7. 有生命品·1. 故意学处
5. 波逸提篇 · 138 段
7. 有生命品
7. Sappāṇakavaggo
1. 故意学处
1. Sañciccasikkhāpadaṃ
382那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,具寿优陀夷擅长射箭,而乌鸦很令他讨厌。他便射杀乌鸦,砍下它们的头,一排排插在木桩上。诸比丘问道:“道友,这些乌鸦是谁杀的?”“是我,道友。我讨厌这些乌鸦。”那些少欲的比丘……(中略)……纷纷指责批评道:“具寿优陀夷怎么能故意杀害有情呢?”……(中略)……“优陀夷,你真的故意杀害有情了吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道:“愚人!你怎么能故意杀害有情呢?愚人,这既不能让未生信者生信……(中略)……诸比丘,此学处应这样诵:”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī issāso hoti, kākā cassa amanāpā honti. So kāke vijjhitvā vijjhitvā sīsaṃ chinditvā sūle paṭipāṭiyā ṭhapesi. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘kenime, āvuso, kākā jīvitā voropitā’’ti? ‘‘Mayā, āvuso. Amanāpā me kākā’’ti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā udāyī sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropessatī’’ti…pe… saccaṃ kira tvaṃ, udāyi, sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropesīti? ‘‘Saccaṃ , bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropessasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
383若比丘故意夺取(畜生)生命,犯波逸提。
‘‘Yo pana bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropeyya, pācittiya’’nti.
384“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“故意”者,即知道、清楚地知道,存心越过而违犯。
Sañciccāti jānanto sañjānanto cecca abhivitaritvā vītikkamo.
“名为‘生物’”指的是畜生。
Pāṇo nāma tiracchānagatapāṇo vuccati.
他切断命根、阻断命根、破坏生命相续,犯波逸提。
Jīvitā voropeyyāti jīvitindriyaṃ upacchindati uparodheti santatiṃ vikopeti, āpatti pācittiyassa.
385对生物有生物想而夺取其生命,犯波逸提。对生物有疑惑而夺取其生命,犯恶作。对生物有非生物想而夺取其生命,无犯。对非生物有生物想,犯恶作。对非生物有疑惑,犯恶作。对非生物有非生物想,无犯。
Pāṇe pāṇasaññī jīvitā voropeti, āpatti pācittiyassa. Pāṇe vematiko jīvitā voropeti, āpatti dukkaṭassa. Pāṇe appāṇasaññī jīvitā voropeti, anāpatti. Appāṇe pāṇasaññī, āpatti dukkaṭassa. Appāṇe vemitako, āpatti dukkaṭassa. Appāṇe appāṇasaññī, anāpatti.
386无犯的情况:不是故意的、失去正念时、不知道的情况下、不以杀死为目的、精神失常者、最初犯者。
Anāpatti asañcicca, assatiyā, ajānantassa, namaraṇādhippāyassa, ummattakassa, ādikammikassāti.
2. 有虫水学处
2. Sappāṇakasikkhāpadaṃ
387那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,六群比丘明知水中有虫还使用。那些少欲的诸比丘……谴责、批评、指责说:“六群比丘怎么能明知水中有虫还使用呢?”……“诸比丘,据说你们真的明知水中有虫还使用水吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责……“你们这些愚蠢的人,怎么能明知水中有虫还使用呢!愚蠢的人,这不能让没信心的人生起信心……诸比丘,应当这样诵这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjanti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjissantī’’ti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjathāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjissatha! Netaṃ , moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
388若比丘明知水中有虫仍取用,犯波逸提。
‘‘Yo pana bhikkhu jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjeyya, pācittiya’’nti.
389“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“知道”是指:自己知道,或者别人告诉他。知道是“有虫的水”,也知道“使用会导致虫子死亡”而加以使用,犯波逸提。
Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti. ‘‘Sappāṇaka’’nti jānanto, ‘‘paribhogena marissantī’’ti jānanto paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.
390有虫的水,认为是有虫的水而使用,犯波逸提。有虫的水,有疑而使用,犯恶作。有虫的水,认为是无虫的水而使用,无犯。无虫的水,认为是有虫的水,犯恶作。无虫的水,有疑,犯恶作。无虫的水,认为是无虫的水,无犯。
Sappāṇake sappāṇakasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Sappāṇake vematiko paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa . Sappāṇake appāṇakasaññī paribhuñjati, anāpatti. Appāṇake sappāṇakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Appāṇake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Appāṇake appāṇakasaññī, anāpatti.
