6. 卧具篇章·允许住所的讨论
波逸提等连结·小品连结 · 185 段
6. 卧具篇章巴利
6. Senāsanakkhandhakaṃ
允许住所的讨论巴利
Vihārānujānanakathā
294 在《住所犍度》中,“未制定”这句话里,并不是“制”这个字根,而是“许”这个字根,而且它是许可的意思,所以说“未许可”。这样就把“知”字根所含的觉悟等意思排除掉了,只显示许可的意思。因为半屋等已经单独列出来了,所以“住所”这个词应当从其余类别中取剩下的住处,因此说“半屋等之外的其余住处”。“金钩屋”就是用金钩覆盖的屋子。“砖窟”就是用砖砌成的洞窟。其余也照这个例子理解。“已来者和未来者”这里,“和”字表示并列复合词。来就是已来,没来就是未来,指僧团。已来和未来合在一起就是“已来未来”,是集合并列复合词,阳性,指那个。“以无障碍行者”这句话显示:在四方都无障碍地行走,就是“四方”这个词的意思。巴利
294. Senāsanakkhandhake apaññattaṃ hotīti ettha na ñapadhātu hoti, apica ñādhātuyeva, so ca kho anujānanatthoti āha ‘‘ananuññātaṃ hotī’’ti. Iminā ñādhātussa avabodhanādayo atthe nivatteti, anujānanatthaṃyeva dasseti. Aḍḍhayogādīnaṃ visuṃ gahitattā vihārasaddena pārisesato avasesāvāsova gahetabboti āha ‘‘aḍḍhayogādimuttako avasesāvāso’’ti. Suvaṇṇavaṅkagehanti suvaṇṇavaṅkachadanena chāditaṃ gehaṃ. Iṭṭhakāguhāti iṭṭhakāya katā guhā. Eseva nayo sesesupi. Āgatassa ca anāgatassa cāti ettha casaddena dvandavākyaṃ dasseti. Āgacchatīti āgato, na āgato anāgato, saṅgho. Āgato ca anāgato ca āgatānāgato, samāhāradvando puṃliṅgo, tassa. ‘‘Appaṭihatacārassā’’ti iminā catūsu disāsu appaṭihatacāro cātuddisoti vacanatthaṃ dasseti.
295 在随喜偈中,应当这样理解判定,这是句子的连接方式。“以季节相违之故”,意思是由于寒、热等季节彼此相违。“共触风”,是指带着水珠一起吹来的风。这里“共”字有“俱”的意思,“触”字是水珠的说法。“唯直雨云雨”,因为被风带走,所以只指笔直落下的雨云之雨。经文中“彼”在这里,“to”这个后缀用于表达“自身”的意思,也就是“那住所”。“与猛兽”就是与猛兽一起,这是语法性别的颠倒。“这些一切”,就是“寒”等全部七个词。“应当连接”,意思是应当连接为“那住所遮止寒……中略……遮止雨”。巴利
295. Anumodanagāthāsu evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā. Utuvisabhāgavasenāti sītauṇhānaṃ utūnaṃ visabhāgavasena. Saṃphusitakavātoti saha udakabindunā āgato vāto. Ettha hi saṃsaddo sahattho, phusitasaddo udakabinduvācako. Ujukameghavuṭṭhiyo evāti vātena apaharitattā ujukaṃ patitā meghavuṭṭhiyo eva. Pāḷiyaṃ tatoti ettha topaccayo paccattatthe vattati. So vihāroti hi attho. Vāḷamigāni cāti vāḷamige ca. Liṅgavipallāso hesa. Etāni sabbānīti ‘‘sīta’’ntiādīni sabbāni satta padāni. Yojetabbānīti so vihāro sītaṃ paṭihanati…pe… vuṭṭhiyo paṭihanatīti yojetabbānīti attho.
“以住所”这句话,是在说明经文中“从彼”的“彼”字:这里的 topaccaya 后缀表示作者、行为者,所以意思是“以那个住所”。“被阻碍”就是受到阻碍。“为乐义”这里省略了后面的词,所以注释说“为乐住义”。“为庇护义与为乐义”这两个词,要和省略掉的“是”连起来理解。因为意思是:布施住所既是为了庇护,也是为了安乐。“此”就是“这个用意”。“已说”就是已经讲过了。连起来就是:布施住所是为了安乐。关联是:为了修禅与修观而有的那种安乐。“为彼义”就是为了那种安乐。“由后词亦”是指从“为了修禅与修观”这两个词之后所立的“布施住所”这个词也(如此理解)。“此处”就是“在这个住所中”。“布施住所”就是住所的布施,或者应布施的住所;“已称赞”是关联。“已说”是在《相应部》中说的。在成就经文中,凡布施住处者,他即是施一切者,是给予一切力等者,这是关联。“他亦”这里的“亦”字是决定义。因为意思是“他确实”。巴利
‘‘Vihārenā’’ti iminā pāḷiyaṃ tatoti ettha topaccayo kattutthe hotīti dasseti, tena vihārenāti attho. Paṭihaññatīti paṭihanīyati. Sukhatthanti ettha uttarapadalopoti āha ‘‘sukhavihārattha’’nti. ‘‘Leṇatthañca sukhatthañcā’’ti padadvayaṃ ‘‘hotī’’ti pāṭhasesena yojetabbaṃ. Vihāradānaṃ leṇatthañca sukhatthañca hotīti hi attho. Idanti ayaṃ adhippāyo. Vuttanti vutto. Vihāradānaṃ sukhatthañca hotīti yojanā. Jhāyituṃ vipassituñca yaṃ sukhaṃ atthīti sambandho. Tadatthanti tassa sukhassa atthāya. Parapadenapīti ‘‘jhāyituñca vipassitu’’nti padadvayato paraṃ ṭhitena ‘‘vihāradāna’’nti padenapi. Idhāti imasmiṃ vihāre. Vihāradānanti vihārassa dānaṃ, dātabbavihāraṃ vā, vaṇṇitanti sambandho. Vuttanti saṃyuttanikāye vuttaṃ. Sādhakapāḷiyaṃ yo upassayaṃ dadāti, so ca sabbadado sabbesaṃ balādīnaṃ dado hotīti yojanā. So cāti ettha casaddo avadhāraṇattho. So evāti hi attho.
“住处”这个词,通过“应令住于此”这句话,指出了“此”字所指的范围。“应令住”就是应当让他居住。“他们之食物等”这里,“他们”这个词要和后面省略的“适宜”连起来理解,所以注释说“他们适宜的”。这里的搭配是:适宜的食物和适宜的衣物等。或者,为了说明“他们”是与格用于处格义,所以注释说“于他们”,意思是“在比丘们中”。“于正直者”这里,把处格当作与格来用,“应当布施给那些正直的比丘”这个意思也说得通。“于心不曲者”这句话,说明了“于正直者”这里“正直”一词有不曲之义,而“已住”一词有外义复合词之义。应当作这样的词义解释:他们的心是正直的,因此是正直者。“应埋藏”就是掘后放置。“不使心净信丧失”这句话,说明了“以明净之心”这里或者是指这样的果报,或者是指排除其他意义。因为“hi”是显示果报的词。这样,那些比丘为这位有明净之心的住处布施者说法。巴利
‘‘Vihāre’’ti iminā vāsayetthāti ettha etasaddassa visayaṃ dasseti. Vāsayeti vāseyya. Tesaṃ annañcāti ettha ‘‘tesa’’nti padaṃ ‘‘anucchaviya’’nti pāṭhasesena yojetabbanti dassento āha ‘‘tesaṃ anucchaviya’’nti. Tattha anucchaviyaṃ annañca anucchaviyāni vatthāni cāti yojanā. Atha vā tesanti bhummatthe sampadānavacananti dassento āha ‘‘tesū’’ti, bhikkhūsūti attho. Ujubhūtesūti ettha sampadānatthe bhummavacanaṃ katvā ujubhūtānaṃ tesaṃ bhikkhūnaṃ dadeyyāti atthopi yujjateva. ‘‘Akuṭilacittesū’’ti iminā ‘‘ujubhūtesū’’ti ettha ujusaddassa akuṭilatthañca bhūtasaddena bāhiratthasamāsañca dasseti. Ujubhūtaṃ cittametesanti ujubhūtāti vacanattho kātabbo. Nidaheyyāti nikhaṇitvā ṭhapeyya. ‘‘Na cittapasādaṃ virādhetvā’’ti iminā vippasannena cetasāti ettha evatthaphalaṃ vā aññatthāpohanaṃ vā dasseti. Hīti phalajotako. Evaṃ vippasannacittassa tassa vihāradāyakassa te bhikkhū dhammaṃ desentīti yojanā.
296 296.“拉绳孔”:把手指伸进去,在那里拉、拽,或者用它来拉,所以叫“拉绳”。前缀“ava”加在词根“achidh”前面,把前缀的“a”音拉长,又把词根的“a”音变成“i”音,所以说成“拉绳”;那个孔就是拉绳孔。“拉绳索”:伸进门孔后,用它来拉、拽,所以叫“拉绳”,那条绳子就是拉绳索。应当这样连接理解:并不是任何绳子都不可用。或者也可以这样连接理解:不可用就是不存在,只有可用的才行。“三把钥匙”:这里“tāla”一词是“钥匙”(kuñcikā)的同义词,所以说“三把钥匙”。这样就把“tāla”一词在树木、乐器等方面的特殊含义排除掉了。“任何”指工具,“其”指工具。“栏杆窗”:用它来通风,所以叫窗;做在栏杆上的窗,就是栏杆窗。“转轮”:这里因为它是轮形,转动、运行,所以叫转轮,就是布片做的擦脚物。为了说明“应当用它来系缚”的是“转轮”,所以说“应当系缚布片擦脚物”。用“做一张和窗一样大的褥”这句话,来说明“按窗的大小做成的褥就是窗褥”这一语义。巴利
296.Āviñchanachiddanti aṅguliṃ ava pavesetvā añchati ākaḍḍhati ettha, etenāti vā āviñchanaṃ. Avapubbo achidhātu, upasaggaakārassa dīghaṃ katvā, dhātuakārassa ca ikāraṃ katvā ‘‘āviñchana’’nti vuttaṃ, tameva chiddaṃ āviñchanachiddaṃ. Āviñchanarajjunti kavāṭacchidde ava pavesetvā añchati ākaḍḍhati imāyāti āviñchanā, sāyeva rajjūti āviñchanarajju. Kāci rajju na na vaṭṭatīti yojanā. Atha vā na vaṭṭati na hoti, vaṭṭatiyevāti yojanā. Tīṇi tālānīti ettha tālasaddo kuñcikāpariyāyoti āha ‘‘tisso kuñcikāyo’’ti. Iminā tālasaddassa rukkhatūriyavisese nivatteti. Yaṃ yanti upakaraṇaṃ. Tassāti yantakassa. Vedikāvātapānanti vātaṃ pivati anenāti vātapānaṃ, vedikāya kataṃ vātapānaṃ vedikāvātapānaṃ. Cakkalikanti ettha cakkākārena alati pavattatīti cakkalaṃ, coḷakapādapuñjanaṃ. Tena bandhitabbanti cakkalikanti dassento āha ‘‘coḷakapādapuñjanaṃ bandhitu’’nti. ‘‘Vātapānappamāṇena bhisiṃ katvā’’ti iminā vātapānapamāṇena katā bhisi vātapānabhisīti vacanatthaṃ dasseti.
297 从“高脚椅也可以”这句话来看,应当知道它是允许的,句义这样连接。一边高的长椅,只有八指高的脚才允许,应这样理解。超过这个尺寸就不允许,这是其本意。“超量者亦”中的“亦”字,是说明符合尺寸的当然更允许。“七支”是指三个方向有靠背、四只脚,共有七支,所以叫七支。“此亦”中的“亦”字是指高脚椅。应当说为“羊足椅”,句义这样连接。像羊的脚一样,它的脚在这里,所以叫羊足,那种椅子就是羊足椅。“余甘子色椅”是指余甘子的颜色、形状,即余甘子色,与它相应的就是余甘子色的,那种椅子就是余甘子色椅。用“以形态”这个说法显示“色”字的形状之义。“这些”指诸椅,“于此”即于椅,“以蔓草与竹所作”是以蔓草与竹制成的。巴利
297. ‘‘Uccakampi āsandika’’nti vacanato vaṭṭatīti veditabboti sambandho. Ekatobhāgena dīghapīṭhaṃ aṭṭhaṅgulapādakameva vaṭṭatīti yojanā. Tato adhikaṃ na vaṭṭatīti adhippāyo. Pamāṇātikkantopīti pisaddo pamāṇayutto pana pagevāti dasseti. Sattaṅgoti tīsu disāsu apassayo, cattāro pādāti satta aṅgāni etassāti sattaṅgo. Ayampīti pisaddo āsandikaṃ apekkhati. Eḷakapādapīṭhaṃ nāma vuccatīti sambandho. Eḷakassa pādo viya pādo etthāti eḷakapādaṃ, tameva pīṭhaṃ eḷakapādapīṭhaṃ. Āmalakavaṇṇikapīṭhanti āmalakāya vaṇṇo saṇṭhāno āmalakavaṇṇo, tena yojitaṃ āmalakavaṇṇikaṃ, tadeva pīṭhaṃ āmalakavaṇṇikapīṭhaṃ. ‘‘Ākārenā’’ti iminā vaṇṇasaddassa saṇṭhānatthaṃ dasseti. Imānīti pīṭhāni. Etthāti pīṭhe. Muñcapabbajamayanti muñjena ca pabbajena ca kataṃ.
“人”是指木匠等人。“为了保护皮肤”:是为了妥善保护皮肤,不让它损坏。“木棉树等”:用“等”这个字,把一切能产棉的树都包括进来。“乳藤等”:用“等”这个字,把一切能产棉的藤都包括进来。“波多奇草等”:用“等”这个字,把一切能产棉的草类都包括进来。“以三种”:就是以树、藤、波多奇草这三种。难道因为众生村有很多种,除了这三种之外还有别的众生村吗?那为什么说一切众生村都已经被包括进来了呢?所以接着说“树、藤、草类”。在这里,因为不存在,所以被包括进来了——这就是连接。“因此”即:因为不存在,所以。这一切也都是棉——这就是连接。在头垫中,毛也是适合的——这就是关联。“毛”也是:用“也”字,期待的是棉。无论什么花,就是一切花。说到叶,只是纯净的塔拉叶并不适合,其余一切叶即使是纯净的也适合,这是意图。“五种”:依羊毛、粗布、树皮、草、叶而为五种。巴利
Manussānanti vaḍḍhakīmanussānaṃ. Chavisaṃrakkhanatthāyāti chaviyā vināsanato suṭṭhu rakkhanatthāya. Simbalirukkhādīnantiādisaddena tūlanibbattake sabbarukkhe saṅgaṇhāti. Khīravalliādīnantiādisaddena tūlanibbattakā sabbā latāyo saṅgaṇhāti. Poṭakītiṇādīnantiādisaddena tūlanibbattakā sabbā tiṇajātiyo saṅgaṇhāti. Tīhīti rukkhalatāpoṭakīhi. Nanu bhūtagāmānaṃ anekattā etehi tīhi mutto bhūtagāmo atthi, kasmā pana sabbabhūtagāmā saṅgahitā hontīti āha ‘‘rukkhavallitiṇajātiyo hī’’tiādi. Tattha hi yasmā natthi, tasmā saṅgahitā hontīti yojanā. Tasmāti yasmā natthi, tasmā. Sabbampi etaṃ tūlanti yojanā. Bibbohane lomampi vaṭṭatīti sambandho. Lomampīti pisaddena tūlaṃ apekkhati. Yaṃkiñci pupphanti sabbaṃ pupphaṃ. Pattaṃ pāpuṇitvā suddhaṃ tamālapattameva na vaṭṭati, avasesaṃ sabbaṃ pattaṃ suddhampi vaṭṭatīti adhippāyo. Pañcavidhanti uṇṇacoḷavākatiṇapaṇṇavasena pañcapakāraṃ.
“半身量”:这句话是用来说明“半身”的含义——按半个身体的大小做成的,就叫“半身”。也就是说,那些头垫,从腰部开始一直到盖住头部,这些头垫就叫做“半身”。这是文义的连接方式。“其”:指的是头垫。“宽为一肘”:这是文句之间的关联。通过这句话说明:凡是能够把整个头部连同脖子一起放上去的,其宽度就是一肘的量。“于三角中二角”:这是针对头垫两端所放的布的尺寸而说的。这个头垫在两端放上布之后,把布的一角抵到另一角,做成两倍大的三角。在这三角中,两角之间的间隔是一拃四指,从一端到另一端中间的地方是一肘,这个头垫是三角的。或者做成圆形、四方形等,缝制之后,从一端到另一端宽度大的地方是一肘,应当这样缝制。超过这个不行,少了则可以。“头垫”:把头部放上去、安置在那里,所以叫头垫。“头垫”:特别地,或者带来特别的安乐,所以叫头垫。“上面”:头垫的上面。凡是有许可的棉,这是文义的连接。“大的也”:这个“也”字说明小的就更不用说了。持律优波提舍长老则说,这是文义的连接。用“持律”这个词,说明与普沙提婆长老的区别。“不许可的棉或”:垫中不许可的棉或。因为在头垫中,所谓不许可的棉是没有的。巴利
‘‘Upaḍḍhakāyapamāṇānī’’ti iminā addhakāyikānīti ettha addhassa kāyassa pamāṇena katāni addhakāyikānīti atthaṃ dasseti. Yesu bibbohanesu kaṭito paṭṭhāya yāva sīsaṃ upadahanti, tāni bibbohanāni addhakāyikāni nāmāti yojanā. Yassāti bibbohanassa. Vitthārato muṭṭhiratanaṃ hotīti sambandho. Iminā yattha saha gīvāya sakalaṃ sīsaṃ ṭhapetuṃ sakkā, tassa muṭṭhiratanaṃ vitthārapamāṇanti dasseti. ‘‘Tīsu kaṇṇesu dvinnaṃ kaṇṇāna’’nti idaṃ bibbohanassa ubhosu antesu ṭhapetabbacoḷapamāṇaṃ sandhāya vuttaṃ. Idaṃ pana bibbohanassa ubhosu antesu ṭhapitacoḷassa koṭiyā koṭiṃ āhacca dviguṇaṃ kataṃ tikaṇṇaṃ hoti, tesu tīsu kaṇṇesu dvinnaṃ kaṇṇānamantaraṃ vidatthi caturaṅgulaṃ hoti, majjhaṭṭhānaṃ koṭito koṭimāhacca muṭṭhiratanaṃ hoti, idaṃ pana bibbohanaṃ tikaṇṇaṃ hoti. Vaṭṭaṃ vā caturassādiṃ vā katvā sibbitaṃ yathā koṭito koṭi vitthārato puthulaṭṭhānaṃ muṭṭhiratanaṃ hoti, evaṃ sibbitabbaṃ. Ito adhikaṃ na vaṭṭati, ūnaṃ pana vaṭṭatiyeva. Sīsūpadhānanti sīsaṃ upadahanti ṭhapenti etthāti sīsūpadhānaṃ. Bibbohanānīti visesena, visesaṃ vā sukhaṃ vahantīti bibbohanāni. Uparīti bibbohanānaṃ upari. Yāni pana kappiyatūlāni santīti yojanā. Mahantampīti pisaddo khuddakaṃ pana pagevāti dasseti. Vinayadharaupatissatthero pana āhāti sambandho. ‘‘Vinayadhara’’ iti padena phussadevattherato visesaṃ dasseti. Akappiyatūlaṃ vāti bhisiyaṃ akappiyatūlaṃ vā. Bibbohane hi akappiyatūlaṃ nāma natthi.
关于“五褥”:这里为了否定“句子含义”和“非同一集合的复数含义”,所以说“以羊毛等五种填成的褥”。由此显示“以羊毛等五种填成的褥,就是五褥”这个词的语义。不过从实际含义来说,句子含义和非同一集合的复数含义也都能成立。为什么是“五”这个数目?所以说“其实是按棉的计数”等等。因为这里是按棉的计数来说这些的计数,所以就是五褥,应当这样连接理解。其中,指羊毛等五种当中。由“羊毛”一词所涵盖,这是文句上的关联。唯毛毯,就是羊毛做的毛毯。用羊毛,或者把羊毛放进去做成的褥,就是羊毛褥。这个道理也适用于布褥等。巴利
Pañcabhisiyoti ettha vākyabhāvañca asamāhāradigubhāvañca paṭikkhipanto āha ‘‘pañcahi uṇṇādīhi pūritā bhisiyo’’ti. Iminā pañcahi uṇṇādīhi pūritā bhisiyo pañcabhisiyoti vacanatthaṃ dasseti. Atthato pana vākyampi asamāhāradigupi yujjateva. Kasmā pañcagaṇanā hotīti āha ‘‘tūlagaṇanāya hī’’tiādi. Hi yasmā tūlagaṇanāya etāsaṃ gaṇanā vuttā, tasmā pañcabhisiyo hontīti yojanā. Tatthāti uṇṇādīsu pañcasu. Uṇṇaggahaṇena gahitanti sambandho. Kambalamevāti uṇṇāmayaṃ kambalameva. Uṇṇāya, uṇṇaṃ vā pakkhipitvā katā bhisi uṇṇābhisi. Eseva nayo coḷabhisiādīsu.
“量的限定”:所谓“这么多就是量”,这是对量的限定。“床垫”:应该铺在床上的垫褥。“这些”:指床垫等物。“凡此绵”:这是文义的连接。“皮垫”:也指皮革制成的垫褥。“以此”:通过《库伦达》中所说的这句话,就得以成立,这是文义的关联。巴利
Pamāṇaniyamoti ettakā pamāṇāti pamāṇassa niyamo. Mañce attharitabbā bhisi mañcabhisi. Etāsanti mañcabhisiādīnaṃ. Yaṃ etaṃ tūlanti yojanā. Sūrakepīti cammamayabhisiyampi. Etenāti kurundiyaṃ vuttavacanena siddhaṃ hotīti sambandho.
“床垫”是指应该铺在床上的垫褥。通过“为了铺设而收拢,这样说是合理的”这句话,说明“铺设”这个词在这里要按作用代因的借代方式来理解。因为为了铺设而收拢是因,铺设是果。“在上”是指在垫褥表皮的上方。“所触”是指水滴。“壁工”是指像在墙壁上用各种颜色做排列绘制那样应当做的工作。巴利
Mañcabhisinti mañce attharitabbaṃ bhisiṃ. ‘‘Attharaṇatthāya saṃharantīti yujjatī’’ti iminā ‘‘attharantī’’ti ettha kāriyūpacārena attho gahetabboti dasseti. Attharaṇāya hi saṃharaṇaṃ kāraṇaṃ nāma, attharaṇaṃ kāriyaṃ nāma. Uparīti bhisichaviyā upari. Phusitānīti bindūni. Bhittikammanti bhittiyaṃ nānāvaṇṇehi rājikaraṇaṃ viya kattabbaṃ kammaṃ.
298 “伊咖萨”是树脂和石灰的名称,所以注释说“树脂或石灰”。“糠混土”这个说法,显示了与糠混合的土就是糠混土,这是词义的解释。芥子粉就是芥子的粉末。“变成一点一点”这个说法,在这里显示了原因借代结果的用法。因为溢出是原因,变成一点一点的状态是结果。“堆积”是指清理干净。蚯蚓粪土,就是雌蚯蚓的粪所形成的土。通过这个,显示了“拉恩达土”这个词里,“拉恩达”是粪的另一种说法。巴利
298.‘‘Ikkāsa’’nti nāmaṃ niyyāsasilesānaṃ nāmanti āha ‘‘rukkhaniyyāsaṃ vā silesaṃ vā’’ti. ‘‘Kuṇḍakamissakamattika’’nti iminā kuṇḍakena missakā mattikā kuṇḍakamattikāti vacanatthaṃ dasseti. Sāsapapiṭṭhanti sāsapacuṇṇaṃ. ‘‘Bindu bindu hutvā’’ti iminā accussannaṃ hotīti ettha kāraṇūpacāraṃ dasseti. Accussannañhi kāraṇaṃ hoti, ‘‘bindu bindu hutvā’’ti ṭhānaṃ kāriyaṃ hoti. ‘‘Puñjitu’’nti sodhetuṃ. Gaṇḍuppādagūthamattikanti mahilatāya gūthamayaṃ mattikaṃ. Iminā laṇḍamattikanti ettha laṇḍasaddo gūthapariyāyoti dasseti.
299 比丘们,在“不应有画像之心”这一句里,因为经文说“女人形象、男人形象”,所以有人问:难道只有女人和男人的形象才不允许吗?于是回答说“并非仅仅如此”等等。也不允许制作畜生形象,或者叫人“去做吧”,这就是这里的关联。“门卫”:就是门卫的形象。“可喜者”:应当让人欢喜的,意思是值得让人欢喜。巴利
299.Na bhikkhave paṭibhānacittanti ettha ‘‘itthirūpakaṃ purisarūpaka’’nti pāḷiyaṃ vuttattā kiṃ itthipurisarūpameva na vaṭṭatīti āha ‘‘na kevala’’ntiādi. Tiracchānarūpampi kātuṃ vā ‘‘karohī’’ti vattuṃ vā na vaṭṭatīti sambandho. Dvārapālanti dvārapālarūpaṃ. Pasādanīyānīti pasādetabbāni, pasādetuṃ arahānīti attho.
300 “一庭”:指因为不是住处,所以属于同一地面区域。“圆顶内室”:指应当用圆顶覆盖的内室。巴利
300.Ekaṅgaṇāti avihāraṭṭhānena samānabhūmibhāgā. Muṇḍacchedanagabbhoti muṇḍena chādetabbo gabbho.
这里“于彼”指的是要钉入的那棵树。用“作”这个词,是在说明“库朗咖基座”这个词里尼咖后缀的含义。连接关系是:应当安立那个从别处取来的壁基。“为了防雨”的意思是,为了保护免受雨水侵害。用“压实的泥土”这个词,是在说明“伍达苏达”中“苏达”一词指的是涂抹用的灰泥,从而排除食物类的“苏达”。巴利
Tatthāti vijjhitabbarukkhe. ‘‘Kata’’nti iminā kulaṅkapādakanti ettha ṇikapaccayassa atthaṃ dasseti. Taṃ āharimaṃ bhittipādaṃ patiṭṭhāpetunti sambandho. Vassaparittāṇatthanti vassodakaparittāṇatthaṃ. ‘‘Madditamattika’’nti iminā uddasudhanti ettha sudhāsaddassa lepanasudhaṃ dasseti, bhojanasudhaṃ nivatteti.
“前端”是指精舍的前端。“去”与“部分”相连,表达“击破”之义。应理解为“对它所做的那一部分”这样的关联。“也称为巴嘎那”:由于长音之故,也称作“巴嘎那”,这是用来说明前面那段读法中为短音。“也有巴库塔的读法”:由于连音之故,也有“巴库塔”这种读法,这是用来说明前面那段读法中无连音。“竹”即竹子。“从彼”即从竹子。“下降而作”:以此说明“下降而作”即“下降者”之义。“覆盖前端”:以此说明尼迦后缀的原形。“具轮”:即与轮相应。巴利
Pamukhanti vihārassa pamukhaṃ. Yanti padesaṃ, hanantīti sambandho. Tassa katapadesassāti yojanā. ‘‘Paghāna’’ntipi vuccatīti dīghavasena ‘‘paghāna’’ntipi vuccati. Iminā purimapāṭhe rassabhāvaṃ dīpeti. ‘‘Pakuṭṭa’’ntipi pāṭhoti sasaṃyogavasena ‘‘pakuṭṭa’’ntipi pāṭho. Iminā purimapāṭhe nisaṃyogabhāvaṃ dasseti. Vaṃsanti veḷuṃ. Tatoti vaṃsato. ‘‘Osāretvā kata’’nti iminā osāretvā kataṃ osārakanti vacanatthaṃ dasseti. ‘‘Chadanapamukha’’nti iminā ṇikapaccayassa sarūpaṃ dasseti. Cakkalayuttoti cakkalena yutto.
