小事犍度注释
5. Khuddakavatthukkhandhakavaṇṇanā
小品解释 · 20 段
小事篇章的注释
Khuddakavatthukathāvaṇṇanā
244由众人共同进行的业,叫众人业。
244. Puthupāṇinā kattabbaṃ kammaṃ puthupāṇikaṃ.
245书中写道:“从耳孔垂下的耳饰等。”巴利原文是“臂钏”。导师则举出“臂钏等”。
245. ‘‘Kaṇṇato nikkhantamuttolambakādīnaṃ kuṇḍalādīna’’nti likhitaṃ. ‘‘Kāyūra’’nti pāḷipāṭho. ‘‘Keyūrādīnī’’ti ācariyenuddhaṭaṃ.
248248. 书上写道:“所谓‘善歌’,就是在般涅槃的处所唱的歌。”牙歌,是想唱牙歌的人应当做的发声练习。为了说明牙歌,就说了“我们将唱”等话。
248.‘‘Sādhugītaṃ nāma parinibbutaṭṭhāne gīta’’nti likhitaṃ. Dantagītaṃ gāyitukāmānaṃ vākkakaraṇīyaṃ. Dantagītassa vibhāvanatthaṃ ‘‘yaṃ gāyissāmā’’tiādimāha.
249所谓“四方形韵文”,就是四句一组的偈颂韵文。书中写道:“波浪韵文等是发音方法,已经失去实际运用。”所谓“外毛”,是抽象中性词,意思是:就像那件羊毛毯外侧的毛露在外面一样,穿着的人若这样穿,就犯恶作。
249.Caturassavattaṃ nāma catuppādagāthāvattaṃ. ‘‘Taraṅgavattādīni uccāraṇavidhānāni naṭṭhapayogānī’’ti likhitaṃ. Bāhiralominti bhāvanapuṃsakaṃ, yathā tassa uṇṇapāvārassa bahiddhā lomāni dissanti, tathā dhārentassa dukkaṭanti vuttaṃ hoti.
251“与广目者等”是表示共同伴随关系的具格复数表达。“Sarabū”指家蜥蜴,据说它是白色的,且有剧毒。“Sohaṃ”:我以慈心与这些人结缘,我礼敬世尊——这是句法上的关联。“在其他……应断除的”指贪随眠。
251.Virūpakkhehītiādi sahayogakaraṇavacanaṃ. Sarabūti gehagoḷikā. Sā kira setā savisā hoti. Sohanti yassa me etehi mettaṃ, sohaṃ namo karomi bhagavatoti sambandho. Aññamhi…pe… chetabbamhīti rāgānusaye.
252Uṭṭitvā,意思是投入进去。让他下来,意思是用神通力把他降下来并接住。随转,意思是到处游转。
252.Uṭṭitvāti pakkhipitvā. Otaratūti iddhiyā otāretvā gaṇhātu. Anupariyāyīti anuparibbhami.
253不黏着,就是不附着。混杂着色相,就是混杂着女色等。
253.Na acchupiyantīti na lagganti. Rūpakākiṇṇānīti itthirūpādīhi vokiṇṇāni.
254254.“门廊平台等”是指主要的平台等。关于“转过来之后就在那里”,书中写道:“转过来之后,第三次时正好停在平台上。”所谓“paribhaṇḍa”,是指为了让屋外墙脚牢固而在屋外铺设的薄平台。这里写道:“转过来之后如果钵破了,因为不存在钵破损的疑虑,可以放在安全的地方。”“Pattamāḷaka”是为了防止钵滚动掉落,用砖等围成圆形或方形,再盖上棚顶做成的。书中也写道:“‘Pattamaṇḍalikā’、‘Pattapacchikā’是用棕榈叶等做成的。”因为提到是为了支撑钵,所以可以放在平台边缘的支架上。放在床上或支架上则不可以,因为被禁止作为坐具。因为靠近地面,所以可以悬挂。
254.Ālindakamiḍḍhikādīnanti pamukhamiḍḍhikādīnaṃ. Parivattetvā tatthevāti ettha ‘‘parivattetvā tatiyavāre tattheva miḍḍhiyā patiṭṭhātī’’ti likhitaṃ. Paribhaṇḍaṃ nāma gehassa bahi kuṭṭapādassa thirabhāvatthaṃ katā tanukamiḍḍhikā vuccati. Ettha ‘‘parivaṭṭitvā patto bhijjatīti adhikaraṇabhedāsaṅkāya abhāve ṭhāne ṭhapetuṃ vaṭṭatī’’ti likhitaṃ. Pattamāḷako vaṭṭitvā pattānaṃ apatanatthaṃ vaṭṭaṃ vā caturassaṃ vā iṭṭhakādīhi parikkhipitvā māḷakacchannena kato. ‘‘Pattamaṇḍalikā pattapacchikā tālapattādīhi katā’’ti ca likhitaṃ. Miḍḍhante ādhārake ṭhapetuṃ vaṭṭati pattasandhāraṇatthaṃ vuttattā. Mañce ādhārakepi na vaṭṭati nisīdanapaccayā vāritattā. Āsannabhūmikattā olambetuṃ vaṭṭati.
