进入园林学处的注释
1. Ārāmapavisanasikkhāpadavaṇṇanā
在园林品的第一条里,“有比丘的园林”是指比丘们即使只在树下住的地方,那片区域也算。“没有事先请问”在这里是说,没有向比丘、沙弥、园民中的任何一位请问。进入有围墙的园林时,越过围墙;进入没有围墙的园林时,踏入它的范围内,第一步犯恶作,第二步犯巴吉帝亚。
Ārāmavaggassa paṭhame sabhikkhukaṃ ārāmanti yattha bhikkhū rukkhamūlepi vasanti, taṃ padesaṃ. Anāpucchāti ettha bhikkhusāmaṇeraārāmikesu yaṃkiñci anāpucchā, parikkhittassa ārāmassa parikkhepaṃ atikkamantiyā, aparikkhittassa upacāraṃ okkamantiyā paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiyapāde pācittiyaṃ.
在舍卫城,因众多比丘尼没有事先请问就进入园林这件事而制定。“有比丘而不请问”以及“明知有比丘”,是这里的两条随制。对有比丘的园林心存疑惑,对没有比丘的园林作有比丘想或心存疑惑,都犯恶作。但在没有比丘想的两种情形中,如果先请问在场的比丘再进入,或者先入的比丘尼低头而视,或者心想“我去她们那里”而前往比丘尼聚集之处,或者道路穿过园林而顺路经过,或者遇到灾难时,以及对疯狂者等,都不犯。有比丘的园林、作有比丘想、越过所说的界限、没有开许的理由,这是这里的四个要素。从随教诫生起、作与不作、想解脱、有心、制罪、身业、语业、三心、三受。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha anāpucchā ārāmaṃ pavisanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā’’ti ca ‘‘jānaṃ sabhikkhuka’’nti ca imānettha dve anupaññattiyo, sabhikkhuke vematikāya, abhikkhuke sabhikkhukasaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana duvidhepi abhikkhukasaññāya, santaṃ bhikkhuṃ āpucchā pavisantiyā, paṭhamappaviṭṭhānaṃ vā bhikkhunīnaṃ sīsaṃnulokikāya, yattha vā bhikkhuniyo sannipatitā, tattha ‘‘tāsaṃ santikaṃ gacchāmī’’ti saññāya, ārāmena vā maggo hoti, tena gacchantiyā, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Sabhikkhukārāmatā , sabhikkhukasaññitā, vuttaparicchedātikkamo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha cattāri aṅgāni. Samanubhāsanasamauṭṭhānaṃ, kiriyākiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
2. 骂比丘学处注释
2. Bhikkhuakkosanasikkhāpadavaṇṇanā
第二项中,“辱骂”是指用十种辱骂事中的任何一种,当面或背后骂人。“恐吓”是指让他产生恐惧。如果她这样做,就犯巴吉帝亚。
Dutiye akkoseyyāti dasannaṃ akkosavatthūnaṃ aññatarena sammukhā vā parammukhā vā akkoseyya. Paribhāseyyāti bhayamassa upadaṃseyya. Pācittiyanti tassā evaṃ karontiyā pācittiyaṃ.
在毗舍离,因六群比丘尼辱骂具寿优波离这件事而制定。对已受具足戒者,犯三巴吉帝亚;对未受具足戒者,犯三恶作。若以教导法义为先,以及对疯狂者等,则无犯。已受具足戒、辱骂与诽谤、不以义为先等,是这里的三个构成要素。起因等与不与取学处相同,但此条属于苦受。
Vesāliyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha āyasmantaṃ upāliṃ akkosanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, atthadhammaanusāsanipurekkhārāya, ummattikādīnañca anāpatti. Upasampannatā, akkosanaparibhāsanaṃ, atthapurekkhāratādīnaṃ abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
3. 僧团被诽谤学处的注释
3. Gaṇaparibhāsanasikkhāpadavaṇṇanā
第三条中,“忿怒”就是发怒。“僧团”指比丘尼僧团。“诽谤”在这里是说:“这些是愚人,这些是无能的人,她们不懂业,不懂业的过失,不懂业的成就,不懂业的败坏。”无论在哪里这样诽谤,都犯巴吉帝亚。
Tatiye caṇḍikatāti kuddhā. Gaṇanti bhikkhunisaṅghaṃ. Paribhāseyyāti ettha ‘‘bālā etā abyattā etā, netā jānanti kammaṃ vā kammadosaṃ vā kammasampattiṃ vā kammavipattiṃ vā’’ti evaṃ yattha katthaci paribhāsantiyā pācittiyaṃ.