301 施水器:用它来施水,所以叫施水;那个容器本身就是施水器。所谓伍伦果与塔拉咖,是用来说明这两者与水螺相随顺,应当这样连接理解。巴利
301.Pānīyadānabhājananti pānīyaṃ deti anenāti pānīyadānaṃ, tameva bhājanaṃ pānīyadānabhājanaṃ. ‘‘Uḷuṅko ca thālakañcā’’ti iminā dve pānīyasaṅkhassa anulomānīti yojanā.
303 门闩:因为用它来闩门,所以叫门闩。就像村门口的门闩一样,这里指的是装有轮子的门闩,应该这样理解它们的关联。巴利
303.Dvārathakanakanti dvāraṃ thaketi anenāti dvārathakanakaṃ. Gāmadvāresu dvārathakanakaṃ viya cakkalayuttaṃ dvārathakanakanti yojanā.
305 “骏马车”是指:马当中特别优良、超群的,叫“骏马”;或者说,能超过、胜过普通马的,就是“骏马”。这种马应当套在这些车上,所以这些车就是“骏马车”。为了说明这一点,就说“套着骏马的车,就是骏马车”。其中,“套着骏马”这句话,是用来说明“骏马”这个词是表示与马有关的派生词。“戴着宝石耳环”这个词,因为要和“百千少女”这个词连在一起,所以说成“戴着宝石耳环的”。这是用来说明词尾变化的关系。耳朵上戴着宝石耳环的,就是“戴着宝石耳环的少女们”。巴利
305.Assatarirathāti assānaṃ visesena, atisayena vāti assataro, atha vā pakatiasse tarati atikkamatīti assataro, so etesu rathesu yujjitabboti assatarī, teyeva rathāti assatarirathāti dassento āha ‘‘assatarayuttā rathā assatarirathā’’ti. Tattha ‘‘assatarayuttā’’ti iminā ‘‘assatarī’’ti padassa assatthitaddhitaṃ dasseti. Āmuttamaṇikuṇḍalāti padassa ‘‘sataṃ kaññā sahassānī’’ti padena sambandhitabbattā vuttaṃ ‘‘āmuttamaṇikuṇḍalānī’’ti. Iminā nikārassa ākāro hotīti dasseti. Kaṇṇesu āmuttaṃ maṇikuṇḍalaṃ etāsanti āmuttamaṇikuṇḍalā kaññāyo.
有人反对“以蕴般涅槃而般涅槃”这个意思,就说“以烦恼般涅槃而般涅槃”。关于“已清凉”这一词,这里只是因为烦恼的热恼不存在而清凉,不是由于其他原因,所以说“因为烦恼热恼不存在”。用“因为烦恼依不存在”这句话,是在否定“无依”一词中“因为蕴依和行依不存在”的意思。巴利
Khandhaparinibbānena parinibbutoti atthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘kilesaparinibbānena parinibbuto’’ti. Sītibhūtoti ettha kilesātapānaṃ abhāveneva sītibhūto, na aññesanti āha ‘‘kilesātapābhāvenā’’ti. ‘‘Kilesūpadhiabhāvenā’’ti iminā nirupadhīti ettha khandhūpadhiabhisaṅkhārūpadhiabhāvenāti atthaṃ paṭikkhipati.
在这里,“执着”是指对种种对象或种种生命存在状态一再地黏着,为了说明这一点,所以说“于色等”。“渴望”就是渴爱。由此显示执着的真正面目。“断”这个词,是通过“切断”来显示断除的含义。对于“应当调伏心中的苦恼”这句,为了说明“应调伏”一词带有tvā后缀的性质、“心”一词表示心识、以及“苦恼”的本质,所以说“调伏心中烦恼之苦恼”。其中,“心中”显示“心”这个词的含义,“烦恼”一词显示苦恼的本质,“调伏”显示tvā后缀的性质。“衰损之因”就是衰损的根源。因为通过它来造成衰损,所以称为“衰损之因”。由此显示:衰损的造作就是衰损器,在造作义上使用āyika后缀,衰损器本身就是veyyāyika,这就是其含义。巴利
Āsattiyoti ettha punappunaṃ visayesu, bhavesu vā sañjantīti āsattiyoti dassento āha ‘‘rūpādīsū’’tiādi. Patthanāyoti taṇhāyo. Iminā āsattīnaṃ sarūpaṃ dasseti. ‘‘Chinditvā’’ti iminā chetvāti ettha chedhātuyā chedanatthaṃ dasseti. Vineyyahadaye daranti ettha ‘‘vineyyā’’ti padassa tvāpaccayantabhāvañca hadayasaddassa cittavācakabhāvañca darathasarūpañca dassento āha ‘‘citte kilesadarathaṃ vinetvā’’ti. Tattha ‘‘citte’’ti iminā hadayasaddassatthaṃ dasseti, ‘‘kilesa’’ iti padena darathasarūpaṃ, ‘‘vinetvā’’ti iminā tvāpaccayantabhāvaṃ dasseti. Vayakaraṇanti paribbayamūlaṃ. Tañhi vayaṃ kariyati anenāti vayakaraṇanti vuccati. Iminā vayassa karaṇaṃ vayāyikaṃ, karaṇatthe āyikapaccayo, vayāyikameva veyyāyikanti atthaṃ dasseti.
307 307. “应受取语”在这里是说:应当被取用,所以叫“应受取”;而这话属于他,所以叫“应受取语”。为了说明这一点,就说“他的言语”等等。其中,“他的”指给孤独。“有财”指拥有现存的财富,或者自己就是有钱人。“少财”指财富很少。“施与”指给孤独施与。“如是”就是“这样”,要和“施与、做了之后”连起来理解。“他”指给孤独,要和“前往”连起来理解。巴利
307.Ādeyyavācoti ettha ādiyitabbāti ādeyyā, sā vācā etassāti ādeyyavācoti dassento āha ‘‘tassa vacana’’ntiādi. Tattha tassāti anāthapiṇḍikassa. Sadhanāti saṃvijjamāna dhanā, attano vā dhanavanto. Mandadhanāti appadhanā. Adāsīti anāthapiṇḍiko adāsi. Itīti evaṃ, datvā katvāti sambandho. Soti anāthapiṇḍiko, agamāsīti sambandho.
“用迦哈巴那钱铺设”是连接关系。所谓“以亿”,是指以亿作为工具,或作为依托。“令击退”就是令击退。在这里,应这样连接:在那个地方,无论是树木还是池塘,凡是存在的。“他们之”指那些树木和池塘。因为考虑到它们的共同性,所以用阳性词来表达。“周围之量”指周长的量度。“彼之”指给孤独的。巴利
Kahāpaṇe santharīti sambandho. Koṭiyā karaṇabhūtāya, ādhārabhūtāya vā. Paṭipātetvāti paṭihanāpetvā . Tattha tasmiṃ ṭhāne ye rukkhā vā yā pokkharaṇiyo vā tiṭṭhantīti yojanā. Tesanti tāsaṃ rukkhapokkharaṇīnaṃ. Sāmaññañhi apekkhitvā pulliṅgavasena vuttaṃ. Parikkhepapamāṇanti pariṇāhassa pamāṇaṃ. Assāti anāthapiṇḍikassa.
应当这样连接:像这样舍弃大量财富的人也是居士。在“令造库房”这一句中,为了排除其他库房,所以说“门库房殿”。巴利
Evaṃ bahudhanaṃ cajantassāpi gahapatinoti yojanā. Koṭṭhakaṃ māpesīti ettha aññe koṭṭhake paṭikkhipanto āha ‘‘dvārakoṭṭhakapāsāda’’nti.
关于“精舍等”这一说法,这里的“等”字涵盖了巴利经文中提到的僧房等十四种资具。为了说明我们世尊让人建造精舍这件事,同时也展示七位佛陀都让人建造精舍,所以说了“毗婆尸”等话。其中要这样理解:他让人建造了毗婆尸世尊的精舍。具体来说,就是买下了一块三伽伍德大小的土地,用金杖铺满来丈量,然后让人建造了精舍。后面的情况也照这样理解。应当知道,八咖哩萨大小的土地,按牛来算就是十乌萨巴大小,按杖来算就是二百杖大小。说了“像这样逐渐衰减”之后,为了让所有人都生起警醒,又说了“诸成就”等话。其中,因为诸成就在衰减,所以完全足以对一切成就生起厌离,完全足以从一切成就中解脱出来,应当这样连接理解。“于一切成就”这个词,要把它的格位变成具格,然后和“解脱”这个词连接起来。巴利
Vihārādayoti ettha ādisaddena pāḷiyaṃ āgate pariveṇādayo cuddasa upakaraṇe saṅgaṇhāti. Amhākaṃ bhagavato vihārakārāpanapasaṅgena sattannampi buddhānaṃ vihārakārāpanaṃ dassento āha ‘‘vipassissā’’tiādi. Tattha vipassissa bhagavato vihāraṃ (dī. ni. aṭṭha. 2.12) kārāpesīti sambandho. Tigāvutappamāṇaṃ bhūmiṃ suvaṇṇayaṭṭhisantharena kiṇitvā vihāraṃ kārāpesīti yojanā. Eseva nayo paratopi. Aṭṭhakarīsappamāṇā bhūmi usabhena dasausabhappamāṇā yaṭṭhiyā dvisatayaṭṭhippamāṇā hotīti daṭṭhabbaṃ. ‘‘Evaṃ anupubbena parihāyantī’’ti vatvā sabbajanaṃ saṃvejento āha ‘‘sampattiyo hī’’tiādi. Tattha yasmā sampattiyo parihāyanti, tasmā alameva sabbasampattīsu virajjituṃ, alaṃ eva sabbasampattīhi vimuccitunti yojanā. ‘‘Sabbasampattīsū’’ti padañhi ‘‘vimuccitu’’nti padena vibhattipariṇāmaṃ katvā sambandhitabbaṃ.
308 308. 为了说明“破”和“满”这两个词有处格(表示处所)的性质,他说:“‘破’就是断开的地方,‘满’就是裂开的地方。”其中,用“断开的地方”来说明“破”——在这里断掉,所以叫“破”这个词的含义;用“裂开的地方”来说明“满”——在这里裂开,所以叫“满”这个词的含义。“将修复”这里,为了说明“还”这个前缀有“恢复原状”的意思,以及“将修复”这个词是从“作”这个词根派生出来的,所以说“令恢复本来状态”。巴利
308. Khaṇḍaphullasaddānaṃ adhikaraṇabhāvaṃ dassento āha ‘‘khaṇḍanti chinnokāso. Phullanti phalitokāso’’ti. Tattha ‘‘chinnokāso’’ti iminā khaṇḍati chijjati etthāti khaṇḍanti vacanatthaṃ dasseti. ‘‘Phalitokāso’’ti iminā phullati phalati etthāti phullanti vacanatthaṃ dasseti. Paṭisaṅkharissatīti ettha pāṭisaddassa pākatikatthabhāvaṃ, saṅkharissatisaddassa ca karadhātuyā nipphannabhāvaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘pākatikaṃ kariyatī’’ti.
310 长老,指舍利弗长老,要和“来”连接起来理解。“此”指的是看护病人等事。“彼之”指长老的。在“最上座”等说法里,“最上”这个词既可以表示“第一”,也可以表示“最胜”,所以说“长老座”等。“于大腿之间”这里,“间”是表示地点的从格词。“床”这个词指的是大腿,也就是床足,所以说“四足之间”。巴利
310.Theroti sāriputtatthero, āgacchatīti sambandho. Idanti gilānapaṭijagganādi. Assāti therassa. Aggāsanantiādīsu aggasaddo paṭhamatthopi uttamatthopi yujjati. Tena vuttaṃ ‘‘therāsana’’ntiādi. Antarā satthīnanti ettha antarāti bhummatthe nissakkavacanaṃ. Satthisaddo ca ūrusaṅkhāto pādavācakoti āha ‘‘catunnaṃ pādānaṃ antare’’ti.
315 这里说“令安立”,是问“花费了什么而令安立”,所以回答说“行十八俱胝的舍施”。“如是”等话是总结。巴利
315.Patiṭṭhāpesīti ettha kaṃ vayaṃ katvā patiṭṭhāpesīti āha ‘‘aṭṭhārasakoṭipariccāgaṃ katvā’’ti. Evantiādi nigamanaṃ.
关于挡开座位等的讨论巴利
Āsanappaṭibāhanādikathā
316 “未完成的食物”这里,“未完成”这个词是“还没结束”的同义词,所以说“在食物还没结束的时候”。应当这样分析:已经被做或将被做的,叫“已做”;还没被做的,叫“未完成”。但从意思上说,指的是“正在做而还没完成”。“这里”就是在这个地方。“极近”就是离正在吃饭的比丘非常近。“他的”指正在吃饭的比丘的。“或饮”指喝了粥之后,“或食”指吃了嚼食之后。“即使空手”就是即便手里空着。用“pi”这个字表示,更何况手里拿着食物。“因为”指确实,或者因为。“他”指空手的比丘。巴利
316.Vippakatabhojanenāti ettha vippakatasaddo aniṭṭhitapariyāyoti āha ‘‘aniṭṭhite bhojane’’ti. Pakiriyittha, pakiriyissate vā pakataṃ, na pakataṃ vippakatanti viggaho kātabbo, atthato pana ‘‘kariyamāno aniṭṭhito’’ti vuttaṃ hoti. Etthāti ṭhāne. Atisamīpanti bhuñjamānassa bhikkhussa atiāsannaṃ. Tassāti bhuñjamānassa bhikkhussa. Pivitvā vāti yāguṃ pivitvā vā. Khāditvā vāti khajjakaṃ khāditvā vā. Rittahatthampīti tucchahatthampi. Pisaddena āmisahatthaṃ pana pagevāti dasseti. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Soti rittahattho bhikkhu.
罪指恶作罪。那个指那个还没吃完饭的比丘。他指后来到的比丘。此比丘与指这个还没吃完饭的比丘和这个后来到的比丘。由彼指由那个还没吃完饭的新比丘或年长比丘。因此说“年长比丘确实……”等,是为了说明新比丘怎么可以命令年长比丘。“确实”是真实的意思,或者表示原因。他指年长比丘。由彼指被命令去取水。那个指那个行为。巴利
Āpattinti dukkaṭāpattiṃ. Yanti vippakatabhojanaṃ bhikkhuṃ. Soti pacchā āgato bhikkhu. Ayañca bhikkhūti vippakatabhojano ayañca bhikkhu. Tenāti vippakatabhojanena navakena vā vuḍḍhatarena vā bhikkhunā. Kiṃ navakena vuḍḍhataraṃ āṇāpetuṃ vaṭṭatīti āha ‘‘vuḍḍhataraṃ hī’’tiādi. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Soti vuḍḍhataro bhikkhu. Tatoti udakaṃ āharāpetuṃ āṇattito. Yanti kammaṃ.
“凡”指比丘。通过“如是之”这个词,应理解那是指限定。应当为咳嗽者放置痰盂,为痔疮和痢疾者放置便器,为其他病人放置各自相应的器物。因此说“痰……中略……有”。“于彼”指于那位病人。“也作药者”是关联语。“以少许”:因为“少许”和“微少”这些词在意义上相同,所以说“以少许头痛等程度”。“比丘等计数”:这里为了显示“知数”,所以说“知限量”。其中,“限量”一词显示“数”这个词的意趣义;“知”一词显示此处词根的意义。巴利
Yoti bhikkhu. ‘‘Evarūpassā’’ti padena tassa niyamanaṃ veditabbaṃ. Kāsassa kheḷamallakaṃ ṭhapetabbaṃ. Bhagandaraatisārānaṃ vaccakapālaṃ ṭhapetabbaṃ . Aññesaṃ aññāni ṭhapetabbāni honti. Tena vuttaṃ ‘‘kheḷa…pe… hontī’’ti. Yasmiṃti yasmiṃ gilāne. Yopi bhesajjaṃ karotīti sambandho. Lesakappenāti ettha lesakappasaddānaṃ atthato ekattā vuttaṃ ‘‘appakena sīsābādhādimattenā’’ti. Bhikkhū gaṇetvāti ettha gaṇaṃ ñatvāti dassento āha ‘‘paricchedaṃ ñatvā’’ti. Tattha ‘‘pariccheda’’nti iminā gaṇasaddassa adhippāyatthaṃ dasseti. ‘‘Ñatvā’’ti iminā idhātuyā atthaṃ dasseti.
关于接受卧坐处的讨论巴利
Senāsanaggāhakathā
318 卧具一词,是为了排除被称为伸展身体的躺卧行为,而指出被称为住所的卧具,所以说床座等。用以卧具的限量这句话,是在以卧具之价中否定价字的供养含义,阐明限量的含义。这里价字与第四音节相结合的情形,已在先前《众事篇集注释》的连接说明中讲过。时指接受卧具的时间。被取即被令取。以有余存在这句话,显示令上升的含义为令向上、令行、令转起。有余是指从比丘的限量来说,卧具的限额有剩余。随分这里,为了显示随后应给的一份就是随分,所以说又应给另一份。用于极少等语,说明在少量比丘等中,应给每位比丘两份、三份卧具。由此也应理解为:在少量比丘中,应给两三处住所。于彼即在不乐意的情形下不应给这句话中。于随分中取是关联语。由彼,随分与初分都被取,那位比丘是关联语。巴利
318.Seyyāti kāyapasāraṇasaṅkhātaṃ sayanakiriyaṃ paṭikkhipitvā senāsanasaṅkhātaṃ seyyaṃ dassento āha ‘‘mañcaṭṭhānānī’’ti. ‘‘Seyyāparicchedenā’’ti iminā seyyagghenāti ettha agghasaddassa pūjanatthaṃ paṭikkhipitvā paricchedanatthaṃ dīpeti. Ettha ca agghasaddassa catutthakkharena yuttabhāvo heṭṭhā samuccayakkhandhakavaṇṇanā (cūḷava. aṭṭha. 102) yojanāya vuttoyeva. Kālanti seyyāpaṭiggahaṇassa kālaṃ. Gāhiyamānāti gāhāpiyamānā. ‘‘Atirekāni ahesu’’nti iminā ussārayiṃsūti ettha uddhaṃ sārayiṃsu gacchiṃsu pavattiṃsūti atthaṃ dasseti. Atirekānīti ca bhikkhuparicchedato seyyāparicchedāni atirekāni. Anubhāganti ettha anu pacchā dātabbo bhāgo anubhāgoti dassento āha ‘‘puna aparampi bhāgaṃ dātu’’nti. Atimandesūtiādivacanena kiñcimandesu bhikkhūsu ekekassa bhikkhuno dve tisso seyyā dātabbā. Yato kiñcimandesu bhikkhūsu dve tayo vihārā dātabbāti atthopi gahetabbo. Tatthāti ‘‘na akāmā dātabbo’’ti vacane. Anubhāge gahiteti yojanā. Yena anubhāgo ca paṭhamabhāgo ca gahito, so bhikkhūti yojanā.
从近行界外:这里通过这句话说明,已出至界外者,或者坐在界外者,就是“出界”的意思。因为近行界随着住处扩展而变得极其广大,所以说“即使站在远处”。“即使季节时”是指即使冬季和夏季。因为那时寒冷和炎热的季节特别强烈,所以特别称之为“季节时”,这个名称就变得明显。因此说“即使冬夏时”。“即使”字暗示雨季。在前一个入雨安居日所受取的是前取,在后一个入雨安居日所受取的是后取。巴利
‘‘Upacārasīmato bahī’’ti iminā nissīmeti ettha sīmato bahi nikkhantaṃ, nisinnaṃ vā nissīmanti atthaṃ dasseti. Upacārasīmāya āvāsavaḍḍhanavasena ativitthārattā vuttaṃ ‘‘dūre ṭhitassāpī’’ti. Utukālepīti hemantagimhakālepi. Tasmiñhi kāle sītauṇhautu tikhiṇo hoti, tasmā tasseva visesena utukāloti nāmaṃ pākaṭaṃ hoti. Tena vuttaṃ ‘‘hemantagimhakālepī’’ti. Pisaddena vassakālaṃ apekkhati. Purimavassūpanāyikadivase gāho purimako, pacchimavassūpanāyikadivase gāho pacchimako.
在两个入雨安居日之间的空档期取用,就叫空档期取用。在一个住处,是指在一个住处的界内。住处主人,是指施与住处的人,施与是关联词。那是指住处。住者不观察,是关联词。在此,是指在住处。即使损坏,是指即使毁坏。世尊说,是关联词。它的,是指住处的。次日,是指在另一天,即次日。已过去,是指已经越过。自恣已过去,即自恣日已经越过之后,次日应取空档期,这是关联词。巴利
Antarā dvīhi vassūpanāyikadivasehi mutte kāle gāho antarāmuttako. Ekasmiṃ vihāreti ekissaṃ vihārasīmāyaṃ. Senāsanasāmikāti senāsanadāyakā, dentīti sambandho. Tanti senāsanaṃ. Āvāsikā na olokentīti sambandho. Etthāti senāsane. Palujjantampīti vinassantampi. Bhagavā āhāti sambandho. Tassāti senāsanassa. Aparajjūti aparasmiṃ ahani aparajju. Gatāyāti atikkamitāya. Pavāraṇāya gatāya pavāraṇadivase atikkamite sati aparajju antarāmuttako gāhetabboti yojanā.
所谓“那”是指空档期。“取”是指令人取。“由彼”是指正在取。“八个月”是指四个月冬季加四个月夏季,共八个月。有时是五个月夏季,那就是九个月。“破损”是指断裂的地方。“裂开”是指裂开的地方。“应当修补”是指应当恢复原状。“度过一日”是指在住处度过一天。“在那里”是指在已取的住处。“日夜”就是夜和日,是集合复合词,这里是在紧密关联中用的宾格表达。“不得”是指僧团长老不得取。“此”是指住处。巴利
Tanti antarāmuttakaṃ. Gāhentenāti gāhāpentena. Tenāti gaṇhantena. Aṭṭhamāseti cattāro hemantamāse, cattāro ca gimhamāseti aṭṭhamāse. Kadāci pañca gimhamāseti navamāse vā. Khaṇḍaṃ vāti chinnaṭṭhānaṃ vā. Phullaṃ vāti phalitaṭṭhānaṃ vā. Paṭisaṅkharitabbanti pākatikaṃ kātabbaṃ. Divasaṃ khepetvāti pariveṇe divasaṃ khepetvā. Tatthāti gahitasenāsane. Rattindivanti ratti ca divo ca rattindivaṃ, samāhāradvando, accantasaṃyoge cetaṃ upayogavacanaṃ. Na labbhatīti saṅghattherena na labbhati. Idanti senāsanaṃ.
为了说明不能以“空档期”的方式执取住处,说“然而在彼”等语。“三月过后三月过后”,意思是每过三个月、每过三个月。“确实”,意思是真实,或者表示原因。“然而在彼”,意思是然而在住处。“仅一次”,意思是只有一次。“此”,指的是这个说法。巴利
Antarāmuttakagāhena agahetabbasenāsanaṃ dassento āha ‘‘yasmiṃ panā’’tiādi. Temāsaccayena temāsaccayenāti tiṇṇaṃ māsānaṃ atikkamena tiṇṇaṃ māsānaṃ atikkamena. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Yasmiṃ panāti senāsane pana. Sakidevāti ekavārameva. Ayanti esā kathā.
其中,“在那里”是指在两种住处分配的情况中。“适时”是指按时到来,这两句是相连的。“应该在那时就给他们”,这也是相连的。“所谓非时”,是说在驱出这件事上,并不存在所谓的非时。“应该保留一张床或一个床位”,这是句义连接。“或者有一位长老到来”,这也是句义连接。“悬挂物”,是指被提起来的行李包裹。巴利
Tatthāti duvidhesu senāsanaggāhesu. Utukālanti utukāle āgacchantīti sambandho. Tesaṃ tadāva dātabbanti sambandho. Akālo nāmāti uṭṭhāpanassa akālo nāma natthi. Ekaṃ vā mañcaṭṭhānaṃ vā ṭhapetabbanti yojanā. Eko vā thero āgacchatīti yojanā. Ubbhaṇḍikāti ukkhittabhaṇḍikā.
“众多”是指以三人为首的众多比丘。“足够”是指对每一位比丘都够用。“在那里”是指在寺院居住区。“只属于他的”是指只属于寺院居住区的主人。“像这样不够时”是指按寺院居住区的计量来衡量仍然不够。“按楼阁的计量”是指按称作楼阁的精舍的限度来算。“按内室的计量”是指按内室的限度来算。“按卧处的计量”是指按四五肘尺大小的卧处的限度来算。“按床的位置”是指按宽二肘、长四肘的床所占的位置来算。因为一张床的位置等于两个座位的位置,所以说“按一个座位的位置”。这是就能否坐下而言的。如果连坐都坐不下,就不应该给。因此说“比丘仅能站立的空间不应被占用”。“这”是指仅能站立的空间。“确实”是表示真实,或者表示原因。因为一张床的位置按三个人各占一个座位来算就不够,所以说“或者应给三个人一张床的位置”。“确实”是表示真实。“在寒冷时节”这句话表明,即使在炎热时节也不能整天住在露天。不过在酷热时节,是可以整夜住在露天的。虽然可以,但因为寒冷和炎热时节都不应给,所以应知道即使在酷热时节也不应给。为了说明在一张床的位置或一个座位的位置上三个人怎么坐,而说“大长老……”等。这里“大长老应说”是连接。“嗜睡”是指重视睡眠。“冷会烧灼”是指冷会逼迫我。“由他”是指由那位大长老。“也由第二位长老”中的“也”字是回指大长老。“正如所说的那样”是指像“咳了一声”等所说的那样。“如此”等是总结。在阎浮提,有些比丘会占用——这是连接。“某个床的位置或座位的位置”是搭配。“这”等是为了以总结前面所说来引出后面所说的内容。巴利
Bahūsūti tayo ādiṃ katvā bahūsu bhikkhūsu. Pahotīti ekekassa bhikkhussa pahoti. Tatthāti pariveṇe. Tassevāti pariveṇasāmikasseva. Evaṃ apahontesūti evaṃ pariveṇagghena apahontesu. Pāsādagghenāti vihārasaṅkhātassa pāsādassa paricchedena. Ovarakagghenāti gabbhassa paricchedena. Seyyagghenāti catupañcahatthappamāṇāya seyyāya paricchedena. Mañcaṭṭhānenāti dvihatthavitthārassa catuhatthaāyāmassa mañcassa ṭhānena. Ekamañcaṭṭhānassa dvinnaṃ pīṭhakānaṃ ṭhānattā vuttaṃ ‘‘ekapīṭhakaṭṭhānavasenā’’ti. Idaṃ nisīdituṃ sakkuṇeyyavasena vuttaṃ. Sace na sakkā nisīdituṃ, na dātabbaṃ. Tena vuttaṃ ‘‘bhikkhuno pana ṭhitokāsamattaṃ na gāhetabba’’nti. Etanti ṭhitokāsamattaṃ. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Ekamañcaṭṭhānassa tiṇṇaṃ janānaṃ ekapīṭhakaṭṭhānabhāvena apahontattā vuttaṃ ‘‘ekaṃ mañcaṭṭhānaṃ vā tiṇṇaṃ janānaṃ dātabba’’nti. Hīti saccaṃ. ‘‘Sītasamaye’’ti iminā uṇhasamayepi sabbadivasaṃ ajjhokāse vasituṃ na sakkāti dīpeti. Pariḷāhasamaye pana sakkā sabbarattiṃ ajjhokāse vasituṃ. Kiñcāpi sakkā, sītuṇhakāle pana na dātabbattā pariḷāhasamayepi na dātabbanti veditabbaṃ. Ekamañcaṭṭhāne vā ekapīṭhakaṭṭhāne vā tiṇṇaṃ janānaṃ nisīdanākāraṃ dassento āha ‘‘mahātherenā’’tiādi. Tattha mahātherena vattabbanti sambandho. Niddāgarukoti niddāya garukārako. Sītaṃ anudahatīti sītaṃ maṃ pīḷeti. Tenāti mahātherena. Dutiyattherenāpīti pisaddo mahātheraṃ apekkhati. Vuttanayenevāti ‘‘ukkāsitvā’’tiādinā vuttanayeneva. Evantiādi nigamanaṃ. Jambudīpe pana ekacce bhikkhū gāhentīti sambandho. Kiñcideva mañcaṭṭhānaṃ vā pīṭhaṭṭhānaṃ vāti yojanā. Ayantiādi purimavacanassa nigamanavasena pacchimavacanassa kathanatthāya vuttavacanaṃ.
