10. 破僧学处
10. Saṅghabhedasikkhāpadaṃ
2. 桑喀地谢思篇 · 29 段
409那时,佛陀世尊住在王舍城(Rājagaha)的竹林松鼠园。当时,提婆达多(Devadatta)去到果咖离咖(Kokālika)、咖塔摩达咖帝萨咖(Kaṭamodakatissaka)、坎达戴维亚之子萨目达达达(Samuddadatta)那里;到了以后,对果咖离咖、咖塔摩达咖帝萨咖、坎达戴维亚之子萨目达达达这样说:“朋友们,来吧,我们去分裂沙门乔达摩(Gotama)的僧团,破坏他的法轮。”他这么说后,果咖离咖对提婆达多说:“朋友,沙门乔达摩有大神通、大威力。我们怎么能分裂沙门乔达摩的僧团,破坏他的法轮呢?”
“朋友们,来吧,我们去拜见沙门乔达摩,向他乞求五件事:‘尊者,世尊以种种方式赞叹少欲、知足、减损烦恼、头陀行、清净行、减少系缚、精进努力的人。这五件事,以种种方式能导向少欲、知足、减损烦恼、头陀行、清净行、减少系缚、精进努力。很好,尊者,愿诸比丘终生成为住林者;若有谁进入村落附近,愿罪罚触及他。愿诸比丘终生成为托钵乞食者;若有谁接受邀请应供,愿罪罚触及他。愿诸比丘终生成为穿粪扫衣者;若有谁接受居士施衣,愿罪罚触及他。愿诸比丘终朋友们,确实可以用这五件事来分裂沙门乔达摩的僧团,破坏他的法轮。朋友们,因为人们是敬重简朴生活的。”
Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho devadatto yena kokāliko kaṭamodakatissako khaṇḍadeviyā putto samuddadatto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kokālikaṃ kaṭamodakatissakaṃ khaṇḍadeviyā puttaṃ samuddadattaṃ etadavoca – ‘‘etha mayaṃ, āvuso, samaṇassa gotamassa saṅghabhedaṃ karissāma cakkabheda’’nti. Evaṃ vutte kokāliko devadattaṃ etadavoca – ‘‘samaṇo kho, āvuso, gotamo mahiddhiko mahānubhāvo. Kathaṃ mayaṃ samaṇassa gotamassa saṅghabhedaṃ karissāma cakkabheda’’nti? ‘‘Etha mayaṃ, āvuso, samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā pañca vatthūni yācissāma – ‘bhagavā, bhante, anekapariyāyena appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa vīriyārambhassa vaṇṇavādī. Imāni, bhante, pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya dhutatāya pāsādikatāya apacayāya vīriyārambhāya saṃvattanti. Sādhu, bhante, bhikkhū yāvajīvaṃ āraññikā assu; yo gāmantaṃ osareyya, vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ piṇḍapātikā assu; yo nimantanaṃ sādiyeyya, vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ paṃsukūlikā assu; yo gahapaticīvaraṃ sādiyeyya, vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ rukkhamūlikā assu; yo channaṃ upagaccheyya, vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ; yo macchamaṃsaṃ khādeyya, vajjaṃ naṃ phuseyyā’ti. Imāni samaṇo gotamo nānujānissati. Te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi janaṃ saññāpessāmāti. Sakkā kho, āvuso, imehi pañcahi vatthūhi samaṇassa gotamassa saṅghabhedo kātuṃ cakkabhedo. Lūkhapasannā hi, āvuso, manussā’’ti.
