12. 恶语学处
12. Dubbacasikkhāpadaṃ
2. 桑喀地谢思篇 · 24 段
424那时,佛陀世尊住在憍赏弥城(Kosambī)的科斯达(Ghosita)。当时,具寿恰那正在从事非正行。诸比丘这样对他说:“朋友恰那,不要这样做。这是不如法的。”他却这样说:“朋友们,你们有什么资格来训诫我?应该是我训诫你们才对!佛陀是我们的,法是我们的,法是被我们的圣者之子所证悟的。就像大风吹起,会把草、木、叶、枯枝堆到一处;又像从山上流下的溪流,会把浮萍和水草聚到一处;同样,你们这些有着不同名字、不同氏族、不同出身、不同家庭而出家的人,不过是被聚拢到一起的。朋友们,你们有什么资格来训诫我?应该是我训诫你们才对!佛陀是我们的,法是我们的,法是被我们的圣者之子所证悟的。”那些少欲知足的诸比丘对此感到不满、非难、指责:“具寿恰那怎么可以这样,当被诸比丘如法劝告时,硬要把自己弄得让人劝不得呢!”当时,那些比丘用各种方式呵责了具寿恰那之后,便将这件事禀告了世尊。世尊问道:“恰那,听说当诸比丘如法劝告你时,你硬要把自己弄得让人劝不得,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责说:“愚痴人,你怎么可以这样,当被诸比丘如法劝告时,硬要把自己弄得让人劝不得呢!愚痴人,这既不能让未生信者生信……那么,诸比丘,你们应当这样诵出这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā channo anācaraṃ ācarati. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘māvuso, channa, evarūpaṃ akāsi. Netaṃ kappatī’’ti. So evaṃ vadeti – ‘‘kiṃ nu kho nāma tumhe, āvuso, maṃ vattabbaṃ maññatha? Ahaṃ kho nāma tumhe vadeyyaṃ. Amhākaṃ buddho amhākaṃ dhammo amhākaṃ ayyaputtena dhammo abhisamito. Seyyathāpi nāma mahāvāto vāyanto tiṇakaṭṭhapaṇṇasaṭaṃ ekato ussāreyya, seyyathā vā pana nadī pabbateyyā saṅkhasevālapaṇakaṃ ekato ussāreyya, evameva tumhe nānānāmā nānāgottā nānājaccā nānākulā pabbajitā ekato ussaritā. Kiṃ nu kho nāma tumhe, āvuso, maṃ vattabbaṃ maññatha? Ahaṃ kho nāma tumhe vadeyyaṃ! Amhākaṃ buddho amhākaṃ dhammo amhākaṃ ayyaputtena dhammo abhisamito’’ti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā channo bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karissatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ channaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, channa, bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karosī’’ti? ‘‘Saccaṃ bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… ‘‘kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karissasi! Netaṃ, moghapurisa , appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
425如果某位比丘秉性难劝,在诸比丘依戒律如法劝告他时,把自己弄成劝不得的样子,说‘尊者们,不要对我说任何好的坏的,我也不会对你们说任何好的坏的;请尊者们别再劝我了’,其他比丘应当这样劝他:‘尊者,不要把自己弄成劝不得的样子,请尊者让自己可以被劝告;尊者也如法地劝告诸比丘,诸比丘也会如法地劝告尊者。世尊的弟子众正是这样互相劝告、互相提携而增长的。’如果这样劝告时他仍坚持不改,诸比丘应当再三劝谏,促他放弃。若再三劝谏时放弃了,那很好;如果不放弃,犯桑喀地谢思(saṅghādisesa,古译:僧伽婆尸沙,意译:僧残)罪。
‘‘Bhikkhu paneva dubbacajātiko hoti uddesapariyāpannesu sikkhāpadesu bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karoti – ‘mā maṃ āyasmanto kiñci avacuttha kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā, ahaṃpāyasmante na kiñci vakkhāmi kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā, viramathāyasmanto mama vacanāyā’ti, so bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo – ‘māyasmā attānaṃ avacanīyaṃ akāsi, vacanīyamevāyasmā attānaṃ karotu, āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena, bhikkhūpi āyasmantaṃ vakkhanti sahadhammena. Evaṃ saṃvaddhā hi tassa bhagavato parisā yadidaṃ aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenāti. Evañca so bhikkhuṃ bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so bhikkhu bhikkhūhi yāvatatiyaṃ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya. Yāvatatiyañce samanubhāsīyamāno taṃ paṭinissajjeyya, iccetaṃ kusalaṃ; no ce paṭinissajjeyya, saṅghādiseso’’ti.
426如果他顽固难劝,具备这些造成难以劝告的特质,不能接受、不能虚心领受、不听受教导。
Bhikkhū paneva dubbacajātiko hotīti dubbaco hoti dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato akkhamo appadakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ.
在巴帝摩卡所涵盖的学处中。
Uddesapariyāpannesu sikkhāpadesūti pātimokkhapariyāpannesu sikkhāpadesu.
所谓“诸比丘”,是指其他诸比丘。
Bhikkhūhīti aññehi bhikkhūhi.
意思是,凡是世尊所制定的学处,这就称为如法。
Sahadhammikaṃ nāma yaṃ bhagavatā paññattaṃ sikkhāpadaṃ, etaṃ sahadhammikaṃ nāma.