雨安居的住处分配应当这样理解——这是句义连接。客比丘的义务,就是客比丘应做的事。在他处,指在别的地方。由想要前去那里居住的客比丘——这是句义连接。就在雨安居入住当天,指就在进入雨安居的那一天。在那里,指另一个地方。为了说明不应前去的理由,而说“住处确实……”等。“确实”,是因为。“在那里”,指在别的地方。“由此”,指由于拥挤、不合适的缘故。“因此”,指由于不能安乐而住,所以。“那精舍”,指他想要住的那个精舍。“在那里”,指在精舍中,安住者将能安乐而住——这是句义连接。求教诵者,指希求教诵的人,或以教诵为目的。“业处适宜”,指业处本身,或指对业处适宜。巴利
Vassāvāse senāsanaggāho evaṃ veditabboti yojanā. Āgantukavattanti āgantukassa vattaṃ. Aññatthāti aññasmiṃ ṭhāne. Gantvā vasitukāmena āgantukenāti yojanā. Vassūpanāyikadivasamevāti vassaṃ upagamanadivaseyeva. Tatthāti aññaṃ ṭhānaṃ. Nagantabbakāraṇaṃ dassento āha ‘‘vasanaṭṭhānaṃ vā hī’’tiādi. Hīti yasmā. Tatrāti aññasmiṃ ṭhāne. Tenāti sambādhaasampajjanakāraṇā. Tasmāti yasmā na phāsuṃ vihareyya, tasmā. Taṃ vihāranti yasmiṃ vasitukāmo, taṃ vihāraṃ. Tatthāti vihāre, vasanto sukhaṃ vasissatīti sambandho. Uddesatthikoti uddesaṃ atthiko, uddesena vā. Kammaṭṭhānasappāyatanti kammaṭṭhānena, kammaṭṭhānassa vā sappāyabhāvaṃ.
这里“在那里”指的是另一个住处。要连着“前往的人应当告知”来理解。为了说明应当告知的方式,所以说了“不在那里”等话。其中的“在那里”,是指在各自所在的地方。什么不应当说呢?所以说了“你们”等话。筹食等,或者粥、硬食等,没有、不存在——应当这样连接。要连着“布萨堂的用具”来理解。“你们住处的这把锁和这根针,请接受”——应当这样连接。“行者义务”是指出行比丘的义务。“以下座”这个词,在“让人举起”和“让人取”这两个词中是指使役业,“衣钵袋”这个词在“让人举起”这个词中是指根业,“油筒、剃刀柄等”这个词在“让人取”这个词中只是指根业。“以自己示人者”,是指向人们显示自己。“寻”是指由缘多起的寻。“有随从”这个词在“前往”这个词中是动词修饰语。这样连接时,就是“有随从而前往”。而“他”这个词是作者修饰语。这样连接时,就是“有随从的他,比丘”。在“见”这个词中也只是动词修饰语。这样连接时,就是“见有随从而前往的他,比丘”。人们说——应当这样连接。“在他们中”,是指在人们中。一位智者——应当这样连接。这是入雨安居之时,名为入雨安居时——应当这样连接。“在何处”,是指在地方。“他的”,是指一位智者的,“话”——应当这样连接。那些人们请求——应当这样连接。“在别处”,是指另一个地方。“朋友”,是指互相慈爱者。“大臣”,是指在苦乐中平等共住者。朋友本身就是大臣,所以是朋友大臣,即他们。“商议后”,是指平等地或正确地商议后。“就在这里”,是指在村里,或者在住处。为什么适合享用呢?难道这一切不是非所许且有罪的吗?所以说了“这一切既是所许又无罪”。因为这一切既是所许又无罪,所以一切适合享用——应当这样连接。然而在古伦底注中这样说——应当这样连接。“两者都”,是指依大义注和古伦底注中所说之语,这两者都是这话——应当这样连接。巴利
Tatthāti aññavihāraṃ. Gacchantena ghaṭṭetabboti sambandho. Ghaṭṭetabbākāraṃ dassento āha ‘‘na tatthā’’tiādi. Tattha tatthāti sakaṭṭhāne. Kiṃ na vattabbāti āha ‘‘tumhe’’tiādi. Salākabhattādīni vā yāgukhajjakādīni vā natthi na vijjantīti yojanā. Uposathāgārassa parikkhāroti sambandho. Tumhākaṃ vihārassa idaṃ tāḷañceva imaṃ sūciñca sampaṭicchathāti yojanā. Gamiyavattanti gamikānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ. ‘‘Daharehī’’ti padaṃ ‘‘ukkhipāpetvā’’ti ca ‘‘gāhāpetvā’’ti ca padadvaye kāritakammaṃ, ‘‘pattacīvarabhaṇḍikāyo’’ti padaṃ ‘‘ukkhipāpetvā’’ti pade dhātukammaṃ, ‘‘telanāḷikattaradaṇḍādīnī’’ti padaṃ ‘‘gāhāpetvā’’ti pade dhātukammameva. Attānaṃ dassentenāti attānaṃ manussānaṃ pakāsentena. Vitakkanti paccayabāhullikavitakkaṃ. ‘‘Saparivāra’’nti padaṃ ‘‘gacchantañcā’’ti pade kiriyāvisesanaṃ. Evañhi sati saparivāraṃ gacchantañcāti sambandho. ‘‘Na’’nti pade pana kārakavisesanaṃ. Evañhi sati saparivāraṃ naṃ bhikkhunti sambandho. ‘‘Disvā’’ti pade ca kiriyāvisesanameva. Evañhi sati gacchantañca naṃ bhikkhuṃ saparivāraṃ disvāti sambandho. Manussā vadantīti sambandho. Tesūti manussesu. Eko paṇḍitamanussoti sambandho. Ayaṃ kālo vassūpanāyikakālo nāmāti yojanā. Yatthāti ṭhāne. Tassāti ekassa paṇḍitamanussassa, vacananti sambandho. Te manussā yācantīti sambandho . Aññatthāti aññaṃ ṭhānaṃ. Mejjanti aññamaññaṃ sinehantīti mittā. Sukhadukkhesu amā saha vattantīti amaccā. Mittāyeva amaccāti mittāmaccā, te. Sammantayitvāti samaṃ, sammā vā mantayitvā. Idhevāti gāme eva, vihāre eva vā. Kasmā sādituṃ vaṭṭati, nanu sabbametaṃ akappiyañca sāvajjañcāti āha ‘‘sabbañhetaṃ kappiyañceva anavajjañcā’’ti. Hi yasmā etaṃ sabbaṃ kappiyañca anavajjañca, tasmā sabbaṃ sādituṃ vaṭṭatīti yojanā. Kurundiyaṃ pana vuttanti sambandho. Ubhayampīti mahāaṭṭhakathākurundīsu vuttavacanavasena ubhayampi etaṃ vacananti sambandho.
在详细说明常住比丘的义务时,说了“事先就已”等话。其中,“事先就已”是指在客比丘到来之前,最早的时候。“禅堂与住处的道路”是指通往禅堂的路和通往住处的路。“在印墙处”是指在塔庙的楼阁围墙处。为什么这一切也都应当做呢?因此说了“想要住雨安居的人”等话。“因为”表示确实、或者说由于。想要住雨安居的人将安乐地居住——应当这样连接。应当与“已经做好准备的常住比丘们”连接。应当从惯常获得(供养)的那个家族那里询问雨安居衣——应当这样理解。“未曾给予过”是指以前没有给过。“因为”表示由于。“被恼害”是指上前去,或者受到严重逼迫。“在那里”是指在人们当中。“他们”是指那些人。“在令持取雨安居卧坐处时”是指在令持取雨安居的卧坐处时。“被令持取的比丘们”是指那些被安排接受卧坐处的比丘们。“雨安居衣”是指应当给予住雨安居者的衣。“持取之时”是指安排持取的时候。“临近”是指接近了。“由饥荒等”的“等”字包含了疾病等情况。“它”是指衣。“从它”是指从衣。“那”是指那句话。“依照与那相应的”是指依照那些人的话。“他们那些人的”是指那些人的雨安居衣——应当这样连接。巴利
Āvāsikavattaṃ vitthārento āha ‘‘paṭikacceva hī’’tiādi. Tattha paṭikaccevāti āgantukānaṃ āgatato paṭhamameva. Padhānagharavihāramaggoti padhānagharamaggo ca vihāramaggo ca. Muddavedikāyāti cetiyassa hammiyavedikāya. Kasmā idampi sabbaṃ kātabbanti āha ‘‘vassaṃ vasitukāmā hī’’tiādi. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Vassaṃ vasitukāmā sukhaṃ vasissantīti sambandho. Kataparikammehi āvāsikehīti sambandho. Yato kulato pakatiyā labbhati, tasmiṃ kule vassāvāsikaṃ pucchitabbanti yojanā. Na dinnapubbanti pubbe na dinnaṃ. Hīti yasmā. Upaddutāti upagantvā, bhusaṃ vā pīḷitā. Tatthāti manussesu. Yeti manussā. Vassāvāsike gāhiteti vassāvāsike senāsane gāhāpiyamāne. Gāhitabhikkhūnanti gāhāpitabhikkhūnaṃ. Vassāvāsikanti vassaṃ āvasantānaṃ dātabbaṃ cīvaraṃ. Gāhaṇakāloti gāhāpanakālo. Upakaṭṭhoti āsanno. Chātakādīhīti ādisaddena rogādayo saṅgaṇhāti. Yanti cīvaraṃ. Tatoti cīvarato. Tanti vacanaṃ. Tadanurūpenāti tesaṃ manussānaṃ vacanassānurūpena. Tesaṃ tesanti manussānaṃ, vassāvāsikaṃ cīvaranti sambandho.
“谁的”是指那位比丘的。“他”就是指那位比丘。说“他们这样说”,应当这样连接。“那”是指那件衣。“退回之后”就是退回去之后,意思是从住处离开。“在那里”是指在村里。“放置寄存之后”是指把允许的东西或不允许的东西交到园民等人手里寄存之后。“在住处”是指属于住处的,或者指在住处住雨安居的人的。“即使不问”的“也”字,表示“即使问了”的意思。“他们的”是指那些家族的。“事务”是指守护等事务。“他们的”是指那些家族的。“已来以及那”是指那位粪扫衣者已经来了,和所说的内容相连。“由他”是指由那位粪扫衣者。“不想给”是指即使告诉了僧团,也不想给僧团。“同类的比丘”是指和自己同类的比丘。“这个”是指雨安居衣。为什么不许粪扫衣者拿?因为是居士衣的缘故。“如是”等是总结。“信施”是指在以信心应当布施的雨安居衣利得这件事上。巴利
Yassāti bhikkhuno. Soti bhikkhu. Iti vadantīti yojanā. Tanti cīvaraṃ. Paṭikkammāti paṭikkamitvā. Vihārato apasakkitvāti attho. Tatrāti gāme. Upanikkhepaṃ ṭhapetvāti kappiyavatthuṃ vā akappiyavatthuṃ vā ārāmikādīnaṃ hatthe upanikkhepaṃ ṭhapetvā. Vihāreti vihārassa, vihāre vassaṃ vasantassa vā. Apucchitvāpīti pisaddena ‘‘pucchitvāpī’’ti atthaṃ dasseti. Tesantikulānaṃ. Vattanti jagganādivattaṃ. Tesanti kulānaṃ. Āgatañca tanti taṃ paṃsukūlikaṃ āgatañca vadantīti sambandho. Tenāti paṃsukūlikena. Dātuṃ na icchantīti saṅghassa ācikkhantepi saṅghassa dātuṃ na icchanti. Sabhāgo bhikkhūti attanā sabhāgo bhikkhu. Etanti vassāvāsikaṃ. Paṃsukūlikassa na vaṭṭati, kasmā? Gahapaticīvarattā. Itītiādi nigamanaṃ. Saddhādeyyeti saddhāya dātabbe vassāvāsikalābhavisaye.
“在那里生起”是指在那个精舍里,属于可能产生利得的范围。“物覆”是指用来遮盖的衣物资具。因为用这衣物遮盖身体,所以称为“物覆”。“令持”是指让比丘们拿去。“应令持”是指应当让比丘们拿去。“但物”是指除了布料以外,其他符合戒律或不符合戒律的物品。为什么允许呢?不符合戒律的物品不是不允许吗?因此说“以净作者”等。这里因为已经允许,所以是允许的,应当这样连接。应与“从所施物生起”相连。巴利
Tatruppādeti tasmiṃ vihāre uppajjanakalābhavisaye. Bhaṇḍapaṭicchādananti paṭicchādanacīvarabhaṇḍaṃ. Cīvarabhaṇḍameva hi yasmā anena sarīraṃ paṭicchādiyati, tasmā bhaṇḍapaṭicchādananti vuccati. Gāhethāti bhikkhūhi gāhāpetha. Gāhetabbanti bhikkhūhi gāhāpetabbaṃ. Vatthu panāti sāṭakato aññaṃ kappiyaṃ vā akappiyaṃ vā vatthu pana. Kasmā vaṭṭatiyeva, nanu akappiyavatthu na vaṭṭatīti āha ‘‘kappiyakārakānañhi’’tiādi. Tattha hi yasmā anuññātaṃ, tasmā vaṭṭatiyevāti yojanā. Dinnavatthuto uppannanti sambandho.
“他们”和“所施物”相连,应这样理解。“在此”是指在作净者手中的所施物当中。“那”和“由拿来”相连,应这样理解。这是重物,因为是重物的缘故,不应拿来放在其他资具当中,这是这里的意趣。“仅依个人方式”是指像“比丘们因为衣服而疲惫,僧团同意用这么多量的米来给比丘们做衣服”这样,提到个人之后,仅仅依个人方式来说。“依僧团方式”是指像“僧团因为衣服而疲惫”这样,依僧团方式来说则不应做,应这样连接。这样显示了依个人方式的不告白羯磨的不应作性之后,现在显示依事物方式的同一不应作性,而说“依金银等”。依净物方式是指依衣、米之外的其他净物之方式。因为衣和米是另外拿取的,所以在此“依净物方式”中,应取它们之外的其他净物。那然而是指不告白羯磨。显示应作的方式,而说“现在”等。善乞食是指丰足的乞食。易得团食是指容易获得的团食。以两句显示互相之因,因为善乞食故易得团食,因为易得团食故善乞食,这是所说的。巴利
Yanti vatthu dinnanti sambandho. Etthāti kappiyakārakānaṃ hatthe dinnavatthūsu. Tanti vatthu upanāmentehīti sambandho. Garubhaṇḍaṃ hoti, garubhaṇḍattā aññesu paccayesu na upanāmetabbanti adhippāyo. Puggalavasenevāti ‘‘bhikkhū cīvarena kilamanti, ettakaṃ nāma taṇḍulabhāgaṃ bhikkhūnaṃ cīvaraṃ kātuṃ ruccati saṅghassā’’tiādinā puggalaṃ parāmasitvā puggalavaseneva. Saṅghavasenāti ‘‘saṅgho cīvarena kilamatī’’tiādinā saṅghavasena na kātabbanti sambandho. Evaṃ puggalavasena apalokanakammassa akattabbataṃ dassetvā idāni vatthuvasena tasseva akattabbataṃ dassento āha ‘‘jātarūparajatavasenāpī’’tiādi. Kappiyabhaṇḍavasenāti cīvarataṇḍulehi avasesassa kappiyabhaṇḍassa vasena. Cīvarataṇḍulānañhi visuṃ gahitattā ‘‘kappiyabhaṇḍavasenā’’ti ettha tehi avaseso kappiyabhaṇḍova gahetabbo. Taṃ panāti apalokanakammaṃ pana. Kattabbākāraṃ dassento āha ‘‘idānī’’tiādi. Subhikkhanti samiddhabhikkhaṃ. Sulabhapiṇḍanti sukhena labhapiṇḍaṃ. Dvīhi padehi aññamaññassa kāraṇaṃ dasseti, subhikkhattā sulabhapiṇḍaṃ, sulabhapiṇḍattā subhikkhanti vuttaṃ hoti.
像这样观察了衣资具之后,应当再观察住处,这是上下文的关系。“时”是指让人取用时的时间。“所说”是指在《大注疏》中所说的。为什么应当认可两个人呢?难道认可一个人不行吗?所以说“因为这样”等等。在这里,因为将要让人取用,所以应当认可两个人,应当这样连接。因为一个获得认可的人能够让别人取用,却不能让自己取用,所以应当认可两个人时,新学比丘让长老取用、长老让新学比丘取用,两人互相让对方取用,这就是这里的意趣。“应当认可”是指应当一起认可。“八人或十六人”这里,通过“也”这个字表明,比这更多的人数一起认可也是可以的。在七百犍度中关于断事认可的地方,有“八个人也一起被认可”的说法,这可以作为这里的证据。应当理解为:僧团不对僧团本身作惩罚羯磨。“他们”是指八人或十六人的认可,是允许的,应当这样连接。“应当怎样观察”是问应当如何观察,所以说“塔庙堂”等等。巴利
Evaṃ cīvarapaccayaṃ sallakkhetvā senāsanaṃ sallakkhetabbanti sambandho. Kāleti gāhāpanassa kāle. Vuttanti mahāaṭṭhakathāya vuttaṃ. Kasmā dve sammannitabbā, nanu ekampi sammannituṃ vaṭṭatīti āha ‘‘evañhī’’tiādi. Tattha hi yasmā gāhessati, tasmā dve sammannitabbāti yojanā. Ekena hi sammutiladdhena sakkā paraṃ gāhāpetuṃ, attanā pana attano pāpetuṃ na sakkā, tasmā dvīsu sammatesu navako vuḍḍhassa, vuḍḍho ca navakassāti ubho aññamaññaṃ gāhessantīti adhippāyo. Sammannitabbāti ekato sammannitabbā. Aṭṭhapi soḷasapīti ettha pisaddena tato adhikampi ekato sammannituṃ vaṭṭatīti dīpeti. Sattasatikakkhandhake ubbāhikasammutiyaṃ (cūḷava. 456) aṭṭhapi janā ekatova sammatāti vacanañcettha sādhakaṃ. Niggahakammameva hi saṅgho saṅghassa na karotīti daṭṭhabbaṃ. Tesanti aṭṭhasoḷasajanānaṃ, sammuti vaṭṭatiyevāti sambandho. Kinti sallakkhetabbanti āha ‘‘cetiyaghara’’ntiādi.
“座堂”就是佛像堂。建在道路和莲池附近的那些厅堂,因邻近之故,便被称作“道”或“莲池”。那些厅堂建在邻近界内朝向村落的道路旁,或在内部邻近界内随处所挖的莲池边,应当这样理解。说明了非住处之后,再说明住处,故说“精舍”等。“树下”是指有遮盖、有门板的树下。竹林丛中也是如此。“应令取者”与“应被取者”相连。“属僧团者”指在那里产生之物。“于它们”指对于两种衣资具。“所”指衣资具。“彼之”指衣资具的。“住立处”指依连续而安立之处。“其余”指除最初所取的衣资具之外的其他衣资具。巴利
Āsanagharanti paṭimāgharaṃ. Maggapokkharaṇīnaṃ samīpe katā sālāyo upacāravasena vuccanti ‘‘maggo’’ti ca ‘‘pokkharaṇī’’ti ca. Tā hi sālāyo upacārasīmabbhantaragate gāmābhimukhamagge ca antoupacārasīmāyaṃ khaṇitā yattha katthaci pokkharaṇiyo ca karīyanti, iti sallakkhetabbanti yojanā. Asenāsanaṃ dassetvā senāsanaṃ dassento āha ‘‘vihāro’’tiādi. Rukkhamūlanti channakavāṭabaddharukkhamūlaṃ. Eseva nayo veḷugumbepi. Gāhentena ca gāhetabbānīti sambandho. Saṅghikoti tatruppādo. Tesūti dvīsu cīvarapaccayesu. Yanti cīvarapaccayaṃ. Tassāti cīvarapaccayassa. Ṭhitikatoti pabandhavasena ṭhitaṭṭhānato. Itaroti paṭhamaṃ gahitacīvarapaccayato itaro.
“因少”是指因为数量少,应与“在被取时”相连。“以住处之价值”是指以住处的划分。“得”是指属于该住处的主人比丘们得到。“彼”指住处。“分开后”是指分开之后,分成两份或三份。“投入后”是指把所分的份额投入分衣处。不应像大苏玛长老所说的那样做。为了说明不应做的理由,所以说“人们”等。“于彼处”指在住处,应与“应进入”相连。“于此”指在这个取衣的地方。“拒绝”是指禁止。显示拒绝的方式而说“具寿勿”等。如此所说,就是如此拒绝,应这样连接。这里省略了一个“如是”来指示。“彼之”指大长老的。“摄受”指对比丘们的摄受。“彼”指大长老。巴利
Appatāyāti appabhāvato, gāhiyamāneti sambandho. Pariveṇagghenāti pariveṇaparicchedena. Labhantīti pariveṇasāmikā bhikkhū labhanti. Tanti pariveṇaṃ. Vijaṭetvāti vijaṭaṃ katvā, dve vā tayo vā koṭṭhāse katvāti attho. Pakkhipitvāti bhāgakoṭṭhāsaṃ pakkhipitvā. Na evaṃ kātabbanti yathā mahāsumatthero āha, tathā na kātabbanti attho. Akātabbakāraṇaṃ dassento āha ‘‘manussā hī’’tiādi. Tatthāti pariveṇe, pavisitabbaṃ iti āhāti yojanā. Etthāti etasmiṃ gāhaṇaṭṭhāne. Paṭikkosatīti paṭisedheti. Paṭikkosanākāraṃ dassento āha ‘‘mā āvuso’’tiādi. Iti vuttaṃ, iti paṭikkosatīti yojanā. Eko hi itisaddo luttaniddiṭṭho. Tassāti mahātherassa. Saṅgahanti bhikkhūnaṃ saṅgahaṃ. Tanti mahātheraṃ.
应当这样说,意思是按接下来要说的方式来说。要连着理解成“你们要记住这个条件”。“到达了,贤友”这句话要连着理解。“已被取”这里,因为是用“取、我取”这种现在时的说法来讲的,所以表明已经被取了。为了说明在过去和未来时态下没有被取的情况,所以说了“然而如果”等话。“仅念的生起”意思是在取的时候仅仅生起念。“在这里”指的是在取住处资具的地方。巴利
Evaṃ vattabbanti evaṃ vakkhamānanayena vattabbaṃ. Paccayaṃ dhāretha, iti vattabbanti yojanā. Pāpuṇāti āvuso iti vutteti yojanā. ‘‘Gahitaṃ hotī’’ti iminā ‘‘gaṇhatha, gaṇhāmī’’ti paccuppannakālavasena vuttattā gahitaṃ hotīti dasseti. Atītaanāgatakālavasena agahitabhāvaṃ dassento āha ‘‘sace panā’’tiādi. Satuppādamattanti gahaṇe satiyā uppādanamattaṃ. Etthāti senāsanapaccayagahaṇaṭṭhāne.
“凡也”就是“凡彼”。这个词是主格,但在这里带有对格的意义,应理解为“凡舍弃资具”。“资具”指衣资具。“此亦”指这也是资具。“亦”字把大利益住处中的资具一并总摄进来。“于彼住处”就是在粪扫衣者所取的那个住处。“其他”指粪扫衣者以外的其他比丘。粪扫衣者想着“我住在这里”而守护住处,另一位比丘想着“我来取资具”而守护住处,应这样连接。“以二因”指以住和取这两种原因。应与“于粪扫衣者取”相连。“于此”指于住处。“以此”指以粪扫衣者。“下方”指住处的下方,应与“住立的其他比丘”相连。“以此”指以粪扫衣者,应与“任何话”相连。“已住雨安居的粪扫衣者”应这样连接。“适合”指适合粪扫衣者。“于彼住处”指粪扫衣者所取的住处。“然而凡”指然而人们。“他们”指人们。巴利
Yopīti yampi. Upayogatthe cetaṃ paccattavacanaṃ, yampi paccayaṃ vissajjetīti yojanā. Paccayanti ca cīvarapaccayaṃ. Ayampīti ayampi paccayo. Pisaddo mahālābhapariveṇe paccayaṃ sampiṇḍeti. Tasmiṃyeva pariveṇeti tasmiṃ paṃsukūlikena gahitapariveṇe eva. Aññassāti paṃsukūlikato aññassa bhikkhussa. Paṃsukūliko ‘‘ahaṃ vasāmī’’ti senāsanaṃ jaggissati. Itaro ‘‘ahaṃ paccayaṃ gaṇhāmī’’ti senāsanaṃ jaggissatīti yojanā. Dvīhi kāraṇehīti vasanagahaṇavasena dvīhi kāraṇehi. Paṃsukūlike gaṇhanteti sambandho. Idhāti senāsane. Tenāti paṃsukūlikena. Heṭṭhāti senāsanassa heṭṭhā, ṭhitaṃ aññaṃ bhikkhunti sambandho. Tenāti paṃsukūlikena , kiñci vacananti sambandho. Vutthavassassa paṃsukūlikassāti yojanā. Vaṭṭatīti paṃsukūlikassa vaṭṭati. Tasmiṃ senāsaneti paṃsukūlikena gahitasenāsane. Yesaṃ panāti manussānaṃ pana. Tesanti manussānaṃ.
建塔之后,就是建塔庙之后。“那座塔的”,指那座塔的。“由那位比丘”,指由那位取得雨安居住所的比丘。“那”,指食堂。应连起来理解为“可以让人取用”。“这一切”,指这一切话语。巴利
Thūpaṃ katvāti cetiyaṃ katvā. Tassāti thūpassa. Tena bhikkhunāti vassāvāsikaṃ gāhakabhikkhunā. Tanti bhojanasālaṃ. Gāhetuṃ vaṭṭatīti sambandho. Sabbamidanti sabbaṃ idaṃ vacanaṃ.
“初日黎明”是指被称为雨安居开始日的初日黎明时分。“寻思行者”是指以“我到底该住在哪里”这样的寻思而四处奔走、致力于行走的人。“乞住所”是指向负责分配住所的人乞求住所。“已取”是指被僧团取走。“于何处”是指某个地方,应接上“应由已入雨安居的人说明”。“一再地、或平等地清扫塔庙庭院等,加以清洁”,因为用这些来清扫,所以叫“扫帚”。“舍”这个语根有清扫的意思,“优”这个接尾词在这里表示工具。它的第一个字母是硬腭音。如果容易得到木棍,应以一根、两根、三根木棍绑成扫帚。如果容易得到木片,应绑成六掌、五掌的扫帚,这就是它的意思。“五五火炬”是指在阿兰若住处,为了了知危险,应将五支一捆的火炬敲击并截断,这就是它的意思。巴利
Pāṭipadaaruṇatoti vassūpanāyikadivasasaṅkhātassa pāṭipadassa aruṇuggamanato. Vitakkacārikoti ‘‘kattha nu kho vasissāmī’’tiādinā vitakkena caraṇe anuyutto. Senāsanaṃ yācatīti senāsanaggāhāpakaṃ senāsanaṃ yācati. Gahitanti saṅghena gahitaṃ. Yatthāti ṭhāne. Vassūpagatehi vattabbāti sambandho. Punappunaṃ, samaṃ vā cetiyaṅgaṇādiṃ muñcanti sodhenti imāhīti sammuñcaniyo. Mucidhātu sodhanatthe yupaccayo karaṇatthe hoti. Tālujo paṭhamakkharo. Sulabhā ce daṇḍakā, ekekena dve tisso yaṭṭhisammuñcaniyo bandhitabbā. Sulabhā ce salākā, chapañcamuṭṭhisammuñcaniyo bandhitabbāti attho. Pañca pañca ukkāti araññavihāresu parissayavijānanatthaṃ pañca pañca aggiukkā koṭṭetabbā chinditabbāti attho.
