这是说明与经文的关联。因为过失混杂,是因为他们混乱等过失的缘故。“如是”,指在被呵责的时候。“自护”,即在自己周围作保护、守护而呵责,这是说明其关联。第六项。巴利
459. Chaṭṭhe teti chabbaggiyā. Codenti kirāti sambandho. Ākiṇṇadosattāti tesaṃ ākulaādīnavattā. Evanti codiyamāne. Attaparittāṇanti attano parisamantato tāṇaṃ rakkhanaṃ karontā codentīti yojanāti. Chaṭṭhaṃ.
7. 故意学处巴利
7. Sañciccasikkhāpadaṃ
464 第七项中,为了说明以upa为前缀的dah词根具有及物性、含有使役义,所以说“令生起”。在“未具戒者”这里,为了说明a字有相似的含义,所以说“沙弥”。因为沙弥在形相和男性身份上都与具戒者相似。令沙弥生起恶作,这是前后文的关联。“想已坐、想已卧、想已食、想已饮、想已作”,这是句子的连接方式。“已坐”就是已坐下(已令坐)。“已卧”就是已躺下(已令卧)。第七项。巴利
464. Sattame upapubbadahadhātussa sakammikattā kāritantogadhabhāvaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘uppādentī’’ti. ‘‘Anupasampannassā’’ti ettha akārassa sadisatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘sāmaṇerassā’’ti. Sāmaṇeropi hi upasampannena sadiso hoti saṇṭhānena ca purisabhāvena ca. Sāmaṇerassa kukkuccaṃ upadahatīti sambandho. Nisinnaṃ maññe, nipannaṃ maññe, bhuttaṃ maññe, pītaṃ maññe, kataṃ maññeti yojanā. Nisinnanti nisīditaṃ. Nipannanti nipajjitanti. Sattamaṃ.
8. 偷听学处。巴利
8. Upassutisikkhāpadaṃ
471 第八项中,对于“诤事所生”这句话,为了说明诤事从类别上说是争论诤事,以及它作为定语后分词的特性,所以说“已生起的争论诤事”。其中,用“已生起”这个词来表示“所生”的意思,用“争论”这个词来表示诤事本身的面貌。“被听闻”就是听闻的言说,为了说明听闻的近处、近听之处的意思,所以说“听闻近处”;用“近处”这个词来表示前缀upa的含义。用“何处”等语来说明“近听”中upa字的主导地位,并显示它本身的面貌。“何处”,就是在哪个地方。“商议”一词中,因为宾格的语词实际表达的是处格的意义,所以说“正在商议时”。巴利
471. Aṭṭhame ‘‘adhikaraṇajātāna’’nti ettha adhikaraṇassa pakaraṇato vivādādhikaraṇabhāvañca visesanaparapadabhāvañca dassento āha ‘‘uppannavivādādhikaraṇāna’’nti. Tattha uppannasaddena jātasaddassatthaṃ dasseti . Vivādasaddena adhikaraṇassa sarūpaṃ dasseti. Suyyatīti suti vacanaṃ, sutiyā samīpaṃ upassuti ṭhānanti atthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘sutisamīpa’’nti. ‘‘Samīpa’’nti iminā upasaddassatthaṃ dasseti. ‘‘Yatthā’’tiādinā ‘‘upassutī’’ti ettha upasaddassa padhānattā tassa sarūpaṃ dasseti. Yatthāti yasmiṃ ṭhāne. Mantentanti ettha upayogavacanassa bhummatthe adhippetattā vuttaṃ ‘‘mantayamāne’’ti.
473 “我将平息”这句话里,为了显示词根√i有“去”的意思,所以说“我将前往平息”。“无造作者状态”,就是没有过失的状态。由于想听而前往,这样可能构成一种行为,这就是句子的连接方式。其他地方也是同样的道理。第八。巴利
473.‘‘Vūpasamissāmī’’ti ettha idhātuyā gatyatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘vūpasamaṃ gamissāmī’’ti. Akārakabhāvanti niddosabhāvaṃ. Sotukāmatāya gamanavasena siyā kiriyanti yojanā. Paratopi eseva nayoti. Aṭṭhamaṃ.
9. 阻碍甘马学处巴利
9. Kammapaṭibāhanasikkhāpadaṃ
474 第九,“我们”:指名为六群比丘的我们。“因已作”:因为诸业已被造作。“法”:真实的自性。“于这些中”:指在四种僧团甘马之中。第九。巴利
474. Navame mayanti chabbaggiyanāmakā amhe. Katattāti kammānaṃ katattā. Dhammoti bhūto sabhāvo. Etesūti catūsu saṅghakammesūti. Navamaṃ.
10. 未给予同意就离开的学处。巴利
10. Chandaṃ adatvāgamanasikkhāpadaṃ
481 第十,“举罪者”:指责别人的过失、把过失安到别人头上,就叫举罪者。被这个举罪者举罪、被安上过失的人,就叫被举罪者,也就是被告发的人。“以及通晓律者”:就是持律者。他确实是通过推究举罪者和被举罪者的想法而了知、知道的,所以叫通晓者。“仅此程度”:就是仅以这个标准。第十。巴利
481. Dasame codeti parassa dosaṃ āropetīti codako. Tena ca codakena codetabbo dosaṃ āropetabboti cudito, soyeva cuditako, tena ca. ‘‘Anuvijjakoti ca vinayadharo. So hi codakacuditakānaṃ mataṃ anuminetvā vidati jānātīti anuvijjako. Ettāvatāpīti ettakenapi pamāṇenāti. Dasamaṃ.
11. 羸弱学处。巴利
11. Dubbalasikkhāpadaṃ
484 第十一中:像“无惭者”等(《附随》295)那样,因为省略了ya音而作说明,所以说“如友性”。用“凡是”这个词,显示“如”字的分别义。像“如长老”等(《小品》311等)那样,“如朋友”的词义应理解为“凡是朋友”。“一切处”,是指在“如所见性”等一切处。第十一。巴利
484. Ekādasame ‘‘alajjītā’’tiādīsu (pari. 295) viya yakāralopena niddesoti āha ‘‘yathāmittatāyā’’ti. ‘‘Yo yo’’ti iminā yathāsaddassa vicchatthaṃ dasseti. Yathāvuḍḍhantiādīsu (cūḷava. 311 ādayo) viya yo yo mitto ‘‘yathāmitta’’nti vacanattho kātabbo. Sabbapadesūti ‘‘yathāsandiṭṭhatā’’tiādīsu sabbesu padesūti. Ekādasamaṃ.
12. 转施学处巴利
12. Pariṇāmanasikkhāpadaṃ
489 第十二中,“那”指的是用来判定词义的那句话。“在那里”是指三十篇集。“在这里”是指九十二篇集,或者指学处中。“对人”是指对他人。第十二。巴利
489. Dvādasame yanti padatthavinicchayatthasaṅkhātaṃ yaṃ vacanaṃ. Tatthāti tiṃsakakaṇḍe. Idhāti dvenavutikaṇḍe, sikkhāpade vā. Puggalassāti parapuggalassāti. Dvādasamaṃ.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12