当他被这么说时,他却让自己不肯接受劝告,说道:‘诸位尊者,无论好坏,请什么都不要对我说;同样地,无论好坏,我也什么都不会对诸位尊者说。诸位尊者,请免开尊口,不要对我说话。’
Tena vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karoti – ‘‘mā maṃ āyasmanto kiñci avacuttha kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā, ahaṃpāyasmante na kiñci vakkhāmi kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā. Viramathāyasmanto mama vacanāyā’’ti.
——那位就是有难劝恶习的比丘。
So bhikkhūti yo so dubbacajātiko bhikkhu.
所谓“诸比丘”,是指其他诸比丘。那些看见的、听闻的诸比丘应对他说:‘尊者不要让自己不肯接受劝告。尊者应当让自己能接受劝告。尊者应依照教法劝告诸比丘,诸比丘也会依照教法劝告尊者。因为世尊的教团正是这样增长的,即通过互相劝告、互相提携。’应当第二次对他说。应当第三次对他说。如果他舍弃了(那种抗拒态度),这很好;如果他不舍弃,则犯恶作(罪)。听了却不劝说,犯恶作(罪)。即使把那位比丘拉到僧团中间,也应当对他说:‘尊者不要让自己不肯接受劝告……互相劝告、互相提携。’应当第二次对他说。应当第三次对他说。如果他舍弃了,这很好;如果他不舍弃,则犯恶作(罪)。那位比丘应当被劝告。诸比丘,应当这样进行劝告:应由一位贤能、胜任的比丘向僧团宣告:
Bhikkhūhīti aññehi bhikkhūhi. Ye passanti ye suṇanti tehi vattabbo – ‘‘māyasmā attānaṃ avacanīyaṃ akāsi. Vacanīyameva āyasmā attānaṃ karotu. Āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena, bhikkhūpi āyasmantaṃ vakkhanti sahadhammena. Evaṃ saṃvaddhā hi tassa bhagavato parisā yadidaṃ aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenā’’ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṃ kusalaṃ; no ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu saṅghamajjhampi ākaḍḍhitvā vattabbo – ‘‘māyasmā attānaṃ avacanīyaṃ akāsi…pe… aññamaññavuṭṭhāpanenā’’ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṃ kusalaṃ; no ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu samanubhāsitabbo. Evañca pana, bhikkhave, samanubhāsitabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
427‘尊者们,请僧团听我说。这位名叫某甲的比丘,在被诸比丘如法劝说时,却让自己不肯接受劝告。他对于那件事情不肯放弃。如果僧团认为时机合适,僧团应当劝告这位名叫某甲的比丘,让他放弃那件事。这是动议。
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karoti. So taṃ vatthuṃ na paṭinissajjati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāseyya tassa vatthussa paṭinissaggāya. Esā ñatti.
‘尊者们,请僧团听我说。这位名叫某甲的比丘,在被诸比丘如法劝说时,却让自己不肯接受劝告。他对于那件事情不肯放弃。僧团劝告这位名叫某甲的比丘,让他放弃那件事。哪位尊者同意对名叫某甲的比丘进行劝告,让他放弃那件事,请保持沉默;哪位不同意,请说出来。
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karoti. So taṃ vatthuṃ na paṭinissajjati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
‘我第二次宣说此事……我第三次宣说此事——尊者们,请僧团听我说。这位名叫某甲的比丘,在被诸比丘如法劝说时,却让自己不肯接受劝告。他对于那件事情不肯放弃。僧团劝告这位名叫某甲的比丘,让他放弃那件事。哪位尊者同意对名叫某甲的比丘进行劝告,让他放弃那件事,请保持沉默;哪位不同意,请说出来。’
‘‘Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi…pe… tatiyampi etamatthaṃ vadāmi – ‘‘suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karoti. So taṃ vatthuṃ na paṭinissajjati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“那位名叫某某的比丘,已被僧团为了让他放弃那件事情而反复劝告。僧团认可这件事,所以保持沉默。我这样持守这个决议。”
‘‘Samanubhaṭṭho saṅghena itthannāmo bhikkhu tassa vatthussa paṭinissaggāya. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
428在动议时,犯恶作;在两次甘马(kamma,古译:羯磨)宣告时,犯土喇咤亚(thullaccaya,古译:偷兰遮);在甘马宣告结束时,犯的是桑喀地谢思。对于正在犯桑喀地谢思的人来说,动议时的恶作和两次甘马宣告时的土喇咤亚都会被平息。
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā, kammavācāpariyosāne āpatti saṅghādisesassa. Saṅghādisesaṃ ajjhāpajjantassa ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhanti.
……因此,这也被称为桑喀地谢思。
Saṅghādisesoti…pe… tenapi vuccati saṅghādisesoti.
429在如法甘马中,以为是如法甘马,却不舍弃,犯桑喀地谢思罪。
Dhammakamme dhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti saṅghādisesassa.
在如法甘马中,对是否如法有疑惑,却不舍弃,犯桑喀地谢思罪。
Dhammakamme vematiko na paṭinissajjati, āpatti saṅghādisesassa.
在如法甘马中,以为是非法甘马,却不舍弃,犯桑喀地谢思罪。
Dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti saṅghādisesassa.
在非法甘马中,认为它是如法甘马,犯恶作罪。
Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.
在非法甘马中,如果对此有疑惑,犯恶作。
Adhammakamme vematiko, āpatti dukkaṭassa.
对非法甘马而有非法甘马想者,犯恶作罪。
Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.
430无犯:未被劝告者、放弃该见者、精神失常者、最初犯者。
Anāpatti asamanubhāsantassa, paṭinissajjantassa, ummattakassa, ādikammikassāti.