9. 伞鞋品
9. Chattupāhanavaggo
巴吉帝亚篇解释(二) · 42 段
关于伞和鞋的学处注释
1. Chattupāhanasikkhāpadavaṇṇanā
在“伞品”第一项中,“伞与鞋”是指在分别(《巴利律藏》1178-1182)里所说的特征——伞和鞋。所谓“持”,是指以受用的方式,在走路时以同一次动作持用,即使持用一整天,也只犯一个罪。但如果到了那样的地方之后,把伞收起来、把鞋脱掉,之后又反复持用,那就按动作的次数来计算,每次犯一个巴吉帝亚。
Chattavaggassa paṭhame chattupāhananti padabhājane (pāci. 1178-1182) vuttalakkhaṇaṃ chattañca upāhanāyo ca. Dhāreyyāti paribhogavasena maggagamane ekappayogeneva divasampi dhārentiyā ekā āpatti. Sace pana tādisaṃ ṭhānaṃ patvā chattampi apanāmetvā upāhanāpi omuñcitvā punappunaṃ dhāreti, payogagaṇanāya pācittiyaṃ.
在舍卫城,因六群比丘尼,就持伞和穿鞋之事制定了(学处)。“无病”是这里的补充规定。只持伞或只穿鞋,犯恶作;无病者两者皆持,犯三条巴吉帝亚,有病者两者皆持,犯两条恶作。但若作病想,在寺院内或寺院附近持用,遇到灾难时,以及疯狂者等,无犯。两者都持用,而没有开许的理由,是这里的两个要素。犯缘等与羊毛品相同。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha chattupāhanadhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘agilānā’’ti ayamettha anupaññatti , chattasseva upāhanānaṃyeva vā dhāraṇe dukkaṭaṃ, agilānāya tikapācittiyaṃ, gilānāya dvikadukkaṭaṃ. Gilānasaññāya pana, ārāme ārāmūpacāre dhārentiyā, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Ubhinnaṃ dhāraṇaṃ, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
2. 车乘学处的注释
2. Yānasikkhāpadavaṇṇanā
第二句中,“以车乘”是指轿子之类的交通工具。在这里,如果下来之后又再三登上去,按动作计数犯巴吉帝亚。在无犯的情形里,没有“在寺院内、寺院附近”这一条,其余部分应当依照第一句所说的方式来理解。
Dutiye yānenāti vayhādinā. Etthāpi orohitvā punappunaṃ abhiruhantiyā payogagaṇanāya pācittiyaṃ. Anāpattiyaṃ ‘‘ārāme ārāmūpacāre’’ti natthi, sesaṃ paṭhame vuttanayeneva veditabbanti.
3. Saṅghāṇi学处注释
3. Saṅghāṇisikkhāpadavaṇṇanā
在第三条学处中,“腰带”是指任何用来系在腰上的东西。“应当系持”是指系在腰上。在这里,如果她一次次解下来又重新系上,就按她系持的每一次动作来算,犯巴吉帝亚。
Tatiye saṅghāṇinti yaṃkiñci kaṭūpagaṃ. Dhāreyyāti kaṭiyaṃ paṭimuñceyya. Etthāpi omuñcitvā omuñcitvā dhārentiyā payogagaṇanāya pācittiyaṃ.
在舍卫城,因某位比丘尼而制定了关于持用腰带的学处。因为生病而系着腰绳,以及疯狂者等,无犯。其余内容应依照前面所说的方法理解。不过,这里说的是不善心。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha saṅghāṇiṃ dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ. Ābādhapaccayā kaṭisuttaṃ dhārentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ, idaṃ pana akusalacittanti.
4. 女饰学处的注释
4. Itthālaṅkārasikkhāpadavaṇṇanā
第四项中,“女饰”是指头饰等装饰品中的任何一种。在这里,应当根据每一种具体物品,按物品的数量来了知犯戒情况。
Catutthe itthālaṅkāranti sīsūpagādīsu aññataraṃ yaṃkiñci piḷandhanaṃ. Idha tassa tassa vasena vatthugaṇanāya āpatti veditabbā.
