孕妇学处的注释
1. Gabbhinīsikkhāpadavaṇṇanā
怀孕品第一:已经知道对方是怀孕者,还让戒师为她主持受具足戒,在寻找僧团成员等阶段以及两次白甘马语时,犯恶作;在甘马语结束时,犯巴吉帝亚。
Gabbhinivaggassa paṭhame ‘‘gabbhinī’’ti jānitvā upajjhāyāya vuṭṭhāpentiyā gaṇapariyesanādīsu ca ñattikammavācādvaye ca dukkaṭaṃ, kammavācāpariyosāne pācittiyaṃ.
在舍卫城,因为众多比丘尼让怀孕的人受具足戒这件事而制定。比丘尼对怀孕的人有怀疑,对没怀孕的人作怀孕想,或者有怀疑,都犯恶作。对两者都作没怀孕想,以及疯狂者等,则无犯。怀孕、知道是怀孕、令受具足戒,这里是三个要素。起源等与不与取戒相同,但这条属于制教罪,有三种心,三种受。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha gabbhiniṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, gabbhiniyā vematikāya agabbhiniyā gabbhinisaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ. Ubhosu agabbhinisaññāya, ummattikādīnañca anāpatti. Gabbhinitā, ‘gabbhinī’ti jānanaṃ, vuṭṭhāpananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
2. 哺乳学处的注释
2. Pāyantīsikkhāpadavaṇṇanā
在第二条学处里,“正在哺乳的人”指正在喂奶的母亲或乳母,她喂的是吃奶的婴儿。这里只有事情本身这一点差别,其余都和第一条学处一样。
Dutiye pāyantinti thaññaṃ pāyamānaṃ, yaṃ pāyeti, tassa mātā vā, dhāti vā. Idaṃ vatthumattamevettha viseso, sesaṃ paṭhamasikkhāpadasadisamevāti.
3. 第一在学尼学处的注释
3. Paṭhamasikkhamānasikkhāpadavaṇṇanā
第三句里说的“两年”,是按自恣来算的两个年度。“在六法中”,是指在离杀生等、直到离非时食这六条学处中。“未学之学”,按照分别(pāci. 1077)里所说的方式,就是指没有受学的学,或者被破坏的学。“应让在学尼受具足戒”,是因为她在六法中修学,或者是因为她尊重这些叫作学处的法,所以得到“在学尼”这个名称;应让这样的未受具足戒者受具足戒。“巴吉帝亚”,就像第一条学处所说的那样,在甘马语结束时犯巴吉帝亚。
Tatiye dve vassānīti pavāraṇāvasena dve saṃvaccharāni. Chasu dhammesūti pāṇātipātāveramaṇiādīsu vikālabhojanāveramaṇipariyosānesu chasu sikkhāpadesu. Asikkhitasikkhanti padabhājane (pāci. 1077) vuttanayeneva adinnasikkhaṃ vā kupitasikkhaṃ vā. Sikkhamānaṃ vuṭṭhāpeyyāti tesu chasu dhammesu sikkhanato, te vā sikkhāsaṅkhāte dhamme mānanato evaṃladdhanāmaṃ anupasampannaṃ upasampādeyya. Pācittiyanti paṭhamasikkhāpade vuttanayeneva kammavācāpariyosāne pācittiyaṃ.
在舍卫城,因众多比丘尼为这样一位在学尼授具足戒一事,而制定此学处。在如法甘马中,犯三条巴吉帝亚;在非法甘马中,犯三条恶作。若为一位已在六法上修学满两年的在学尼授具足戒,以及对于疯狂者等,则无犯。按照前面所说的方式,未学之学、如法甘马、甘马语结束,就是这里的三项要素。起源等项与第一项所说相同。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha evarūpaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, dhammakamme tikapācittiyaṃ, adhammakamme tikadukkaṭaṃ. Dve vassāni chasu dhammesu sikkhitasikkhaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Vuttanayena asikkhitasikkhatā, dhammakammatā, kammavācāpariyosānanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhame vuttanayānevāti.
4. 第二在学尼学处的注释
4. Dutiyasikkhamānasikkhāpadavaṇṇanā
第四句:“未被僧团认可”是指:如果僧团没有给予某位在学尼认可——哪怕只是在授达上的坛场中依照《分别》(Pāc. 1086)所说的那种授达上认可——那么这两种情况都叫做“大在学尼”。在这里,如果让已经得到僧团认可的在学尼去授达上,以及对疯狂者等,都不犯。其余内容和第三句所说的一样,不过这一条同时涉及“做”和“不做”。
Catutthe saṅghena asammatanti yassā saṅghena antamaso upasampadāmāḷakepi padabhājane (pāci. 1086) vuttā upasampadāsammuti na dinnā hoti, taṃ imā dvepi mahāsikkhamānā nāma. Idha saṅghena sammataṃ vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ tatiye vuttasadisameva, idaṃ pana kiriyākiriyaṃ hotīti.