在舍卫城,因涉及偷兰难陀比丘尼,就诽谤僧众一事而制定。诽谤众多比丘尼或一位比丘尼,或诽谤未受具足戒者,犯恶作。其余与第二条相同。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha gaṇaṃ paribhāsanavatthusmiṃ paññattaṃ, sambahulā vā ekaṃ vā anupasampannaṃ vā paribhāsantiyā dukkaṭaṃ. Sesaṃ dutiyasadisamevāti.
4. 受请学处注释
4. Pavāritasikkhāpadavaṇṇanā
在第四条(众食学处)里,被邀请的情况应当按众食学处所说的方式来理解,已谢绝的情况应当按谢绝学处所说的方式来理解。巴吉帝亚:除了午前允许的粥以及另外三种时分允许的饮食之外,如果为了吞咽而接受任何其他食物,在接受时犯恶作;每咽下一口,就犯一次巴吉帝亚。
Catutthe gaṇabhojane vuttanayena nimantitā, pavāraṇāsikkhāpade vuttanayena pavāritā veditabbā. Pācittiyanti tassā purebhattaṃ ṭhapetvā yāguñceva sesāni ca tīṇi kālikāni aññaṃ yaṃkiñci āmisaṃ ajjhoharaṇatthāya paṭiggaṇhantiyā gahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ.
在舍卫城,因众多比丘尼而非正时进食的事例中制定:为了吃而接受或吞下三种时分食物,都犯恶作。但如果是被邀请而未曾谢绝的人喝粥,或者先问过主人再吃,或者因为有因缘而食用三种时分食物,对她以及疯狂者等,则无犯。被邀请、已谢绝、或两者兼具,在午前吞下上述特征的嚼食而不问主人——这里是三个构成要素。由于被邀请者不问而食可能生罪,所以有犯与无犯两种情况;已谢绝者无论作净或未作净而食,都可能生罪,所以只有犯。非想解脱,无心,制罪,身业、语业,三心,三受。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha aññatra bhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, tīṇi kālikāni āhāratthāya paṭiggaṇhantiyāpi ajjhoharantiyāpi dukkaṭaṃ. Yā pana nimantitā appavāritā yāguṃ pivati, sāmike apaloketvā bhuñjati, tīṇi kālikāni sati paccaye paribhuñjati, tassā, ummattikādīnañca anāpatti. Nimantitā vā pavāritā vā taṃ ubhayaṃ vā, purebhattaṃ vuttalakkhaṇassa āmisassa ajjhohāro, sāmikānaṃ anāpucchananti imānettha tīṇi aṅgāni. Addhānasamuṭṭhānaṃ, nimantitāya anāpucchā bhuñjantiyā āpattisambhavato siyā kiriyākiriyaṃ, pavāritāya kappiyaṃ kāretvāpi akāretvāpi paribhuñjantiyā āpattisambhavato siyā kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
5. 家悭学处的注释
5. Kulamaccharinīsikkhāpadavaṇṇanā
第五戒里,对俗家悭吝叫“家悭”;有这种家悭的人就是“家悭女”,或者说她悭吝俗家,所以叫家悭女。“她”指如果有这样的人。巴吉帝亚:如果她在这户人家想供养比丘尼资具时,到比丘尼们面前说“这户人家想供养比丘尼资具,比丘尼们怎么不去那里呢”,以此贬损俗家;或者到这户人家面前说“他们怎么什么都不给那些比丘尼呢”,以此贬损比丘尼,就犯巴吉帝亚。
Pañcame kule maccharo kulamaccharo, kulamaccharo etissā atthi, kulaṃ vā maccharāyatīti kulamaccharinī. Assāti yā īdisī bhaveyya. Pācittiyanti tassā ‘‘yaṃ kulaṃ bhikkhunīnaṃ paccaye dātukāmaṃ, kathaṃ nāma tattha bhikkhuniyo na gaccheyyu’’nti bhikkhunīnaṃ vā santike kulassa, ‘‘kathaṃ nāma ime tāsaṃ kiñci na dajjeyyu’’nti kulassa vā santike bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsantiyā pācittiyaṃ.