在舍卫城,针对六群比丘尼,就“佩戴女人装饰”这件事制定了学处。如果是因生病的原因而佩戴某种东西,以及疯狂者等,不算犯戒。其余内容和前面所说的一样。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha itthālaṅkāraṃ dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, ābādhapaccayā kiñcideva dhārentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ vuttasadisamevāti.
5. 项 香与颜料学处的注释
5. Gandhavaṇṇakasikkhāpadavaṇṇanā
第五项中,“以香和颜料”是指用任何一种香和颜料。在这里,从调配香等开始,前方便犯恶作;沐浴结束时犯巴吉帝亚。因为生病等因缘,以及疯狂者等,无犯。其余与第四项相同。
Pañcame gandhavaṇṇakenāti yenakenaci gandhena ca vaṇṇakena ca. Idha gandhādiyojanato paṭṭhāya pubbapayoge dukkaṭaṃ, nahānapariyosāne pācittiyaṃ. Ābādhapaccayā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ catutthasadisamevāti.
6. 关于薰香物学处的注释
6. Vāsitakasikkhāpadavaṇṇanā
第六项中,“用熏香物”是指用香料熏过的东西。“用粉”是指芝麻粉。其余内容和第五项相同。
Chaṭṭhe vāsitakenāti gandhavāsitakena. Piññākenāti tilapiṭṭhena. Sesaṃ pañcamasadisamevāti.
7. 项:令比丘尼搓揉学处的注释
7. Bhikkhuniummaddāpanasikkhāpadavaṇṇanā
第七项中,“令搓揉”是指令揉擦。“令按摩”是指令推拿。在这里,如果没有放手就搓揉,只犯一条罪;如果放手之后再搓揉,就按每次动作来计数犯罪。按摩也是同样的道理。
Sattame ummaddāpeyyāti ubbaṭṭāpeyya. Parimaddāpeyyāti sambāhāpeyya. Ettha ca hatthaṃ amuñcitvā ubbaṭṭane ekāva āpatti, mocetvā mocetvā ubbaṭṭane payogagaṇanāya āpattiyo. Sambāhanepi eseva nayo.
在舍卫城,针对众多比丘尼,就比丘尼让人搓揉、让人按摩这件事制定了学处。生病时、遇到危难时、精神失常等情况,不算犯戒。这里,走路赶路的疲劳也算病;因为盗贼等恐惧而导致身体发抖等,也算危难。其余内容应当依照第四项所说的方式来了知。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha bhikkhuniyā ummaddāpanaparimaddāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Idha maggagamanaparissamopi gelaññaṃ, corabhayādīhi sarīrakampanādayopi āpadā. Sesaṃ catutthe vuttanayeneva veditabbanti.
8-9-10. 学尼令搓揉等学处的注释
8-9-10. Sikkhamānaummaddāpanādisikkhāpadavaṇṇanā
在第八、第九、第十条里,只是对在学尼、沙弥尼、在家女这一点有差别。其余和第七条一样。
Aṭṭhamanavamadasamesupi sikkhamānāya sāmaṇeriyā gihiniyāti ettakameva nānaṃ. Sesaṃ sattamasadisamevāti.
第11条 不请示学处注释
11. Anāpucchāsikkhāpadavaṇṇanā
第十一条里说的“在比丘面前”,并不是指正对着比丘的脸,这个意思应当理解为指比丘的附近范围。因此,如果在一个比丘的附近范围内,哪怕是在地上,一个比丘尼没有先开口说“尊者,我要坐下”,就直接坐下去,那就犯巴吉帝亚。
Ekādasame bhikkhussa puratoti na abhimukhamevāti attho, idaṃ pana upacāraṃ sandhāya kathitanti veditabbaṃ. Tasmā bhikkhussa upacāre antamaso chamāyapi ‘‘nisīdāmi, ayyā’’ti anāpucchitvā nisīdantiyā pācittiyaṃ.
