8. 童女品
8. Kumāribhūtavaggo
巴吉帝亚篇解释(二) · 41 段
1-2-3. 第一童女等学处的注释
1-2-3. Paṭhamakumāribhūtādisikkhāpadavaṇṇanā
童女品的第一、第二、第三学处,和三项已嫁女学处完全相同。不过,最初那两位大在学尼,应当知道是已经超过二十岁的人。因为她们不管是不是已嫁女,在认可甘马等仪轨中,只应该称为“在学尼”,不应该称为“已嫁女”或“童女”。对已嫁女来说,十岁时给予学处认可,十二岁时应当授达上;十一岁时给予,十三岁时应当授;十二、十三、十四、十五、十六、十七、十八岁时给予学处认可,二十岁时应当授达上。而从十八岁开始,她既可以称为“已嫁女”,也可以称为“童女”。至于被称为“童女”的沙弥尼,不应该称为“已嫁女”,只应该称为“童女”。但就给予学处认可而言,一切都可以称为“在学尼”。
Kumāribhūtavaggassa paṭhamadutiyatatiyāni tīhi gihigatasikkhāpadehi sadisāneva. Yā pana tā sabbapaṭhamā dve mahāsikkhamānā, tā atikkantavīsativassāti veditabbā. Tā hi gihigatā vā hontu, agihigatā vā, sammutikammādīsu ‘‘sikkhamānā’’icceva vattabbā, ‘‘gihigatā’’ti vā ‘‘kumāribhūtā’’ti vā na vattabbā. Gihigatāya dasavassakāle sikkhāsammutiṃ datvā dvādasavassakāle upasampadā kātabbā, ekādasavassakāle datvā terasavassakāle kātabbā, dvādasaterasacuddasapannarasasoḷasasattarasaaṭṭhārasavassakāle sikkhāsammutiṃ datvā vīsativassakāle upasampadā kātabbā. Aṭṭhārasavassakālato paṭṭhāya ca panāyaṃ ‘‘gihigatā’’tipi ‘‘kumāribhūtā’’tipi vattuṃ vaṭṭati. Yā panāyaṃ ‘‘kumāribhūtā’’ti vuttā sāmaṇerī , sā ‘‘gihigatā’’ti na vattabbā, ‘‘kumāribhūtā’’icceva vattabbā. Sikkhāsammutidānavasena pana sabbāpi ‘‘sikkhamānā’’ti vattuṃ vaṭṭatīti.
未满十二岁学处注释
4. Ūnadvādasavassasikkhāpadavaṇṇanā
第四项中,“未满十二岁”是指依受达上而言,尚未满十二岁。巴吉帝亚:作为亲教师而令他人受达上,中间过程如前所说,皆属恶作;甘马语结束时,即巴吉帝亚。
Catutthe ūnadvādasavassāti upasampadāvasena aparipuṇṇadvādasavassā. Pācittiyanti upajjhāyā hutvā vuṭṭhāpentiyā vuttanayeneva dukkaṭāni antarā, kammavācāpariyosāne pācittiyanti.
5. 项:满十二岁学处注释
5. Paripuṇṇadvādasavassasikkhāpadavaṇṇanā
第五项中,“未被僧团认可”的意思是说:僧团没有授予她《分别》(Pāc. 1132)中所说的那种度人认可。其余部分,在这两种情况下,都与关于大在学尼的两条学处相同。
Pañcame saṅghena asammatāti yassā saṅghena padabhājane (pāci. 1132) vuttā vuṭṭhāpanasammuti na dinnā. Sesaṃ ubhayatthāpi mahāsikkhamānāsikkhāpadadvayasadisamevāti.