“除了常行之外”这句话,是为了指出不应做的事,所以接着说“做这些行持的人也不应……”。其中意思是:做这些行持的人,也不该做这样不合法的行持。因为,确实,所有这些诵习等等,全都是戏论。所谓戏论,就是让人长久留在轮回里的东西。所谓“哑行”,就是哑巴的行持,或者哑巴该做的行持,或者不是哑巴的人也该像哑巴那样去做的行持。这样指出了不该做的行持之后,现在为了指出该做的行持,所以说“名为教法”等等。“三种”是指教法、修行、通达这三种。教法的部分也能建立教法的整体,教法的整体也能建立教法的部分,因此应当知道,教法以自身也能建立自身。“诵习”就是诵习教法。“审察……授具足戒”这里,审察是指对一切行为端正的善男子进行考察。“审察后授依止”这里,审察是指考察是否与比丘众相应。“确实”就是真实。“善男子”就是行为端正的善男子。“你们能受持多少头陀支”,这是连接起来理解的。“雨安居内”这里是处所义的宾格用法,意思是“在这个雨安居期间”,应和“应当……”等连接起来。“整日”就是在整日之中,和“不放逸的人”连接。“独行行”是应当独自一人去做的行持。“说”就是在言语方面。“十事谈话”就是以少欲等十事为内容的谈话。巴利
‘‘Nibaddhavattaṃ ṭhapetvā’’ti ettha akattabbavattaṃ dassento āha ‘‘vattaṃ karontehi cā’’tiādi. Tattha vattaṃ karontehi ca evarūpaṃ adhammikavattaṃ na kātabbanti sambandho. Hi saccaṃ, sabbeva ete uddesādayo papañcāti yojanā. Papañcenti saṃsāre ciraṃ ṭhapentīti papañcā. Mūgabbatanti mūgānaṃ vataṃ, mūgehi kattabbaṃ vā, mūgena viya vā amūgehi kattabbaṃ vataṃ. Evaṃ akātabbavattaṃ dassetvā idāni kātabbavattaṃ dassento āha ‘‘pariyattidhammo nāmā’’tiādi. Tividhampīti pariyattipaṭipattipaṭivedhavasena tippakārampi. Avayavapariyattidhammopi avayavipariyattidhammaṃ, avayavipariyattidhammo vā avayavapariyattidhammaṃ patiṭṭhāpeti, tasmā pariyattidhammo attanāpi attānaṃ patiṭṭhāpesīti veditabbaṃ. Uddisathāti pariyattiṃ uddisatha. Sodhetvā…pe… upasampādethāti ettha sodhanaṃ nāma sabbesaṃ ācārakulaputtānaṃ upaparikkhanaṃ. Sodhetvā nissayaṃ dethāti ettha sodhanaṃ nāma bhikkhusabhāgataṃ upaparikkhanaṃ. Hīti saccaṃ. Kulaputtoti ācārakulaputto. Yattakāni dhutaṅgāni samādiyituṃ sakkothāti yojanā. Antovassaṃ nāmetanti bhummatthe upayogavacanametaṃ. Etasmiṃ antovasseti hi attho, bhavitabbantiādīsu sambandhitabbaṃ. Sakaladivasanti sakaladivasamhi, appamattehīti sambandho. Ekacārikavattanti ekakena caritabbaṃ vattaṃ. Bhasseti vacane. Dasavatthukakathanti appicchatādidasavatthuka kathaṃ.
“争论语、离间语、粗恶语”:能引发争论和争吵,所以叫争论语;争论语、离间语和粗恶语,合起来就是“争论语、离间语、粗恶语”。“你们应当多作意而住”,这是应当劝诫的内容,这样连接起来理解。“嚼齿木的行为”:在下面讲不与取的部分已经说过嚼齿木的事,或者指嚼齿木的行为。“把钵放进袋子里的时候不应该说话”:用这句话遮止说话,因为如果一边放逸一边说话,钵可能会摔破,为了守护钵,所以禁止说话。“应当告知”中的“如是”一词,是表示结束的意思。巴利
Viggāhikapisuṇapharusavacanānīti viggahaṃ kalahaṃ janetīti viggāhikaṃ, viggāhikavacanañca pisuṇavacanañca pharusavacanañca viggāhikapisuṇapharusavacanāni. Manasikārabahulā viharatha iti ovaditabbāti yojanā. Dantakaṭṭhakhādanavattanti heṭṭhā adinnādānavaṇṇanāyaṃ vuttaṃ dantakaṭṭhakhādane, dantakaṭṭhakhādanassa vā vattaṃ. ‘‘Pattaṃ thavikāya pakkhipantena na kathetabba’’nti iminā kathente pamādena patto bhijjeyyāti pattassa guttatthāya kathanaṃ nivāreti. Ācikkhitabbāti itisaddo parisamāpanattho.
“某施主”是词语连接关系。所谓“来客比丘”,是指分衣之后才来的比丘。“僧团长老”是指常住的僧团长老。“前分”是指先前取得的那一份;“转换后”是指用先前取得的那一份,把后来应当给的雨安居份转换过来。意思是:应当以来客的雨安居份,在来客所在的钵食处给予来客。“来客的”这个词同时关联前后两处,所以放在两个词中间来说。“第一入雨安居者”是指在第一个入雨安居日入雨安居的人。“二、三、四”这种说法,是为了涵盖“二、三、四”之语或众多比丘,所以用“所得、所得”这样逐一分别的方式来说。“然而由彼”是指由那位来客。第一入雨安居的人所得虽少,但在后入雨安居日应当给予的雨安居份即使很多,这个道理也应当知道,所以没有另外说明。巴利
Koci dāyakoti sambandho. Āgantuko bhikkhūti cīvaraggāhitato pacchā āgato āgantuko bhikkhu. Saṅghattheroti āvāsikasaṅghatthero. Paṭhamabhāganti pubbe gāhitaṃ paṭhamabhāgaṃ, parivattetvāti pubbe gāhitabhāgena pacchā dātabbaṃ vassāvāsikaṃ parivattetvā. Āgantukassa vassaggena pattaṭṭhāne āgantukassa dātabbanti yojanā. ‘‘Āgantukassā’’ti padaṃ pubbāparaṃ apekkhati. Tasmā dvinnaṃ padānaṃ majjhe vuttaṃ. Paṭhamavassūpagatāti paṭhamavassūpanāyikadivase vassūpagatā. ‘‘Dve tīṇi cattārī’’ti vacanassa vā bahūnaṃ bhikkhūnaṃ vā byāpanatthāya ‘‘laddhaṃ laddha’’nti vicchāvasena vuttaṃ. Tena panāti āgantukena pana. Paṭhamavassūpagatehi appake laddhe pacchimavassūpanāyikadivase dātabbānaṃ vassāvāsikānaṃ bahukepi ayaṃ nayo ñātabboti katvā na vutto.
“两者”是指按第一和第二雨安居来说,在两者之中。入雨安居的比丘们因乞食而疲惫,于是说道——这是前后关联。“此处”指地方。“住”指一起住。“我们分成两部分,那该多好”是句意组合。“那该多好”的意思是:完全美好就好了。“他们”指比丘们。“那里”指亲属邀请的地方。“自恣时”指自恣日。“他们”指比丘们。“彼”指比丘们。“那里”指亲属邀请的地方。为什么不经请求就该给呢?难道他们不接受吗?所以说“即使接受”等。其中“因为”指由于。以“既非雨安居住者的所有者”一句,说明他们雨安居被截断。“也不得给”指因为最初就已作约定之义务,所以不得给,[应作]“我们所有人的”这样连接。“此处”指地方。“那”指约定之义务。“一位比丘”是前后关联。“他们的”指比丘们的。“那里”指同处所。“住后而来的那些比丘们”是句意组合。“不得”是所说连接。“这些”指某些未获得雨安居津贴的人。“如所取得般”指如雨安居住者所取得那样。“那些同样的”指某些同样的。巴利
Dvīsupīti paṭhama dutiyavasena dvīsupi. Vassūpagatā bhikkhū bhikkhāya kilamantā vadantīti sambandho. Idhāti ṭhāne. Vasantāti ekato vasantā. Dve bhāgā homa sādhu vatāti yojanā. Sādhu vatāti ekaṃsena sundarā bhaveyyunti attho. Yesanti bhikkhūnaṃ. Tatthāti ñātipavāritaṭṭhānesu. Pavāraṇāyāti pavāraṇādivase. Tesūti bhikkhūsu. Yeti bhikkhū. Tatthāti ñātipavāritaṭṭhānesu. Kasmā apaloketvā dātabbaṃ, nanu te sādiyantīti āha ‘‘sādi yantāpi hī’’tiādi. Tattha hīti yasmā. ‘‘Neva vassāvāsikassa sāmino’’ti iminā tesaṃ vassacchinnataṃ dīpeti. Neva adātuṃ labhantīti paṭhamameva katikavattassa katattā adātuṃ neva labhanti, sabbesaṃ no amhākanti yojanā. Idhāti ṭhāne. Tanti katikavattaṃ. Eko bhikkhūti sambandho. Tesanti bhikkhūnaṃ. Tatthāti sabhāgaṭṭhāne. Vasitvā āgatānaṃ tesaṃ bhikkhūnanti yojanā. Na labbhati iti vuttanti yojanā. Imesanti vassāvāsiappattakānaṃ ekaccānaṃ. Gāhitasadisamevāti vassāvāsikassa gāhitena sadisameva. Tesamevāti ekaccānameva.
“已离开者也”是指即使已经动身去了别的地方。“确实”是真实的意思,或者表示“因为”。由那位比丘所做的供水等事务,已计入酬劳,安住于酬劳——这是句子的连接方式。“做了告众羯磨之后取得的,属于僧团”——这是前后关联。“属于僧团”是就那里产生的东西而说的。“已离去者也”中的“也”字,表明雨安居早就断了。“仅依资具方面”是指依信施资具方面。“有人说”是指某些人这样说。巴利
Pakkantopīti aññaṃ ṭhānaṃ pakkamantopi. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Tena bhikkhunā kataṃ pānīyaupaṭṭhapanādikammaṃ bhatiniviṭṭhaṃ bhatiyā ṭhitanti yojanā. Apalokanakammaṃ katvā gāhitaṃ saṅghikanti sambandho. Saṅghikanti tatruppādaṃ sandhāya vuttaṃ. Vibbhantopīti pisaddo pageva chinnavassoti dasseti. Paccayavasenevāti saddhādeyyapaccayavasena. Vadantīti keci vadanti.
前往他方的比丘还俗,这是前后文的关联。人指雨安居的施主们。面前指在常住比丘面前。令接受是指以“我们会好好供养”令其接受。那位比丘所取得的,是指那位比丘被分配到的住处。住处主人的,是指住处施主的儿子、女儿等人,这是关联。我们在住处给予,是指给予住处之物。在那里,是指在住处。只应给予一件衣。为什么?因为不是给个人,而是只应给住处。雨安居者所得的存续,是指为雨安居者所取得之物的存续。此即是道理,是指因只给予住处,此即是道理。属于他,是指因只给予个人,便属于他。巴利
Disaṃgamiko bhikkhu vibbhamatīti sambandho. Manusseti vassāvāsikadāyakamanusse. Sammukhāti āvāsikassa sammukhā. Sampaṭicchāpetvāti ‘‘suṭṭhu dassāmā’’ti paṭicchāpetvā. Yassa gāhitanti yassa bhikkhuno senāsanaṃ gāhitaṃ. Senāsanasāmikassāti senāsanadāyakassa puttadhītādayoti sambandho. Senāsane demāti senāsanassa dema. Tatthāti senāsane. Ekameva vatthaṃ dātabbaṃ. Kasmā? Puggalassa adatvā senāsanasseva dātabbattā. Vassāvāsikaṭṭhitikāyāti vassāvāsikagāhitassa ṭhitikāya. Eseva nayoti senāsanasseva dinnattā eseva nayo. Tasseva hontīti puggalasseva dinnattā tasseva honti.
第二者在长老座位上被取,这是关联。因为前一份已经被沙弥取走,所以说“把最好的一份给了沙弥”。“两者”是指长老和沙弥两人。“自己”是指施主自己。“前往”是指去雨安居的地方。“属于谁”是指属于长老或沙弥。巴利
Dutiyo therāsane gāhito hotīti sambandho. Paṭhamabhāgassa sāmaṇerassa gāhitattā vuttaṃ ‘‘varabhāgaṃ sāmaṇerassa datvā’’ti. Ubhopīti dve therasāmaṇerepi. Sayamevāti dāyako sayameva. Yanti vassāvāsikaṃ. Yassāti therassa vā sāmaṇerassa vā.
“如是”是从前面所说的方式来说的。“年少沙弥的”指年轻沙弥的。“他”指家主。“那”指亲族。“谁的”指比丘的。“他们”指人们的。“应如实告知”指应如实告知还俗离去或死亡的原因。“唯纯粹粪扫衣者”指不与其他混杂、纯粹是粪扫衣者。这是住在这里者的义务,这是总结。巴利
Itoti vuttanayato. Daharasāmaṇerassāti taruṇassa sāmaṇerassa. Soti gharasāmiko. Nanti pattajanaṃ. Yassāti bhikkhuno. Tesanti manussānaṃ. Yathābhūtaṃ ācikkhitabbanti vibbhamakālaṅkatakāraṇaṃ yathābhūtaṃ ācikkhitabbaṃ. Suddhapaṃsukūlikāyevāti aññehi amissā suddhā paṃsukūlikāyevāti. Idaṃ nevāsikavattanti nigamanaṃ.
乌巴难达的事缘讨论巴利
Upanandavatthukathā
319 “此义”是指接下来要说明的义理,应当这样理解,这是上下文的关联。其中“在那里”是指在村落里。“那”是指住所,正与“执取者”相衔接。“在此”是指在舍卫城。“已舍”是指那住所已被放下。“在那里也一样”是指在村落里也是如此。“在两方面”是指在舍卫城和村落这两处。巴利
319.Ayamatthoti ayaṃ vakkhamāno attho, evaṃ veditabboti sambandho. Tatthāti gāmake . Tanti senāsanaṃ, gaṇhantenevāti sambandho. Idhāti sāvatthiyaṃ. Muttanti te senāsanaṃ muñcitaṃ hoti. Tatrāpīti gāmakepi. Ubhayatthāti sāvatthiyaṃ, gāmake cāti ubhayattha.
这里指乌巴难达那件事。“如何”是指以什么方式止息。“在此”指在教法当中。“某人执取”是承接上下文。“在那里也一样”指在邻近的住处也一样。“他的”指那位比丘的。“在此”指在住处。“只是染着”指只是心生起。“如是他的”就是“如是这位比丘的”,意思是如此这般属于这位比丘。“在一切处”指在一切“以执取而执取”等四句当中。“而谁去”是承接上下文。“越过近行界”这里的处格是表示目的,或者是以状态来表示状态的特相。“于彼处”指返回其他住处,是允许的,但住处之执取不止息,这是其意趣所在。巴利
Etthāti upanandavatthusmiṃ. Kathanti kena pakārena paṭippassambhati. Idhāti sāsane. Ekacco gaṇhātīti sambandho. Tatrāpīti sāmantavihārepi . Tassāti bhikkhussa. Idhāti senāsane. Ālayamattanti cittuppādamattaṃ. Iccassāti iti assa, evaṃ assa bhikkhussāti attho. Sabbatthāti sabbasmiṃ ‘‘gahaṇena gahaṇa’’ntiādike catukke. Yo pana gacchatīti sambandho. Upacārasīmātikkameti nimittatthe cetaṃ bhummavacanaṃ, bhāvena bhāvalakkhaṇe vā. Tatthāti aññasmiṃ vihāre paccāgacchati, vaṭṭati, senāsanaggāho na paṭippassambhatīti adhippāyo.
320 “谁”指比丘。“较大或较小”是指比他自己年长或比他自己年少。这位比丘就叫作“三安居间者”,这是句子的连接方式。所谓“一位比丘的三安居之间”,是指处在一位比丘三安居之间的另一位比丘,即三安居间者。“于彼处”指在比丘们当中。“此一切”指这些三安居间、二安居间和同安居的比丘们,他们得到坐处,这是连接关系。“足够三人的”指排除床和椅之后,一个能舒适地坐下三个人的座位;在那样类型的座位上,也可以两个人两个人地坐下,这是句子的连接方式。通过“亦”这个字,也兼顾到床和椅。这是最后关于长座的说法。“与未受具戒者亦”中的“亦”字表明,更何况是已受具戒者。巴利
320.Yoti bhikkhu. Mahantataro vā daharataro vāti attano mahantataro vā daharataro vā hoti. So bhikkhu tivassantaro nāmāti yojanā. Ekassa bhikkhuno tiṇṇaṃ vassānamantare ṭhito tivassantaro añño bhikkhu. Tatthāti bhikkhūsu. Ime sabbeti tivassantaradvivassantarasamānavassike ime bhikkhū, labhantīti sambandho. Yaṃ tiṇṇaṃ pahotīti mañcapīṭhavinimuttaṃ yaṃ āsanaṃ tiṇṇaṃ sukhaṃ nisīdituṃ pahoti, tathārūpe āsanepi dve dve hutvā nisīdituṃ labhantīti yojanā. Apisaddena mañcapīṭhāni apekkhati. Idaṃ pacchimadīghāsanaṃ. Anupasampannenāpīti pisaddo pageva upasampannenāti dasseti.
“象头”是指象头顶上的隆块。这里用“象”这个词来指代“象头”,说明这是以部分代全体,或者省略了后面的词。“如象”就是象,是地面的一部分;依靠在象身上、被称为“爪”的东西属于它,所以叫“象爪殿”,也就是宫殿。这个“象爪殿”就是如此建造的宫殿的名称,这是句子的连接方式。“以金银等杂色装饰的”这一句,应当与“门扇、床椅、扇子”等所有词都连接起来。凡是有绘画工艺所做成的,一切都适用,这是句子的连接方式。连接为“布施给宫殿”。“各别”是指离宫殿单独。“仅受持的”是指一切皆成已受持。连接为“受用长毛毯等十八种敷具”。“在家装饰意趣”是指由在家者特别随意所作,名为在家装饰,即属于在家者。“在家装饰”之意趣、志向为在家装饰意趣,依此而说。“得”是指仅得坐。“于彼处亦”是指于法座亦然。巴利
Hatthikumbheti hatthisiropiṇḍe. Iminā hatthisaddena hatthikumbho gahito avayavūpacārena vā uttarapadalopena vāti dasseti. Hatthī viyāti hatthī, bhūmibhāgo, hatthimhi patiṭṭhito pādasaṅkhāto nakho imassāti hatthinakhako, pāsādo. Etaṃ ‘‘hatthinakhako’’ti nāmaṃ evaṃkatassa pāsādassa nāmanti yojanā. ‘‘Suvaṇṇarajatādivicitrānī’’ti padaṃ ‘‘kavāṭāni mañcapīṭhāni tālavaṇṭānī’’ti sabbapadesu yojetabbaṃ. Yaṃkiñci cittakammakataṃ atthi, sabbaṃ vaṭṭatīti yojanā. Pāsādassa demāti sambandho. Pāṭekkanti pāsādato visuṃ. Paṭiggahitamevāti sabbaṃ paṭiggahitameva hoti. Gonakādīni aṭṭhārasa attharaṇāni paribhuñjitunti sambandho. Gihivikaṭanīhārenāti gihīhi visesena yathākāmaṃ kariyatīti gihivikaṭaṃ, gihisantakaṃ. ‘‘Gihivikaṭa’’nti nīhāro abhinīhāro gihivikaṭanīhāro, tena. Labbhantīti nisīditumeva labbhanti. Tatrāpīti dhammāsanepi.
不可让渡物的讨论巴利
Avissajjiyavatthukathā
321 “这些”是指重物。“其中”是指在按类别分成五种、再按各自种类分成二十五种的重物当中。“来此,或尽情于此欢喜娱乐”,就是园。“就是他们所有的”,就是花果园和果园所有的。“已设置之处”这句话,是用来说明“处”这个词含有土地区分的意思。“园住、确立于此”,就是园地。“或于它们”,这里的“或”字说明,除了九种新土地部分之外,旧土地部分也可以算是园地。“特别在四种威仪道中运持、活动于此”,就是精舍。“它的”,指精舍的。“四张床的”,这里的属格表示排除义。应理解为“某一张床”。其余几项也是同样的道理。“铜做的瓮”这句话,说明“铜瓮”是一个中间省略的复合词。“铜所成的瓮就是铜瓮”,这个说法也讲得通。“道理也一样”这句话,类推说明了“铜做的盘”“铜做的水瓶”“铜做的釜”的意思。“于此”,是指在盘、水瓶、釜当中。“阿兰迦罗”,因为极大,很快就坏灭、毁坏,所以叫阿兰迦罗。或者,因为适合取水,所以叫阿兰迦罗,这是把 l 音转成了 r 音。巴利
321.Etānīti garubhaṇḍāni. Tatthāti rāsivasena pañcasu sarūpavasena pañcavīsatiyā garubhaṇḍesu. Āgantvā, ābhuso vā ramanti etthāti ārāmo. Tesaṃyevāti pupphārāmaphalārāmānameva. ‘‘Ṭhapitokāso’’ti iminā vatthusaddassa bhūmibhedatthaṃ dasseti. Vasati ārāmo patiṭṭhahati etthāti ārāmavatthu. Tesu vāti ettha vāsaddena navabhūmibhāgato aññassa porāṇabhūmibhāgassapi ārāmavatthubhāvaṃ vikappeti. Visesena catuiriyāpathe harati pavatteti etthāti vihāro. Tassāti vihārassa. Catunnaṃ mañcānanti niddhāraṇatthe sāmivacanaṃ. Aññataro mañco nāmāti yojanā. Eseva nayo sesesupi. ‘‘Lohena katā kumbhī’’ti iminā lohakumbhīti ettha majjhelopasamāsaṃ dasseti. Lohamayā kumbhī lohakumbhīti vacanatthopi yujjateva. ‘‘Eseva nayo’’ti iminā lohena kataṃ bhāṇakaṃ, lohena kato vārako, lohena kataṃ kaṭāhanti atthaṃ atidisati. Etthāti bhāṇakavārakakaṭāhesu. Arañjaroti atimahantattā araṃ khippaṃ jarati vināsetīti arañjaro. Atha vā jalaṃ gaṇhituṃ alanti arañjaro lakārānaṃ rakāre katvā.
以偈颂的形式显示结论,所以说“如此”等。在这里,应连接为“如此显示”。两种重物归为两类,第三种重物归为四类,第四种重物分为九个部分,第五种重物有八种。按这种方式,具有五种清净眼的导师以五组说明了二十五种重物。应这样连接。巴利
Gāthāvasena nigamanaṃ dassento āha ‘‘eva’’ntiādi. Tattha evaṃ pakāsayīti sambandho. Dve garubhaṇḍāni dvisaṅgahāni honti, tatiyaṃ garubhaṇḍaṃ catusaṅgahaṃ hoti, catutthaṃ garubhaṇḍaṃ navakoṭṭhāsaṃ hoti, pañcamaṃ garubhaṇḍaṃ aṭṭhabhedanaṃ hoti, iti iminā pakārena pañcanimmalalocano nātho pañcahi rāsīhi pañcavīsavidhaṃ garubhaṇḍaṃ pakāsayīti yojanā.
这里“于此”指的是重物方面。“此”是详细说明。应当这样连接:这一切重物都不可舍弃——这是已经说过的。“在此”指的是在这个事项中。不过,“在《附随》中已出现”应当这样连接。巴利
Tatrāti garubhaṇḍe. Hīti vitthāro. Sabbampi idaṃ garubhaṇḍaṃ avissajjiyanti vuttanti yojanā. Idhāti imasmiṃ vatthusmiṃ. Parivāre pana āgatanti sambandho.
大仙说有五类,应当这样连接。这里说的“于此”,是指在《附随》里。巴利
Pañca rāsayo mahesinā vuttāti yojanā. Etthāti parivāre.
这里“以转换的方式”这句话中,“这里”是指该词。应当这样连接:这个重物应当被拿来。“常住”是指一直存在不动的东西,由 ṭhā 词根加 vara 后缀构成,ṭhā 的音变成了 thā。据此,应当把园、园地、精舍、精舍地都包括进去。因为不可施舍、不可分割,所以是重物,不是轻便之物,这就是重物。据此,应当把床等二十一种重物都包括进去。“在不动物中”是处格,应当连接为“包含在其中”;或者是处格的简别用法,意思是“在不动物当中”,应当和田等词连接起来。“前季种子播在这里”,所以叫田;“后季种子住立在这里”,所以叫地;“在大地低处,于一处、两处或三处作围障”,所以叫池、湖;“按农人的想法而造”,所以叫水渠。应当连接为“以园来转换”。“什么可转换?”所以说“这四种也”。“pi”这个字表示把部分也集合进来。巴利
Tatrāti ‘‘parivattanavasenā’’ti vacane. Idaṃ garubhaṇḍaṃ upanetunti sambandho. Niccaṃ tiṭṭhantīti thāvarā, ṭhādhātu varapaccayo, ṭhākārassa thākāro. Iminā ārāmaārāmavatthuvihāravihāravatthūni gahetabbāni. Avissajjiyaavebhaṅgīyattā garu alahukaṃ bhaṇḍaṃ garubhaṇḍaṃ. Iminā mañcādīni ekavīsati garubhaṇḍāni gahetabbāni. Thāvareti ādhāre bhummaṃ, pariyāpannanti sambandho. Atha vā niddhāraṇe bhummaṃ, thāvaresūti hi attho, khettantiādīsu sambandhitabbaṃ. Khipati pubbaṇṇabījametthāti khettaṃ. Vasati aparaṇṇabījaṃ patiṭṭhāti etthāti vatthu, tale bhūmibhāge ekato vā dvīhi vā tīhi vā ṭhānehi āvaraṇaṃ karīyati etthāti taḷāko, saro. Kassakānaṃ matena kattabbāti mātikā. Ārāmena parivattetunti sambandho. Kāni parivattetunti āha ‘‘imāni cattāripī’’ti. Pisaddo avayavasampiṇḍano.