在舍卫城,因某位比丘尼,就悭惜施主家一事制立学处。若不是出于悭惜,而是如实说明其过患,则无犯;疯狂者等亦无犯。想让比丘尼们得不到利养,或在施主家面前说比丘尼们的坏话,或在比丘尼们面前说施主家的坏话——这里有两个构成条件。等起等与不与取相同,但这里是苦受。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha kulamaccharāyanavatthusmiṃ paññattaṃ. Amaccharāyitvā santaṃyeva ādīnavaṃ ācikkhantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Bhikkhunīnaṃ alābhakāmatā, kulassa vā santike bhikkhunīnaṃ bhikkhunīnaṃ vā santike kulassa avaṇṇabhaṇananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
6. 无比丘住处学处的注释
6. Abhikkhukāvāsasikkhāpadavaṇṇanā
第六条:如果在比丘尼住处半由旬之内,没有能给予教诫的比丘居住,或者道路不安全、无法没有障碍地前往,这样的住处就叫作“无比丘住处”。在那里,比丘尼心想“我要在这里住雨安居”,而铺设坐卧具、准备饮用水等,犯恶作;一到天亮,就犯巴吉帝亚。这里是简略说明,详细解释见于《一切善见》(巴吉帝亚义注第144条等)。
Chaṭṭhe sace bhikkhunupassayato addhayojanabbhantare ovādadāyakā bhikkhū na vasanti, maggo vā akhemo hoti na sakkā anantarāyena gantuṃ , ayaṃ abhikkhuko nāma āvāso. Tattha ‘‘vassaṃ vasissāmī’’ti senāsanapaññāpanapānīyaupaṭṭhāpanādīni karontiyā dukkaṭaṃ , saha aruṇuggamanā pācittiyaṃ. Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana samantapāsādikāyaṃ (pāci. aṭṭha. 144 ādayo) vutto.
在舍卫城,因为众多比丘尼的缘故而制定:事缘是在没有比丘的住处住雨安居。不过,如果已经入雨安居的比丘们离开了、还俗了、命终了,或者转到别的部派去了,而比丘尼还住在那里;或者在遇到灾难时,或者对精神失常之类的人,就不犯。没有比丘的住处、入雨安居、天亮,这是这里的三个条件。等起等和羊毛学处相同。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha abhikkhuke āvāse vassaṃ vasanavatthusmiṃ paññattaṃ, yattha pana vassūpagatā bhikkhū pakkantā vā honti vibbhantā vā kālaṅkatā vā pakkhasaṅkantā vā tattha vasantiyā, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Abhikkhukāvāsatā, vassūpagamanaṃ, aruṇuggamananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānevāti.
7. 不自恣学处的注释
7. Apavāraṇāsikkhāpadavaṇṇanā
在第七个月住满雨安居,是指已经住完前三个月或后三个月。于二部僧中,是指在比丘尼僧团和比丘僧团两边。这里面的判定说明是这样的:比丘尼们应当在十四日集会,作全体总告白:“大姊们,请僧团听我说,今天是十四日自恣日,如果僧团已经到了合适的时候,僧团应当行自恣。”或者作三语告白:“应当以三语行自恣。”如果有障碍,就作二语、一语或同夏自恣的告白:“应当以二语、一语、同夏行自恣。”如果已经定下全体总告白,就应当依次说一次:“大姊们,我向僧团自恣,依所见、所闻或所疑,请大姊们出于悲悯告诉我,若见我过失,我就会如法忏悔。”或者说两遍、三遍:“大姊们,第二遍我向僧团……第三遍我向僧团……若见我过失,我就会如法忏悔。”如果定下的是三语告白,就不能减少话语;如果是二语等告白,则可以增加,不可以减少。比丘尼僧团这样自恣之后,就应当在那里由一位比丘尼,依据比丘尼犍度所说的第二告白甘马,为了比丘尼僧团的事,受任命前往比丘僧团自恣。受任命的那位比丘尼,应当在十五日带领比丘尼僧团前往比丘僧团,偏袒上衣,合掌,这样说道:“尊者,比丘尼僧团向比丘僧团自恣,依所见、所闻或所疑,请比丘僧团出于悲悯告诉比丘尼僧团,若见比丘尼的过失,比丘尼就会如法忏悔。第二遍,尊者……第三遍,尊者……若见比丘尼的过失,比丘尼就会如法忏悔。”应当这样行自恣。
