6. 应悔过篇巴利 6. Pāṭidesanīyakaṇḍaṃ
巴吉帝亚连结 · 20 段
1. 第一应悔过学处的义释巴利
1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpada-atthayojanā
小部之后,由结集者所安立的那些应悔过的法,现在要对这些法作注释,这就是衔接。巴利
Khuddakānaṃ anantarā pāṭidesanīyā ye dhammā saṅgītikārehi ṭhapitā, idāni tesaṃ dhammānaṃ ayaṃ vaṇṇanā bhavatīti yojanā.
552 552. 先说第一应悔过法,它的含义应当这样理解,这是衔接语。“返回时”:指从乞食的地方出发后,或者折返回来的时候。“一切”:这里因为省略了鼻音而构成连音,所以说“一切即”。“颤动”:用这个词显示出带pa前缀的动词词根有颤动的意思。“离去”:这里带apa前缀的i词根有行走的意思,所以说“离去”。巴利
552. Paṭhamapāṭidesanīye tāva attho evaṃ veditabboti yojanā. Paṭiāgamanakāleti piṇḍāya caraṇaṭṭhānato pakkamitvā, paṭinivattitvā vā āgamanakāle. Sabbevāti ettha niggahītalopavasena sandhi hotīti āha ‘‘sabbamevā’’ti. ‘‘Kampamānā’’ti iminā papubbavidhadhātuyā kampanatthaṃ dasseti. Apehīti ettha apapubbaidhātu gatyatthoti āha ‘‘apagacchā’’ti.
553 用这个来显示应当悔过的样子,所以叫“应当悔过之相的显示”。为了说明这两个词是同义词,所以说“rathikā就是racchā”。适合车通行的地方,叫rathikā(车道)。加上ṇya后缀之后,就说成“racchā”(街道)。没有被穿通的racchā,叫做“队列”,因此说“没有穿通”等等。所谓队列,就是把人们聚拢起来、让他们没有地方可去的做法,所以叫队列。saṅghāṭaka叫做道路交会处,因此说“道路交会之处”。在那里交会道路,所以叫saṅghāṭaka(交会处)。“在这些之中”,是指在rathikā等之中。“同样的方法”,是指对dukkaṭa和pāṭidesanīya也如此类推。“因为”,是确实的意思。“从言说”这一句,是“应当知道”这一句的说明原因。以正在布施的比丘尼为根据,这样连接。在这里,是指在学处中。因此,因为是无量的,所以。巴利
553. Paṭidesetabbākāraṃ dasseti anenāti paṭidesetabbākāradassanaṃ. Dvinnaṃ saddānaṃ pariyāyabhāvaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘rathikāti racchā’’ti. Rathassa hitā rathikā. Ṇyapaccaye kate ‘‘racchā’’ti (moggallāne 4.72 sutte) vuccati. Racchantarena anibbiddhā racchā byūho nāmāti āha ‘‘anibbijjhitvā’’tiādi. Byūheti sampiṇḍeti jane aññattha gantumapadānavasenāti byūho. Siṅghāṭakaṃ nāma maggasandhīti āha ‘‘maggasamodhānaṭṭhāna’’nti. Siṅghati maggasamodhānaṃ karoti etthāti siṅghāṭakaṃ. Etesūti rathikādīsu. Eseva nayoti dukkaṭapāṭidesanīye atidisati. Hīti saccaṃ. ‘‘Vacanato’’ti padaṃ ‘‘veditabbo’’ti pade ñāpakahetu. Dadamānāya bhikkhuniyā vasenāti yojanā. Etthāti sikkhāpade. Tasmāti yasmā apamāṇaṃ, tasmā.
“此”这个词说的是已经说过的内容,这就是它们之间的关联。在融为一味的三时中,应当这样连接理解。巴利
Idanti vacanaṃ vuttanti sambandho. Sambhinne ekarase kālikattayeti yojanā.