391无犯的情况:不知道是“有虫的水”,知道是“无虫的水”,知道“使用不会导致虫子死亡”而使用,发疯者,最初犯者。
Anāpatti ‘‘sappāṇaka’’nti ajānanto, ‘‘appāṇaka’’nti jānanto, ‘‘paribhogena na marissantī’’ti jānanto paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassāti.
3. 翻案学处
3. Ukkoṭanasikkhāpadaṃ
392那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,六群比丘明知一个依律、如法平息了的诤事,却又为了重新处理而挑起来,说:“这事的处理没完成,做得不好,应该重新处理,原本就没平息好,是处理得不好,应该重新来平息。”那些少欲的诸比丘……谴责、批评、指责说:“六群比丘怎么能明知一个依律、如法平息了的诤事,却又为了重新处理而挑起来呢?”……“诸比丘,据说你们真的明知一个依律、如法平息了的诤事,却又为了重新处理而挑起来吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责……“你们这些愚蠢的人,怎么能明知一个依律、如法平息了的诤事,却又为了重新处理而挑起来呢!愚蠢的人,这不能让没信心的人生起信心……诸比丘,应当这样诵这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ yathādhammaṃ nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭenti – ‘‘akataṃ kammaṃ dukkaṭaṃ kammaṃ puna kātabbaṃ kammaṃ anihataṃ dunnihataṃ puna nihanitabba’’nti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ yathādhammaṃ nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭessantī’’ti …pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, jānaṃ yathādhammaṃ nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭethā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, jānaṃ yathādhammaṃ nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
393若比丘明知是依法判定、已平息的诤事,仍翻案要求重作羯磨,犯波逸提。
‘‘Yo pana bhikkhu jānaṃ yathādhammaṃ nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭeyya, pācittiya’’nti.
394“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
知道,是指自己知道,或是他人告诉了他,或是由他告知他人。
Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.
依据法、依据律、依据导师的教法而作的,这就叫作如法。
Yathādhammaṃ nāma dhammena vinayena satthusāsanena kataṃ, etaṃ yathādhammaṃ nāma.
所谓“诤事”有四种:争论的诤事、指责的诤事、罪的诤事、应办之事的诤事。
Adhikaraṇaṃ nāma cattāri adhikaraṇāni – vivādādhikaraṇaṃ, anuvādādhikaraṇaṃ, āpattādhikaraṇaṃ, kiccādhikaraṇaṃ.
他这样翻弄羯磨,说:“这事儿做得不对,是坏事,应该重做,这事儿没被消除,消除得不好,应该重新消除”——犯波逸提罪。
Punakammāya ukkoṭeyyāti ‘‘akataṃ kammaṃ dukkaṭaṃ kammaṃ punakātabbaṃ kammaṃ anihataṃ dunnihataṃ puna nihanitabbaṃ’’ti ukkoṭeti, āpatti pācittiyassa.
395对如法羯磨,当他觉知是如法羯磨时,却去翻弄,犯波逸提罪。对如法羯磨,当他心生疑虑时,却去翻弄,犯恶作罪。对如法羯磨,当他觉知是非法羯磨时,却去翻弄,无犯。对非法羯磨,当他觉知是如法羯磨时,犯恶作罪。对非法羯磨,当他心生疑虑时,犯恶作罪。对非法羯磨,当他觉知是非法羯磨时,无犯。
Dhammakamme dhammakammasaññī ukkoṭeti, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematiko ukkoṭeti, āpatti dukkaṭassa. Dhammakamme adhammakammasaññī ukkoṭeti, anāpatti. Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme adhammakammasaññī, anāpatti.
396若他知道“这是以非法、或是别众、或是对不应受羯磨之人所作的羯磨”而去翻弄,无犯。对精神失常者,无犯。对最初犯者,无犯。
Anāpatti ‘‘adhammena vā vaggena vā na kammārahassa vā kammaṃ kata’’nti jānanto ukkoṭeti, ummattakassa, ādikammikassāti.