这里“于此”是指在“可以转换”这句话里。“远”是指离僧团园林很远的地方。“即使”是指哪怕是椰子果。“拿走”是指为僧团拿走。“其他人的”要连起来理解为“僧团以外其他人的”。“他们”是指那些人。要连起来理解为“应当由僧团接受”。“喜欢”是指用僧团的园林换人的园林,或者用人的园林换僧团的园林,令人喜欢、令人想要。要连起来理解为“比丘们的园林”。“这个”是指人的园林。“小”是指比僧团园林小。“收益”是指收益的主人凭财物增长,因此称为收益,就是那个。要连起来理解为“如果给出等量的收益”。ka后缀表示量的意思。要连起来理解为“人的树”。要连起来理解为“我们把超出的部分给僧团”。“使人知道”是指让人知道“布施给僧团有大果报”,即让人知道布施给僧团的功德。要连起来理解为“难道不是成为持有果实的人吗?”“如是”等是总结语。“以这种方式”是指用这种方式,园林应当用园林来转换,就是用这种方式。要连起来理解为“或者用大的、或者用小的园林地产”。要连起来理解为“园林、园林地产、精舍、精舍地产都可以转换”。巴利
Tatrāti ‘‘parivattetuṃ vaṭṭatī’’ti vacane. Dūreti saṅghārāmato dūraṭṭhāne. Yampīti nāḷikeraphalampi. Harantīti saṅghassa haranti. Aññesanti saṅghato aññesaṃ manussānanti sambandho. Teti manussā. Saṅghena sampaṭicchitabboti sambandho. Ruccatīti saṅghassārāmena manussānamārāmaṃ, manussānamārāmena vā saṅghassārāmaṃ parivattetuṃ rucīyati icchīyati. Bhikkhūnaṃ ārāmoti sambandho. Ayanti manussānamārāmo. Khuddakoti saṅghārāmato khuddako. Āyanti ayati āyasāmiko dhanena vaḍḍhiṃ gacchati anenāti āyo, taṃ. Samakamevāti samappamāṇameva, āyaṃ sace detīti sambandho. Pamāṇatthe kapaccayo. Manussānaṃ rukkhāti sambandho. Atirekaṃ saṅghassa demāti sambandho. Jānāpetvāti ‘‘saṅghe dinnaṃ mahapphala’’nti (ma. ni. 3.376) saṅghassa dinnadānassa ānisaṃsaṃ manussānaṃ jānāpetvā. Phaladhārino honti nanūti yojanā. Evantiādi nigamanaṃ. Eteneva nayenāti yena nayena ārāmo ārāmena parivattetabbo, eteneva nayena. Mahantena vā khuddakena vā ārāmavatthunā cāti yojanā. Ārāma ārāmavatthuvihāravihāravatthūni parivattetabbānīti sambandho.
“两者”是指依住宅和楼阁这两方面来说的。“在那里”就是指在住宅里。“然而这个”是指被称为楼阁的住宅,要连起来理解为“人的住宅”。要连起来理解:或者用高价、或者用低价的精舍用地。要连起来理解:精舍、精舍用地、园林、园林用地都可以互换。“如是”等是总结语。巴利
Ubhopīti gehapāsādavasena ubhopi. Tatthāti gehe. Idaṃ panāti pāsādasaṅkhātaṃ gehaṃ, manussānaṃ gehanti sambandho. Mahagghena vā appagghena vā vihāravatthunā cāti yojanā. Vihāravihāravatthuārāmaārāmavatthūni parivattetabbānīti sambandho. Evantiādi nigamanaṃ.
关于重物,在转换重物时,应当这样了知决断,这是连接。在尘堆屋中,指为了玩尘堆游戏而造的小屋。净床,指对僧团、群体、个人来说是净的床,不是用金银等做的。然而对于精舍,即使是用金银等做的床,也是净床,可以给予,这是连接。在界外,指从近行界之外。在那里,指僧长老的住处。在那里,指那个比丘的住处。为了限定所说的“以高价”,他说“以值百的或以值千的”。百床,就是很多床。在这些上,也指在椅、枕、卧具、覆具上。在那里,指在椅、枕、卧具、覆具上。连接为净椅等。连接为或以不净的,或以高价的净的,转换之后,即以净的或高价的净的转换之后。“所说之物”这个词,对“转换之后”这个词来说是未说的宾语,对“应取”这个词来说是已说的宾语,是前后相待的词。巴利
Garubhaṇḍena garubhaṇḍaparivattane evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā. Paṃsvāgārakesūti paṃsukīḷanatthāya katesu agārakesu. Kappiyamañcāti saṅghagaṇapuggalānaṃ kappiyā suvaṇṇarajatādīhi akatā mañcā. Vihārassa pana suvaṇṇarajatamayādikāpi kappiyā mañcā dātabbāti sambandho. Bahisīmāyāti upacārasīmato bahi. Tatthāti saṅghattherassa vasanaṭṭhāne. Tatthāti tassa bhikkhuno vasanaṭṭhāne. ‘‘Mahagghenā’’ti vuttavacanaṃ niyamento āha ‘‘satagghanakena vā sahassagghanakena vā’’ti. Mañcasatanti mañcabahuṃ. Etesupīti pīṭhabhisibibbohanesupi. Tatthāti pīṭhabhisibibbohanesu. Kappiyaṃ pīṭhādīti sambandho. Akappiyaṃ vā mahagghaṃ kappiyaṃ vāti kappiyena vā mahagghakappiyena vā parivattetvāti sambandho. ‘‘Vuttavatthūnī’’ti padaṃ ‘‘parivattetvā’’ti pade avuttakammaṃ, ‘‘gahetabbānī’’ti pade vuttakammaṃ, pubbāparāpekkhapadaṃ.
取一手掌量的水器这句话里,所谓“手”,指的是弯曲的手掌。“狮子洲”呢,抓取、擒拿狮子者称为狮子,把“拉”字写成“喇”字,就是名叫狮子臂的国王;因为是他的儿子,所以毗阇耶王子也叫狮子;由于最初由他居住而取得此洲,所以这个洲就叫狮子洲,即在那狮子洲。“取足”就是取足器,也就是那个取足的东西。所谓“足”,在“取足器”这句话里,“足”指的是:那个金属器能装摩揭陀量器五那离的量,那个金属器就叫作“足”。这是通过近似用法,把量的名称用在具有这种量的事物上。“由彼”是指由能装五那离量的那个器。“这些”是指金属瓮等。巴利
Pasatamattaudakagaṇhakānipīti ettha pasato nāma kuñcitapāṇi. Sīhaḷadīpeti sīhaṃ lāti gaṇhātīti sīhaḷo lakārassa ḷakāraṃ katvā, sīhabāhunāmako rājā, tassa puttattā vijayakumāropi sīhaḷo nāma, tena ādimhi nivāsabhāvena gahitattā dīpo sīhaḷadīpo nāma, tasmiṃ. Pādaṃ gaṇhātīti pādagaṇhano, soyeva pādagaṇhanako. Pādo nāmāti ‘‘pādagaṇhanako’’ti ettha pādo nāma. Yo lohavārako magadhanāḷiyā pañcanāḷimattaṃ gaṇhāti, so lohavārako pādo nāmāti yojanā. Iminā pamāṇassa nāmaṃ pamāṇavante upacārato vohāranayaṃ dasseti. Tatoti pañcanāḷimattagaṇhanakavārakato. Imānīti lohakumbhīādīni.
瓶……中略……炭匙等,是指瓶、接水器、杓、汤勺、炭匙、钵、平钵、杯、盒、炭火盆和烟匙;这些就是瓶……中略……烟匙,以它们为首,所以叫瓶……中略……炭匙等。用“等”这个字,还应该包括其他器具。“应分配”是指应当分配。“铜铁等”用“等”字把圆铁也包括进来。所谓圆铁,就是黄铜。“实”是指真实,或者表示原因。“私用”是指把僧团共用的受用舍弃、移开,转成个人受用,或者执取为“自己的东西”来受用,这是不允许的。唯以“在家施设”的意向。巴利
Bhiṅgāra…pe… kaṭacchuādīnīti bhiṅgāro ca paṭiggaho ca uḷuṅko ca dabbi ca kaṭacchu ca pāti ca taṭṭako ca sarako ca samuggo ca aṅgārakapallo ca dhūmakaṭacchu ca bhiṅgāra…pe… dhūmakaṭacchuyo, tā ādi yesaṃ tānīti bhiṅgāra…pe… kaṭacchuādīni. Ādisaddena aññāni upakaraṇāni gahetabbāni. Bhājanīyānīti bhājetabbāni. Kaṃsalohādītiādisaddena vaṭṭalohaṃ saṅgaṇhāti. Vaṭṭalohaṃ nāma pītalohaṃ. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Pārihāriyanti saṅghikaparibhogaṃ pariharitvā apanetvā puggalikaparibhogena paribhuñjanaṃ, ‘‘attasantaka’’nti vā pariggahena haritvā bhuñjanaṃ na vaṭṭati. Gihivikaṭanīhārenevāti ‘‘gihivikaṭa’’nti abhinīhāreneva.
也可以这样连接:在别的如法铜器类里所包含的眼药器。或者,“如法铜器类”是表示限定的处格,应与“眼药器”等连接。“针”是缝衣服等的针。“叶针”是在叶子上写字的针。“其他”是指眼药器等以外的其他东西。“烟管、犁、灯树、灯盆、悬挂灯”,就是烟管……中略……悬挂灯。这些器物上有被称为女人、男人、畜生的形像,所以是“有女人男人畜生形像的”。烟管……中略……悬挂灯,以及那些有女人男人畜生形像的,就是烟管……中略……形像,这是定语后置。那些或者其他应放在墙、屋顶、门等处的铜器,这是连接关系。“铜钉”是铜制的钉。“舍离后”是指以“自己之物”的想法取走后,或者把僧团受用、在家施设的东西移开后。“乳石制”是用乳白色石头做成的。巴利
Aññasmimpi kappiyalohabhaṇḍe pariyāpannā añjanīti yojanā. Atha vā kappiyalohabhaṇḍeti niddhāraṇe bhummaṃ, ‘‘añjanī’’tiādinā sambandhitabbaṃ. Sūcīti cīvarādisibbanakā sūci. Paṇṇasūcīti paṇṇe likhanā sūci. Aññampīti añjaniādito aññampi. Dhūmanettañca phālañca dīparukkho ca dīpakapallako ca olambakadīpo ca dhūmanetta…pe… olambakadīpā. Itthipurisatiracchānagatasaṅkhātāni rūpāni etesu atthīti itthipurisatiracchānagatarūpakāni. Dhūmanetta…pe… olambakadīpā ca te itthipurisatiracchānagatarūpakāni ceti dhūmanetta…pe… rūpakāni, visesanaparanipāto. Tāni vā aññāni vā bhitticchadanakavāṭādīsu upanetabbāni lohabhaṇḍānīti sambandho. Lohakhilakanti lohamayaṃ āṇiṃ. Pariharitvāti ‘‘attano santaka’’nti pariggahena haritvā, saṅghikaparibhogagihivikaṭāni vā apanetvā. Khīrapāsāṇamayānīti khīravaṇṇena pāsāṇena katāni.
金和银、黄铜和天然水晶,这些就是金……中略……天然水晶;用它们做成的器皿,就叫金……中略……器皿。“一切”是指金、银等所有这一类东西。“许可”是指对僧团、僧众群体和个人都许可。巴利
Suvaṇṇañca rajatañca hārakūṭañca jātiphalikañca suvaṇṇa…pe… jātiphalikāni, tehi katāni bhājanāni suvaṇṇa…pe… bhājanāni. Sabbanti suvaṇṇarajatādisabbaṃ. Vaṭṭatīti saṅghagaṇapuggalānaṃ vaṭṭati.
关于锛等工具,应当这样理解判定,这是文句的衔接方式;或者按区分义,用依格来表达。“以哪把锛不能”是关联表达。“从那事”指所锛的对象。“较大”这个词是“大”的同义词,属于未派生的词根名词。“较大的锛”是关联表达。“医者们的”指医生们的。“刺脉斧”,“pi”这个字用来表示“比那更大的就更不用说了”。“凡是以武器统称所制作的斧”,这是关联表达。或者也可以这样连接:“以武器统称所制作的,凡是斧存在”。“不应触碰”:不应触碰,意为不值得触碰。“四指量”,“pi”这个字用来表示“比那更大的就更不用说了”。“掘而食”即凿刀。“其口为四方形”即四方形口。“其口如槽”即槽形口。“扫帚柄刺入者也是凿刀,是系于杖的”,这是文句衔接。应被杖系缚故为“杖缚”,或者其杖被系缚故为“杖缚”。说了“无杖者”之后,为了显示其义而说“仅果实量”。无杖于此者即无杖者。“者”指凿刀。“搬运”:以个人身份取而搬运,或去除其僧团共有性。“尖端”也由凿刀本身所摄,因为以特相理趣之门而言作用相同。“尖端”:以之旋转而切割,由哪些人布施,这是关联表达。“他们”指人们,“说”,这是关联表达。“不”指我们的。“保持原状”:以本来状态而住,如最初所住那样,我们将那样做,这是意思。“如果带来”:如果未作请求而带来。“即使不带来”:再次即使不带来。巴利
Vāsiādīsu evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā, niddhāraṇe vā bhummaṃ. Yāya vāsiyā na sakkāti sambandho. Tatoti vāsito. Mahattarīsaddo mahantapariyāyo anipphannapāṭipadiko. Mahattarī vāsīti sambandho. Vejjānanti bhisakkānaṃ. Sirāvedhanapharasupīti pisaddena tato mahantaṃ pana pagevāti dasseti. Yā pana kuṭhārī āvudhasaṅkhepena katāti sambandho. Atha vā āvudhasaṅkhepena katā yā pana kuṭhārī atthīti yojanā. Anāmāsāti anāmasitabbā, anāmāsārahāti attho. Caturaṅgulamattopīti pisaddo tato adhiko pana pagevāti dasseti. Nikhaṇitvā khādatīti nikhādanaṃ. Caturassaṃ mukhametassāti caturassamukhaṃ. Doṇisadisaṃ mukhametassāti doṇimukhaṃ. Sammuñcanidaṇḍavedhanampi nikhādanaṃ daṇḍabaddhaṃ hoti ceti yojanā. Daṇḍena bandhitabbanti daṇḍabaddhaṃ, daṇḍaṃ baddhametassāti vā daṇḍabaddhaṃ. ‘‘Adaṇḍaka’’nti vatvā tassevatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘phalamattamevā’’ti. Natthi daṇḍametassāti adaṇḍakaṃ. Yanti nikhādanaṃ. Pariharitunti puggalikabhāvena pariggahetvā harituṃ, saṅghikabhāvaṃ apanetuṃ vā. Sikharampi nikhādaneneva saṅgahitaṃ lakkhaṇahāranayena samānakiccabhāvato. Sikharanti yena paribbhamitvā chindanti, yehi manussehi dinnānīti sambandho. Teti manussā, vadantīti sambandho. Noti amhākaṃ. Pākatiketi pakatiyā ṭhite, yathā paṭhamaṃ ṭhitā honti, tathā karissāmāti attho. Sace āharantīti sace āyācanaṃ akatvā haranti. Anāharantāpīti puna anāharantāpi.
铁匠、铜匠、铸工、竹匠、宝石匠、钵带匠——这些铁匠……中略……钵带匠,属于他们。砧、锤、钳、秤——这些砧……中略……秤。从施与僧团之时起,就是从施与僧团的那一刻起。用它来切铅,所以叫切铅器,这把刀就称为切铅刀。除了大剪刀、大钳、大锉刀——这是句子的连接方式。为什么要把这些排除掉?所以说大剪刀等属于重物。其中,因为大剪刀等是重物,所以我说了除了大剪刀等这样的话,这就是句子的连接方式。巴利
Kammāro ca taṭṭakāro ca cundakāro ca naḷakāro ca maṇikāro ca pattabandhako ca kammāra…pe… pattabandhakā, tesaṃ. Adhikaraṇī ca muṭṭhiko ca saṇḍāso ca tulā ca adhikaraṇi…pe… tulā. Saṅghe dinnakālatoti saṅghassa dinnakālato. Tipuṃ chindati anenāti tipucchedanaṃ, tameva satthakaṃ tipucchedanasatthakaṃ. Mahākattariñca mahāsaṇḍāsañca mahāpipphilikañca ṭhapetvāti yojanā. Kasmā ṭhapitānīti āha ‘‘mahākattariādīni garubhaṇḍānī’’ti. Tattha yasmā mahākattariādīni garubhaṇḍāni, tasmā ‘‘ṭhapetvā mahākattari’’nti ādi mayā vuttanti yojanā.
关于藤条等物,应当这样理解其判定标准,这是文义的连接。“藤条等”指的是称为藤的蔓条之类。“半臂量”,在这里——巴利
Valliādīsu evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā. Vettavalliādikāti vettasaṅkhātavalliādikā. Aḍḍhabahuppamāṇāti ettha –
‘‘Byāmo sahakarā bāhu, dvepassadvayavitthatā’’ti. –
因为《阿毗达那灯论》第269偈已经说过,这里说的“臂”指的其实就是“臂展”。所以,两侧伸展开来、以臂展为量的两臂,它的一半就是“半臂”;以这个为量度,就叫“半臂量”。按词义来解释,就是说长约二肘的藤蔓。“在那里生的”,指在那片僧团土地上生出来的。“守护保护的”,指由僧团自己守护、由他人保护。由此说明,未守护、未保护的东西不算重物。“彼”指藤蔓。“超过”是连接词。“带来”意思是把这藤蔓带来。线、树皮纤维、椰壳纤维、皮革……乃至由这些做成的——线制的、树皮纤维制的、椰壳纤维制的、皮革制的——“绳或索是重物”,这是连接关系。在“一股或二股”中,用“或”字把三股等也包括进来。“未捻而施的线”以及“未捻而施的树皮纤维、椰壳纤维”,这是连接。巴利
Abhidhāne (abhidhānappadīpikāyaṃ 269 gāthāyaṃ) vuttattā bāhu nāma idha byāmova adhippeto. Tasmā dvīsu passesu vitthatānaṃ byāmasaṅkhātānaṃ sahakarānaṃ dvinnaṃ bāhūnaṃ aḍḍhoti aḍḍhabāhu, tassa pamāṇametassāti aḍḍhabāhuppamāṇāti vacanattho kātabbo, dīghato dvihatthā vallīti vuttaṃ hoti. Tatthajātakāti tissaṃ saṅghassa bhūmiyaṃ jātakā. Rakkhitagopitāti saṅghena sayaṃ rakkhitā, parehi gopitā. Iminā arakkhitaagopitā garubhaṇḍaṃ na hotīti dasseti. Sāti valli. Atirekā hotīti sambandho. Upanetunti taṃ valliṃ upanetuṃ. Suttañca makacivākañca nāḷikerahīrañca cammañca sutta…pe… cammāni, tehi katā sutta…pe… cammamayā. Rajjukā vā yottāni vā garubhaṇḍaṃ hotīti sambandho. Ekavaṭṭā vā dvivaṭṭā vāti ettha vāsaddena tivaṭṭādiṃ saṅgaṇhāti. Avaṭṭetvā dinnaṃ suttañca avaṭṭetvā dinnā makacivākanāḷikerahīrā cāti yojanā.
“凡任何竹”,这是关联。“那也”,意思是竹也同样适用,这是关联;通过“也”这个字,还兼顾到藤。“此在此中”,意思是这一切都在此竹中,或在诸竹中,这是关联。“同等或”,指与所取的竹大小相等。“超过或”,指比那更大。“那价值”,指与那竹的价值相当。“增益加工”,指增值补偿的工作。“就在那里”,指就在拿取的地方。“行走之时”,指从拿取的地方前往别处之时。由“送去后应给”这句话,也应依照同一作用、以特相理趣的方式理解出“或者自己来而应给”这个意思。巴利
Yo koci veḷūti sambandho. Sopīti veḷupi vaṭṭatīti sambandho. Pisaddena valliṃ apekkhati. Idametthāti idaṃ sabbaṃ ettha veḷumhi, veḷūsu vā idanti sambandho. Samakaṃ vāti gahitaveḷunā samappamāṇaṃ vā. Atirekaṃ vāti tato atirekaṃ vā. Taṃagghanakanti tassa veḷuno agghanārahaṃ. Phātikammanti vaḍḍhikammaṃ. Tatthevāti gaṇhanaṭṭhāneva. Gamanakāleti gaṇhanaṭṭhānato aññattha gamanakāle. ‘‘Pahiṇitvā dātabbo’’ti iminā sayaṃ vā āgantvā dātabboti atthopi lakkhaṇahāranayena gahetabbo samānakiccattā.
用“芒草与苇草”这个词,因为律典里已经把芒草和苇草单独列为草类,为了说明除了这两种草以外,按剩余的方式来理解,只应取其余的草,所以他说“除芒草与苇草”等等。为了说明因为果相同,按特相理趣,叶子也被草所包含,所以他说“于何处”等等。其中,“于何处”就是在哪个地方;“如是”就是这样。“草也是重物”是句子的连接。“于彼处生者或”就是在那个僧园里生出来的,或者。“僧园外”就是从僧园外面。“那也”就是草也。“毗”字表示藤蔓和藤竹。“长至八指量者”就是从长度来说有八指的量。“空白册本”就是由于没有书写而空白的,诸如未书写的布等,以及树叶所成的书册。“此依树叶连带而说”。巴利
Muñjapabbajasaddena muñjapabbajatiṇānaṃ pāḷiyaṃ visuṃ gahitattā tiṇasaddena tāni ṭhapetvā pārisesañāyena avasesatiṇameva gahetabbanti dassento āha ‘‘muñjaṃ pabbajañca ṭhapetvā’’tiādi. Samānaphalattā lakkhaṇahāranayena paṇṇampi tiṇeneva saṅgahitanti dassento āha ‘‘yatthā’’tiādi. Tattha yatthāti yasmiṃ ṭhāne, itīti evaṃ. Tiṇañca garubhaṇḍaṃ hotīti sambandho. Tatthajātakaṃ vāti tasmiṃ saṅghārāme jātakaṃ vā. Bahārāmeti saṅghārāmato bahi. Tampīti tiṇampi. Pisaddena valliveḷū apekkhati. Aṭṭhaṅgulappamāṇopīti dīghato aṭṭhaṅgulapamāṇopi . Rittapotthakoti alikhitattā tuccho makacivatthādikopi paṇṇamayopi potthako. Idañca paṇṇapasaṅgena vuttaṃ.
“五色”或者:按青、黄、赤、白、茜色来说,就是五种颜色。“那也是”:土也是。用“也”这个字,是兼带指藤、竹、草。巴利
Pañcavaṇṇā vāti nīlapītalohitodātamañjiṭṭhavasena pañcavaṇṇanā vā. Tampīti mattikampi. Pisaddena valliveḷutiṇāni apekkhati.
关于木制物品,应如是了知决断,这是文句的连接。存在着任何受到守护、看护的木制物品,这是文句的连接。然而在大注疏中所说,这是连接关系。巴利
Dārubhaṇḍe evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā. Rakkhitagopito yo koci dārubhaṇḍako atthīti yojanā. Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana vuttoti sambandho.
这里说的“其中”,是指在大注疏里,或者指律文“那时”那一段里说的。“这些”是指长椅等物。“这里”是指座位上,和“以草座床”相连。“以虎皮覆盖”就是用虎皮盖住。“以猛兽形象围绕”就是用猛兽的形象围在四周。“以宝线缝制”就是用宝线在四周缝好。巴利
Tatrāti mahāaṭṭhakathāyaṃ, ‘‘tena kho pana samayenā’’ti pāḷiyaṃ vā. Imesūti āsandikādīsu. Etthāti pīṭhesu, palālapīṭhenāti sambandho. Byagghacammaonaddhanti byagghacammena avanaddhaṃ. Vāḷarūpaparikkhittanti vāḷarūpehi parivāritaṃ. Ratanaparisibbitanti ratanasuttena samantato sibbitaṃ.
在这些曲板等物上也是如此。接着“螺碗则属于器皿”这句之后,还有“同样地”这一读法,但在这里并不适用;而在后面“无论由什么做成,都只是重物”这句之后,它才适用。因为在那里,正如无论由什么做成的都只是重物,同样地,对于柱子、梁、阶梯、板等物,不管是木制的还是石制的,只要是任何房舍构件之形态,就都只是重物,这就是那段话的意思。巴利
Etesupīti vaṅkaphalakādīsupi. ‘‘Saṅkhathālakaṃ pana bhājanīya’’nti pāṭhassānantaraṃ ‘‘tathā’’ti pāṭho atthi, so ettha na yujjati, parato pana ‘‘yena kenaci kataṃ garubhaṇḍamevā’’ti pāṭhassānantaraṃ yujjati. Tattha hi yathā yena kenaci kataṃ garubhaṇḍameva hoti, tathā thambhatulāsopānaphalakādīsu dārumayaṃ vā pāsāṇamayaṃ vā yaṃkiñci gehasambhārarūpaṃ garubhaṇḍamevāti attho.
“全部”是指整个水瓶、底座、盘子、圆形托盘。“在这些上面也”是指连支架等物也算在内。“同样,柱子和秤”这里,“同样”这个词带出了“只是重物”这句话。“布施给僧团”是指给僧团的东西。“地敷具”是指要铺在地上的东西。“那个也”是指羊皮。巴利
Sabbanti sakalaṃ udakatumbapādakathalikamaṇḍalaṃ. Etesupīti ādhārakādīsupi. Tathā thambhatalāti ettha tathāsaddena ‘garubhaṇḍamevā’’ti padaṃ atidisati. Saṅghe dinnanti saṅghassa dinnaṃ. Bhūmattharaṇanti bhūmiyaṃ attharitabbaṃ. Tampīti eḷakacammampi.
“臼也是重物”,这是语义上的关联。同样的解释方式也适用于“杵”等词。“在这些上面”,指的是床脚等物。“许可之斧”,是指为了制作器皿而允许使用的斧。“吹制”这个词,这里应当像“吹螺、螺吹者”等词那样,采用不连合的读法才合适。因此应当这样理解词义:“吹”是由风推动而产生的,所以叫“吹”,也就是以风为因生起的声音;做这个“吹”的,就是“吹制”,这是应当采用的词义解释。“所有这些”,是指被允许使用的斧、杖等这一切。“相对于彼”,是指比那些被允许使用的斧、杖等更为长大的斧、杖等,属于重物,这是语义上的关联。巴利
Udukkhalaṃ garubhaṇḍamevāti sambandho. Eseva nayo musalantiādīsupi. Etesūti mañcapādādīsu. Anuññātavāsiyāti bhājanatthāya anuññātavāsiyā. Dhamakaraṇoti ettha ‘‘saṅkhaṃ dhamati, saṅkhadhamako’’tiādīsu viya nissaṃyogapāṭhoyeva yujjati. Tasmā dhamati vātena pavattatīti dhamo, vātahetuko saddo, dhamaṃ karotīti dhamakaraṇoti vacanattho kātabbo. Sabbametanti anuññātavāsidaṇḍādikaṃ etaṃ sabbaṃ. Tatoti anuññātavāsidaṇḍādikato, mahantataraṃ vāsidaṇḍādikaṃ garubhaṇḍanti yojanā.
如同生起那样,就是指如同现起那样。用这些,是指用象牙等材料,应当和“作”这个词连起来理解。削制完成,也是指通过削制之工而完成。巴利
Yathājātamevāti yathāpavattameva. Tehīti hatthidantādīhi, ‘‘kata’’iti padena sambandhitabbaṃ. Tacchitaniṭṭhitopīti tacchitakammena niṭṭhitopi.
对陶器应当这样判定,这是文义上的连接。享用和受用合起来就是“享用受用”,这是并列复合词。这个词要和“瓶盖等陶匠所制的器皿”这个词连在一起理解。“小塔等”这里,“iti”这个词就是“这些”的意思。这一切从布施给僧团的时候开始,就成了重物,这是文义上的连接。“不超过规定尺寸”这个修饰语,要和它所修饰的“小瓶”这个词连在一起理解。“在此”——在陶器方面,或者依处所,或者依从属关系,这里的“ttha”是词缀。在陶器当中,小水瓶属于器皿这一类;铜器当中也是这样,这是文义上的连接。“在此”——指在重物的判定当中。巴利
Mattikābhaṇḍe evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā, upabhogo ca paribhogo ca upabhogaparibhogaṃ, samāhāradvando. Idaṃ padaṃ ‘‘ghaṭapidhānādikulālabhājana’’nti padeneva sambandhitabbaṃ. Thupikātīti ettha itisaddo imasaddattho. Idaṃ sabbaṃ saṅghassa dinnakālato paṭṭhāya garubhaṇḍanti yojanā. ‘‘Anatirittapamāṇo’’ti visesanapadaṃ ‘‘ghaṭako’’ti visesyapadeneva sambandhitabbaṃ. Etthāti mattikābhaṇḍe, ādhāre vā niddhāraṇe vā ttha paccayo. Mattikābhaṇḍe kuṇḍikā bhājanīyakoṭṭhāsaṃ bhajati, evaṃ lohabhaṇḍepīti yojanā. Etthāti garubhaṇḍavinicchaye.
