村落譬喻之思量。
Gammaparikappanā
4. 义庄严了知第四章解释 · 69 段
慈悲所生润泽之光,自胜者身流溢而出;
彼光悦众,胜者萨度!引诸群生趣向柔润。
Dayā sañjāta sarasā, dehā nikkhantakantiyo; Pīṇentā jina! Te sādhu, janaṃ sarasataṃ nayuṃ.
凡为诸善事而勤修者,以福德力,
复得成就之余缘者,此即说为等持。
Ārabbhantassa yaṃkiñci, kattuṃ puññavasā puna; Sādhana’ntaralābho yo, taṃ vadanti samāhitaṃ.
Mārā’ribhaṅgā’bhimukha, mānaso tassa satthuno; Mahāmahī mahāravaṃ, ravī’ya’mupakārikā.
未宣说其意旨,为成就故以异法示现。
清净觉者称此为“间接说”。
Avatvā’bhimataṃ tassa, siddhiyā dassana’ññathā; Vadanti taṃ ‘pariyāya, vuttī’ti sucibuddhayo.
置于敞院中的财富,无有守护;
贪财者!如你所欲,随心所欲,行你所愿之事。
Vivaṭa’ṅgaṇanikkhittaṃ, dhana’mārakkha vajjitaṃ; Dhanakāma! Yathākāmaṃ, tuvaṃ gaccha yadicchasi.
呵责者实作称赞,犹如那曲赞;
看似过失者实是功德,于此确实聚于一处。
Thutiṃ karoti nindanto, viya taṃ byājavaṇṇanaṃ; Dosā’bhāsā guṇā eva, yanti sannidhi matra hi.
你能摇落一切尘垢,猛烈犹如狂风席卷睡莲
仅此便已足够,世尊!我们何必再赞说您诸功德的殊胜?
Sañcāletu malaṃ tvaṃ’si, bhusaṃ kuvalayā’khilaṃ; Visesaṃ tāvatā nātha!, Guṇānaṃ te vadāma kiṃ?
欲求殊胜之际,若见实体、行为、种类与属性之亏缺,
如是即名为差别。
Visesi’cchāyaṃ dabbassa, kriyā, jāti, guṇassa ca; Vekalladassanaṃ yatra, viseso nāma yaṃ bhave.
非战车,非象,非马,非步兵;
牟尼以审视资具而战胜魔敌。
Na rathā, na ca mātaṅgā, na hayā, na padātayo; Jito mārāri muninā, sambhārāvajjanena hi.
他没有皱起眉头,也没有露齿怒目;
牟尼、英雄、胜者,亲自摧破了魔军。
Na baddhā bhūkuṭi, neva, phurito dasanacchado; Mārāribhaṅgaṃ cā’kāsi, muni vīro varo sayaṃ.
光不散布于诸方,
没有光明遍照世间;
然而如此深沉的黑暗,却被善妙的法语所超越。
Na disāsu byāttā raṃsi, Nā’loko lokapatthaṭo; Tathāpya’ndhatamaharaṃ, paraṃ sādhusubhāsitaṃ.
牟尼王!您的话语既不粗糙,也不生硬;
然而,却能深深挖掘,将众生的骄慢连根拔除。
Na kharaṃ, na hi vā thaddhaṃ, muninda! Vacanaṃ tava; Tathāpi gāḷhaṃ khaṇati, nimmūlaṃ janatāmadaṃ.
然而,此处所显现的超越之处,正是勇猛与英雄气概之所在。
智者说,这是言说,我慢如此增盛。
Dassīyate’tirittaṃ tu, sūravīrattanaṃ yahiṃ; Vadanti viññūvacanaṃ, ruḷhāhaṅkāra mīdisaṃ.
调伏难陀乌巴难达,我何须见作障者?
我诸子侍立足下,于如是圣者前已堪能。
Dame nandopanandassa, kiṃ me byāpāradassanā? Puttā me pādasambhattā, sajjā sante’va tādise.
双关者,一词摄众义,多言显其义;
词句等无异,依其力用,说为三种。
Sileso vacanā’nekā, bhidheyye’kapadāyutaṃ; Abhinnapadavākyādi, vasā tedhā’ya mīrito.
破除大黑暗者,登上大光明。
彼世尊,光芒之轮璀璨,令众生觉悟。
Andhatamaharo hārī, samāruḷho mahodayaṃ; Rājate raṃsimālī’yaṃ, bhagavā bodhayaṃ jane.
Sāradā’malakā’bhāso, samānīta parikkhayo; Kumudā’karasambodho, pīṇeti janataṃ sudhī.
善调御己心,摧破不逊之骄慢。
善逝令清净显现,是众生之导师。
Samāhita’ttavinayo, ahīna mada maddano; Sugato visadaṃ pātu, pāṇinaṃ so vināyako.
相违的、相违的、破坏的、业、决定者、其他;
决定是遮遣之语,无有相违,虽相违亦不相违。
Viruddhā, viruddhā, bhinna, kammā, niyamavā, paro; Niyama’kkhepavacano, avirodhi, virodhya’pi.
适当、养育之类,双关及句生等;
唯于如是例示之中,其貌便得显明。
Ocitya samposakādi, sileso, padajā’di pi; Esaṃ nidassanesve’va, rūpa māvi bhavissati.