6. 嫌责法学处的注释
6. Khīyanadhammasikkhāpadavaṇṇanā
第六句里说“尊者,你给她授具足戒,已经够了”——这是指她请求受具足戒的认可时,僧团经过审察,用“因为她是愚痴、不熟练又无惭愧的人,所以你给她授具足戒已经够了”这样的话来阻止她。后面的“嫌责法”,是指后来看到别人——那些熟练又有惭愧的人——得到授具足戒的认可时,就说“看来我确实是愚痴”之类的话,到处嫌责。这样犯嫌责法的,就是巴吉帝亚。
Chaṭṭhe alaṃ tāva te ayye vuṭṭhāpitenāti vuccamānāti vuṭṭhāpanasammutiyā yācitāya saṅghena upaparikkhipitvā ‘‘yasmā bālā abyattā ca alajjinī ca hoti, tasmā alaṃ tāva tuyhaṃ upasampāditenā’’ti evaṃ nivārīyamānā. Pacchā khīyanadhammanti pacchā aññāsaṃ byattānaṃ lajjinīnaṃ vuṭṭhāpanasammutiṃ diyyamānaṃ disvā ‘‘ahameva nūna bālā’’tiādīni bhaṇamānā yattha katthaci khīyeyya. Pācittiyanti evaṃ khīyanadhammaṃ āpajjantiyā pācittiyaṃ.
此学处制于舍卫城,因参达咖离而起,事由为发生嫌责之法。若对出于本性以意欲等行事者加以嫌责,以及疯癫者等,无犯。于受具足戒认可时有所请求;审察后,非因意欲等而拒绝,答“萨度”而承诺;事后嫌责——此为其中三项构成要素。其起源等与不与取戒相似,然而此属苦受。
Sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷiṃ ārabbha evaṃ khīyanadhammaṃ āpajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, pakatiyā chandādīnaṃ vasena karontīnaṃ khīyantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Vuṭṭhāpanasammutiyā yācanaṃ, upaparikkhitvā na chandādivasena paṭikkhittāya ‘‘sādhū’’ti paṭissavo, pacchākhīyananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
7-8. 关于令在学尼受具足戒的第一条和第二条学处的注释
7-8. Sikkhamānanavuṭṭhāpanapaṭhamadutiyasikkhāpadavaṇṇanā
第七条:“后来”是指:当被在学尼请求给予受具戒时,这位比丘尼这样说了之后,得到了衣服,后来在还没有障碍的时候,却放下责任,说:“我不让她受达上,也不为让她受达上而努力。”她一放下责任,就犯巴吉帝亚。第八条也是同样的道理。
Sattame sā pacchāti sikkhamānāya upasampadāya yāciyamānāya sā bhikkhunī evaṃ vatvā laddhe cīvare pacchā asati antarāye ‘‘neva vuṭṭhāpessāmi , na vuṭṭhāpanāya ussukkaṃ karissāmī’’ti dhuraṃ nikkhipeyya, tassā saha dhuranikkhepena pācittiyanti. Aṭṭhamepi eseva nayo.
这两条都是在舍卫城,因偷兰难陀比丘尼而针对这些事制定的。在这两条中,如果存在障碍、寻找后得不到、生病、遭遇灾难,以及疯癫等情况,都不算犯戒。在这两条中,“我要这样让她受具足戒”的承诺、所期望之事的完成、事后推卸责任、没有获得允许的理由——这就是这里的四个构成条件。其起因等,与劝说部分相同。
Ubhayampi sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha etesu vatthūsu paññattaṃ, dvīsupi sati antarāye, pariyesitvā alabhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Ubhayattha ‘‘evāhaṃ taṃ vuṭṭhāpessāmī’’ti paṭiññā, ākaṅkhitanipphatti, pacchā dhuranikkhepo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
9. 忧居学处的注释
9. Sokāvāsasikkhāpadavaṇṇanā
第九条,“忧居”:把约定前来的男子们引向内在的忧愁,所以叫“忧居”,即那种以忧为居的状态。或者,就像家宅有家主一样,她因为得不到与男子相会,就进入忧愁;她所进入的那个状态,就成了她的住处,所以叫“忧居”。因此,在相应的分别(《巴吉帝亚》1160)中说:“所谓‘忧居’,就是使他人产生苦,进入忧”,这是从两个方面解释其含义。“巴吉帝亚”:若使人受具戒的是这样的在学尼,则依上所说,甘马语一结束,亲教师即犯巴吉帝亚。
Navame sokāvāsanti saṅketaṃ katvā āgacchamānā purisānaṃ antosokaṃ pavesetīti sokāvāsā, taṃ sokāvāsaṃ. Atha vā gharaṃ viya gharasāmikā ayampi purisasamāgamaṃ alabhamānā sokaṃ āvisati, iti yaṃ āvisati, svāssā āvāso hotīti sokāvāsā. Tenevassa padabhājane (pāci. 1160) ‘‘sokāvāsā nāma paresaṃ dukkhaṃ uppādeti, sokaṃ āvisatī’’ti dvidhā attho vutto. Pācittiyanti evarūpaṃ vuṭṭhāpentiyā vuttanayeneva kammavācāpariyosāne upajjhāyāya pācittiyaṃ.