那时,提婆达多和他的随从们就去到世尊那里。到了以后,顶礼世尊,然后坐在一旁。坐在一旁的提婆达多对世尊这样说:“尊者,世尊以种种方式赞叹少欲的人……(中略)……赞叹精进努力的人。尊者,这些五件事,以种种方式能导向少欲……(中略)……导向精进努力。很好,尊者,愿诸比丘终生成为住林者;若有谁进入村落附近,愿罪罚触及他……(中略)……愿诸比丘终生不吃鱼和肉;若有谁吃了鱼和肉,愿罪罚触及他。” “够了,提婆达多。谁愿意,就成为住林者;谁愿意,就住在村落附近。谁愿意,就成为托钵乞食者;谁愿意,就接受邀请应供。谁愿意,就成为穿粪扫衣者;谁愿意,就接受居士施衣。提婆达多,我已经允许在雨季以外的八个月里住在树下,我也允许吃三种清净的鱼和肉——没有见到杀、没有听到杀、没有为自己而杀的嫌疑。”那时,提婆达多心想:“世尊不允许这五件事。”于是他既高兴又兴奋,和他的随从们从座而起,顶礼世尊,右绕之后离开了。
Atha kho devadatto sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho devadatto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhagavā, bhante, anekapariyāyena appicchassa…pe… vīriyārambhassa vaṇṇavādī. Imāni, bhante, pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya…pe… vīriyārambhāya saṃvattanti. Sādhu, bhante, bhikkhū yāvajīvaṃ āraññikā assu; yo gāmantaṃ osareyya vajjaṃ naṃ phuseyya…pe… yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ, yo macchamaṃsaṃ khādeyya vajjaṃ naṃ phuseyyā’’ti. ‘‘Alaṃ, devadatta, yo icchati āraññiko hotu, yo icchati gāmante viharatu; yo icchati piṇḍapātiko hotu, yo icchati nimantanaṃ sādiyatu; yo icchati paṃsukūliko hotu, yo icchati gahapaticīvaraṃ sādiyatu. Aṭṭhamāse kho mayā, devadatta, rukkhamūlasenāsanaṃ anuññātaṃ, tikoṭiparisuddhaṃ macchamaṃsaṃ – adiṭṭhaṃ asutaṃ aparisaṅkita’’nti. Atha kho devadatto – ‘‘na bhagavā imāni pañca vatthūni anujānātī’’ti haṭṭho udaggo sapariso uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
410那时,提婆达多和他的随从们进入王舍城,用那五件事去说服大众:“朋友,我们去拜见了沙门乔达摩,向他乞求了五件事:‘尊者,世尊以种种方式赞叹少欲、知足、减损烦恼、头陀行、清净行、减少系缚、精进努力的人。尊者,这些五件事,以种种方式能导向少欲、知足、减损烦恼、头陀行、清净行、减少系缚、精进努力。很好,尊者,愿诸比丘终生成为住林者;若有谁进入村落附近,愿罪罚触及他。愿诸比丘终生成为托钵乞食者;若有谁接受邀请,愿罪罚触及他。愿诸比丘终生成为穿粪扫衣者;若有谁接受居士施衣,愿罪罚触及他。愿诸比丘终生成为树下住者;若有谁住进有遮蔽的住处,愿罪罚触及他。愿诸比丘终生不吃鱼和肉;若有谁吃了鱼和肉,愿罪罚触及他。’沙门乔达摩不同意这些。我们则坚定地依这五件事而行。”在那里,那些没有信心、不净信、智慧低劣的人们这样说:“这些释迦子沙门真是修习头陀行、严格精进的人,而沙门乔达摩却是生活奢侈、追求奢侈的人。”然而,那些有信心、有净信、有智慧、聪明、有才智的人们则责备、非难、指责说:“为什么提婆达多竟然要企图分裂世尊的僧团,破坏他的法轮呢!”诸比丘听到了那些人们责备、非难、指责的声音。那些少欲的诸比丘……(中略)……他们也责备、非难、指责道:“为什么提婆达多竟然要企图分裂世尊的僧团,破坏他的法轮呢!”然后,那些比丘们以种种方式呵责了提婆达多之后,将这件事禀告了世尊……(中略)…… “提婆达多,据说你真的在企图分裂僧团,破坏法轮吗?” “是真的,世尊。” 佛陀世尊呵责说……(中略)…… “愚痴人!你怎么能企图分裂僧团,破坏法轮呢!愚痴人,这不能让未生信者生信……(中略)……诸比丘,你们应当这样诵出这条学处——
Atha kho devadatto sapariso rājagahaṃ pavisitvā pañcahi vatthūhi janaṃ saññāpesi – ‘‘mayaṃ, āvuso, samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā pañca vatthūni yācimhā – ‘bhagavā, bhante, anekapariyāyena appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa vīriyārambhassa vaṇṇavādī. Imāni, bhante, pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya dhutatāya pāsādikatāya apacayāya vīriyārambhāya saṃvattanti. Sādhu, bhante, bhikkhū yāvajīvaṃ āraññikā assu; yo gāmantaṃ osareyya, vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ piṇḍapātikā assu; yo nimantanaṃ sādiyeyya, vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ paṃsukūlikā assu; yo gahapaticīvaraṃ sādiyeyya, vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ rukkhamūlikā assu; yo channaṃ upagaccheyya, vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ; yo macchamaṃsaṃ khādeyya, vajjaṃ naṃ phuseyyā’ti. Imāni samaṇo gotamo nānujānāti . Te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi samādāya vattāmā’’ti. Tattha ye te manussā assaddhā appasannā dubbuddhino te evamāhaṃsu – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhutā sallekhavuttino, samaṇo pana gotamo bāhulliko bāhullāya cetetī’’ti. Ye pana te manussā saddhā pasannā paṇḍitā byattā buddhimanto te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma devadatto bhagavato saṅghabhedāya parakkamissati cakkabhedāyā’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma devadatto saṅghabhedāya parakkamissati cakkabhedāyā’’ti! Atha kho te bhikkhū devadattaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, devadatta, saṅghabhedāya parakkamasi cakkabhedāyā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… ‘‘kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, saṅghabhedāya parakkamissasi cakkabhedāya! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
411任何比丘,企图分裂和合的僧团,或抓住会导致分裂的事端不放、坚持鼓动,其他比丘应当这样劝他:‘尊者,不要企图分裂和合的僧团,不要抓住导致分裂的事端坚持鼓动。请尊者和僧团和合,因为僧团和合、彼此欢喜、没有争执、共同诵戒,才能安乐共住。’如果这样劝告时他仍坚持不改,诸比丘应当再三劝谏,促他放弃。若再三劝谏时他放弃了,那很好;如果不放弃,犯桑喀地谢思(saṅghādisesa,古译:僧伽婆尸沙,意译:僧残)罪。
Yo pana bhikkhu samaggassa saṅghassa bhedāya parakkameyya, bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇaṃ samādāya paggayha tiṭṭheyya, so bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo – ‘māyasmā samaggassa saṅghassa bhedāya parakkami, bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇaṃ samādāya paggayha aṭṭhāsi. Sametāyasmā saṅghena. Samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī’ti. Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so bhikkhu bhikkhūhi yāvatatiyaṃ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya. Yāvatatiyañce samanubhāsiyamāno taṃ paṭinissajjeyya, iccetaṃ kusalaṃ; no ce paṭinissajjeyya, saṅghādiseso’’ti.
412“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
所谓“和合的僧团”,是指与他共住、在同一界内安住的同法比丘。
Samaggo nāma saṅgho samānasaṃvāsako samānasīmāyaṃ ṭhito.
意思是:“怎样才能让这些比丘产生分歧、分离、不和呢?”他这样寻找派系,结成党羽。
Bhedāya parakkameyyāti – ‘‘kathaṃ ime nānā assu, vinā assu, vaggā assū’’ti pakkhaṃ pariyesati, gaṇaṃ bandhati.
意思是:导致分裂的十八种事由。
Bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇanti aṭṭhārasabhedakaravatthūni.
所谓“执取”,是指取来。
Samādāyāti ādāya.
所谓“高举”,是指使之彰显。
Paggayhāti dīpeyya.
所谓“坚持”,是指不放弃。
Tiṭṭheyyāti na paṭinissajjeyya.
……那位破僧的比丘。
So bhikkhūti yo so saṅghabhedako bhikkhu.
所谓“诸比丘”,是指其他诸比丘。
Bhikkhūhīti aññehi bhikkhūhi.