Sattame vassaṃvuṭṭhāti purimaṃ vā pacchimaṃ vā temāsaṃ vuṭṭhā. Ubhatosaṅgheti bhikkhunisaṅghe ceva bhikkhusaṅghe ca. Ayaṃ panettha vinicchayakathā – bhikkhunīhi cātuddaseyeva sannipatitvā ‘‘suṇātu me, ayye, saṅgho, ajja pavāraṇā cātuddasī, yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho pavāreyyā’’ti evaṃ sabbasaṅgāhikañattiṃ vā, ‘‘tevācikaṃ pavāreyyā’’ti evaṃ tevācikañattiṃ vā, sati antarāye ‘‘dvevācikaṃ, ekavācikaṃ, samānavassikaṃ pavāreyyā’’ti evaṃ dvevācikādiñattiṃ vā ṭhapetvā sabbasaṅgāhikañatti ce ṭhapitā, ‘‘saṅghaṃ, ayye, pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ ayyāyo anukampaṃ upādāya, passantī paṭikarissāmī’’ti (cūḷava. 427) evaṃ sakiṃ vā, ‘‘dutiyampi, ayye, saṅghaṃ…pe… tatiyampi, ayye, saṅghaṃ…pe… paṭikarissāmī’’ti evaṃ dvattikkhattuṃ vā vatvā paṭipāṭiyā pavāretabbaṃ. Tevācikāya ñattiyā vacanaṃ na hāpetabbaṃ, dvevācikādīsu vaḍḍhetuṃ vaṭṭati, hāpetuṃ na vaṭṭati. Evaṃ bhikkhunisaṅghe pavāretvā tattheva ekā bhikkhunī bhikkhunikkhandhake (cūḷava. 427) vuttena ñattidutiyakammena bhikkhunisaṅghassatthāya bhikkhusaṅghaṃ pavāretuṃ sammannitabbā. Tāya sammatāya bhikkhuniyā pannarase bhikkhunisaṅghaṃ ādāya bhikkhusaṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘bhikkhunisaṅgho ayya bhikkhusaṅghaṃ pavāreti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatāyya bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅghaṃ anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissati, dutiyampi ayya…pe… tatiyampi ayya…pe… passanto paṭikarissatī’’ti evaṃ pavāretabbaṃ.
如果比丘尼僧团不满五人,则由四人或三人略去众告白而自恣;若只有两人,则不作告白,互相自恣。若只有一人,应当决意:“今天是我的自恣日。”
Sace pañcavaggo bhikkhunisaṅgho na pūrati, catūhi vā tīhi vā gaṇañattiṃ ṭhapetvā, dvīhi vinā ñattiyā aññamaññaṃ pavāretabbaṃ. Ekāya ‘‘ajja me pavāraṇā’’ti adhiṭṭhātabbaṃ.
到了精舍后,应当这样说三遍:尊者,比丘尼众向比丘僧团自恣,以所见、所闻或所疑,请比丘僧团出于悲悯举说比丘尼众,她们见到罪就会忏悔。以及:尊者,我向比丘僧团自恣,以所见、所闻或所疑,请比丘僧团出于悲悯举说我,我见到罪就会忏悔。
Vihāraṃ pana gantvā ‘‘bhikkhuniyo, ayya, bhikkhusaṅghaṃ pavārenti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatāyya bhikkhusaṅgho bhikkhuniyo anukampaṃ upādāya, passantiyo paṭikarissantī’’ti ca, ‘‘ahaṃ, ayya, bhikkhusaṅghaṃ pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu maṃ, ayya, bhikkhusaṅgho anukampaṃ upādāya, passantī paṭikarissāmī’’ti ca evaṃ tikkhattuṃ vattabbaṃ.
如果比丘僧团人数不够,就应当这样说三遍:尊者们,比丘尼僧团向诸位尊者自恣,以所见、所闻或所疑,请尊者们出于悲悯指出比丘尼僧团的问题,她们见到自己的过失就会改正。以及:尊者,比丘尼僧团向这位尊者自恣,以所见、所闻或所疑,请尊者出于悲悯指出比丘尼僧团的问题,她们见到自己的过失就会改正。
Sace bhikkhusaṅgho na pūrati, ‘‘bhikkhunisaṅgho, ayya, ayye pavāreti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu ayyā bhikkhunisaṅghaṃ anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissatī’’ti ca, ‘‘bhikkhunisaṅgho, ayya, ayyaṃ pavāreti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatāyyo bhikkhunisaṅghaṃ anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissatī’’ti ca evaṃ tikkhattuṃ vattabbaṃ.