新业布施论巴利
Navakammadānakathā
323 “仅仅以放置货包”:这里所谓的“放置货包”就是“连接货包”,所以说“仅仅以连接鸽形货包”。“他的”,指那位比丘的。“火葬堆的烟”,就是从火葬堆升起的烟。“就是他的”,意思是那只是那位比丘的精舍,这样连接。“在冒烟的时候”,就是烟升起的时候。通过“已经观察”这句话,说明在冒烟时已经观察,所以是“冒烟时应当做的”。作出“成为冒烟时应当做的”这一义理连接后,就表明在圣典中应当与“已完成精舍”这个词搭配。“已完成精舍”,即“这新业的精舍已完成”,所以是“已完成精舍”。这新业是布施给(那位比丘)的,这样连接。“只要椽子尚未登上,就称为未完成”,这样连接。“从彼”,即从登上椽子之后。应当劝令某人做,即精舍主本人劝令某位比丘后使其做。“在五肘精舍”,这样连接。“六年新业”,这样连接。“这里”,指半楼。“它”,指半楼。显示限定为大的,所以说“十肘、十一肘”。“十年或十一年新业”,这样连接。“从彼”,即从十二肘之后。“如铜殿一般的殿堂”,这样连接。“从彼”,即从十二年新业之后。巴利
323.Bhaṇḍikāṭṭhapanamattenāti ettha bhaṇḍikāṭṭhapanaṃ nāma bhaṇḍikayojananti āha ‘‘kapotabhaṇḍikayojanamattenā’’ti. Assāti bhikkhussa. Citakadhūmoti citake uṭṭhito dhūmo. Etassevāti bhikkhussa eva vihāroti sambandho. Dhūmakāleti dhūmassa uṭṭhitakāle. ‘‘Apaloketvā’’ti iminā dhūmakāle apalokitaṃ dhūmakālikaṃ. Dhūmakālikaṃ hutvāti atthayojanaṃ katvā pāḷiyaṃ ‘‘pariyositavihāra’’nti padena sambandhitabbabhāvaṃ dasseti. Katapariyositavihāranti katapariyosito vihāro imassa navakammassāti katapariyositavihāraṃ. Idaṃ navakammaṃ dentīti sambandho. Yāva gopānasiyo na ārohanti, tāva vippakato nāmāti yojanā. Tatoti gopānasiārohanato. Kañcideva samādapetvā kāressatīti vihārasāmikoyeva kañci bhikkhuṃsamādapetvā kāressati. Pañcahatthe vihāreti sambandho. Chavassikaṃ navakammanti sambandho. Etthāti aḍḍhayoge. Soti aḍḍhayogo. Mahallakaṃ niyāmetvā dassento āha ‘‘dasahatthe ekādasahatthe’’ti. Dasavassikaṃ vā ekādasavassikaṃ vā navakammanti sambandho. Tatoti dvādasahatthato. Lohapāsādasadisepi pāsādeti sambandho. Tatoti dvādasavassikanavakammato.
“新作业者”指被任命从事新作业的人。“适时”指冬季和夏季。“为了遮止”是为了阻止其他已到达的比丘。“住处主人”指施与住处的人。“那”指住处主人。“于传承”指关于家族延续。“他们”指你的。“他”指住处主人等。应连接为“比丘们应当守护”。“他们也”指亲属和侍者等。“于那也”指对于僧团的资具等。应连接为“众多住处”。“一住处”,这是句义连接。巴利
Navakammikoti navakamme yuttapayutto. Utukāleti hemantagimhakāle. Paṭibāhitunti aññesaṃ sampattabhikkhūnaṃ paṭisedhetuṃ. Āvāsasāmikassāti āvāsadāyakassa. Tassāti āvāsasāmikassa. Vaṃseti anvaye. Teti tava. Soti āvāsasāmiādiko. Bhikkhūhi jaggitabboti sambandho. Tepīti ñātiupaṭṭhākāpi. Tasmimpīti saṅghikapaccayepi. Bahū āvāseti sambandho. Ekaṃ āvāsanti yojanā.
“或者一处住处”,这是连接关系。“从那里”是指从已被分配出去的住处,“已生起”,这是连接关系。《库伦达》中则说,那是怎么说的呢,这是连接关系。“取一个床处”是指以个人占有的方式取一个床处。“三分”是指第三分。或者也有这样的读法。“在此”是指在已损坏的住处中。“唯个人”是指个人所有,或者像个人那样。“守护”就是你要守护。“嘿”是表示结果。“然而如此守护”是指这样守护的住处。“于彼”是指在守护的时候。“欲施与同住弟子等”:不是把属于僧团的物品安置或新来者的住处施与,而是自己只想施与同住弟子等。“可以施与同住弟子等”:因为没有以个人占有的方式取整个住处,而只取了其中一部分,所以可以施与同住弟子等,这是意思。“应当使其守护”,如是所说,这是连接关系。这里存在“所说”这一读法,那其实并非读法,因为“《库伦达》中则说”这一词句的形态之故。巴利
Ekaṃ vā āvāsanti sambandho. Tatoti visajjitāvāsehi, uppannānīti sambandho. Kurundiyaṃ pana vuttaṃ, kinti vuttanti yojanā. Ekaṃ mañcaṭṭhānaṃ gahetvāti ekaṃ mañcaṭṭhānaṃ puggalikabhāvena gahetvā. Tibhāganti tatiyabhāgaṃ. Ayameva vā pāṭho. Etthāti naṭṭhavihāre. Puggalikamevāti puggalikaṃ eva, puggalikaṃ iva vā. Jaggāti jaggāhi. Hīti phalajotako. Evaṃ jaggito panāti evaṃ jaggito vihāro pana. Tasminti jaggante. Saddhivihārikādīnaṃ dātukāmo hotīti saṅghassa bhaṇḍaṭṭhapanaṃ vā navakānaṃ vasanaṭṭhānaṃ vā adatvā attanoyeva saddhivihārikādīnaṃ dātukāmo hoti. Saddhivihārikādīnaṃ dātuṃ labbhatīti sabbavihāraṃ puggalikabhāvena aggahetvā ekadesasseva gahitattā saddhivihārikādīnaṃ dātuṃ labbhatīti attho. Jaggāpetabbo iti vuttanti yojanā. Ettha ‘‘vutta’’nti pāṭho atthi, so apāṭhoyeva ‘‘kurundiyaṃ pana vutta’’nti padassa ākārattā.
“另外,这一句也是要在《库伦达》里说的”,应当这样连接。问“是怎么说的呢?”于是说“两位比丘”等。“两位比丘做”,应当这样连接。“由谁”就是“由比丘”。“他就是主人”,意思是:最初取得那块地的比丘,他就是主人。“在合适的地方”,就是在合适的住处。“那”是指个人所做的行为。而“凡是费用”,应当这样连接。这里“费用”是指在那座精舍里所做工程的成本。也就是说,应当交付精舍的成本。“那”是指做僧团事务的人的。“就在那里”,就是在已建成的精舍里。“已作住处”,这是表示“附近”的处格用法,意思是“在已作住处的附近”。“近荫近果”,就是接近树荫的和接近果实的,意思是受用树荫和果实。“已告知”就是已告知僧团。“主人”就是树的主人。“应拿走”就是应移开。巴利
Aññaṃ idampi ca vakkhamānavacanaṃ tattheva kurundiyaṃ vuttanti yojanā. Kinti vuttanti āha ‘‘dve bhikkhū’’tiādi. Dve bhikkhū karontīti sambandho. Yenāti bhikkhunā. Soyeva sāmīti yena sā bhūmi paṭhamaṃ gahitā, soyeva sāmīti attho. Patirūpe ṭhāneti patirūpe senāsanaṭṭhāne. Tanti puggalikakaraṇaṃ. Yaṃ pana vayakammanti yojanā. Ettha ca vayakammanti tasmiṃ vihāre katassa kammassa mūlaṃ. Vihārassa mūlaṃ dātabbanti vuttaṃ hoti. Tassāti saṅghikaṃ karontassa. Tatthevāti katavihāre eva. Katāvāseti samīpatthe bhummavacanaṃ, katāvāsasamīpeti vuttaṃ hoti. Chāyūpagaphalūpagāti chāyaṃ upagacchantā ca phalaṃ upagacchantā ca, chāyāphalāni upaharantāti attho. Apaloketvāti saṅghaṃ apaloketvā. Sāmikāti rukkhasāmikā. Hāretabbāti apanetabbā.
“即使只是僧团的藤蔓也不拿取”,这句话是在说明:如果拿了僧团的东西,在僧团的土地上建住处,那住处就属于僧团。在讲到两层、三层等多层殿堂时,为了说明其中一半的部分,就说“若是殿堂”等。“上层殿堂”,应这样连接。“他”,指建住处的比丘;“他的下层殿堂”,应这样连接。“在住处”,指在僧团的住处,意思是住处的附近。“在还没做过的地方”,指还没做过堆台和门廊的地方。“堆台或门廊”,指僧团住处的堆台或门廊。“在外墙”,指墙的,或者从墙往外。“他的”,指属于做堆台门廊的那个比丘,应这样连接。“不平的山涧等”,应这样连接。“没有障碍”,指对容易做的事没有障碍。“已做”,指堆台或门廊已经做了。“在那里”,指在那些堆台门廊处,所说的“僧团没有所有权”,应这样连接。巴利
‘‘Saṅghikavallimattampi aggahetvā’’ti iminā saṅghikaṃ gahetvā saṅghikāya bhūmiyā sace vihāraṃ karoti, saṅghikamevāti dasseti. Dvibhūmakatibhūmakādīsu pāsādesu upaḍḍhabhāgaṃ dassento āha ‘‘pāsādo ceva hotī’’tiādi. Upari pāsādoti sambandho. Soti vihārakārako bhikkhu, tassa heṭṭhāpāsādoti sambandho. Vihāreti saṅghikavihāre, vihārasamīpeti attho. Akataṭṭhāneti cayapamukhānaṃ akatapubbaṭṭhāne. Cayaṃ vā pamukhaṃ vāti saṅghikavihārassa cayaṃ vā pamukhaṃ vā. Bahikuṭṭeti kuṭṭassa, kuṭṭato vā bahi. Tassāti cayapamukhakārakassa bhikkhussa hotīti sambandho . Visamaṃ pabbatakandarādinti sambandho. Apadeti sukarassa akāraṇe. Kataṃ hotīti cayaṃ vā pamukhaṃ vā kataṃ hoti. Tatthāti cayapamukhesu, saṅgho anissaro iti vuttanti yojanā.
应当理解为与“取最上卧具”相关联。巴利
Varaseyyaṃ gahetunti sambandho.
再次回来,是指离开之后又再回来。那里的,是指负责新工程的比丘。这个,是指住所。巴利
Puna āgantvāti pakkamitvā puna āgantvā. Tassāti navakammagāhakassa bhikkhussa. Etanti senāsanaṃ.
关于禁止挪作他用等的讨论巴利
Aññatraparibhogapaṭikkhepādikathā
324 不持去他处:这里的“过”字是持去的意思,“持”字是受用的意思,所以解释说“持去别处而不受用”。“凡床、椅等物”,应当这样连接理解。“在那里”指在温德利亚大寺。“那”指床、椅等物。“因此”,是因为允许的缘故。“那”指床、椅等物。“别处”指另一座寺院。“无病”指没有破损朽坏,所以完好。“在那座寺院”指在温德利亚寺院。“在那”指在温德利亚寺院。“从那里”指从温德利亚寺院。“善结合”指妥善地连接,意思是既没有根本施与,也没有恢复原状。“从废弃的寺院”:指从比丘们不再顾念而废弃的僧团寺院,以及从个人虽仍顾念但已废弃的个人寺院。“在常住者之时”:在常住者安住的时候。“从那里”指从废弃的寺院。巴利
324.Nātiharantīti ettha atisaddo haraṇattho, harasaddo paribhuñjanatthoti āha ‘‘aññatra haritvā na paribhuñjantī’’ti. Yaṃ mañcapīṭhādīti yojanā. Tatthāti undriyamahāvihāre. Tanti mañcapīṭhādiṃ. Tasmāti yasmā anujānāti, tasmā. Tanti mañcapīṭhādiṃ. Aññatrāti aññaṃ vihāraṃ. Aroganti anaṭṭhājiṇṇattā arogaṃ. Tasmiṃ vihāreti undriyavihāre. Tasminti undriyavihāre. Tatoti undriyavihārato. Suyojitānīti suṭṭhu yojitāni. Mūladānaṃ vā paṭipākatikaṃ vā natthīti adhippāyo. Chaḍḍitavihāratoti bhikkhūhi anapekkhena chaḍḍitasaṅghikavihārato ca puggalena sāpekkhena chaḍḍitapuggalikavihārato ca. Āvāsikakāleti āvāsikānaṃ ṭhitakāle. Tatoti chaḍḍitavihārato.
“为增益业”这里,“增益”这个词是增长的意思,所以他说“为增长业”。“此处”是指“为增益业”这个读法。巴利
Phātikammatthāyāti ettha phātisaddo vaḍḍhanatthoti āha ‘‘vaḍḍhikammatthāyā’’ti. Etthāti ‘‘phātikammatthāyā’’ti pāṭhe.
所谓“车轮状物”,是指以车轮的形状滚动,或者以车轮的形状拿取,所以叫车轮状物,也就是垫脚的东西。用“以毛毯等包裹而成”这句话,说明它的制作方式。“以何”是指用脚。“水”是指住处里湿了的水。应当连起来理解为“水看不出来”。应当连起来理解为“不应该穿着鞋踩上去”。巴利
Cakkalikanti cakkākārena lāti pavattati, cakkākāraṃ vā lāti gaṇhātīti cakkalaṃ, tadeva cakkalikaṃ, pādapuñjanaṃ, ‘‘kambalādīhi veṭhetvā kata’’nti iminā tassa karaṇākāraṃ dasseti. Yehīti pādehi . Udakanti senāsanassa tintakaṃ udakaṃ. Udakaṃ na paññāyatīti yojanā. Saupāhanena akkamituṃ na vaṭṭatīti yojanā.
涂灰地是指涂了灰泥的地面。涂边地是指涂了牛粪汁的边地。足是指床足。于彼是指在布片上。放置者是指把床足放上去的人。于彼是指在那些比丘当中。常住者是指固定住在那里的,所以叫常住者。放置是指把床足放上去。如是的意思是:就像常住者可以受用那样,客比丘也同样可以受用。巴利
Sudhābhūmiyanti sudhāya littāyaṃ bhūmiyaṃ. Paribhaṇḍabhūmiyanti gomayakasāvaparibhaṇḍabhūmiyaṃ. Pādāti mañcapādā. Tasminti coḷake. Ṭhapentassāti mañcapāde ṭhapentassa. Tatthāti tesu bhikkhūsu . Nevāsikāti nibaddhaṃ vasantīti nevāsikā. Ṭhapentīti mañcapāde ṭhapenti. Tathevāti yathā nevāsikā vaḷañjanti, tatheva āgantukehi vaḷañjituṃ vaṭṭatīti attho.
“白壁”这里,“或”这个字把蓝壁等也包括进去了。因为经文用“门、窗”等笼统地说,所以门窗等即使没有加工过,也不应该倚靠。“以任何衣服等”是关联语。巴利
Setabhitti vāti ettha vāsaddena nīlabhittiādayo sampiṇḍeti. ‘‘Dvārampi vātapānampī’’tiādinā sāmaññato vuttattā dvāravātapānādayo aparikammakatāpi na apassayitabbā. Kenaci vā vatthādināti sambandho.
用“已”这个词,是在说明“洗足者”这个说法里,“卧”是动词的修饰成分,同时排除它是“比丘”这个施事者的修饰成分。接着问:是在什么地方卧而心生疑虑呢?所以说“在以洗净的双脚应当踩踏的地方”。“这是应当踩踏之处的同义词”这句话,是在显示“洗足处”这个读法的含义:洗净的脚站立于此,这地方因此叫洗足处,也就是在那个洗足处。“此”指的是“洗足处”这个名称。“铺展”这里,问是用什么铺展,所以说“用铺展物”。用“自己的所有物”这句话,是排除用僧团的铺展物来铺展。“为睡眠亦”是指为睡眠的原因,与“蜷缩”相连。或者,“为睡眠亦”是指正在睡眠之人的。“身体肢分”这个词里是表关系/等同义的第六格,“正是罪”这个词里是为格。于毛发触时是相连的。“以受用为首”这句话,是在说明没有受用而以某种行为触碰身体肢分者无罪。用手掌触碰、用脚掌触碰或踩踏,应当按所得而配释。“以受用为首”这个词的含义,说明时说道“搬床座者的”等。巴利
‘‘Hutvā’’ti iminā ‘‘dhotapādakā’’ti padassa ‘‘nipajjitu’’nti pade kiriyāvisesanabhāvaṃ dasseti, ‘‘bhikkhū’’ti pade kārakavisesanabhāvaṃ nivatteti. Kasmiṃ ṭhāne nipajjituṃ kukkuccāyantīti āha ‘‘dhotehi pādehi akkamitabbaṭṭhāne’’ti. ‘‘Akkamitabbaṭṭhānassetaṃ adhivacana’’nti iminā ‘‘dhotapādake’’ti pāṭhassa dhoto pādo tiṭṭhati ettha ṭhāneti dhotapādakaṃ, tasmiṃ dhotapādaketi atthaṃ dasseti. Etanti ‘‘dhotapādake’’ti nāmaṃ. ‘‘Paccattharitvā’’ti ettha kena paccattharitvāti āha ‘‘paccattharaṇenā’’ti. ‘‘Attano santakenā’’ti iminā saṅghikena paccattharaṇena paccattharaṇaṃ paṭikkhipati. Niddāyatopīti niddāyakāraṇāpi, saṃkuṭiteti sambandho. Atha vā niddāyatopīti niddāyantassapi. ‘‘Sarīrāvayavo’’ti pade sāmyatthachaṭṭhī, ‘‘āpattiyevā’’ti pade sampadānaṃ. Lomesu phusantesūti sambandho. ‘‘Paribhogasīsenā’’ti iminā paribhogaṃ akatvā kenaci kammena sarīrāvayavena phusantassa anāpattīti dasseti. Hatthatalena phusituṃ pādatalena phusituṃ vā akkamituṃ vāti yathālābhayojanā daṭṭhabbā. ‘‘Paribhogasīsenā’’ti padassa atthaṃ dassento āha ‘‘mañcapīṭhaṃ nīharantassā’’tiādi.
关于允许僧团食等的讨论巴利
Saṅghabhattādianujānanakathā
325 “僧团的饭食”这一说法,是在显示“僧食”这个词是属格复合词。应当这样理解:为了僧团的利益而送来的饭食,他们没办法做。在“指定食”等说法里,应当知道也是同样的意思。通过“把指定得到的比丘们的饭食拿来做”这句话,显示“指定食”这个词的含义:为通过指定而得到食物的比丘们所做的饭食,就叫指定食。“同样地”:就像从僧团通过指定而得到食物的比丘那样,同样地。“限定之后”:用“一位或”等说法加以限定之后。“他们的”:指得到食物的比丘们。通过这个,显示“邀请食”这个词的含义:为通过邀请而得到食物的比丘们所做的饭食,就叫邀请食。通过“截筹之后”这句话,显示“筹食”这个词的含义:截筹之后应当做的饭食,就叫筹食。“半月食、布萨食、初日食”:应当这样连接——像这样规定好之后。在半月等日子里应当做的,是半月食;在布萨日应当做的,是布萨食;在初日应当做的,是初日食,那饭食就是初日食。“指定食、邀请食”:在这里,“如是”这个词是开头的意义,意思是:获得了“指定食、邀请食”等这一套说法。为什么不仅允许指定食等,还允许僧食呢?所以说“然而因为”等。在那里应当连接为“因为能够”。“他们”:指人们。“那也”:僧食也一样。通过“也”这个词,暗示了指定食等。巴利
325. ‘‘Saṅghassa bhatta’’nti iminā saṅghabhattanti padassa chaṭṭhīsamāsaṃ dasseti. Saṅghassa atthāya ābhataṃ bhattaṃ kātuṃ na sakkontīti yojanā. Uddesabhattantiādīsu evamattho veditabboti yojanā. ‘‘Uddesena laddhabhikkhūnaṃ bhattaṃ kātu’’nti iminā uddesena laddhabhikkhūnaṃ kātabbaṃ bhattaṃ uddesabhattanti vacanatthaṃ dasseti. Tathevāti yathā saṅghato uddisitvā laddhabhikkhū, tatheva. Paricchinditvāti ‘‘ekaṃ vā’’tiādinā paricchinditvā. Tesanti laddhabhikkhūnaṃ. Iminā nimantetvā laddhabhikkhūnaṃ kātabbaṃ bhattaṃ nimantanabhattanti vacanatthaṃ dasseti. ‘‘Salākāyo chinditvā’’ti iminā salākāyo chinditvā kātabbaṃ bhattaṃ salākabhattanti vacanatthaṃ dasseti. Pakkhikanti uposathikanti pāṭipadikanti evaṃ niyāmetvāti yojanā. Pañcamīādīsu pakkhesu kātabbaṃ pakkhikaṃ. Uposathe kātabbaṃ uposathikaṃ. Pāṭipade kātabbaṃ pāṭipadikaṃ, tameva bhattaṃ pāṭipadikabhattaṃ. Uddesabhattaṃ nimantananti ettha itisaddo ādyattho, uddesabhattaṃ nimantanantiādiṃ imaṃ vohāraṃ pattānīti hi attho. Uddesabhattādīniyeva anujānanamakatvā kasmā saṅghabhattampi anujānātīti āha ‘‘yasmā panā’’tiādi. Tattha yasmā sakkhissantīti sambandho. Teti manussā. Tampīti saṅghabhattampi. Pisaddena uddesabhattādīni apekkhati.
在说明僧食等的详细内容时,说了“在那里”等话。“在那里”是指,在“僧食、指定食”等文本中,应当这样理解其判定;或者,在僧食等当中是依格,表示分别。应当连起来理解为:我们这些受用者,今天有十天、十二天。“从别处”就是从另一个地方。“在那里”就是在僧食上。“应当告知”就是应当告知人们。“那”就是僧食,是根本业;“我们”是使役业。“那”就是僧食。巴利
Saṅghabhattādīnaṃ vitthāraṃ dassento āha ‘‘tatthā’’tiādi. Tattha tatthāti ‘‘saṅghabhattaṃ uddesabhatta’’ntiādipāṭhe, evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā, saṅghabhattādīsu vā niddhāraṇe bhummaṃ, bhuñjantānaṃ amhākaṃ ajja dasa dvādasa divasā ahesunti yojanā. Aññatoti aññasmā ṭhānā. Tatthāti saṅghabhatte. Vattabbāti manussā vattabbā. Tanti saṅghabhattaṃ, dhātukammaṃ, ‘‘amhāka’’nti kāritakammaṃ. Tanti saṅghabhattaṃ.
指定食的讨论巴利
Uddesabhattakathā
这个道理应当这样理解,这是文句的衔接。“由国王派遣”是关联。“如果有”就是如果有固定食。“由指派者”就是由分配食物的人。“不应越过”就是不应越过指定的食物。“然而那些”就是那些乞食者。“除了固定食之外”意思是把固定食放在固定位置后,就可以离开了。“那些”指那些大长老。“乃至相隔一由旬的住处”就是从相隔一由旬的住处。“从固定处”就是从固定食所在的固定位置。“即使尚未到达的人”就是即使尚未到达食物分配处的人。“名为增广界”就是近行界称为增广。“即使已经布施给僧团中最年少的人”就是说到第二份也不应布施,即使已经布施给僧团中最年少的人。“以雨安居数”:因为被计算所以叫“数”,雨安居本身就是“数”,所以叫雨安居数;以这个雨安居数,就是以雨安居来计算。如果写成“以雨安居数”(第四音节是gha的读法),那么在这种情况下,应当理解为以雨安居来限定,这样更为妥当。巴利
Ayaṃ nayo evaṃ veditabboti yojanā. Raññā vā pahiteti sambandho. Sace atthīti sace ṭhitikā atthi. Uddesakenāti bhattuddesakena . Na atikkāmetabbanti uddesabhattaṃ na atikkāmetabbaṃ. Te panāti piṇḍapātikā pana. Ṭhitikaṃ ṭhapetvāti ṭhitikaṃ ṭhitaṭṭhāne ṭhapetvā muñcitvāti attho. Tesanti mahātherānaṃ. Yojanantarikavihāratopīti yojanena byavadhāne ṭhitavihāratopi. Ṭhitaṭṭhānatoti ṭhitikāya ṭhitaṭṭhānato. Asampattānampīti bhattuddesaṭṭhānaṃ asampattānampi. Vaḍḍhitā nāma sīmāti upacārasīmā vaḍḍhitā nāma. Saṅghanavakassa dinnepīti yāva dutiyabhāgo na dātabbo, tāva saṅghanavakassa dinnepi. Vassaggenāti gaṇiyatīti gaṃ, vassameva gaṃ vassaggaṃ, tena vassaggena, vassagaṇanāyāti vuttaṃ hoti. Yadi ‘‘vassagghenā’’ti catutthakkharena pāṭho bhaveyya, evaṃ sati vassaparicchedenāti attho daṭṭhabbo, ayameva yuttataro.
在一处住处,就是指在一个住处的界内。就在那个指派食物的地方,这里用“就”这个字,排除了在其他地方领取。“一位”是指一位施主。“由他”是指由那位被派去的比丘。“那件事”就是指那个原因。“那一天”就是指派他去的当天。“忘失”是指因为失去正念而忘掉。“在食堂”是指被称为指派食物之处的食堂。“凡是本来固定的定食”这是连接说明。为了说明“成为一结合”这句话的意思,就说“彼此之间不离开十二肘的范围”。“新的定食”,是指不同于安置在食物指定处的本来定食的新的定食。“确实”,是指真实,或者是指原因。“此”,是指指定食物。因为说了“明天”而指定,所以在第二天得不到。巴利
Ekasmiṃ vihāreti ekissaṃ vihārasīmāyaṃ. Tasmiṃyeva bhattuddesaṭṭhāneti ettha evasaddena aññasmiṃ ṭhāne gāhaṇaṃ paṭikkhipati. Ekoti eko dāyako. Tenāti pahitabhikkhunā. So atthoti so hetu. Taṃdivasanti tasmiṃ pahitadivase. Pamussatīti satipavāsena mussati. Bhojanasālāyāti bhattuddesaṭṭhānasaṅkhātāya bhojanasālāya. Yā pakatiṭṭhitikāti yojanā. ‘‘Ekābaddhā hontī’’ti vuttavacanassa atthaṃ dassento āha ‘‘aññamaññaṃ dvādasahatthantaraṃ avijahitvā’’ti. Navaṃ ṭhitikanti bhattuddesaṭṭhāne ṭhapitapakatiṭṭhitikato aññaṃ navaṃ ṭhitikaṃ. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Etanti uddesabhattaṃ. ‘‘Sve’’ti niyāmetvā vuttattā dutiyadivase na labbhati.
“某”指的是施主。应当只按自己所在住处的定食方式来取,意思是:他们前往某个住处时,因为并没有进入那里,所以只应按自己所在住处的定食方式来取。而已经布施的食物则应当取用,这是前后文的关联。“已到达者”指已到达布施地点的人。“在那里”指在布施地点,也就是只有已到达的人才能得到,这是关联。“那个住处的”指已经进入的那个住处。“在那一处处”指在被称为村门、街道、十字路口的那一处处地方。“进入近行范围内的人”,即进入十二肘之内的人。巴利
Kocīti dāyako. Sakavihāre ṭhītikāvaseneva gāhetabbanti yaṃ vihāraṃ gacchanti, tattha apaviṭṭhattā sakavihāre ṭhitikāvaseneva gāhetabbaṃ. Dinnaṃ pana bhattaṃ gāhetabbanti sambandho. Sampattānanti dinnaṭṭhānaṃ sampattānaṃ. Tatthāti dinnaṭṭhānaṃ, sampattānaṃyevāti sambandho. Tassa vihārassāti paviṭṭhavihārassa. Tasmiṃ tasmiṃ ṭhāneti gāmadvāravīthicatukkasaṅkhāte tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne. Antoupacāragatānanti ettha antoupacāro nāma dvādasahatthabbhantaraṃ.