那些看见的,那些听到的,应由他们对他说:“尊者,请不要致力于和合僧团的分裂,也不要固持发起、执取会导致分裂的事端。请尊者与僧团和合。因为和合的僧团,彼此喜悦、没有争执、同一诵戒、安稳地居住。”应该说第二次。应该说第三次。如果他放弃了,这样是好的;如果他不放弃,则犯恶作罪。听了却不说的,犯恶作罪。那位比丘即使被拉到僧团中间,也应该被说:“尊者,请不要致力于和合僧团的分裂,也不要固持发起、执取会导致分裂的事端。请尊者与僧团和合。因为和合的僧团,彼此喜悦、没有争执、同一诵戒、安稳地居住。”应该说第二次。应该说第三次。如果他放弃了,这样是好的;如果他不放弃,则犯恶作罪。那位比丘应该被劝告。“诸比丘,应当这样进行劝告。应由一位有能力、能胜任的比丘来告知僧团——”
Ye passanti, ye suṇanti, tehi vattabbo – ‘‘māyasmā samaggassa saṅghassa bhedāya parakkami, bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇaṃ samādāya paggayha aṭṭhāsi. Sametāyasmā saṅghena. Samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī’’ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṃ kusalaṃ; no ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti , āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu saṅghamajjhampi ākaḍḍhitvā vattabbo – ‘‘māyasmā samaggassa saṅghassa bhedāya parakkami, bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇaṃ samādāya paggayha aṭṭhāsi. Sametāyasmā saṅghena. Samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī’’ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṃ kusalaṃ; no ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu samanubhāsitabbo – ‘‘evañca pana, bhikkhave, samanubhāsitabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
413“尊者,请僧团听我说。这位名叫某某的比丘,正在致力于和合僧团的分裂。对于那件事,他不放弃。如果僧团认为时机已到,僧团应当劝告那位名叫某某的比丘,让他放弃那件事。这是动议。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu samaggassa saṅghassa bhedāya parakkamati. So taṃ vatthuṃ na paṭinissajjati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāseyya tassa vatthussa paṭinissaggāya. Esā ñatti.
“尊者,请僧团听我说。这位名叫某某的比丘,正在致力于和合僧团的分裂。对于那件事,他不放弃。僧团劝告那位名叫某某的比丘,让他放弃那件事。哪位尊者对劝告那位名叫某某的比丘放弃那件事表示同意,请保持沉默;哪位不同意,请说出来。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu samaggassa saṅghassa bhedāya parakkamati. So taṃ vatthuṃ na paṭinissajjati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“我第二次宣说此事……(中略)……我第三次宣说此事——尊者们,请僧团听我说。这位名叫某某的比丘,正在致力于分裂和合的僧团。他不舍弃那件事由。僧团劝告这位名叫某某的比丘,让他舍弃那件事由。如果哪位尊者认同对这位名叫某某的比丘进行劝告,让他舍弃那件事由,他就默然;哪位不认同,请他说出来。”
‘‘Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi…pe… tatiyampi etamatthaṃ vadāmi – suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu samaggassa saṅghassa bhedāya parakkamati. So taṃ vatthuṃ na paṭinissajjati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“这位名叫某某的比丘,已被僧团劝告,让他放弃那件事由。僧团对此认同,因此默然。我这样持守此事。”
‘‘Samanubhaṭṭho saṅghena itthannāmo bhikkhu tassa vatthussa paṭinissaggāya. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
414在动议时,犯恶作;在两次甘马(kamma,古译:羯磨)宣告时,犯土喇咤亚(thullaccaya,古译:偷兰遮);在甘马宣告结束时,犯的是桑喀地谢思。对于正在犯桑喀地谢思的人来说,动议时的恶作和两次甘马宣告时的土喇咤亚都会被平息。
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā, kammavācāpariyosāne āpatti saṅghādisesassa. Saṅghādisesaṃ ajjhāpajjantassa ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhanti.
……(中略)……因此也说为桑喀地谢思。
Saṅghādisesoti…pe… tenapi vuccati saṅghādisesoti.
415在如法甘马中,以为是如法甘马,却不舍弃,犯桑喀地谢思罪。
Dhammakamme dhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti saṅghādisesassa.
在如法甘马中,对是否如法有疑惑,却不舍弃,犯桑喀地谢思罪。
Dhammakamme vematiko na paṭinissajjati, āpatti saṅghādisesassa.
在如法甘马中,以为是非法甘马,却不舍弃,犯桑喀地谢思罪。
Dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti saṅghādisesassa.
在非法甘马中,认为它是如法甘马,犯恶作罪。
Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.
在非法甘马中,如果对此有疑惑,犯恶作。
Adhammakamme vematiko, āpatti dukkaṭassa.
对非法甘马而有非法甘马想者,犯恶作罪。
Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.
416无犯:未被劝谏者,舍弃者,精神失常者,心乱者,被痛苦折磨者,最初犯者。
Anāpatti asamanubhāsantassa, paṭinissajjantassa, ummattakassa, khittacittassa, vedanāṭṭassa, ādikammikassāti.