255关于“挂在肩端”这句话,有人说:不能以手端悬挂后放在膝上。这种说法并不好。因为“不仅是对谁的钵……”等话,是考虑到:如果用手拿着的钵都被认为会破损,那用身体其他部位就更不用说了,所以才这样说。而巴利文则是按通俗说法来讲的。Ghaṭikapālamayaṃ ghaṭikaṭāhaṃ 就是陶制的钵盖。所谓“尸体头骨钵”,是按“石像的身体”“奶流”等通俗说法来讲的。意思是来到床上坐下。也有人把 Pisācillikā 说成“毗舍遮幼童”。已给的,就是已接受的。咀嚼后,就是吃了之后。骨头和刺,就是骨刺。书中写道:对于所有这些,不论是否知道其施设,都犯戒。
255. ‘‘Aṃsakūṭe laggetvāti vacanato aggahatthe laggetvā aṅke ṭhapetuṃ na vaṭṭatī’’ti keci vadanti, na sundaraṃ, ‘‘na kevalaṃ yassa patto’’tiādi yadi hatthena gahitapatte bhedasaññā, pageva aññena sarīrāvayavenāti katvā vuttaṃ. Pāḷiyaṃ pana pacuravohāravasena vuttaṃ. Ghaṭikapālamayaṃ ghaṭikaṭāhaṃ. Chavasīsassa pattanti ‘‘silāputtakassa sarīraṃ, khīrassa dhārātiādivohāravasena vuttaṃ. Mañce nisīdituṃ āgatoti attho. ‘‘Pisācillikāti pisācadārakā’’tipi vadanti. Dinnakameva paṭiggahitameva. Cabbetvāti khāditvā. Aṭṭhikāni ca kaṇṭakāni ca aṭṭhikakaṇṭakāni. ‘‘Etesu sabbesu paṇṇattiṃ jānātu vā, mā vā, āpattiyevā’’ti likhitaṃ.
256剖开之后,就是撕开。用酒填满,意思是用酒糟填满。所谓“比达拉卡”,是对一种叫“加倍”的特殊做法的称呼。对什么加倍?对那些用席子等铺开的大咖提那衣加倍。因为要按杖咖提那的尺寸,在边缘处收拢,做成两层。不然的话,在制作小衣的边缘等部分时,手就没有操作的空间。如果有签条,就能轻松分辨两件衣中哪件已缝好、哪件还没缝。做成杖咖提那的话,就不需要很多助手。书上写道:“不折叠时,衣是平整的,角也是平整的。”由于提到“用姜黄线做标记”,所以用姜黄线缝衣也是可以的,这一点已经成立。因为对这件事有些人认为是不如法的。所谓“巴蒂嘎哈”,就是指套。
256.Vipphāḷetvāti phāḷetvā. Kiṇṇena pūretunti surākiṇṇena pūretuṃ. Bidalakaṃ nāma diguṇakaraṇasaṅkhātassa kiriyāvisesassa adhivacanaṃ. Kassa diguṇakaraṇaṃ? Yena kilañjādinā mahantaṃ kathinamatthataṃ, tassa. Tañhi daṇḍakathinappamāṇena pariyante saṃharitvā diguṇaṃ kātabbaṃ. Aññathā khuddakacīvarassa anuvātaparibhaṇḍādividhānakaraṇe hatthassa okāso na hoti. Salākāya sati dvinnaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ ñatvā sibbitāsibbitaṃ sukhaṃ paññāyati. Daṇḍakathine kate na bahūhi sahāyehi payojanaṃ. ‘‘Asaṃkuṭitvā cīvaraṃ samaṃ hoti. Koṇāpi samā hontī’’ti likhitaṃ, ‘‘haliddisuttena saññākaraṇa’’nti vuttattā haliddisuttena cīvaraṃ sibbetumpi vaṭṭatīti siddhaṃ. Tattha hi keci akappiyasaññino. Paṭiggaho nāma aṅgulikoso.