5. 第一已嫁女学处的注释
5. Paṭhamagihigatasikkhāpadavaṇṇanā
第五项里,“已嫁女”指已经跟男人发生过关系的女人,这里也只是事情本身不同而已。如果对方未满十二岁,而比丘尼以为她已经满十二岁,于是给她授具足戒,虽然不算犯戒,但那个人仍然不算真正受了具足戒。其余内容和第一条学处相同。
Pañcame gihigatanti purisantaragataṃ, idhāpi idaṃ vatthumattameva viseso. Ūnadvādasavassañca paripuṇṇasaññāya vuṭṭhāpentiyā kiñcāpi anāpatti, sā pana anupasampannāva hoti. Sesaṃ paṭhamasikkhāpadasadisamevāti.
第6至7条:第二和第三已嫁女学处的注释
6-7. Dutiyatatiyagihigatasikkhāpadavaṇṇanā
第六句里的一切,按照第三句所说的方法来理解。第七句里的一切,也应当依照第四句所说的方法来理解。
Chaṭṭhe sabbaṃ tatiye vuttanayena. Sattamepi sabbaṃ catutthe vuttanayeneva veditabbanti.
8. 第一共住女学处的注释
8. Paṭhamasahajīvinisikkhāpadavaṇṇanā
第八条中,“共住女”指的是同住的女弟子。“不亲自教导”是指不亲自用诵经等方式来教导。“不令他人教导”是指不这样让别人去教导:“尊者,请您给这位比丘尼传授诵经等教导。”巴吉帝亚:当教导的责任一放下,就犯了巴吉帝亚。
Aṭṭhame sahajīvininti saddhivihāriniṃ. Neva anuggaṇheyyāti sayaṃ uddesādīhi nānuggaṇheyya. Na anuggaṇhāpeyyāti ‘‘imissā, ayye, uddesādīni dehī’’ti evaṃ na aññāya anuggaṇhāpeyya. Pācittiyanti dhure nikkhittamatte pācittiyaṃ.
在舍卫城,因偷兰难陀尼而起、针对这类事情制立此学处。这里其余的内容,与《斗诤篇》中“使共住女苦恼学处”里所说的完全一样。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha evarūpe vatthusmiṃ paññattaṃ, sesamettha tuvaṭṭavagge dukkhitasahajīvinisikkhāpade vuttasadisamevāti.
9. 不随行学处的注释
9. Nānubandhanasikkhāpadavaṇṇanā
第九条里说的“已出家的亲教师”,是指那位为她授具足戒的已出家亲教师,也就是和尚的意思。“不应随行”是指:不应用粉末、泥土、齿木、漱口水等种种所需之物去侍奉她。巴吉帝亚:一旦生起“我不随行”之心、把责任卸下,当下即犯巴吉帝亚。
Navame vuṭṭhāpitaṃ pavattininti vuṭṭhāpitaṃ pavattiniṃ yāya upasampāditā, taṃ upajjhāyininti attho. Nānubandheyyāti cuṇṇena mattikāya dantakaṭṭhena mukhodakenāti evaṃ tena tena karaṇīyena na upaṭṭhaheyya. Pācittiyanti nānubandhissanti dhure nikkhittamatte pācittiyaṃ.
在舍卫城,针对众多比丘尼,就“不随行”一事而制定。不过,如果是不随行愚痴者或无惭者,或者因为生病、遭遇灾祸、疯癫等情况,则无犯。这里有三支:已出家的亲教师、两年内不随行而放弃责任、没有获得许可的理由。其等起等与第一巴拉基格相同,但这是无所作,苦受。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha nānubandhanavatthusmiṃ paññattaṃ. Bālaṃ pana alajjiniṃ vā ananubandhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Vuṭṭhāpitappavattinitā, dve vassāni ananubandhane dhuranikkhepo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisāni, idaṃ pana akiriyaṃ, dukkhavedananti.
10. 第二共住女学处的注释
10. Dutiyasahajīvinisikkhāpadavaṇṇanā
第十条学处中,“不带走”是指不带着她离开。“不让人带走”是指不吩咐别人说:“尊者,你带她走吧。”当带人的责任一放下,就犯巴吉帝亚。
Dasame neva vūpakāseyyāti na gahetvā gaccheyya. Na vūpakāsāpeyyāti ‘‘imaṃ, ayye, gahetvā gacchāhī’’ti aññaṃ na āṇāpeyya. Pācittiyanti dhure nikkhittamatte pācittiyaṃ.
这件事是在舍卫城,因为偷兰难陀尼而制定的:事由是她不把共住女带走。不过,如果遇到障碍,或者她去找第二位同伴却找不到,或者她身体不适,或者遇到灾厄,或者她疯了等等,那就无犯。这里有三项要素:是共住女;在带走或让人带走这件事上放下责任;没有许可的理由。它的等起等,和劝告学处相同。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha sahajīviniyā avūpakāsanavatthusmiṃ paññattaṃ. Sati pana antarāye, pariyesitvā dutiyikaṃ alabhantiyā, gilānāya , āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Sahajīvinitā, vūpakāsavūpakāsāpane dhuranikkhepo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.