4. 粗恶学处
4. Duṭṭhullasikkhāpadaṃ
397那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,具寿释迦族乌巴难达犯了故意出精的罪后,把这事告诉了他兄弟的共住弟子比丘,说:“贤友,我犯了故意出精的罪。别告诉任何人。”那时,另外有一位比丘犯了故意出精的罪之后,请求僧团就那项罪给予别住,僧团就那项罪给了他别住。他正行别住时,见到那位比丘,于是这样说:“贤友,我犯了故意出精的罪之后,请求僧团就那项罪给予别住,僧团就那项罪给了我别住,我正在行别住。贤友,我知道是怎么回事,请具寿也确认我‘知道是怎么回事’吧。”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto sañcetanikaṃ sukkavissaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā bhātuno saddhivihārikassa bhikkhuno ārocesi – ‘‘ahaṃ, āvuso, sañcetanikaṃ sukkavissaṭṭhiṃ āpattiṃ āpanno. Mā kassaci ārocehī’’ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sañcetanikaṃ sukkavissaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā saṅghaṃ tassā āpattiyā parivāsaṃ yāci. Tassa saṅgho tassā āpattiyā parivāsaṃ adāsi. So parivasanto taṃ bhikkhuṃ passitvā etadavoca – ‘‘ahaṃ, āvuso, sañcetanikaṃ sukkavissaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā saṅghaṃ tassā āpattiyā parivāsaṃ yāciṃ, tassa me saṅgho tassā āpattiyā parivāsaṃ adāsi, sohaṃ parivasāmi, vediyāmahaṃ , āvuso, vediyatī’’ti maṃ āyasmā dhāretū’’ti.
“贤友,那难道其他犯这种罪的人也会这样做吗?”“是的,贤友。”“贤友,这位具寿乌巴难达释迦子犯了故意出精的罪,他告诉我说:‘不要告诉任何人。’”“贤友,那你竟然帮他隐瞒了?”“是的,贤友。”于是那位比丘就把这件事告诉了其他比丘。那些少欲知足的诸比丘……都生气地讥嫌批评道:“一个比丘怎么能明知其他比丘犯重罪还故意替他隐瞒呢!”……“比丘,听说你明知其他比丘犯重罪还故意替他隐瞒,是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道:“愚人!你怎能明知其他比丘犯重罪还故意替他隐瞒呢!愚人,这既不能让没有信心的人生起信心……诸比丘,你们应该这样诵出这条学处——
‘‘Kiṃ nu kho, āvuso, yo aññopi imaṃ āpattiṃ āpajjati sopi evaṃ karotī’’ti? ‘‘Evamāvuso’’ti. ‘‘Ayaṃ, āvuso, āyasmā upanando sakyaputto sañcetanikaṃ sukkavissaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā so me āroceti mā kassaci ārocehī’’ti. ‘‘Kiṃ pana tvaṃ, āvuso, paṭicchādesī’’ti? ‘‘Evamāvuso’’ti. Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhu bhikkhussa jānaṃ duṭṭhullaṃ āpattiṃ paṭicchādessatī’’ti…pe… saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, bhikkhussa jānaṃ duṭṭhullaṃ āpattiṃ paṭicchādesīti. ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, bhikkhussa jānaṃ duṭṭhullaṃ āpattiṃ paṭicchādessasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
398若比丘明知而覆藏(另一)比丘的粗恶罪,犯波逸提。
‘‘Yo pana bhikkhu bhikkhussa jānaṃ duṭṭhullaṃ āpattiṃ paṭicchādeyya, pācittiya’’nti.
399“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
所谓“比丘的”,是指其他比丘的。
Bhikkhussāti aññassa bhikkhussa.
知道,是指自己知道,或是他人告诉了他,或是由他告知他人。
Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.
重罪是指:四波罗夷和十三僧残。
Duṭṭhullā nāma āpatti cattāri ca pārājikāni terasa ca saṅghādisesā.
隐瞒是指:他心想“如果让他知道了,他们会检举他、提醒他、呵责他、羞辱他、让他难堪,我还是不要告诉他”,当他作出这个决定的那一刻,即犯波逸提。
Paṭicchādeyyāti ‘‘imaṃ jānitvā codessanti, sāressanti khuṃsessanti, vambhessanti, maṅkuṃ karissanti nārocessāmī’’ti dhuraṃ nikkhittamatte, āpatti pācittiyassa.