如果两方僧团都不满员,就应该这样说三遍:尊者们,比丘尼们向诸位尊者自恣,以所见、所闻或所疑。请诸位尊者出于悲悯指出比丘尼们的过失,她们见到自己的罪就会忏悔。以及:尊者,比丘尼们向这位尊者自恣,以所见、所闻或所疑。请这位尊者出于悲悯指出比丘尼们的过失,她们见到自己的罪就会忏悔。以及:诸位尊者,我向诸位尊者自恣,以所见、所闻或所疑。请诸位尊者出于悲悯指出我的过失,我见到自己的罪就会忏悔。以及:尊者,我向这位尊者自恣,以所见、所闻或所疑。请这位尊者出于悲悯指出我的过失,我见到自己的罪就会忏悔。确实,按这个方法,就在两部僧众中都完成了自恣。但是,如果有已经住完雨安居的比丘尼,心想“我不在二部僧中这样自恣”,从而放弃这个责任,那么她一放弃责任,就犯巴吉帝亚。
Ubhinnaṃ aparipūriyā ‘‘bhikkhuniyo, ayyā, ayye pavārenti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantāyyā bhikkhuniyo anukampaṃ upādāya, passantiyo paṭikarissantī’’ti ca, ‘‘bhikkhuniyo, ayya, ayyaṃ pavārenti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatāyyo bhikkhuniyo anukampaṃ upādāya, passantiyo paṭikarissantī’’ti ca, ‘‘ahaṃ, ayyā, ayye pavāremi diṭṭhena vā sutena vā…pe… vadantu maṃ, ayyā, anukampaṃ upādāya, passantī paṭikarissāmī’’ti ca, ‘‘ahaṃ, ayya, ayyaṃ pavāremi diṭṭhena vā sutena vā…pe… vadatu maṃ, ayyo, anukampaṃ upādāya, passantī paṭikarissāmī’’ti ca evaṃ tikkhattuṃ vattabbaṃ. Sabbāheva hi iminā nayena ubhatosaṅghe pavāritā hoti, yā pana vassaṃvuṭṭhā ‘‘ubhatosaṅghe evaṃ na pavāressāmī’’ti dhuraṃ nikkhipati, tassā saha dhuranikkhepena pācittiyaṃ.
在舍卫城,因众多比丘尼住完雨安居后未举行自恣之事而制定。但如果有障碍,或者虽然去寻找却找不到比丘,或者生病,或者遇到灾难,或者精神失常等,就不犯。已住雨安居、未在二部僧中自恣、没有开许的理由——这里具备这三个条件。其等起等与劝告学处相似。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha vassaṃ vasitvā na pavāraṇāvatthusmiṃ paññattaṃ. Antarāye pana sati, pariyesitvā bhikkhū alabhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Vassaṃvuṭṭhatā, na ubhatosaṅghe pavāraṇā, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
教诫学处的注释
8. Ovādasikkhāpadavaṇṇanā
第八条:为了教诫,意思是去听受重法。为了共住,意思是去问伍波萨他和去自恣。巴吉帝亚:只要心里放下“我不为这些目的去”这个责任,当下就犯巴吉帝亚。
Aṭṭhame ovādāyāti garudhammassavanatthāya. Saṃvāsāyāti uposathapucchanatthāya ceva pavāraṇatthāya ca. Pācittiyanti ‘‘etesaṃ atthāya na gacchāmī’’ti dhuraṃ nikkhittamatte pācittiyaṃ.
针对释迦族的六群比丘尼不去接受教诫这件事,制定了这条学处。但如果有障碍、去寻找第二位比丘尼却找不到、生病、遇到灾难、精神失常等情况,则不算犯戒。不去为了教诫和共住,以及没有开许的理由,是这里的两项构成要素。它的起因等与第一条巴拉基格相同,不过这条属于不作为,是苦受。
Sakkesu chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha ovādāya agamanavatthusmiṃ paññattaṃ. Antarāye pana sati, pariyesitvā dutiyikaṃ alabhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Ovādasaṃvāsānaṃ atthāya agamanaṃ, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisāni, idaṃ pana akiriyaṃ, dukkhavedananti.