在舍卫城,因偷兰难陀比丘尼,就令这样的在学尼受具足戒一事而制定学处。不知情的,以及疯癫者等,无犯。忧居性、知、令受具足戒——这里有三项构成要素。其起源等,与令孕妇受具足戒相似。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha evarūpaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ. Ajānantiyā , ummattikādīnañca anāpatti. Sokāvāsatā, jānanaṃ, vuṭṭhāpananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni gabbhinivuṭṭhāpanasadisānevāti.
10. 未经许可学处注释
10. Ananuññātasikkhāpadavaṇṇanā
第十条:“父母”是指生她的母亲和生她的父亲。“丈夫”是指她已经归属的那个人。“未许可”是指为了受达上而没有得到许可。比丘尼必须问两次:出家的时候和受达上的时候;但比丘那边,即使只问一次也可以。因此,如果在受达上时没有问就给她授达上,按照上面所说的方式,她就犯巴吉帝亚。
Dasame mātāpitūhīti vijātamātarā ca janakapitarā ca. Sāmikenāti yena pariggahitā, tena. Ananuññātanti upasampadatthāya ananuññātaṃ. Dvikkhattuñhi bhikkhunīhi āpucchitabbaṃ, pabbajjākāle ca upasampadākāle ca, bhikkhūnaṃ pana sakiṃ āpucchitepi vaṭṭati . Tasmā yā upasampadākāle anāpucchā upasampādeti, tassā vuttanayeneva pācittiyaṃ.
在舍卫城,针对偷兰难陀比丘尼,就“令未获许可者受具足戒”这件事而制定。
已经征询过而让对方受具足戒的,不知道她们存在而受具足戒的,以及疯癫者等,无犯。
未征询、知道她们存在、让对方受具足戒——这里有三项构成要素。
从“未获许可”而生起,有作与无作,无想解脱,非有心,是制戒所犯,属于身业、语业,具三种心、三种受。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha ananuññātavuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ. Apaloketvā vuṭṭhāpentiyā, tesaṃ atthibhāvaṃ ajānantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Anapalokanaṃ, atthibhāvajānanaṃ, vuṭṭhāpananti imānettha tīṇi aṅgāni. Ananuññātasamuṭṭhānaṃ, kiriyākiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
第11章 别住者学处的注释
11. Pārivāsikasikkhāpadavaṇṇanā
在第十一条中,“以别住者的欲的给予”是指由别住者给予欲。其中,别住有四种:众别住、夜别住、欲别住、意乐别住。
Ekādasame pārivāsikachandadānenāti pārivāsiyena chandadānena. Tattha catubbidhaṃ pārivāsiyaṃ parisapārivāsiyaṃ rattipārivāsiyaṃ chandapārivāsiyaṃ ajjhāsayapārivāsiyanti.
在这里,“众别住”是指:比丘们因为某件事务聚在一起,这时或者下起雨来,或者有人在做驱赶的事,或者人们拥挤着过来。比丘们心想:“我们这里没地方了,去别处吧。”于是没有舍弃欲就起身离开——这就叫“众别住”。虽然算是众别住,但因为欲没有舍弃,仍可作甘马。
Tattha parisapārivāsiyaṃ nāma bhikkhū kenacideva karaṇīyena sannipatitā honti, atha megho vā uṭṭhahati, ussāraṇā vā karīyati, manussā vā ajjhottharantā āgacchanti, bhikkhū ‘‘anokāsā mayaṃ, aññatra gacchāmā’’ti chandaṃ avissajjitvāva uṭṭhahanti, idaṃ parisapārivāsiyaṃ nāma, kiñcāpi parisapārivāsiyaṃ, chandassa pana avissaṭṭhattā kammaṃ kātuṃ vaṭṭati.