在村门近行、街道十字路口近行、家近行这三者中,为了说明家近行的特别之处,而说“此中家近行”等话。“此中”是指在三种近行当中。“应知家近行”是前后关联的表述。只有一个近行的家,就是“一近行家”。“这些”指那四间家。“于彼处”指在这四间家中。“一家族之家”是前后关联的表述。“一共同受用”指由同一个门共同使用。最后的“于彼处”则指在一个近行中。巴利
Gāmadvārūpacāra vīthicatukkūpacāra gharūpacāresu tīsu gharūpacārassa visesaṃ dassento āha ‘‘gharūpacāro cetthā’’tiādi. Etthāti tīsu upacāresu. Gharūpacāro veditabboti sambandho. Eko upacāro etthāti ekūpacāraṃ gharaṃ. Imesanti catunnaṃ gharānaṃ. Tatthāti catūsu gharesu. Ekakulassa yaṃ gharanti sambandho. Ekavaḷañjanti ekadvārena samānaparibhogaṃ. Tatthāti ekūpacāre.
而“某一间屋所作”是关联句。“为了安乐而住”的意思是,先平息争吵,然后为了安乐而住。“在那些地方”指的是被墙壁隔开的那些地方。巴利
Yaṃ pana ekaṃ gharaṃ katanti sambandho. Sukhavihāratthāyāti kalahaṃ vicchinditvā sukhavihāratthāya. Tasmiṃ tasmiṃ ṭhāneti bhittiyā paricchinne tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne.
然而,在哪个家里让人坐下,这是关联。凡“让人坐下”也是连接。巴利
Yasmiṃ pana ghare nisīdāpentīti sambandho. Yampi nivesananti yojanā.
然而,若生起指定之利得,则他获得——这是句义上的关联。虽然他们显现,但即便如此——这是句义上的关联。巴利
Yo pana uddesalābho uppajjati, so pāpuṇātīti yojanā. Kiñcāpi dissanti, tathāpīti yojanā.
“然而,凡”说的是比丘,“得”是连接关系。“于他”是指自己以外的其他人。“由彼”是指由那位得到指定食的比丘。巴利
Yo panāti bhikkhu pana, labhatīti sambandho. Aññasminti attanā aññasmiṃ. Tenāti uddesabhattaṃ labhantena bhikkhunā.
正在等待时机的比丘们,这里的“已坐”是关联。“有人这样说”也是关联。也可以这样连接:“请把分配给僧团的钵给出去。”“就是这个道理”这句话,是把比丘放进钵的位置来说明时,指出了同样的道理。巴利
Kālaṃ paṭimānentesūti bhojanakālaṃ paṭimānentesu bhikkhūsu, nisinnesūti sambandho. Koci manusso vadatīti sambandho. Saṅghuddesapattaṃ detha iti vāti yojanā. ‘‘Eseva nayo’’ti iminā pattassa ṭhāne bhikkhuṃ pakkhipitvā vutte atidisati.
这里“于此”是指定食的时候,或者是在这样说的时候。“可爱”是指戒行可爱。“由彼”是指由那位指定者。“怎么知道”是问,于是说“由十年所得”。“他的”指那位指定者的,和“话”相连。“小声”是指轻轻的声音。也有“无声”这种读法,意思是没有声音。“一切新者”是指所有比丘中的新比丘。“即使在阴影下被问”是表示轻蔑的处格用法,或者是属格用法。“得不到”是指因为已经让他得到了,所以反而得不到。“即使坐着,即使睡”是指表示轻蔑的属格用法,意思是“即使比丘坐着,即使睡着”。“确实”是指真实。“这是名为可分配之物”是连接。“于彼”是指于“唯至达者得”这一言说中。“以近处”是指以十二肘的近处。“于彼”是指于内部围栏中。巴利
Etthāti uddesabhatte, evaṃvacane vā. Pesaloti piyasīlo. Tenāti uddesakena. Kinti jānātīti āha ‘‘dasavassena laddha’’nti. Tassāti uddesakassa, vacananti sambandho. Appasaddāti saṇikasaddā. ‘‘Apasaddā’’tipi pāṭho, nissaddāti attho. Sabbanavakassāti sabbesaṃ bhikkhūnaṃ navakassa. Chāyāyapi pucchiyamānāyāti anādare bhummavacanaṃ, sāmivacanaṃ vā. Na labhatīti pāpuṇāpitattā na labhati. Nisinnassāpi niddāyantassāpīti anādare sāmivacanaṃ, bhikkhussa nisinnassāpi niddāyantassāpīti attho. Hīti saccaṃ. Etaṃ bhājanīyabhaṇḍaṃ nāmāti yojanā. Tatthāti ‘‘sampattasseva pāpuṇātī’’ti vacane. Upacārenāti dvādasahatthūpacārena. Tasminti antoparikkhepe.
某位居士送来,这是关联句。“上妙食物”是指用上妙食物。“水”是指用水,“充满”是关联词。“人们已经来了”是关联句。“由谁”是指由那位比丘。“所”是指那件事。“三衣围绕”是指被三衣围绕,或者说具有三衣围绕的指定食,这是意思。确实,这位比丘有这样殊胜的福德,这是连接句。那么,水不也是他的殊胜福德吗?为什么他能得到别的指定食呢?于是说“然而水……”等等。巴利
Koci upāsako pahiṇātīti sambandho. Paṇītabhojanānanti paṇītabhojanehi. Udakassāti udakena, pūretvāti sambandho. Āgatā manussāti sambandho. Yenāti bhikkhunā. Yanti vatthu. Ticīvaraparivāranti ticīvarena parivāritaṃ, ticīvaraparivāravantaṃ vā uddesabhattanti attho. Hi saccaṃ assa bhikkhussa puññaviseso īdisoti yojanā. Nanu udakaṃpissa puññavisesaṃ, kasmā aññaṃ uddesabhattaṃ labhatīti āha ‘‘udakaṃ panā’’tiādi.
那些取了之后来的人,这句话要这样连接理解。所谓“他们”,指的是大长老等人。所谓“由年少沙弥们”,就是“由年少的沙弥们”;和“获得”相连。巴利
Gahetvā āgatā te manussāti yojanā. Tesanti mahātherādīnaṃ. Daharasāmaṇerehīti daharehi sāmaṇerehi, laddhesūti sambandho.
这里“在那里”是指分配的食物。“在面前”是指在大长老们面前。“钵”是指僧团分配用的钵,要和“还没有拿取”连起来理解。“已经拿来的也是分配的食物”也是连起来理解的。巴利
Tatthāti uddesabhatte. Puratoti mahātherānaṃ purato. Patteti saṅghuddesapatte, agāhiteyevāti sambandho. Āhaṭampi uddesabhattanti sambandho.
“单独一人说”,这是连接关系。“他”,指人;“说”,这是连接关系。按照你所喜欢的那样,说了之后带来,这是句义上的搭配。所谓“被派出去的使者”,就是舍弃自己的喜好、按照施主的喜好而被派出去的使者。或者“依次第得到的钵”,是指从僧团按次序得到的钵,这是针对邀请供食而说的。“凡是他想要的”,就是被派出去的使者所想要的。“他”,指愚人;“不应该说”,这是连接关系。应当以询问的那一部分来说,这是连接关系。“于彼”,是所说之缘由。巴利
Eko vadatīti sambandho. Soti manusso, bhaṇatīti sambandho. Yathā te ruccati, tathā vatvā āharāti yojanā. Vissaṭṭhadūto nāmāti attano ruciṃ vissajjitvā tassa ruciyā vissaṭṭho dūto nāma. Paṭipāṭipattaṃ vāti saṅghato paṭipāṭiyā laddhaṃ pattaṃ vā, idaṃ nimantanabhattaṃ sandhāya vuttaṃ. Yaṃ icchatīti vissaṭṭhadūto yaṃ icchati. Soti bālo, na vattabboti sambandho. Pucchāsabhāgena vadeyyāti sambandho. Tatoti vadanakāraṇā.
“诡诈常食”是指:和其他指定食混在一起,按照正直常食的方式运作,但以诡诈的方式延续下来的常食。为了详细说明这个意思,所以说了“或王”等话。“单独行食”是指:各自单独行动、单独食用,也就是不和其他指定食混合,各自单独食用,这样的食物就叫单独行食。“某些比丘去了”是连接语。“于他们”是指那些比丘。“即于彼时”是指他们坐下的那一刻。“又即于彼时”是指他们拿取的那一刻。当说到“美妙食”时,有人问“从几岁开始”,有人说“多少岁名为”,这是连接。这里“已取”是指:不知常食的客比丘已在钵中取了食。“来了的比丘们”是指知道常食的比丘们,这是连接。其余地方也同样的方式。“比丘们只是来”是指:比丘们不取钵而仅仅前来,这是意趣所在。巴利
Kūṭaṭṭhitikānāmāti aññehi uddesabhattehi missetvā ujukaṭṭhitikāya pavattitvā kūṭena pavattā ṭhitikā nāma hoti. Tamevatthaṃ vitthārento āha ‘‘rañño vā hī’’tiādi. Ekacārikabhattānīti pati ekaṃ katvā caritabbāni bhakkhitabbānīti ekacārikāni, aññehi uddesabhattehi amissetvā pati ekaṃ katvā bhakkhitabbānīti vuttaṃ hoti, tāniyeva bhattāni ekacārikabhattāni. Ekacce bhikkhū gatāti sambandho. Tesūti ekaccesu bhikkhūsu. Taṅkhaṇaṃyevāti tasmiṃ nisinnakkhaṇeyeva. Puna taṅkhaṇaṃyevāti tasmiṃ gāhaṇakkhaṇeyeva. ‘‘Paṇītabhatta’’nti vutte ‘‘kativassato paṭṭhāyā’’ti vadanti, ‘‘ettakavassato nāmā’’ti vutteti yojanā. Gāhiteti ṭhitikaṃ ajānantehi āgantukehi patte gāhite. Āgatehipi ṭhitikaṃ jānanakabhikkhūhīti sambandho. Eseva nayo paratopi. Bhikkhūyeva āgacchantūti pattaṃ aggahetvā bhikkhūyeva āgacchantūti adhippāyo.
“不”:是指不知道常食规矩的客比丘。“王供养后”:是国王在自己家里供养之后。“给客比丘们”:是给客比丘们的,和“在钵里也是”连起来理解。所谓“所带来者”:是指没有吃就带回来的食物。“不应取那个”:因为量少,不应按常食的规矩取那个食物。“给客比丘们”:是给客比丘们的。“成为债”:就是成为债务。所谓债,本质上就是要偿还的,所以意思是应当偿还。“在这里”:是指在不知道常食规矩的情况下吃了饭的地方。“应当先坐”:应当先等待之后再坐。以取钵之处而取,也类似于债,这可能是前一位长老的意见。若如此,则两位长老的说法就相同了。巴利
Neti ṭhitikaṃ ajānante āgantuke. Rājā bhojetvāti rājā attano gehe bhojetvā. Nesanti āgantukānaṃ, pattepīti sambandho. Yaṃ āhaṭanti yaṃ bhattaṃ abhuñjitvā āhaṭaṃ. Taṃ na gāhetabbanti taṃ bhattaṃ ṭhitikāya na gāhetabbaṃ thokattā. Nesanti āgantukānaṃ. Gīvā hotīti iṇaṃ hoti. Iṇaṃ nāma paṭidātabbasabhāvo hoti, tasmā paṭidātabbanti adhippāyo. Etthāti ṭhitikaṃ ajānitvā bhuttaṭṭhāne. Tāva nisīditabbanti tāva āgametvā nisīditabbaṃ. Pattaṭṭhānena gāhaṇampi gīvāsadisoti purimatherassa mati bhaveyya. Evañhi sati dvinnaṃ therānaṃ vādo sadisoyeva.
“一钵食”是连接关系。“这样的”指随身带着三衣、拥有价值百钱之钵者。“此”就是钵食。诸注疏中就是这样说的。巴利
Eko piṇḍapātoti sambandho. Tathārūpoti ticīvaraparivāro satagghanako. Ayanti piṇḍapāto. Iti vuttaṃ aṭṭhakathāsu.
“一位比丘”是连接语。所谓“中间坏者”,是指在指定施食的中间——也就是在中间、中途——坏掉、漏失,所以叫中间坏者。“但满腊的沙弥”则是句义上的连接。接着“那受具足戒的沙弥,他的常食已经过了”,这是连接关系。“彼”指得到指定施食的比丘。“近处”指在自己身边。“若他们以盗心拿走它”,意思是如果那些拿钵的人以盗心拿走那只钵。“成为颈”是说对布施钵的人来说成为颈(债务)。“那位比丘”指坐在近处的那位比丘。“应”是对布施钵者而言。有些版本里写作“此”,那个读法并不好。“于彼”指从指定施食之家。为了说明“善携去”这句话的含义,所以说“因为食物已经施舍了,所以不成颈(债务)”。巴利
Eko bhikkhūti sambandho. Antarābhaṭṭhakoti uddesabhattassa antare vemajjhe bhassati galatīti antarābhaṭṭhako. Paripuṇṇavasso yo pana sāmaṇeroti yojanā. Tassa upasampajjitasāmaṇerassa ṭhitikā atikkantāti sambandho. Soti uddesabhattapatto bhikkhu. Samīpeti attano samīpe. Tañce theyyāya harantīti taṃ pattaṃ pattahārakā theyyāya haranti ce. Gīvā hotīti pattadāpakassa gīvā hoti. So bhikkhūti samīpe nisinno so bhikkhu. Assāti pattadāpakassa. ‘‘Aya’’nti potthakesu pāṭho atthi, so na sundaro. Tatoti uddesabhattagharato. ‘‘Suhaṭo’’ti vacanassa atthaṃ dassento āha ‘‘bhattassa dinnattā gīvā na hotī’’ti.
“享用者”是指享用指定饭食的人,这是语义上的关联。意思是说,即使让人用十个钵把饭食拿来。“名为比丘所施之物”就是指由比丘所布施的东西。“那位比丘”就是那位享用者比丘。“那些比丘”就是那些乞食比丘。“说‘尊者们,来吧,做我的同伴’”一句,其语义关联即在于此。“他的”是指那位在家男信徒的。“在那里”是指在那个在家男信徒的家里。“唯独是他的”是指唯独属于那位享用者的。“其余的”是指九位乞食比丘。“携去”是指给十位比丘。“彼比丘之”是指那位享用者比丘的。“已食者”是指已食之人的。巴利
Sādiyanakoti uddesabhattasādiyanako, hotīti sambandho. Dasahipi pattehi bhattaṃ āharāpetvāti yojanā. Bhikkhudattiyaṃ nāmāti bhikkhunā dattiyaṃ nāma. So bhikkhūti sādiyanako so bhikkhu. Te bhikkhūti piṇḍapātike te bhikkhū. Etha bhante mayhaṃ sahāyā hotha iti vatvāti sambandho. Tassāti upāsakassa. Tatthāti upāsakassa ghare. Tassevāti sādiyanakasseva. Itareti navapiṇḍapātikā. Nesanti dasannaṃ bhikkhūnaṃ. Tassa bhikkhunoti sādiyanakassa bhikkhuno. Bhuttāvīnanti bhuttavantānaṃ.
“他们”是指九位乞食者,“所说前往”是连接关系。“在那里”是指在居士家中。“在其中”是指在十位比丘当中。应当这样理解句子:当其中一人以悦耳的声音作随喜时,听到了他说法。所谓“未作分”,是指先前没有做过,所以叫“未作”;那本身就是“分”,也就是部分,所以叫“未作分”,意思是称为新来者所得的部分。巴利
Teti navapiṇḍapātikā, vuttā gacchantīti sambandho. Tatthāti upāsakassa ghare. Tatrāti dasasu bhikkhūsu. Madhurena sarena anumodanaṃ karontassa ekassa dhammakathaṃ sutvāti yojanā. Akatabhāgo nāmāti pubbe na kariyitthāti akato, soyeva bhāgo koṭṭhāsoti akatabhāgo, āgantukabhāgo nāmāti attho.
一位居士布施,这是连接关系。“此”指的是嚼食和啖食。应当布施给钵的主人,这是句意连接。“除外”是指按常规除外。不论说了“让全体僧众受用”之后离去,还是什么也没说就离去,因为最初就已经说了“把属于全体僧伽的钵拿出来布施”,所以应当分配后受用。巴利
Eko upāsako detīti sambandho. Imanti khādanīyabhojanīyaṃ. Pattasāmikassa dātabbanti yojanā. Ṭhapetvāti pakatiyā ṭhapetvā. ‘‘Sabbo saṅgho bhuñjatū’’ti vatvā ca kiñci avatvā ca gatepi paṭhamameva ‘‘sabbaṃ saṅghikaṃ pattaṃ dethā’’ti vuttattā bhājetvā paribhuñjitabbaṃ.
“用钵拿来”是连接关系。“各一团”,就是每位比丘各一团。“住”,就是居住。“为谁之”,意思是“你为谁拿来”,要这样连接理解。“由一比丘”这个词,在“应取”中表示使役的对象,在“饭食”中表示根本对象,带tabba后缀的词说明了这一点。巴利
Pātiyā āharitvāti sambandho. Ekekaṃ ālopanti ekekassa bhikkhussa ekekaṃ ālopaṃ. Acchatīti vasati. Kassa teti kassa atthāya tayā, ānītanti yojanā. ‘‘Ekena bhikkhunā’’ti padaṃ ‘‘gāhetabba’’nti pade kāritakammaṃ, ‘‘bhatta’’nti dhātukammaṃ tabbapaccayo vadati.
没有说“带什么来”,意思是没有先问近事男“你带了什么东西来”。也有一种读法是“你将带什么来”,意思就是“你会带什么来”。整体意思是:对于有眷属的粥、昂贵的果子以及上等的嚼食,也应当同样另立一份常食。所谓“只有一份常食”,就是指同样的一份常食。“对糖浆也同样”这里,用“同样”这个词来指代“只有一份常食就可以”这句话。巴利
Kiṃ āharīyatīti avatvāti kiṃ vatthu tayā āharītīti upāsakaṃ apucchitvā. ‘‘Kiṃ āharissasī’’tipi pāṭho, kiṃ vatthuṃ tvaṃ āharissasīti attho. Saparivārāya yāguyā ca mahagghānaṃ phalānañca paṇītānaṃ khajjakānañca tathā āveṇikā ṭhitikā kātabbāti yojanā . Ekā eva ṭhitikāti samānā eva ṭhitikā. Tathā phāṇitassāti ettha tathāsaddena ‘‘ekā eva ṭhitikā vaṭṭatī’’ti padaṃ atidisati.
关于受邀应供的讨论巴利
Nimantanabhattakathā
邀请有两种:个人邀请和僧团邀请。其中,关于个人邀请,说道“若是个人邀请,自己就是主人”。不通过“请从僧团中指定若干比丘”等方式,而是邀请说“请为若干比丘接受食物”后所施与的,称为僧团邀请。“此处”指在邀请中。“对常乞食者也适用”,是因为以“乞食”这一如法用语来说,所以对常乞食者也适用。“按次第”是指依从僧团所得的次第。应连接为“已来的人说”。“中断”是指中断“你们且去”这句话。巴利
Nimantanaṃ puggalikaṃ saṅghikañcāti duvidhaṃ. Tattha puggalikaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘puggalikaṃ ce sayameva issaro’’ti. ‘‘Ettake bhikkhū saṅghato uddisathā’’tiādīni avatvā ‘‘ettakānaṃ bhikkhūnaṃ bhattaṃ gaṇhathā’’ti nimantetvā dinnaṃ saṅghikaṃ nimantanaṃ nāma. Etthāti nimantane. Piṇḍapātikānampi vaṭṭatīti ‘‘bhikkha’’nti kappiyavohārena vuttattā piṇḍapātikānampi vaṭṭati. Paṭipāṭiyāti saṅghato laddhapaṭipāṭiyā. Āgatamanusso vadatīti sambandho. Vicchinditvāti ‘‘tumhe ca gacchathā’’ti vacanaṃ vicchinditvā.
从受邀供食之家,是指从受邀供食者所布施食物的家中。连接关系是:一个人带来。装满后,是指把食物装满。它,是指食物。此处也是,是说在受邀供食时也是如此。巴利
Nimantanabhattagharatoti nimantanabhattassa dinnagharato. Eko āharatīti sambandho. Pūretvāti bhattassa pūretvā. Tanti bhattaṃ. Idhāpīti nimantanepi.
“由彼”是说的原因。“彼比丘”这个词,相对于“应是”这个词是原形;“可厌者”这个词则在那里变成了变格形式。“应是”指应当有,或者确实有。对说“我为钵而来”的人,应当把钵给他,这样连接理解。“携食之钵”是指用它来携带食物,所以叫携食者,那个钵就是携食之钵,也就是它。“次第食”是指按次序得到的食物。巴利
Tatoti vadanakāraṇā. ‘‘So bhikkhū’’ti padaṃ ‘‘assā’’ti pade pakatikattā, ‘‘jigucchanīyo’’ti padaṃ tattheva vikatikattā. Assāti bhaveyya, hoti vā. ‘‘Pattatthāya āgatomhī’’ti vadantassa tassa patto dātabboti yojanā. Bhattāharaṇakapattanti bhattaṃ āharati anenāti bhattāharaṇako, soyeva patto bhattāharaṇakapatto, taṃ. Paṭipāṭibhattanti paṭipāṭiyā laddhaṃ bhattaṃ.
依靠一口一口食物而住,是指靠每一口所得的食物来维持。以一口一口略摄,是指在每一口食物中这样略摄。这种方式和指定食施有所不同。为谁带来,应当理解为:你为了谁的利益而带来?为僧团,我带来食物,意思是:为了僧团的利益,我带来食物。为长老们,我带来食物,意思是:为了长老们,我带来食物。巴利
Ālopabhattaṭṭhitikatoti ekekaālopena laddhassa bhattassa ṭhitikato. Ālopasaṅkhepenāti ekekasmiṃ ālope taṃsaṃkhipanena. Ayaṃ nayo uddesabhattato viseso. Kassa te ābhatanti kassa atthāya tayā ābhatanti yojanā. Saṅghassa me bhattanti saṅghassa atthāya mayā bhattaṃ ābhataṃ. Therānaṃ me bhattanti therānaṃ mayā bhattaṃ ābhataṃ.
居士派遣,这是前后文的关联。这里说的“这三个人”,是指僧团长老、以持诵经藏和头陀行而闻名的人,以及负责分配食物的人,就是这三个人。问,是指这样问:“我是从僧团那里领取,还是和我认识的那些人一起来?”已经登上,是指已经上去了。自己算作第九,意思是自己在这其中是第九个,和那些比丘一起,这是关联。因为,是因为的意思。这些比丘,是指僧团长老等那三位比丘。因此,是说应该由不以持诵经藏和头陀行等而闻名的比丘来行持,这是关联。或者带领依止者,或者你们认识的比丘,带领那些比丘。自己应当去另一个村落,这是关联。就是那个村落,即受邀之村。巴利
Upāsako pahiṇātīti sambandho. Ime tayo janāti saṅghatthero ca ganthadhutaṅgavasena abhiññāto ca bhattuddesako cāti ime tayo janā. Pucchitunti ‘‘kiṃ saṅghato gaṇhāmi, udāhu ye jānāmi, tehi saddhiṃ āgacchāmī’’ti pucchituṃ. Āruhiyitthāti ārūḷhā. Attanavamehīti attā navamo etesanti attanavamā, tehi bhikkhūhīti sambandho. Hīti yasmā. Ete bhikkhūti saṅghattherādayo tayo ete bhikkhū. Tenāti ganthadhutaṅgādīhi anabhiññātena bhikkhunā paṭipajjitabbanti sambandho. Nissitake vā, ye bhikkhū jānātha, te bhikkhū vā gahetvāti yojanā. Attanā añño gāmo gantabboti sambandho. Soyeva gāmoti nimantanagāmoyeva.
“在那里”指在食堂。“在庆典等中”指在节日等中。用“等”这个字,也包括人们因为其他任何原因而举行的大集会。“那时”指在那个时候,即被邀请的时候。“从集会处”指从比丘们集会的地方。“随力”指与能力相应,不超出能力,这就是它的意思。在这里,因为“力”这个词也可以表示叫做矛的武器,所以为了排除那种理解,就说“随能力”。巴利
Tatrāti asanasālāyaṃ. Ussavādīsūti chaṇādīsu. Ādisaddena aññena kenaci kāraṇena manussānaṃ bahusannipātaṃ saṅgaṇhāti. Tadāti tasmiṃ nimantanakāle. Sannipātaṭṭhānatoti bhikkhūnaṃ sannipātaṭṭhānato. Yathāsattīti sattiyā anurūpaṃ, sattiṃ anatikkamitvāti attho. Ettha ca sattisaddassa kuntasaṅkhātassa satthassapi vācakattā taṃ paṭikkhipanto āha ‘‘yathābala’’nti.
“或僧团长老前来”,这是连接关系。因为考虑到有多个行为者,所以用复数形式说“前来”。“一次”是指在一天,也就是来的那一天,这是它的意思。“约定时间”是指就在那里、在自己住处的固定时间。“第二次”是指在第二天。“新来客”是指以前没来过的新到的客人。“在那里”是指在那个钵所在的地方。“他们”是指那些新来客。“这里”是指以前没来过的地方。巴利
Saṅghatthero vā āgacchantīti sambandho. Bahukattāramapekkhitvā ‘‘āgacchantī’’ti bahuvacanavasena vuttaṃ. Ekavāranti ekasmiṃ divase, āgamanadivaseti attho. Paṭibaddhakālatoti tattheva sakaṭṭhāne vāsassa nibaddhakālato. Dutiyavāreti dutiyadivase. Abhinavaāgantukāvāti anāgamanapubbā abhinavā āgantukāva. Tatrāti tasmiṃ pattaṭṭhāne. Tesanti abhinavaāgantukānaṃ. Etthāti anāgatapubbaṭṭhāne.
“一切处”是指所有自己的住处和外来客人的住处。“由彼”是指由那位拥有丰富利养的比丘。“不分别”是指不做区分。巴利
Sabbatthāti sabbesu sakaṭṭhānaāgantukaṭṭhānesu. Tenāti atilābhinā bhikkhunā. Avisesetvāti visesamakatvā.
关于签筹食的说明巴利
Salākabhattakathā
关于签食,应当这样理解,这是句子的连接方式。“由言说”这个词,是“应给予”这个词的说明理由。“或由签”,就是或由草签。“某人的名字”,指名为某某的男居士。“系缚”,就是书写,意思是截断。为了说明“堆积”这个词的含义,所以说“以上下的顺序反复搅动”。应当连接为:应由分配食物的人给予。巴利
Salākabhattaṃ pana evaṃ veditabbanti yojanā. ‘‘Vacanato’’ti padaṃ ‘‘dātabbā’’ti pade ñāpakahetu. Salākāya vāti kusadaṇḍe vā. Asukassa nāmāti asukassa nāma upāsakassa. Upanibandhitvāti likhitvā, chinditvāti attho. ‘‘Opuñjitvā’’ti padassa atthaṃ dassento āha ‘‘punappunaṃ heṭṭhupariyavasena āloḷetvā’’ti. Bhattuddesakena dātabbāti sambandho.
“不多”是指数量少。“即使依村落”是指主要按所得均等的村落来说。“pi”这个字则是在指家族。应连接为:“由分发者所分发的”。“有六十份签食”,这是句子的连接。“其中”,是指这两三份签食之中。巴利
Na bahukāti appakā. Gāmavasenapīti yebhuyyena samānalābhagāmavasenapi. Pisaddena kulaṃ apekkhati. Gāhentena gāhitānevāti sambandho. Saṭṭhisalākabhattāni hontīti yojanā. Tesanti dvinnaṃ tiṇṇaṃ salākabhattānaṃ.
