2. 夜暗品
2. Rattandhakāravaggo
巴吉帝亚篇解释(二) · 40 段
夜暗学处的注释
1. Rattandhakārasikkhāpadavaṇṇanā
夜暗品第一:其中“夜暗”,就是夜晚的黑暗。“无灯”,就是没有被灯、月亮、太阳、火中的任何一种照亮。“与男子”,就是与能站住、能交谈的有智慧的人类男子在一起。“站立”:只要在伸手可及的范围内站着,就犯巴吉帝亚。“交谈”:站在那里说在家人的话题,也同样犯巴吉帝亚。
Andhakāravaggassa paṭhame rattandhakāreti rattiandhakāre. Appadīpeti pajjotacandasūriyaaggīsu ekekenāpi anobhāsite. Purisenāti santiṭṭhituṃ sallapituñca viññunā manussapurisena saddhiṃ. Santiṭṭheyya vāti hatthapāse ṭhitamattāya pācittiyaṃ. Sallapeyyāti tattha ṭhatvā gehasitakathaṃ kathentiyāpi pācittiyameva.
在舍卫城,针对某位比丘尼,就“站立”这件事而制定学处:离开男子伸手可及的范围,但没有离开夜叉等伸手可及的范围,而站在那里或与人交谈,犯恶作。如果带着任何一位有智慧的人作为同伴而这样做,或者作非隐蔽想,或者心不在焉,或者疯癫等,则无犯。夜暗、在男子伸手可及处站立或交谈、没有同伴、作隐蔽想——这里是四个构成犯戒的要素。贼团等起,有造作,想解脱,有意识,世间所呵责,身业,语业,不善心,三受。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha evaṃ santiṭṭhanavatthusmiṃ paññattaṃ, purisassa hatthapāsaṃ vijahitvā, yakkhādīnaṃ hatthapāsaṃ avijahitvāpi santiṭṭhantiyā, sallapentiyā vā dukkaṭaṃ, yaṃkiñci viññuṃ dutiyaṃ gahetvā evaṃ karontiyā, arahopekkhāya, aññavihitāya, ummattikādīnañca anāpatti. Rattandhakāratā, purisassa hatthapāse ṭhānaṃ vā sallapanaṃ vā, sahāyābhāvo, rahopekkhatāti imānettha cattāri aṅgāni. Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.
2. 隐蔽处学处的注释
2. Paṭicchannokāsasikkhāpadavaṇṇanā
在第二条学处里,“隐蔽处”说的是墙壁之类任何能遮挡的地方,这里唯一的差别就是这个。
Dutiye paṭicchanne okāseti kuṭṭādīsu yena kenaci paṭicchanne, idamevettha nānattaṃ.
3. 露地交谈学处的注释
3. Ajjhokāsasallapanasikkhāpadavaṇṇanā
在第三条里,“在露地”是它的差别;其余两点在两种情况下都和第一条相同。
Tatiye ajjhokāseti nānaṃ, sesaṃ ubhayatthāpi paṭhamasadisamevāti.
4. 遣走同伴学处的注释
4. Dutiyikauyyojanasikkhāpadavaṇṇanā
第四条,“在车道”是指在街巷里。“在死巷”是指在不通的街道里。“在十字路口”是指在广场处。“在耳边低语”是指在耳根旁边说些什么。“遣走”是指因为想要行非法之事,而对同伴说“你去吧”,把她遣走。“巴吉帝亚”:按照前面所说的方式,在站立等情况下有三条巴吉帝亚;而如果是遣走她,在遣走时以及离开伸手可及的范围时是恶作,完全离开后则是巴吉帝亚。
Catutthe rathikāyāti racchāyaṃ. Byūheti anividdharacchāyaṃ . Siṅghāṭaketi caccare. Nikaṇṇikaṃ vā jappeyyāti kaṇṇamūle kiñci jappeyya. Uyyojeyyāti anācāraṃ caritukāmatāya ‘‘gaccha tva’’nti dutiyikaṃ uyyojeyya. Pācittiyanti purimanayeneva tāva santiṭṭhanādīsu tīṇi pācittiyāni, uyyojentiyā pana uyyojane ca hatthapāsavijahane ca dukkaṭaṃ, vijahite pācittiyaṃ.