比丘们又在夜里聚在一起,打算做伍波萨他等事,心想:“趁大家还没到齐,我们先听法吧。”于是请一位比丘说法。那位比丘正在说法时,天就亮了。如果他们当初坐下来是为了做十四日的伍波萨他,那可以改成十五日来举行。如果他们当初坐下来是为了做十五日的伍波萨他,那到了第二天,也就是非伍波萨他日的初一,就不可以做伍波萨他,但可以做其他僧团事务。这叫作“夜别住”。
Puna bhikkhū ‘‘uposathādīni karissāmā’’ti rattiṃ sannipatitvā ‘‘yāva sabbe sannipatanti, tāva dhammaṃ suṇissāmā’’ti ekaṃ ajjhesanti, tasmiṃ dhammakathaṃ kathenteyeva aruṇo uggacchati. Sace ‘‘cātuddasikaṃ uposathaṃ karissāmā’’ti nisinnā, ‘‘pannaraso’’ti kātuṃ vaṭṭati. Sace pannarasikaṃ kātuṃ nisinnā, pāṭipade anuposathe uposathaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Aññaṃ pana saṅghakiccaṃ kātuṃ vaṭṭati, idaṃ rattipārivāsiyaṃ nāma.
比丘们又聚在一起,心想:“我们来做某某出罪之类的僧团甘马吧。”这时,一个会看星相的比丘说:“今天星相凶险,别做这个甘马。”他们听了他的话,就放下了欲,仍然坐在那里。接着另一个人来了,说:“等星相的人,利益被愚人赶上了(《本生》1.1.49),你们跟星相有什么关系?”这既是欲别住,也是意乐别住。在这种别住中,如果不重新带来欲清净,就不可以作甘马。针对这一点,才说“以别住者给予欲”。巴吉帝亚:像这样给人受具足戒时,按照前面所说的方式,在甘马语结束时犯巴吉帝亚。
Puna bhikkhū ‘‘kiñcideva abbhānādisaṅghakammaṃ karissāmā’’ti sannisinnā honti, tatreko nakkhattapāṭhako bhikkhu evaṃ vadati ‘‘ajja nakkhattaṃ dāruṇaṃ, mā idaṃ kammaṃ karothā’’ti. Te tassa vacanena chandaṃ vissajjetvā tattheva nisinnā honti, athañño āgantvā ‘‘nakkhattaṃ patimānentaṃ, attho bālaṃ upajjhagā (jā. 1.1.49), kiṃ nakkhattena karothā’’ti vadati, idaṃ chandapārivāsiyañceva ajjhāsayapārivāsiyañca. Etasmiṃ pārivāsiye puna chandapārisuddhiṃ anāharitvā kammaṃ kātuṃ na vaṭṭati, idaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘pārivāsikachandadānenā’’ti. Pācittiyanti evaṃ vuṭṭhāpentiyā vuttanayeneva kammavācāpariyosāne pācittiyaṃ.
在王舍城,因为偷兰难陀而制定了这个“令受具戒”的事例。如果大众还没有舍弃同意(欲),还没有起身离场,而令受具戒者受具戒;以及疯癫者等人(令受具戒),都不犯戒。别住者给予同意、令受具戒——这里面有两个要素。它的起因等和孕妇学处相似。
Rājagahe thullanandaṃ ārabbha evaṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ. Chandaṃ avissajjetvāva avuṭṭhitāya parisāya vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Pārivāsikachandadānatā, vuṭṭhāpananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni gambhinisikkhāpadasadisānevāti.
12. 每年学处的注释
12. Anuvassasikkhāpadavaṇṇanā
第十二条中,anuvassaṃ即每年、anusaṃvaccharaṃ即年年。像这样让人受具足戒,也按照前面所说的方式犯巴吉帝亚。
Dvādasame anuvassanti anusaṃvaccharaṃ. Evaṃ vuṭṭhāpentiyāpi vuttanayeneva pācittiyaṃ.
在舍卫城,针对众多比丘尼,就“每年令受具戒”这件事而制定。令隔年受具戒者,以及疯癫者等,无犯。“每年性”和“令受具戒”,是这里的两项要素。起源等项,与第十一条所说相同。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha anuvassaṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ. Ekantarikaṃ vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Anuvassatā, vuṭṭhāpananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni ekādasame vuttanayānevāti.
13. 一雨安居学处的注释
13. Ekavassasikkhāpadavaṇṇanā
第十三条:使一名隔一年者受具足戒的,无犯;若是疯狂者等人,也无犯。其余内容与第十二条相同。
Terasame ekantarikaṃ ekaṃ vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ dvādasamena sadisamevāti.