所谓“多签食村”,就是有很多签食的村子。“然而那”则是指一签食。“在这些当中”是指在比丘们当中。“由于强制”是指因为路途遥远,即使一个人不愿意,也因强制而必须去。“那”是指签食。“此岸村”是指位于此岸的村子。“以已取想”是指以“已经取得”的想法。再说“再回到精舍”:并非真的先回到精舍,而是先在此岸村取了签食,之后回到精舍,使之归属自己再吃,这样也可以。那为什么还要回到精舍呢?难道未取者,因为已经归属自己,取了就可以吃,不也可以吗?因此说“不”等语。因为在外界(界外)不能取得僧团所得之物,所以必须回到精舍,这是连贯之意。或者“以一种臂量”是指以一种称为家巷的臂量。“在道路等中”是指在道路、臂量、家屋中,这是依处格表示限定。“于何处”是指在哪个地方。“签食不存在时”即不存在的当中,这是连贯之意。“即使指定”之后,即“某村的签食应归你”,即使指定了村庄等之后。巴利
Tanti bahusalākabhattagāmaṃ. Taṃ panāti ekasalākabhattaṃ pana. Etesūti bhikkhūsu. Niggahenāti dūrattā anicchantassapi ekassa niggahena. Tanti salākabhattaṃ. Orimagāmeti orabhāge ṭhite gāme. Gāhitasaññāyāti gāhitā iti saññāya. Puna vihāraṃ āgantvāti puna vihāraṃ anāgantvā orimagāme salākabhattāni paṭhamaṃ gahetvā pacchā vihāraṃ āgantvā attano pāpetvā bhuñjitumpi vaṭṭati. Kasmā puna vihāro āgantabbo, nanu agāhitopi attano pattattā gahetvā bhuñjituṃ vaṭṭatīti āha ‘‘na hī’’tiādi. Hi yasmā bahisīmāya saṅghalābho gāhetuṃ na labbhati, tasmā vihāro āgantabboti yojanā. Ekabāhavasena vāti ekāya gharapāḷisaṅkhātāya bāhāyavasena vā. Vīthiādīsu cāti vīthibāhakulesu ca, niddhāraṇe bhummaṃ. Yatthāti yasmiṃ ṭhāne. Salākāsu asati asantāsūti yojanā. Uddisitvāpīti ‘‘asukagāmassa salākabhattāni tuyhaṃ pāpuṇantī’’ti gāmādīni uddisitvāpi.
为了详细说明这个意思,他说了“因此……”等话。其中,“因此”指的是那位分发签的比丘。应当理解为“应当取”,这是语法关联。“间隔村”是指因为太远而需要按次序前往的村庄。“在那里”指的是那个村庄。巴利
Tamevatthaṃ vitthārento āha ‘‘tena hī’’tiādi. Tattha tenāti salākadāyakena bhikkhunā. Gāhetabbanti sambandho. Vāragāmeti atidūrattā vārena gantabbe gāme. Tatrāti taṃ gāmaṃ.
“超过由旬”是指在离由旬以外的地方。“当天”是指在领取签食的那一天。如果谁不去,就不应该给他——这是整句的关联意思。“因”表示原因。“然而三天”在这里是绝对关联中的具格用法。“那”指的是此岸轮值村的签。“那么,罚羯磨应该多严格地执行呢?”因此说“不应从六十或五十减少”。“住处轮值”是指为了守护精舍而安排的轮值。“住处轮值者”是指按轮值守护精舍、或领了轮值来守护精舍的人,应该给他——这是前后关联。“住处守护者”是指守护住处者。“变异”是指信心的变异。“应在其他家族给予”是指应把粥等物给予其他家族。巴利
Atirekagāvuteti gāvutato atireke ṭhāne. Taṃdivasanti tasmiṃ salākabhattagahaṇadivase. Yo na gacchati, tassa na dātabbāti yojanā. Hīti yasmā. Tīṇi pana divasānīti accantasaṃyoge cetaṃ upayogavacanaṃ. Tanti orimavāragāmasalākaṃ. Daṇḍakammaṃ pana kinti gāḷhaṃ kātabbanti āha ‘‘saṭṭhito vā paṇṇāsato vā na parihāpetabba’’nti. Vihāravāroti vihārassa rakkhanatthāya vāro. Vihāravārikassāti vihāraṃ vārena, vāraṃ gahetvā vā rakkhatīti vihāravāriko, tassa dātabbāti sambandho. Vihāragopakāti vihāraṃ gopentīti vihāragopakā. Aññathattanti pasādaññathattaṃ. Aññesu kulesu dātabbāti aññesaṃ kulānaṃ yāguādayo dātabbā.
让别人取了轮值之后,就是“取了轮值”。 “给他们”:是给住处的轮值者们的。 “签”:是考虑到原作者的用词,以复数形式说“诸位”。 “仅增益业”:只是为了守护住处,由僧团应当给予的增益业而已。 “以及其他”:通过“pi”这个字表明,不只是增益业,还有其他。 “超过额外分的”:此之超过的额外分,称为atirekauttaribhaṅgaṃ,即其属格。巴利
Vāraṃ gāhetvāti aññehi vāraṃ gāhāpetvā. Nesanti vihāravārikānaṃ. Salākāti pakatikattāraṃ apekkhitvā ‘‘bhavantī’’ti bahuvacanavasena vuttaṃ. Phātikammamevāti vihārarakkhanatthāya saṅghena dātabbaphātikammameva. Aññampīti pisaddena na kevalaṃ phātikammameva, aññampīti dasseti. Atirekauttaribhaṅgassāti atirekaṃ uttaribhaṅgametassāti atirekauttaribhaṅgaṃ, tassa.
得签就是签已经被拿到了。当日就是在拿到签的那一天。每人各自就是每人各自一份。分开后就是把那些两份、三份的独行食解开、拆散开来。巴利
Salākā laddhāti salākā eva laddhā. Taṃdivasanti tasmiṃ salākaladdhadivase. Ekassevāti ekekasseva. Vijaṭetvāti tāni dve tīṇi ekacārikabhattāni vijaṭaṃ nigumbaṃ katvā.
“同一受用”就是一起受用。“应由取者给与”是前后相连的说法。“对面前者”指站在近行界内的任何人,“令到达”是连接语。“味签”就是甘蔗签。也写作“味树签”,意思一样。先说明了小寺院里应取的规定,接着说明大住处中的规定,所以说“在大住处”等。巴利
Ekasambhogāti ekato sambhogā. Gāhentena dātunti sambandho. Sammukhībhūtassāti upacārasīmāyaṃ ṭhitassa yassa kassaci, pāpetvāti yojanā. Rasasalākanti ucchusalākaṃ. ‘‘Rasālasalāka’’ntipi pāṭho, ayamevattho. Khuddakavihāre gāhetabbavidhānaṃ dassetvā mahāāvāse taṃ dassento āha ‘‘mahāāvāse’’tiādi.
“酪签……也允许给”,这是针对小住处说的,因此才说“在大住处”等。“药等签”里的“等”字,包含了香鬘签。“此处”是指在诸签中。“最上食量”是指应当从最上等开始给的食量。“如是诸食”是指具有最上食量性质的诸食。“若不”是说如果这些食并非众多的话。“得或不得”是指得到了或没得到。巴利
‘‘Takkasalākampi …pe… dātuṃ vaṭṭatī’’ti idaṃ khuddakavihāraṃ sandhāya vuttaṃ, tena vuttaṃ ‘‘mahāāvāse’’tiādi. Bhesajjādisalākāyoti ettha ādisaddena gandhamālāsalākāyo saṅgaṇhāti. Etthāti salākāsu. Aggabhikkhamattanti aggato dātabbaṃ bhikkhāmattaṃ. Tādisāni bhattānīti aggabhikkhāmattasabhāvāni bhattāni. No ceti tādisāni bhattāni bahūni no ce honti. Laddhā vā aladdhā vāti labhitvā vā alabhitvā vā.
当其他签已经被取走时,就是“诸签已被取时”。站在近处的人,是指把手伸出去而站在近处的人。“他的”是指那位比丘的。这枚签,可以安放为“这是他的签”。非法,是指约定不合乎法。给未到者,是指把签给还没到的比丘。巴利
Salākāsu gāhitāsūti aññāsu salākāsu gāhitāsu. Samīpe ṭhitassāti hatthaṃ apasāretvā samīpe ṭhitassa. Assāti bhikkhussa. Ayaṃ salākāti ‘‘ayaṃ tassa salākā’’ti ṭhapetuṃ vaṭṭati. Adhammikāti katikā adhammayuttā. Anāgatassa dethāti anāgatassa bhikkhussa salākaṃ detha.
“so”是指分配食物的人,和“应当说”相连。“由我送到我那里”是连接关系。“在那里”是指在村里。“你们吃吧”如果这样说,是可以的,这是连接。“就在那里”就是指在食堂里。“在那里”是指在那个村里。“带到精舍”是指把签食带到精舍。“取签的时候”是指比丘们通过签来领取的时候。巴利
Soti bhattuddesako, vadeyyāti sambandho. Mayā mayhaṃ pāpitanti sambandho. Tatthāti gāme. Bhuñjeyyātha iti vadeyya, vaṭṭatīti yojanā. Tatthevāti asanasālāyameva. Tatrāti tasmiṃ gāme. Vihāraṃ ānetvāti vihāraṃ salākabhattaṃ ānetvā. Salākaggāhaṇakāleti salākāya bhikkhūhi gāhāpanakāle.
其中,“那里”是指那个方向的区域。“以他人”是指以自己之外的另一个人,要和“已获得”连起来理解。“然而以那”是指以那个即将出行的人之外的另一人。“从那里”是指从那个即将出行的人。要把“还没有越过近行界”接上去理解。巴利
Tatthāti tasmiṃ disābhāge. Aññenāti attanā aññena, laddhā hotīti sambandho. Tena panāti gamikato itarena. Tasminti gamike. Upacārasīmaṃ anatikkanteyevāti yojanā.
这里说的“那里”,是指已经舍弃的住处。说到“他们”,是指住在那里的比丘们,要和“已经离开”连起来理解。“那位”就是指新来的客人。而“凡是前往的人”,也要这样连起来理解。“那个”是指筹食,要和“得不到”连起来理解。巴利
Tatthāti chaḍḍitavihāre. Tesūti āvāsikesu bhikkhūsu, gatesūti sambandho. Sovāti āgantuko eva. Yo pana gacchatīti sambandho. Tanti salākabhattaṃ, na pāpuṇātīti sambandho.
以福是指从福。然而那些是指那些筹。然而“篮”是指筹篮。在那里是指在筹篮中。仅从这里是指仅从撒布的地方。一是指一支筹。应当说是指应当由给筹的人说。巴利
Puññenāti puññasmā. Tā ca kho panāti salākāyo pana. Pacchiṃ panāti salākapacchiṃ pana. Tatthāti pacchiyaṃ. Ettovāti ākiraṇaṭṭhānatova. Ekanti ekaṃ salākaṃ. Vattabbanti salākadāyakena vattabbaṃ.
比丘们去了,这就是连接关系。那里的“在那里”,指在另一个精舍。大长老也去,这也是连接关系。应当这样连接:对已经去过精舍、却还没吃饭就到达乞食村的比丘们,不应该把钵给他们。精舍的食物,就是指放在精舍里的食物。巴利
Bhikkhū gatāti sambandho. Tatthāti aññasmiṃ vihāre. Mahātheropi gacchatīti sambandho. Gatavihāre abhuñjitvāva gocaragāmaṃ anuppattehi bhikkhūhi pattā na dātabbāti yojanā. Vihāraṭṭhakaṃ bhattanti vihāre ṭhitaṃ bhattaṃ.
关于半月食等的讨论巴利
Pakkhikabhattādikathā
“他们前往,食物被施与”,这是连接关系。“在十四日、十五日、五日、八日这些被标明的日子”,这是接续方式。“由勤修业的人”,是指由业的积聚。通过这些文句,显示“在半月里应当施与的半月食”这个说法的含义。“那”就是半月食。在“有”这个词里说的是作者,在“取”这个词里说的是动词的受事,在“应食”这个词里说的是已说的受事。“一切”是指比丘们的。“他们”是指比丘们的。“少”就是少量。“那”就是签食。“施与殊胜的”是指做成殊胜的来施与。“粗食”是指没有油的食物。巴利
Yanti bhattaṃ diyyatīti sambandho. Cātuddasīpañcaddasīpañcamīaṭṭhamīti abhilakkhitesūti yojanā. Kammappasutehīti kammūpacayehi. Imehi pāṭhehi pakkhesu dātabbaṃ pakkhikanti vacanatthaṃ dasseti. Tanti pakkhikabhattaṃ. ‘‘Hotī’’ti pade vuttakattā, ‘‘gāhetvā’’ti pade dhātukammaṃ, ‘‘bhuñjitabba’’nti pade vuttakammaṃ. Sabbesanti bhikkhūnaṃ. Yesanti bhikkhūnaṃ. Mandāti appā. Tanti salākabhattaṃ. Paṇītaṃ dentīti paṇītaṃ katvā denti. Lūkhabhattanti asiniddhabhattaṃ.
自己所吃的食物,就是所布施的——这样连接理解。通过这句话,说明“在布萨日应当布施的布萨食”这个说法的含义。“在布萨日”就是在布萨那一天。这里,如果在十五日施主们说“半月的”,然后布施,那就叫半月食;如果说“布萨的”,然后布施,那就叫布萨食,这是区别。“在初日”就是在初日那一天。“以布萨羯磨”就是以布萨羯磨为因。通过“在初日布施的布施”这句话,说明“在初日应当布施的初日食”这个说法的含义。“那两者”就是依布萨食和初日食而言,那食物两者都是。这里“这些”之中,通过“这”一词,显示了“如此”一词具有“这”一词的含义。“七种食物”就是在这《卧坐具犍度》中提到的僧食等七种食物。巴利
Yaṃ bhattaṃ attanā bhuñjati, tadeva diyyatīti yojanā. Iminā uposathe dātabbaṃ uposathikanti vacanatthaṃ dasseti. Uposatheti uposathadivase. Ettha ca pañcaddasiyaṃ sace dāyakā ‘‘pakkhika’’nti vatvā denti, pakkhikaṃ nāma. Atha ‘‘uposathika’’nti vatvā denti, uposathikaṃ nāmāti viseso. Pāṭipadeti pāṭipadadivase. Uposathakammenāti uposathakammena hetubhūtena. ‘‘Pāṭipade diyyanakadāna’’nti iminā pāṭipade dātabbaṃ pāṭipadikanti vacanatthaṃ dasseti. Tampi ubhayanti uposathikapāṭipadikavasena ubhayampi taṃ bhattaṃ. Iti imānīti ettha imasaddena itisaddassa imasaddatthabhāvo dassito hoti. Sattapi bhattānīti imasmiṃ senāsanakkhandhake āgatāni saṅghabhattādīni sattapi bhattāni.
另外还有四种食物,这是上下文关联。其中,是指在四种食物当中。通过“已布施给来客的”等说法,说明“来客食”这个词是依第四格中间省略的复合词。而在别处,则通过“为了来客而带来的”等说法,说明是依第六格中间省略的复合词。在此,是指在四种食物当中。一切,是指比丘们的。一位来客坐下,这是上下文关联。由彼,是指由第一位来客。巴利
Aparānipi cattāri bhattānīti sambandho. Tatthāti catūsu bhattesu. ‘‘Āgantukānaṃ dinna’’ntiādinā āgantukabhattanti padassa catutthīmajjhelopasamāsaṃ dasseti. Aññattha pana ‘‘āgantukassa atthāya ābhata’’ntiādinā chaṭṭhīmajjhelopasamāsaṃ dasseti. Etthāti catūsu bhattesu. Sabbesanti bhikkhūnaṃ. Eko āgantuko nisīdatīti sambandho. Tenāti paṭhamaāgantukena.
“若”是指来客。“来后亦”里的“亦”字带有责备的意思,而“后来”则是说比“先”更早。因此“由彼应取”就是句子的连接。用“正是在来的当天”这句话,表明不应该在第二天等以后的日子受用。巴利
Yoti āgantuko. Āgantvāpīti pisaddo garahattho, pacchā pana pagevāti attho. Tena gaṇhitabbanti yojanā. ‘‘Āgatadivaseyevā’’ti iminā na dutiyadivasādīsu bhuñjitabbanti dasseti.
某处是指某个地方。那是指来客食。已固定是指长期固定设置。在食堂是指在村内的食堂里。不存在时是指当它们不存在的时候。巴利
Katthacīti kiñci ṭhānaṃ. Tanti āgantukabhattaṃ. Nibandhāpitanti niccaṃ ṭhapitaṃ. Asanasālāyanti antogāme asanasālāyaṃ. Asatīti asantesu.
“住处者亦”里的“亦”字,是在说明并不只是行路者。譬如客食可以得到两天、三天或七天,而这样的行路食却得不到,这就是这里的关联。“道路”,就是路。“阻断”,就是遮断。也可连着说“或阻断水”。“这些危难”,指盗贼等这些危难。“除去”,就是排除掉。巴利
Āvāsikopīti pisaddo na gamikoyevāti dasseti. Yathā āgantukabhattaṃ dve vā tīṇi vā satta vā divasāni labbhati, evaṃ idaṃ gamiyabhattaṃ na labbhatīti yojanā. Panthanti maggaṃ. Rundhantīti pidahanti. Udakaṃ vā rundhatīti sambandho. Ete upaddaveti corādayo ete upaddave. Oḍḍetvāti ṭhapetvā.
“这人的”是指重病者的。“又这人的”是指未来重病者的。“适合的食物”是指病者适合吃的食物。“混合粥”是把各种米混在一起煮成的粥。“不坏”就是不引起变异。巴利
Etassāti mahāgilānassa. Puna etassāti anāgatassa mahāgilānassa. Sappāyabhojananti gilānānaṃ sappāyabhojanaṃ. Missakayāgunti nānātaṇḍule missetvā pacitaṃ yāguṃ. Na kuppatīti na vikāraṃ karoti.
这也称为:看护病人的人的食物也是这样。那里:在那一家中。他的:病人的。这样布施的:按接下来要说的方式布施的。对乞食者也可以:因为是用“乞食”这个如法的说法说的,所以对乞食者也可以。不可以:因为是用“食物”这个不如法的说法说的,所以不可以。巴利
Idampīti gilānupaṭṭhākabhattampi. Tatthāti tasmiṃ kule. Assāti gilānassa. Evaṃ dinnānīti evaṃ vakkhamānanayena dinnāni honti. Piṇḍapātikānampi vaṭṭatīti ‘‘bhikkha’’nti kappiyavohārena vuttattā piṇḍapātikānampi vaṭṭati. Na vaṭṭatīti ‘‘bhatta’’nti akappiyavohārena vuttattā na vaṭṭati.
另外还有三种食物,这是上下文之间的关联。其中,是指在三种食物当中。常食,在这里因为“固定”这个词和“常”这个词在含义上相近,都是恒常的意思,所以说“称为常食”。那个,就是指常食。其中,是指在两种当中。应当补上“僧团的”这个语句。“个人的也”,这里的“也”字是呼应“僧团的”这个词。之后,是因为先前已经说了“请取食”这句话,或者是在那句话之后。巴利
Aparānipi tīṇi bhattānīti sambandho. Tatthāti tīsu bhattesu. Dhurabhattanti ettha dhurasaddassa dhuvasaddena atthato sadisattā niccatthoti āha ‘‘niccabhattaṃ vuccatī’’ti. Tanti dhurabhattaṃ. Tatthāti duvidhesu. ‘‘Saṅghike’’ti pāṭhaseso yojetabbo. Puggalikepīti pisaddo ‘‘saṅghike’’ti padaṃ apekkhati. Pacchāti paṭhamaṃ ‘‘bhikkhaṃ gaṇhathā’’ti vuttavacanato, vuttavacanassa vā paraṃ.
为了说明“建好小屋后应当布施的食物,就是小屋食”,所以他说“名叫小屋食”等等。“彼”:指食物,要和“被规定”连起来理解;也要和“住在住处里的比丘”连起来理解。“然而彼”:则是食物,要和“已布施”连起来理解。“唯彼之”:就是唯独属于那个人。“于彼”:就是于那个人。巴利
Kuṭiṃ katvā dātabbaṃ bhattaṃ kuṭibhattanti dassento āha ‘‘kuṭibhattaṃ nāmā’’tiādi. Yanti bhattaṃ, nibandhāpitanti sambandho, senāsanavāsino bhikkhūti sambandho. Yaṃ panāti bhattaṃ pana, dinnanti sambandho. Tassevāti puggalasseva. Tasminti puggale.
为了说明“按顺序拿、按顺序布施的食物就是次第食”,他说“所谓次第食”等等。那也:就是次第食也一样。以总结的方式归纳起来显示,他说“如是这些”等等。巴利
Vārena , vāraṃ gahetvā vā dinnaṃ bhattaṃ vārabhattanti dassento āha ‘‘vārabhattaṃ nāmā’’tiādi. Tampīti vārabhattampi. Nigamanavasena sampiṇḍetvā dassento āha ‘‘iti imāni cā’’tiādi.
在《义注》中,也就是在《大义注》里,与“已说”相连。那里的“其中”,是指四种饭食当中。为了说明在精舍里产生的饭食就是精舍饭食,所以说“名叫精舍饭食”等。那里产生的饭食,是指在那座精舍里,由所施的田地等产生出来的饭食。那,就是指精舍饭食。“如”,是指以某种方式,与“正在接受时”相连。八人的团体,或者以八为量的,就叫八人组;布施给他们的饭食,就是八人组饭食。同样地,“四人组饭食”在这里也是一样的道理。为了说明这个意思,所以说“我们布施给八位比丘”等。“用大精制者”,是指用丰盛的酥油等大加制作,具有大精制特征的食物;与“用那极美味的糕饼放入钵中”相连。以“隐藏后布施”这句话,说明应该隐藏而布施的隐藏食,那饭食本身就是隐藏食,这显示了词义。巴利
Aṭṭhakathāyanti mahāaṭṭhakathāyaṃ, vuttānīti sambandho. Tatthāti catūsu bhattesu. Vihāre uppannaṃ bhattaṃ vihārabhattanti dassento āha ‘‘vihārabhattaṃ nāmā’’tiādi. Tatruppādabhattanti tasmiṃ vihāre dinnakhettavatthuādīhi uppādabhattaṃ. Tanti vihārabhattaṃ. Yathāti yenākārena, paṭiggahiyamāneti sambandho. Aṭṭhannaṃ samūho, aṭṭha parimāṇāni yassāti vā aṭṭhako, tassa dinnaṃ bhattaṃ aṭṭhakabhattaṃ. Evaṃ catukkabhattanti etthāpi. Tamevatthaṃ dassento āha ‘‘aṭṭhannaṃ bhikkhūnaṃ demā’’tiādi. Mahābhisaṅkhārikenāti sabbinonītādīhi mahanto abhisaṅkhāro mahābhisaṅkhāro, so etassa atthīti mahābhisaṅkhāriko, tena atirasakapūvena patte pakkhipitvāti sambandho. ‘‘Thaketvā dinna’’nti iminā gūhitvā dātabbaṃ guḷhakaṃ, tameva bhattaṃ guḷhakabhattanti vacanatthaṃ dasseti.
这里说的“此处”,就是指在这个世间。要和“有些人布施”连起来理解。用“为了知道比丘的人数而给丸子”这句话,是在说明“丸食”这个词的意思:先用丸子来数比丘,然后再把该布施的食物给出去,这就叫丸食。这里还要注意,前一种说法里有ḷ音和h音的结合,后一种说法里则没有。通过数丸子团来知道比丘的数目。“如是”等语是总结。要和“已说衣的分配”连起来理解。巴利
Idhāti imasmiṃ loke. Ekacce manussā dentīti sambandho. ‘‘Bhikkhuparicchedajānanatthaṃ guḷake dentī’’ti iminā guḷakena bhikkhū gaṇetvā dātabbaṃ bhattaṃ guḷakabhattanti vacanatthaṃ dasseti. Ettha ca purimanaye ḷakāre hakārasaṃyogo atthi, pacchimanaye natthīti daṭṭhabbaṃ. Guḷapiṇḍagaṇanāya bhikkhugaṇanaṃ jānāti. Itītiādi nigamanaṃ. Cīvarabhājanīyaṃ vuttanti sambandho.
在“酥油等诸药”这一表达里,是依“从整体中指出某一类”的关系而用的处格;“酥油”这个词,和“百瓮亦”这一表达之间有依属关系。巴利
Sabbiādīsu bhesajjesūti niddhāraṇe bhummaṃ, ‘‘sabbissā’’ti padaṃ ‘‘kumbhasatampī’’ti pade nissitasambandho.
后来才到的人应该得到,是指在第二部分里,那些本来不该得到的人,唯独后来才到的应该得到。只有在一切集会的地方,也就是在所有比丘聚集的地方。所谓应分配之物,只有到达分配处的人才能得到,没到达的人得不到。而在一切集会的地方,大多数人已经到达了,所以说只有在一切集会的地方。巴利
Pacchāāgatānaṃ dātabbamevāti dutiyabhāge adātabbeyeva pacchā āgatānaṃ dātabbameva. Sabbasannipātaṭṭhāneyevāti sabbesaṃ bhikkhūnaṃ sannipātaṭṭhāneva. Bhājanīyabhaṇḍaṃ nāma bhājanaṭṭhānaṃ sampattasseva pāpuṇāti, na asampattassa. Sabbasannipātaṭṭhāne ca yebhuyyena sampatto hoti, tena vuttaṃ ‘‘sabbasannipātaṭṭhāneyevā’’ti.
保持原样放置,就是不作任何分配,完全按照它原来放置的样子。说了“错误执取”之后,为了说明它的含义,又说“那件物品无论到了哪里,都属于僧团所有”。“转向”就是改变用途。“那也”是指放进钵里的所有酥油。“凝”是因为它凝固成块状而停留,所以叫凝,说的就是浓稠。“从所说的限定”是指从“十位比丘,十个酥油钵”这个所说的限定。巴利
Yathāṭhitaṃyevāti kiñci abhājetvā yathāṭhitaṃyeva. ‘‘Duggahita’’nti vatvā tadatthaṃ dassento āha ‘‘taṃ gatagataṭṭhāne saṅghikameva hotī’’ti. Āvajjetvāti pariṇāmetvā. Tampīti thālake pakkhittaṃ sabbimpi. Thinanti ghanabhāvena tiṭṭhatīti thinaṃ, ghananti vuttaṃ hoti. Vuttaparicchedatoti ‘‘dasa bhikkhū, daseva ca sabbikumbhā’’ti vuttaparicchedato.
偈颂里的“圣典”,指的是律藏圣典。“以及义注”,指的是那部律藏的义注。“善辨别者”,是说能辨别、看清种种义理,所以叫善辨别者。“如是”,就是按照上面所说的方式。这里的连接是这样的:如此,善辨别的比丘查看圣典和义注之后,成为不放逸的人,分配僧团资具。巴利
Gāthāyaṃ pāḷinti vinayapāḷiṃ. Aṭṭhakathañcevāti tassā aṭṭhakathañceva. Vicakkhaṇoti vividhaṃ atthaṃ cakkhati passatīti vicakkhaṇo. Evanti yathāvuttanayena. Tatrāyaṃ yojanā – evaṃ vicakkhaṇo bhikkhu pāḷiṃ, aṭṭhakathañceva oloketvā appamattova hutvā saṅghike paccaye bhājayeti.
“半分”是指比丘们所得份额中的一半。剩下的部分很容易理解。巴利
Upaḍḍhabhāgoti bhikkhūnaṃ laddhabhāgato upaḍḍho bhāgo. Sesaṃ suviññeyyameva.
1 2 3 4