257-8“钵”是指盛饭器皿的形状。“受纳袋”是指手指大小的袋子。因为先前已经允许用收纳针和剃刀的袋子,所以世尊说:“诸比丘,我允许用装药的袋子。”这里也暗示,针和剃刀等东西也可以放在里面。即使伍巴南达比丘是个无惭的人,这东西仍然是他的所有物;而对于不是被灭摈的比丘来说,即使他有惭有愧,也可以使用,这是合理的。“不适合”就是不够用的意思。
257-8.Pātīti paṭiggahasaṇṭhānaṃ. Paṭiggahatthavikanti aṅgulikosatthavikaṃ. Sūcisatthakānaṃ pubbe āvesanatthavikāya anuññātattā ‘‘anujānāmi, bhikkhave, bhesajjatthavika’’nti vuttaṃ. Ettha sūcisatthakādīnipi ṭhapetabbānīti nidānaṃ sūceti. Sacepi upanando bhikkhu alajjī, tathāpi santakametaṃ amūlacchedakatabhikkhuno lajjinopi samānassa kappatīti yujjati. Na sammatīti na pahoti.
260-1在墙外四周筑起一个低台,这样形成的叫作“圆台”。如果一个人被浴室的遮盖物等遮住后,裸露的身体不会被人看见,那就只应该给这样的人做按摩。这个规则同样适用于用水衣等物遮盖的情形。
260-1. Bahi kuṭṭassa samantato nīcavatthukaṃ katvā ṭhitaṃ ‘‘maṇḍalika’’nti vuccati. Jantāgharappaṭicchādinā channassa naggiyaṃ yassa na paññāyati, tasseva parikammaṃ kātabbaṃ. Esa nayo udakavatthapaṭicchādīsupi.
262-3Paṇiyā是指做买卖的人,也就是商人。被拉动的汲水装置在井的上方转动。Arahaṭaghaṭiyanta是形状像车轮的装置。要知道,在它的轮辐上绑上小罐,由一个人或两个人转动来汲水。所谓Āviddhapakkhapāsa,是指翼索以圆形方式被系绑的地方,就像被穿透的布一样,那些就是被穿透的翼索。以前是为了收放钵,现在则允许设置一个放钵的架子,以便吃饭。
262-3.Paṇiyā nāma paṇiyakārakā. Ākaḍḍhanayantaṃ ākaḍḍhiyamānaṃ kūpassa uparibhāge paribbhamati. Arahaṭaghaṭiyantaṃ sakaṭacakkasaṇṭhānayantaṃ. Tassa are are ghaṭikāni bandhitvā ekena, dvīhi vā paribbhamiyamānassa udakanibbāhanaṃ veditabbaṃ. Āviddhapakkhapāsaṃ nāma yattha maṇḍalākārena pakkhapāsā bajjhanti āviddhavatthatā viya āviddhapakkhapāsakā. Pubbe pattasaṅgopanatthaṃ, idāni ṭhapetabbaṃ bhuñjituṃ ādhārako anuññāto.
273“流向别处”这个说法,因为不存在这种用法,所以成立。“以百番甘马”,意思是凭着极大的精勤。
273.Paragalaṃgacchatīti imassa payogābhāvā vaṭṭati. Kammasatenāti mahatā ussāhena.
277-8所谓“金属器物”,是指除了铜器以外其余的金属物品。所谓“印纹腰带”,是指没有做成四方形就系上的。耳饰的穗子是四角形的。所谓“以腰鼓形状”,是指用缝制桑喀帝时做腰鼓的那种缝法,做成优良谷穗顶端的形状。所谓“流苏末端”,就是边缘的意思。也有写成“穗根”的。没有系腰带的人,不管是故意还是无意,进入村庄时就犯戒。文中还写道:应当从记得的地方系好腰带再进村,或者应当返回。
277-8.Lohabhaṇḍaṃ nāma kaṃsato sesalohabhaṇḍaṃ. Muddikakāyabandhanaṃ nāma caturassaṃ akatvā sajjitaṃ. Pāmaṅgadasā caturassā. Mudiṅgasaṇṭhānenāti saṅghāṭiyā mudiṅgasibbanākārena varakasīsākārena. Pavanantoti pāsanto. ‘‘Dasāmūla’’nti ca likhitaṃ. Akāyabandhanena sañcicca vā asañcicca vā gāmappavesane āpatti. ‘‘Saritaṭṭhānato bandhitvā pavisitabbaṃ, nivattitabbaṃ vā’’ti likhitaṃ.
279关于“七指或八指”:这里因为没有说是“用善逝的手指”来量,所以如果按照一般人的手指宽度来放大制作,为的是让它更合身,那也没有过失。
279. Sattaṅgulaṃ vā aṭṭhaṅgulaṃ vāti ettha ‘‘sugataṅgulenā’’ti avuttattā pakatiaṅgulena sāruppatthāya vaḍḍhetvāpi karonti ce, na doso.
280就像锡兰妇女拿的棕榈扇那样。
280. Tālavaṇṭākārena sīhaḷitthīnaṃ viya.