在舍卫城,针对偷兰难陀比丘尼,就“如此站立”这件事制定了学处;其余部分和前面三条相同。关于无犯的情况,则额外加了一条:“并非想要行非行,在有应作之事时把同伴比丘尼打发走。”这就是多出来的部分。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha evaṃ santiṭṭhanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesaṃ purimattayasadisameva. Anāpattiyaṃ pana ‘‘na anācāraṃ ācaritukāmā, sati karaṇīye dutiyikaṃ bhikkhuniṃ uyyojetī’’ti (pāci. 852) ettakaṃ adhikanti.
5. 不告而别学处的注释
5. Anāpucchāpakkamanasikkhāpadavaṇṇanā
第五条中,“食前”是指从天亮开始一直到正午。“在座位上”是指适合盘腿坐的地方。“不告知主人”是指不告诉那户人家中任何一位懂事的人。“离去”在这里是指:在遮蔽处里面坐着,当要越过没有遮挡的露天地带时,迈出第一步就犯恶作,迈出第二步就犯巴吉帝亚。
Pañcame purebhattanti aruṇuggamanaṃ upādāya yāva majjhanhikaṃ. Āsaneti pallaṅkassokāsabhūte. Sāmike anāpucchāti tasmiṃ kule yaṃkiñci viññuṃ manussaṃ anāpucchā. Pakkameyyāti ettha channassa anto nisīditvā anovassakaṃ ajjhokāse upacāraṃ atikkāmentiyā paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiye pācittiyaṃ.
在舍卫城,针对某位比丘尼,就“不告知而离去”这件事制定了学处:三条巴吉帝亚;在不能结跏趺坐的地方,犯恶作;同样,已经告知却以为是没告知,或者心里有疑惑,也犯恶作。但如果确实以为已经告知,或者携带不了的东西,或者生病时,或者遇到灾难时,或者疯癫等情况下,则无犯。食前、在村落内坐下、座位可以结跏趺坐、没有获得允许的理由就不告知、超过所说的界限,这里是五个条件。起源等和咖提那学处相似,但这里是行与非行。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha anāpucchā pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, pallaṅkassa anokāse dukkaṭaṃ, tathā āpucchite anāpucchitasaññāya ceva vematikāya ca. Āpucchitasaññāya pana, asaṃhārime, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Purebhattatā, antaraghare nisajjā, āsanassa pallaṅkokāsatā, aññatra anuññātakāraṇā anāpucchanaṃ, vuttaparicchedātikkamoti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
6. 未请示就坐下的学处注释
6. Anāpucchāabhinisīdanasikkhāpadavaṇṇanā
第六,“食后”是指正午过后一直到太阳落山。说到“坐下或躺下”:一开始先坐下,然后(起身)离开,犯一条罪;没有坐下、只是躺下之后离开,也犯一条罪;先坐下、后来又躺下,犯两条罪。
Chaṭṭhe pacchābhattanti majjhanhike vītivatte yāva sūriyassa atthaṅgamā. Abhinisīdeyya vāti ādimhi nisīditvā gacchantiyā ekā āpatti, anisīditvā nipajjitvāva gacchantiyāpi ekā, nisīditvā nipajjantiyā dve.
在舍卫城,因为偷兰难陀比丘尼坐在座位上这件事而制定。其余内容和第五条相同。不过,就像在那边对不可移动的座位不犯戒一样,在这里对常设的座位也不犯戒。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha āsane abhinisīdanavatthusmiṃ paññattaṃ , sesaṃ pañcamasadisameva. Yathā pana tattha asaṃhārime, evamidha dhuvapaññatte anāpattīti.
7. 不请示就铺设卧具学处的注释
7. Anāpucchāsantharaṇasikkhāpadavaṇṇanā
第七条:“非时”是指太阳落山之后。“床铺”是指哪怕只用树叶铺成的最简陋的铺位。其余内容与第六条相同。
Sattame vikāleti atthaṅgate sūriye. Seyyanti antamaso paṇṇasanthārampi, sesaṃ chaṭṭhasadisameva.
这条学处是在舍卫城制定的,起因是众多比丘尼在非时前往俗家,没有告知主人就铺好床座坐了下来。在这里,并没有所谓“常设许可”的无犯情形。
Idaṃ pana sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha vikāle kulāni upasaṅkamitvā sāmike anāpucchitvā seyyaṃ santharitvā abhinisīdanavatthusmiṃ paññattaṃ, anāpattiyañcettha dhuvapaññattaṃ nāma natthīti.