在舍卫城,因众多比丘尼的缘故,就“未告知而坐下”这件事制定了学处:未告知而坐,犯三条巴吉帝亚;已告知而坐,犯两条恶作。若想成已经告知、生病时、遇到灾难时、精神失常等情况下,无犯。这里有三项构成要素:未告知比丘、在比丘的附近范围内坐下、没有开许的理由。它的等起等与咖提那篇相同,但这一条属于“作与不作”类。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha anāpucchā nisīdanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, āpucchite dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ āpucchitasaññāya, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Bhikkhussa anāpucchā, upacāre nisajjā, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
12. 问问题学处的注释
12. Pañhāpucchanasikkhāpadavaṇṇanā
第十二条中,“未作邀请”是指没有像这样说:“我要在某处提问。”所以,如果在经里先作了邀请,然后比丘尼问律或问阿毗达摩,就犯巴吉帝亚。其余情况也是同样的道理。如果完全没有作邀请,那就更不用说了。
Dvādasame anokāsakatanti ‘‘asukasmiṃ nāma ṭhāne pucchāmī’’ti evaṃ akataokāsaṃ, tasmā suttante okāsaṃ kārāpetvā vinayaṃ vā abhidhammaṃ vā pucchantiyā pācittiyaṃ. Sesesupi eseva nayo, sabbaso akārite pana vattabbameva natthi.
在舍卫城,因众多比丘尼的缘故,就“向未作邀请的比丘提问”这件事而制定。若在每一处都先作了邀请再问,或作了不指定的邀请之后随处而问,则无犯;疯癫者等也无犯。这里有两个要素:未向比丘作邀请、提问。其等起等与“句法”学处相同,但这一条属于“作与不作”的类别。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha anokāsakataṃ bhikkhuṃ pañhaṃ pucchanavatthusmiṃ paññattaṃ. Tattha tattha okāsaṃ kārāpetvā pucchantiyā, anodissa okāsaṃ kārāpetvā yattha katthaci pucchantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Bhikkhussa anokāsakārāpanaṃ, pañhaṃ pucchananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni padasodhammasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
第13条 不穿僧祇支学处的注释
13. Asaṃkaccikasikkhāpadavaṇṇanā
第十三条里说的“不穿僧祇支”,是指没有穿那种用来遮住锁骨以下、肚脐以上身体的、被允许穿的僧祇支。说到“进村”,就是:如果村子有围栏,就越过围栏;如果村子没有围栏,就越过村子的近行范围。在跨入或进入的时候,第一脚犯恶作,第二脚犯巴吉帝亚。
Terasame asaṃkaccikāti adhakkhakaubbhanābhimaṇḍalasaṅkhātassa sarīrassa paṭicchādanatthaṃ anuññātasaṃkaccikavirahitā. Gāmaṃ paviseyyāti ettha parikkhittassa gāmassa parikkhepaṃ, aparikkhittassa upacāraṃ atikkamantiyā vā okkamantiyā vā paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiye pācittiyaṃ.
在舍卫城,因为一位比丘尼不穿僧祇支进入村落的事情而制定。如果她的僧祇支被抢走或丢失,或者她身体不适、遇到灾难,以及精神失常等情况下,都不算犯戒。这里有三项要素:不穿僧祇支、越过规定的界限、没有开许的理由。它的等起等,和羊毛戒相同。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha asaṃkaccikāya gāmaṃ pavisanavatthusmiṃ paññattaṃ. Yassā pana saṃkaccikacīvaraṃ acchinnaṃ vā naṭṭhaṃ vā, tassā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Asaṃkaccikatā, vuttaparicchedātikkamo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.