556 “使施与”这句话,是为了显示因义作用中的使役作者和使役业,才说“由非亲戚女,由任何其他人”。“以其他人”就是指以自己以外的其他人。“由那位比丘尼本人,或由任何其他人”这些词句,是“使接受”一词中的使役业。第一。巴利
556. ‘‘Dāpetī’’ti hetutthakiriyāya kāritakattukāritakammāni dassetuṃ vuttaṃ ‘‘aññātikāya aññena kenacī’’ti. Aññenāti attanā aññena. ‘‘Tāya eva vā bhikkhuniyā aññena vā kenacī’’ti padāni ‘‘paṭiggahāpetvā’’tipade kāritakammānīti. Paṭhamaṃ.
2. 第二应悔过学处巴利
2. Dutiyapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ
558 在第二条学处里,前一条学处想说明的是:犯戒发生在房屋之间。这条学处想说明的是:犯戒可能发生在被训诫的状态下。不过,对布施的人来说,既不算犯这条学处,也不算犯前一条学处,因为那是属于别人的食物——这就是这里的意趣。第二。巴利
558. Dutiye purimasikkhāpadena āpatti antaragharattāti adhippāyo. Iminā sikkhāpadena āpatti bhaveyya vosāsamānattāti adhippāyo. Dentiyā pana neva iminā, na purimena āpatti aññassa bhattattāti adhippāyoti. Dutiyaṃ.
3. 第三应悔过学处巴利
3. Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ
562 562. 在第三条学处中,“两边”这里是在工具格的意义上说的,所以解释说“以两者”。“两边净信”无论拆开分析还是作为复合词都成立,复合时 to 后缀的 a 不脱落。为了显示“两边”这个词的原形,所以说“由近事男和近事女”。为什么是两边净信呢?于是说“据说在那一家中”等等。因为在那一家中……中略……据说只有入流者,所以说“两边净信”。“即使”这里用 pi 字把超过八亿财富的也一并包括进去。用“因为”等来说明退失的原因。巴利
562. Tatiye ‘‘ubhato’’ti ettha karaṇatthe toti āha ‘‘dvīhī’’ti. ‘‘Ubhatopasanna’’nti byāsopi samāsopi yuttoyeva, samāse topaccayassa alopo hoti. ‘‘Ubhato’’tipadassa sarūpaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘upāsakenapi upāsikāyapī’’ti. Kasmā ubhato pasannaṃ hotīti āha ‘‘tasmiṃ kirā’’tiādi. Yasmā tasmiṃ kule…pe… sotāpannāyeva honti kira, tasmā ‘‘ubhatopasanna’’nti vuttaṃ hoti. ‘‘Sacepī’’ti ettha pisaddena asītikoṭidhanato adhikampi sampiṇḍeti. Hāyanassa kāraṇaṃ dasseti ‘‘yasmā’’tiādinā.
569 从家中拿出来:这里为了说明“拿出来”这个词的宾语,所以说了“座位厅或精舍”。用“带来”这个词,显示了带有前缀ni的harati词根的含义。门口:指自己家的门口。第三。巴利
569. ‘‘Gharato nīharitvā’’ti ettha ‘‘nīharitvā’’ti padassa kammaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘āsanasālaṃ vā vihāraṃ vā’’ti. ‘‘Ānetvā’’tiiminā nīpubbaharadhātuyā atthaṃ dasseti. Dvāreti attano gehadvāreti. Tatiyaṃ.
4. 第四应悔过学处巴利
4. Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ
570 第四项中,“被围绕”这个词是“被包围”的同义词,所以经文说“被包围”。意思是:林野住所从四周被围住、被包住。巴利
570. Catutthe avaruddhasaddo pariruddhasaddassa pariyāyoti āha ‘‘pariruddhā hontī’’ti. Āraññakassa senāsanassa parisamantato ruddhā āvutā hontīti attho.