8. 令他人生讥嫌学处的注释
8. Paraujjhāpanakasikkhāpadavaṇṇanā
第八条里说的“错误执取、错误领会”,是指用不同于正确说法的方式去执取和领会。“他人”则是指,比如用“我确实没有恭敬地侍奉圣者”这类说法,去让已经受具足戒的人心生不满,这就犯巴吉帝亚。
Aṭṭhame duggahitena dūpadhāritenāti yaṃ vuttaṃ, tato aññathā gahitena ca upadhāritena ca. Paranti ‘‘ahaṃ kirayye ayyaṃ na sakkaccaṃ upaṭṭhahāmī’’tiādinā (pāci. 869) nayena upasampannaṃ ujjhāpentiyā pācittiyaṃ.
在舍卫城,因某位比丘尼,就“使人讥嫌”这件事而制定:三条巴吉帝亚,对未受具足戒者三条恶作,只有疯癫者等才无犯。错误取得、使人讥嫌、被讥嫌者已受具足戒——这就是这里的三支。犯戒的起因等与不与取相同,但这一条属于苦受。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha evaṃ paraṃ ujjhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ, ummattikādīnaṃyeva anāpatti. Duggahitatā, ujjhāpanaṃ, yaṃ ujjhāpeti, tassā upasampannatāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
9. 诅咒他人学处的注释
9. Paraabhisapanasikkhāpadavaṇṇanā
第九条中,诅咒就是发誓。其中,说“我堕地狱,愿你堕地狱”这类话,就是以地狱来诅咒,意思是辱骂。说“我是在家人,愿你是在家人”这类话,就是以梵行来诅咒。她每说一句这样的话,就犯一次巴吉帝亚。
Navame abhisapeyyāti sapathaṃ kareyya. Tattha ‘‘niraye upapajjāmi, niraye upapajjatū’’tievamādīni vadamānā nirayena abhisapati nāma, akkosatīti attho. ‘‘Gihinī homi, gihinī hotū’’tievamādīni vadamānā brahmacariyena. Tassā vācāya vācāya pācittiyaṃ.
在舍卫城,针对参达咖离比丘尼,就这种诅咒他人的事而制定:有三条巴吉帝亚;对未受具足戒者,有三条恶作;如果以畜生道、饿鬼道或人间的厄运来诅咒,是恶作。如果是以利益、说法、教诫为前提,以及疯癫者等,则无犯。以地狱或梵行来诅咒、对方已受具足戒、并非以利益和说法等为前提——这里是三个构成要件。起源等与第八条相同。
Sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷiṃ ārabbha evaṃ abhisapanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ, tiracchānayoniyā vā pettivisayena vā manussadobhaggena vā abhisapane dukkaṭaṃ. Atthadhammānusāsanipurekkhārānaṃ ummattikādīnañca anāpatti. Nirayena vā brahmacariyena vā abhisapanaṃ , upasampannatā, atthadhammapurekkhārādīnaṃ abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni aṭṭhamasadisānevāti.
第10条 哭泣学处的注释
10. Rodanasikkhāpadavaṇṇanā
第十条中,“殴打”是指用手等打;如果两件事都做,就犯巴吉帝亚。
Dasame vadhitvāti hatthādīhi paharitvā, ubhayaṃ karontiyāva pācittiyaṃ.
在舍卫城,针对参达咖离比丘尼,因为她殴打自己并哭泣,所以制定了这条学处。如果只是殴打或只是哭泣,那就只是恶作。如果因为亲属、疾病、财产等灾祸而受到打击,只是哭泣而没有殴打,以及疯癫者等,则无犯。殴打自己和哭泣,是这里的两支。起源等与劝告学处相同,但这里只是行为本身。
Sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷiṃ ārabbha attānaṃ vadhitvā rodanavatthusmiṃ paññattaṃ, kevalaṃ vadhantiyā vā rodantiyā vā dukkaṭameva. Ñātirogabhogabyasanehi phuṭṭhāya kevalaṃ rodantiyā eva na vadhantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Attānaṃ vadhanañceva, rodanañcāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisāni, idaṃ pana kiriyamevāti.