9. 关于前往教诫的学处注释
9. Ovādūpasaṅkamanasikkhāpadavaṇṇanā
第九条:“每半月”就是每半个月。“问伍波萨他”就是询问伍波萨他。“前往教诫”就是为了求教诫而前去。关于“她逾越于此”:在这里,比丘尼们应该在十三日或十四日到寺院去,问:“这次伍波萨他是十四日还是十五日?”到了伍波萨他那天,应该按照因缘注释里所说的方法,请求前往教诫。如果比丘尼在所说的时间不做这两件事,就叫作“她逾越于此”。当她一放下“我不问伍波萨他,也不请求教诫”这个责任,就犯巴吉帝亚。
Navame anvaddhamāsanti addhamāse addhamāse. Uposathapucchakanti uposathapucchanaṃ. Ovādūpasaṅkamananti ovādatthāya upasaṅkamanaṃ. Taṃ atikkāmentiyāti ettha bhikkhunīhi terase vā cātuddase vā ārāmaṃ gantvā ‘‘ayaṃ uposatho cātuddaso pannaraso’’ti pucchitabbaṃ, uposathadivase nidānavaṇṇanāyaṃ vuttanayena ovādūpasaṅkamanaṃ yācitabbaṃ. Yā bhikkhunī vuttappakāre kāle tadubhayaṃ na karoti, sā taṃ atikkāmeti nāma, tassā ‘‘uposathampi na pucchissāmi, ovādampi na yācissāmī’’ti dhuraṃ nikkhittamatte pācittiyaṃ.
在舍卫城,因为众多比丘尼不问、不请求伍波萨他和教诫这件事而制定。无犯的情况和第八条一样。不问、不请求伍波萨他和教诫时放弃责任,以及没有开许的理由,是这里的两项要素。起源等与劝告相同。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha uposathaovādānaṃ apucchanaayācanavatthusmiṃ paññattaṃ , anāpatti aṭṭhamasadisāyeva. Uposathovādānaṃ apucchanaayācanāyaṃ dhuranikkhepo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
10. 关于分叉处所生(疮)的学处注释
10. Pasākhejātasikkhāpadavaṇṇanā
第十项:所谓“分叉处”,是指肚脐以下、膝盖以上的部位。因为两条大腿从那里分开,就像树枝一样,所以那个部位就叫作“分叉处”;“在分叉处”就是在这个地方。“疮”指任何一种疮。“出血”指伤口。在“若她命令‘破开、切开’”等这一段里,如果她把“破开、切开”等所有事情都吩咐下去,而对方也完全照做,那就犯六个恶作和六个巴吉帝亚。如果她这样吩咐:“这里该做的任何事,你全都做”,而对方也把破开等所有事情都做了,那么仅凭这一句话,就犯六个恶作和六个巴吉帝亚。但如果她只在破开等事情中吩咐其中一件,说“你做这件叫某某的事”,而对方却把所有事情都做了,那么只有在她所吩咐的那件事被做时,才犯巴吉帝亚。
Dasame pasākheti nābhiyā heṭṭhā jāṇumaṇḍalānaṃ uparipadese. Tato hi yasmā rukkhassa sākhā viya ubho ūrū pabhijjitvā gatā, tasmā so ‘‘pasākho’’ti vuccati, tasmiṃ pasākhe. Gaṇḍanti yaṃkiñci gaṇḍaṃ. Rudhitanti vaṇaṃ. Bhedāpeyya vātiādīsu sace ‘‘bhinda phālehī’’ti sabbāni āṇāpeti, so ca tatheva karoti, cha dukkaṭāni cha ca pācittiyāni. Athāpi ‘‘yaṃkiñci ettha kattabbaṃ, taṃ sabbaṃ karohī’’ti evaṃ āṇāpeti, so ca sabbānipi bhedanādīni karoti, ekavācāya cha dukkaṭāni cha ca pācittiyāni. Sace pana bhedanādīsu ekaṃyeva ‘‘idaṃ nāma karohī’’ti āṇāpeti, so ca sabbāni karoti. Yaṃ āṇattaṃ, tasseva karaṇe pācittiyaṃ.
这件事是因为舍卫城某位比丘尼,让人用男子割开她分叉部位长出的疮而制定的:如果她事先告知了有智慧的人,或者带了任何一位女伴一起去,这样做不算犯戒;疯狂者等也不犯戒。分叉部位长出的疮、没有事先告知、没有女伴陪同、让男子来割开等,这里是四个构成要件。它的起因等和咖提那学处相似,但这一条讲的是做与不做的情况。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha pasākhe jātaṃ gaṇḍaṃ purisena bhedāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, apaloketvā vā viññuṃ vā yaṃkañci dutiyikaṃ gahetvā evaṃ karontiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Pasākhe jātatā, anapalokanaṃ, dutiyikābhāvo, purisena bhedādīnaṃ kārāpananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.