573 “五者”这一说法,是为了显示在区分关系中的属格用法,以及需要与所区分的事物“任何”建立关联,所以才说“在五位同法者当中,无论哪一位”。“派人取来嚼食和啖食”这句话,显示的是预先通知的方式。“园”虽然是一般性地说,但这里指的正是阿兰若住处的园,所以说“阿兰若住处的园”。“彼之”,指阿兰若住处的园的。对于“为何”这个提问,为了与“为解脱”这个回答相配合,应当用表示与格(目的)义的离格。意思是:为了什么目的。“为解脱”是表示该目的的主格。意思是:为了名为解脱的目的。“目的”这个词表示目的。意思是:作为目的。或者,在“为解脱”这个回答中,为了与“为何”这个提问相配合,应当用表示离格义的主格。意思是:名为解脱的目的。“目的”这个词表示原因。意思是:作为原因。应当这样理解:问答前后相应的抉择理趣就此圆满。“我等之”:搬运嚼食和啖食的我们这些人的。“我等”:名为盗贼的我们。巴利
573. ‘‘Pañcanna’’nti niddhāraṇe sāmivacanabhāvañca ‘‘yaṃkiñcī’’ti niddhāraṇīyena sambandhitabbabhāvañca dassetuṃ vuttaṃ ‘‘pañcasu sahadhammikesu yaṃ kiñcī’’ti. ‘‘Pesetvā khādanīyaṃ bhojanīyaṃ āharissāmī’’tiiminā paṭisaṃviditākāradassanaṃ. ‘‘Ārāma’’nti sāmaññato vuttepi āraññakasenāsanassa ārāmo eva adhippetoti āha ‘‘āraññakasenāsanārāmañcā’’ti. Tassāti āraññakasenāsanārāmassa. ‘‘Kasmā’’ti pucchāya ‘‘paṭimocanattha’’nti visajjanāya sametuṃ sampadānatthe nissakkavacanaṃ kātabbaṃ. Kimatthanti hi attho. Paṭimocanatthanti tadatthe paccattavacanaṃ. Paṭimocanasaṅkhātāya atthāyāti hi attho. Atthasaddo ca payojanavācako. Payojanāyāti hi attho. Atha vā ‘‘paṭimocanattha’’nti visajjanāyaṃ. ‘‘Kasmā’’ti pucchāya sametuṃ nissakkatthe paccattavacanaṃ kātabbaṃ. Paṭimocanasaṅkhātā atthāti hi attho. Atthasaddo ca kāraṇavācako. Kāraṇāti hi attho. Evañhi pucchāvisajjanānaṃ pubbāparasamasaṅkhāto vicayo hāro paripuṇṇo hotīti daṭṭhabbaṃ. Amhākanti khādanīyabhojanīyapaṭiharantānaṃ amhākaṃ. Amheti corasaṅkhāte amhe.
为了说明“彼之”这个词的意思,所以说“这粥的”。“其他也”是指除了预先通知过的那家之外,其他的人家。“以彼”是指以预先通知过的那家。在库伦德派的说法里,预先通知的是粥,但不拿粥,而是拿来饼等,这是可以的,这就是所要表达的意思。巴利
‘‘Tassā’’ti padassatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘etissā yāguyā’’ti. Aññānipīti paṭisaṃviditakulato aññānipi kulāni. Tenāti paṭisaṃviditakulena. Kurundivāde yāguyā paṭisaṃviditaṃ katvā yāguṃ aggahetvā pūvādīni āharanti, vaṭṭatīti adhippāyo.
575 “一位”指的是那位比丘。“彼”指的是已被预先告知的比丘;或者应这样连接:为了四位或五位比丘。“其他亦”指的是除四五位比丘之外的其他比丘。“更多”指的是超出已食用部分之外的。“然而”指的是嚼食或啖食;应这样连接:从林中取来嚼食或啖食而布施。“彼处生者”这里,为了显示“彼”一词所指的范围,所以说“在园中”。连接关系是:由他人所给予。“它”指的是根、嚼食等。“预先告知”的意思是事先妥善告知。第四。巴利
575.Ekassāti bhikkhussa. Tassāti paṭisaṃviditabhikkhussa, catunnaṃ vā pañcannaṃ vā bhikkhūnaṃ atthāyāti yojanā. Aññesampīti catupañcabhikkhuto aññesampi. Adhikamevāti paribhuttato atirekameva. Yaṃ panāti khādanīyabhojanīyaṃ pana, yampi khādanīyabhojanīyaṃ vanato āharitvā dentīti yojanā. ‘‘Tatthajātaka’’nti ettha tasaddassa visayaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ārāme’’ti. Aññena dinnanti sambandho. Nanti mūlakhādanīyādiṃ. Paṭisaṃviditanti paṭikacceva suṭṭhu jānāpitanti atthoti. Catutthaṃ.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12