裸形学处的注释
1. Naggasikkhāpadavaṇṇanā
裸体品第一中,“裸体”指的是没穿下裙,或者没披上衣。因为这样,洗澡的人在每一个动作里都犯恶作,洗澡结束时犯巴吉帝亚。
Naggavaggassa paṭhame naggāti anivatthā vā apārutā vā. Evañhi nahāyantiyā sabbappayogesu dukkaṭaṃ, nahānapariyosāne pācittiyaṃ.
在舍卫城,因为众多比丘尼的缘故而制定了这条沐浴学处:如果水浴衣被剪破或丢失,或者因为看到“这东西很贵重,盗贼也可能偷走”这类情况而沐浴,以及疯狂者等,都不算犯戒。裸体、没有允许的理由、沐浴结束,这是这里的三个构成要素。起源等项,与羊毛那条学处相似。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha evaṃ nahānavatthusmiṃ paññattaṃ, udakasāṭikacīvare acchinne vā naṭṭhe vā, ‘‘mahagghaṃ idaṃ disvā corāpi hareyyu’’nti evarūpāsu āpadāsu vā nahāyantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Naggatā, anuññātakāraṇābhāvo, nahānapariyosānanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
2. 水浴衣学处注释
2. Udakasāṭikasikkhāpadavaṇṇanā
第二,在舍卫城,因为六群比丘尼的缘故,制定了关于持用无尺寸水浴衣的规定。这里其余的一切,都应按照宝品中坐具学处所说的方式来了知。
Dutiye sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha appamāṇikāyo udakasāṭikāyo dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sesamettha sabbaṃ ratanavagge nisīdanasikkhāpade vuttanayeneva veditabbanti.
3. 缝衣学处注释
3. Cīvarasibbanasikkhāpadavaṇṇanā
第三,“拆开”是指把缝得不好的衣拆开,以便重新缝。“无阻碍”是指在十种障碍里,任何一种都不存在。“除了四五日”是指从拆开那天算起,超过五天以后,只要放下责任说“我不缝了,也不去努力让人缝”,就犯巴吉帝亚。
Tatiye visibbetvāti dussibbitaṃ punasibbanatthāya visibbetvā. Anantarāyikinīti dasasu antarāyesu ekekasmimpi asati. Aññatra catūhapañcāhāti visibbitadivasato pañca divase atikkāmetvā ‘‘neva sibbissāmi , na sibbāpanāya ussukkaṃ karissāmī’’ti dhuraṃ nikkhittamatte pācittiyaṃ.
在舍卫城,因为偷兰难陀比丘尼把衣拆开后不缝,所以制定了这条学处。对已受具足戒的人,犯三条巴吉帝亚;对未受具足戒的人,犯三条恶作;对其他资具,两者也一样。不过,如果遇到障碍,或者找过却什么也没找到,或者正在做而超过五天,那么对她、对病人、在危难时、对疯狂者等,都不算犯。这里构成犯行的要素有五个:可穿可披的衣、属于已受具足戒者所有、为了缝制而拆开或让人拆开、除了允许的原因以外超过五天、放下责任。这件事的起因等,和劝告学处相似。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha cīvaraṃ visibbetvā na sibbanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ, tathā ubhinnampi aññasmiṃ parikkhāre. Yā pana antarāyikinī vā hoti, pariyesitvā vā kiñci na labhati, karontī vā pañcāhaṃ atikkāmeti, tassā ca, gilānāya ca, āpadāsu ca, ummattikādīnañca anāpatti. Nivāsanapārupanupagacīvaratā, upasampannāya santakatā, sibbanatthāya visibbanaṃ vā visibbāpanaṃ vā, aññatra anuññātakāraṇā pañcāhātikkamo, dhuranikkhepoti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
4. 桑喀帝衣行持学处注释
4. Saṅghāṭicārasikkhāpadavaṇṇanā
在第四学处里,“五日”就是五天,“五日时限”就是五天的期限。“桑喀帝的更换”是指桑喀帝的替换,也就是指依受用或晾晒,或以接合之义而称为“桑喀帝”的三衣,再加上浴衣和覆肩衣,这五衣的更换。若超过时限,犯巴吉帝亚:到第六天破晓时,如果其中一衣没有按所说的方式更换,就犯一条罪;如果五衣都没有更换,就犯五条罪。
Catutthe pañca ahāni pañcāhaṃ, pañcāhameva pañcāhikaṃ. Saṅghāṭīnaṃ cāro saṅghāṭicāro, paribhogavasena vā otāpanavasena vā saṅghaṭitaṭṭhena ‘saṅghāṭī’ti laddhanāmaṃ ticīvaraṃ, udakasāṭikā, saṃkaccikāti imesaṃ pañcannaṃ cīvarānaṃ parivattananti attho. Atikkāmeyya pācittiyanti chaṭṭhe aruṇuggamane ekasmiṃ cīvare vuttanayena aparivattite ekā āpatti, pañcasu pañca.
