9. 九法的分别论
9. Navakaniddeso
17. 小事分别 · 14 段
(1) 九恼害事
(1) Nava āghātavatthūni
960于此,什么是九种恼害事?“他对我作了无利益”,恼害生起;“他对我正作无利益”,恼害生起;“他将对我作无利益”,恼害生起;“他对我所爱的、可意的作了无利益”……正作无利益……将作无利益,恼害生起;“他对我所不爱的、不可意的作了利益”……正作利益……将作利益,恼害生起。这些是九种恼害事。
Tattha katamāni nava āghātavatthūni? ‘‘Anatthaṃ me acarī’’ti āghāto jāyati ; ‘‘anatthaṃ me caratī’’ti āghāto jāyati; ‘‘anatthaṃ me carissatī’’ti āghāto jāyati; ‘‘piyassa me manāpassa anatthaṃ acari’’…pe… anatthaṃ carati…pe… anatthaṃ carissatīti āghāto jāyati; appiyassa me amanāpassa atthaṃ acari…pe… atthaṃ carati…pe… atthaṃ carissatīti āghāto jāyati. Imāni nava āghātavatthūni.
(2) 九人垢
(2) Nava purisamalāni
961于此,什么是九种人垢?忿、覆、嫉、悭、诳、谄、妄语、恶欲、邪见——这些是九种人垢。
Tattha katamāni nava purisamalāni? Kodho, makkho, issā, macchariyaṃ, māyā, sāṭheyyaṃ, musāvādo, pāpicchatā, micchādiṭṭhi – imāni nava purisamalāni.
(3) 九种慢
(3) Navavidhā mānā
962于此,什么是九种慢?“我比胜者更胜”,这是慢;“我与胜者相等”,这是慢;“我比胜者低劣”,这是慢;“我比相等者更胜”,这是慢;“我与相等者相等”,这是慢;“我比相等者低劣”,这是慢;“我比低劣者更胜”,这是慢;“我与低劣者相等”,这是慢;“我比低劣者低劣”,这是慢——这些是九种慢。
Tattha katame navavidhā mānā? ‘‘Seyyassa seyyohamasmī’’ti māno, ‘‘seyyassa sadisohamasmī’’ti māno, ‘‘seyyassa hīnohamasmī’’ti māno, ‘‘sadisassa seyyohamasmī’’ti māno, ‘‘sadisassa sadisohamasmī’’ti māno, ‘‘sadisassa hīnohamasmī’’ti māno, ‘‘hīnassa seyyohamasmī’’ti māno, ‘‘hīnassa sadisohamasmī’’ti māno, ‘‘hīnassa hīnohamasmī’’ti māno – ime navavidhā mānā.
(4) 九渴爱为根之法
(4) Nava taṇhāmūlakā dhammā
963于此,什么是九种以渴爱为根的法?缘渴爱而有寻求,缘寻求而有获得,缘获得而有抉择,缘抉择而有欲贪,缘欲贪而有耽著,缘耽著而有摄受,缘摄受而有悭吝,缘悭吝而有守护;以守护为因,执杖、执刀、争吵、斗争、争论、相互责骂、离间语、妄语等诸多恶不善法生起——这些是九种以渴爱为根的法。
Tattha katame nava taṇhāmūlakā dhammā? Taṇhaṃ paṭicca pariyesanā, pariyesanaṃ paṭicca lābho, lābhaṃ paṭicca vinicchayo, vinicchayaṃ paṭicca chandarāgo, chandarāgaṃ paṭicca ajjhosānaṃ, ajjhosānaṃ paṭicca pariggaho, pariggahaṃ paṭicca macchariyaṃ, macchariyaṃ paṭicca ārakkho, ārakkhādhikaraṇaṃ daṇḍādāna-satthādāna-kalaha-viggahavivāda-tuvaṃtuvaṃ-pesuñña-musāvādā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti – ime nava taṇhāmūlakā dhammā.
(5) 九动摇
(5) Nava iñjitāni
964于此,什么是九种动摇?“我是”,这是动摇;“我就是我”,这是动摇;“我就是这个”,这是动摇;“我将是”,这是动摇;“我将是有色的”,这是动摇;“我将是无色的”,这是动摇;“我将是有想的”,这是动摇;“我将是无想的”,这是动摇;“我将是非想非非想的”,这是动摇——这些是九种动摇。
Tattha katamāni nava iñjitāni? ‘‘Asmī’’ti iñjitametaṃ, ‘‘ahamasmī’’ti iñjitametaṃ , ‘‘ayamahamasmī’’ti iñjitametaṃ ‘‘bhavissa’’nti iñjitametaṃ, ‘‘rūpī bhavissa’’nti iñjitametaṃ, ‘‘arūpī bhavissa’’nti iñjitametaṃ, ‘‘saññī bhavissa’’nti iñjitametaṃ, ‘‘asaññī bhavissa’’nti iñjitametaṃ, ‘‘nevasaññīnāsaññī bhavissa’’nti iñjitametaṃ – imāni nava iñjitāni.
(6-9) 九慢想等
(6-9) Nava maññitādīni
965其中,什么是九种想念……九种动摇……九种戏论……九种有为?“我是”,这是有为;“我就是我”,这是有为;“我就是这个”,这是有为;“我将是”,这是有为;“我将是有色的”,这是有为;“我将是无色的”,这是有为;“我将是有想的”,这是有为;“我将是无想的”,这是有为;“我将是非想非非想的”,这是有为——这些是九种有为。
Tattha katamāni nava maññitāni… nava phanditāni… nava papañcitāni… nava saṅkhatāni? ‘‘Asmī’’ti saṅkhatametaṃ, ‘‘ahamasmī’’ti saṅkhatametaṃ , ‘‘ayamahamasmī’’ti saṅkhatametaṃ, ‘‘bhavissa’’nti saṅkhatametaṃ, ‘‘rūpī bhavissa’’nti saṅkhatametaṃ, ‘‘arūpī bhavissa’’nti saṅkhatametaṃ, ‘‘saññī bhavissa’’nti saṅkhatametaṃ , ‘‘asaññī bhavissa’’nti saṅkhatametaṃ, ‘‘nevasaññīnāsaññī bhavissa’’nti saṅkhatametaṃ – imāni nava saṅkhatāni.