在舍卫城,因众多比丘尼把衣放下后,只穿着下衣和上衣就出发到乡间游行,所以制定了这条学处:犯三条巴吉帝亚;超过五天,犯两条恶作。不过,若有下列情形则无犯:她认为还没超过时限,而在第五天穿、披或晾晒五衣;她是病人;她遇到这样的危难——“我这件衣很贵重,在这样的盗贼怖畏中没法保存”;以及疯狂者等。五衣中任意一衣、超过五天、没有许可的因缘、没有轮换,这是这里的四个构成要素。它的起源等,与咖提那相似。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, pañcāhānatikkante dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana anatikkantasaññāya, pañcamaṃ divasaṃ pañca cīvarāni nivāsentiyā vā pārupantiyā vā otāpentiyā vā, gilānāya, ‘‘idaṃ me cīvaraṃ mahagghaṃ īdise corabhaye na sakkā dhāretu’’nti evarūpāsu āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Pañcannaṃ cīvarānaṃ aññataratā, pañcāhātikkamo, anuññātakāraṇābhāvo, aparivattananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisānīti.
5. 关于衣转移学处的注释
5. Cīvarasaṅkamanīyasikkhāpadavaṇṇanā
第五,“衣应转移”的意思是:应当转移的衣,如果拿了属于别人的衣而没有先问过,之后就要归还,这属于五种衣中的一种。“若持”是指:如果穿上它或者披上它,就犯巴吉帝亚。
Pañcame cīvarasaṅkamanīyanti saṅkametabbaṃ cīvaraṃ, aññissā santakaṃ anāpucchā gahitaṃ puna paṭidātabbaṃ pañcannaṃ aññataraṃ cīvaranti attho. Dhāreyyāti sace taṃ nivāseti vā pārupati vā pācittiyaṃ.
在舍卫城,因某位比丘尼为缘——她拿了另一位比丘尼的衣,没打招呼就披上——这件事上制定了这条学处。对已受具足戒者,犯三句巴吉帝亚;对未受具足戒者,犯三句恶作。不过,如果是那位比丘尼给的,或者已经打过招呼,或者衣被抢走、丢失了,或者遇到这类危难时想“我这件衣很贵重,在这种有盗贼危险的地方没法保存”而持用,那么对她,以及疯子等人,都无犯。衣应转移、属于已受具足戒者、没有允许的理由、执持——这里是四个要素。起源等项与第一条咖提那学处相同,但这一条是有行无行。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha bhikkhuniyā cīvaraṃ ādāya anāpucchā pārupanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ. Yā pana tāya vā dinnaṃ, taṃ vā āpucchā, acchinnanaṭṭhacīvarikā vā hutvā, ‘‘idaṃ me cīvaraṃ mahagghaṃ īdise corabhaye na sakkā dhāretu’’nti evarūpāsu āpadāsu vā dhāreti, tassā, ummattikādīnañca anāpatti. Cīvarasaṅkamanīyatā, upasampannāya santakatā, anuññātakāraṇābhāvo, dhāraṇanti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
6. 众衣学处的注释
6. Gaṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā
第六,“众”指比丘尼僧团。“衣利”指可以作净分配的、最后应得的那件衣。“作障碍”是指她设法让那些本来想布施的人不布施。如果因为她说的话,那些人不布施了,比丘尼就犯巴吉帝亚。
Chaṭṭhe gaṇassāti bhikkhunisaṅghassa. Cīvaralābhanti vikappanupagampi pacchimaṃ labhitabbaṃ cīvaraṃ. Antarāyaṃ kareyyāti yathā te dātukāmā na denti, evaṃ parakkameyya. Pācittiyanti sace tassā vacanena te na denti, bhikkhuniyā pācittiyaṃ.
在舍卫城,因偷兰难陀比丘尼妨碍僧团获得衣利一事而制定。若妨碍其他资具,犯恶作;若妨碍众多比丘尼或一位比丘尼获得衣利,也同样只是犯恶作。若她说明利益后加以阻止,说“到了和合之时你们就会看到”,则无犯;对疯癫者等,也无犯。可作净的最后衣、已归属于僧团的衣、没有说明利益就加以妨碍——这里是三个构成要件。其等起等,与不与取相同。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha gaṇassa cīvaralābhantarāyakaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, aññasmiṃ parikkhāre dukkaṭaṃ, sambahulānaṃ pana ekabhikkhuniyā vā cīvaralābhepi dukkaṭameva. ‘‘Samagghakāle dassathā’’ti evaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā nivārentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Vikappanupagapacchimatā, saṅghassa pariṇatabhāvo, vinā ānisaṃsadassanena antarāyakaraṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.
7. 拒绝学处的注释
7. Paṭibāhanasikkhāpadavaṇṇanā
第七,所谓“如法的衣分配”,就是僧团和合聚集之后进行的衣分配。若拒绝,就是遮止;这样遮止的,犯巴吉帝亚。
Sattame dhammikaṃ cīvaravibhaṅganti samaggena saṅghena sannipatitvā karīyamānaṃ cīvaravibhaṅga. Paṭibāheyyāti paṭisedheyya, evaṃ paṭisedhentiyā pācittiyaṃ.
这条学处是在舍卫城针对偷兰难陀比丘尼制定的:阻止如法的衣分配。如果对如法的衣分配有疑惑,或者把不如法的衣分配当成如法的、或有疑惑,都犯恶作。如果对两种情况都认为是不如法的,或者为了显示利益而阻止,以及疯癫者等,无犯。衣分配的如法性、认为如法、不为了利益而阻止——这是这里的三项要素。其起因等,与不与取相同。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha dhammikaṃ cīvaravibhaṅgaṃ paṭibāhanavatthusmiṃ paññattaṃ, dhammike vematikāya, adhammike dhammikasaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ. Ubhayattha adhammikasaññāya, ānisaṃsaṃ dassetvā paṭibāhantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Cīvaravibhaṅgassa dhammikatā, dhammikasaññitā, vinā ānisaṃsena paṭibāhananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānevāti.
8. 施衣学处注释
8. Cīvaradānasikkhāpadavaṇṇanā
第八条里说的“沙门衣”,是指已经作净、可以用来当内衣或外衣穿的那种衣服。把这样的衣服,除了五位同法者以及父母之外,送给任何在家的人或出家的人,就犯巴吉帝亚。
Aṭṭhame samaṇacīvaranti kappakataṃ nivāsanapārupanupagaṃ, evarūpaṃ ṭhapetvā pañca sahadhammike mātāpitaro ca yassa kassaci gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā pariccajitvā dentiyā pācittiyaṃ.
在舍卫城,针对偷兰难陀比丘尼制定:在给在家者布施沙门衣这件事上,比丘犯恶作。即使把(衣)舍给父母,以及布施给其他人时只是暂时给,还有疯癫者等(布施),都无犯。沙门衣性、除同法者和父母外布施给其他人、非暂时性,这里是三个要素。其等起等与作媒相同。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha agārikassa samaṇacīvaradānavatthusmiṃ paññattaṃ, bhikkhuno dukkaṭaṃ. Mātāpitūnaṃ pariccajitvāpi, aññesaṃ tāvakālikameva dentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Samaṇacīvaratā, ṭhapetvā sahadhammike ca mātāpitaro ca aññesaṃ dānaṃ, atāvakālikatāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānīti.
9. 过时学处的注释
9. Kālaatikkamanasikkhāpadavaṇṇanā
第九条中,微弱的衣料期待,是指由于微弱的衣料期待——只听到“如果我们办得到,就给”这么一点话就生起的期待,这就是它的意思。令超过衣时,是指当雨安居结束的比丘尼们正在分配时衣时,如果对她们说“请等一等,尊者们,僧团对衣料有期待”,从而使那次衣料分配超过衣时。如果咖提那没有敷展,她超过雨安居的最后一个月;如果咖提那已经敷展,她超过咖提那出离那天,就犯巴吉帝亚。
Navame dubbalacīvarapaccāsāyāti dubbalāya cīvarapaccāsāya, ‘‘sace sakkoma dassāmā’’ti ettakamattaṃ sutvā uppāditāya āsāyāti attho . Cīvarakālasamayaṃ atikkāmeyyāti vassaṃvuṭṭhabhikkhunīhi kālacīvare bhājiyamāne ‘‘āgameyyātha, ayye, atthi saṅghassa cīvarapaccāsā’’ti vatvā taṃ cīvaravibhaṅgaṃ cīvarakālaṃ atikkāmeyya, tassā anatthate kathine vassānassa pacchimamāsaṃ, atthate kathine kathinubbhāradivasaṃ atikkāmentiyā pācittiyaṃ.
在舍卫城,因偷兰难陀比丘尼,就“期待微弱的衣料而过了衣时”这件事制定了学处:对微弱的衣料有怀疑,犯恶作;对不是微弱的衣料,却想成是微弱的衣料并且有怀疑,也犯恶作。在两种情况下,如果认为是非微弱的衣料,即使她们说“我们给不了”,只要有人说明好处来劝阻——说“现在他们会有棉花,或者有信心的男子会来,他来了肯定会布施”——这样显示好处之后再阻止,就不犯。疯狂者等也不犯。这里有三项要素:是微弱的衣料、认为是微弱、没有好处而阻止。它的起因等,与不与取相同。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha dubbalacīvarapaccāsāya cīvarakālasamayaṃ atikkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, dubbalacīvare vematikāya, adubbalacīvare dubbalacīvarasaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ. Ubhayattha adubbalacīvarasaññāya, kiñcāpi ‘na sakkomā’ti vadanti, ‘‘idāni pana tesaṃ kappāso vā uppajjissati, saddho vā puriso āgamissati, tasmiṃ āgate addhā dassantī’’ti evaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā nivārentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Dubbalacīvaratā, dubbalasaññitā, vinā ānisaṃsena nivāraṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.
第10章 咖提那出离学处的注释
10. Kathinuddhārasikkhāpadavaṇṇanā
第十条戒中说到“如法地撤除咖提那”:如果有男居士想给所有比丘尼布施非时衣,他布施的利益等于或超过敷展咖提那所生的利益,然后由受请的和合比丘尼僧团通过白二甘马,在中间把咖提那撤除,那么这种撤除就叫作“如法的”。这里说的“咖提那撤除”就是这个意思。“若遮止”就是阻拦、阻止。如果她阻拦这样如法的咖提那撤除,就犯巴吉帝亚。
Dasame dhammikaṃ kathinuddhāranti sabbāsaṃ bhikkhunīnaṃ akālacīvaraṃ dātukāmena upāsakena yattako atthāramūliko ānisaṃso, tato adhikaṃ vā samakaṃ vā datvā yācitena samaggena bhikkhunisaṅghena yaṃ kathinaṃ ñattidutiyakammena antarā uddharīyati, tassa so uddhāro ‘dhammiko’ti vuccati, evarūpaṃ kathinuddhāranti attho. Paṭibāheyyāti nivāreyya, tassa evarūpaṃ kathinuddhāraṃ nivārentiyā pācittiyaṃ.
这条戒是在舍卫城制定的,起因是偷兰难陀比丘尼阻止咖提那出离。其余内容应当依照第七戒所说的方式来理解。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha kathinuddhāraṃ paṭibāhanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesaṃ sattame vuttanayeneva veditabbanti.