400对重罪有重罪想而加以隐瞒,犯波逸提。对重罪心存疑惑而加以隐瞒,犯恶作。对重罪作非重罪想而加以隐瞒,犯恶作。隐瞒非重罪,犯恶作。隐瞒未受具足戒者的重或轻的不当行为,犯恶作。对非重罪有重罪想,犯恶作。对非重罪心存疑惑,犯恶作。对非重罪作非重罪想,犯恶作。
Duṭṭhullāya āpattiyā duṭṭhullāpattisaññī paṭicchādeti, āpatti pācittiyassa. Duṭṭhullāya āpattiyā vematiko paṭicchādeti , āpatti dukkaṭassa. Duṭṭhullāya āpattiyā aduṭṭhullāpattisaññī paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa. Aduṭṭhullaṃ āpattiṃ paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannassa duṭṭhullaṃ vā aduṭṭhullaṃ vā ajjhācāraṃ paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā duṭṭhullāpattisaññī, āpatti dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā vematiko, āpatti dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā aduṭṭhullāpattisaññī, āpatti dukkaṭassa.
401无犯:认为“僧团将会有争执、争吵、争论、冲突”而不报告;认为“将会发生僧团分裂或僧团裂痕”而不报告;认为“此人严厉粗暴,将会造成命难或梵行难”而不报告;见不到其他合适的比丘而不报告;没有要隐瞒的心而不报告;认为“他将因自己的行为而被大家知道”而不报告;精神失常者;最初犯行者。
Anāpatti – ‘‘saṅghassa bhaṇḍanaṃ vā kalaho vā viggaho vā vivādo vā bhavissatī’’ti nāroceti, ‘‘saṅghabhedo vā saṅgharāji vā bhavissatī’’ti nāroceti, ‘‘ayaṃ kakkhaḷo pharuso jīvitantarāyaṃ vā brahmacariyantarāyaṃ vā karissatī’’ti nāroceti, aññe patirūpe bhikkhū apassanto nāroceti, nachādetukāmo nāroceti, ‘‘paññāyissati sakena kammenā’’ti nāroceti, ummattakassa, ādikammikassāti.
5. 未满二十岁学处
5. Ūnavīsativassasikkhāpadaṃ
402那时,佛陀、世尊住在王舍城竹林松鼠园。那时,王舍城有十七个少年是朋友,少年优波离是他们当中的领头人。那时,优波离的父母这样想:“用什么办法,能让优波离在我们过世后过得安稳、不受苦呢?”接着,优波离的父母这样想:“如果优波离学写字,这样在我们过世后他就能过得安稳、不受苦。”接着,优波离的父母这样想:“如果优波离学写字,手指会疼。如果优波离学算术,这样在我们过世后他就能过得安稳、不受苦。”接着,优波离的父母这样想:“如果优波离学算术,胸口会疼。如果优波离学相面,这样在我们过世后他就能过得安稳、不受苦。”接着,优波离的父母这样想:“如果优波离学相面,眼睛会疼。这些释迦子沙门,习性安乐,行持安乐,吃了好的食物,睡在不受风吹的床铺上。如果优波离在释迦子沙门中出家,这样在我们过世后他一定能过得安稳、不受苦。”
Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe sattarasavaggiyā dārakā sahāyakā honti. Upālidārako tesaṃ pāmokkho hoti. Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘kena nu kho upāyena upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā’’ti? Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘sace kho upāli lekhaṃ sikkheyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya, na ca kilameyyā’’ti. Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘sace kho upāli lekhaṃ sikkhissati, aṅguliyo dukkhā bhavissanti. Sace kho upāli gaṇanaṃ sikkheyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā’’ti. Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘sace kho upāli gaṇanaṃ sikkhissati, urassa dukkho bhavissati. Sace kho upāli rūpaṃ sikkheyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā’’ti. Atha kho upālissa mātāpitūnaṃ etadahosi – ‘‘sace kho upāli rūpaṃ sikkhissati, akkhīni dukkhā bhavissanti. Ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti. Sace kho upāli samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya, na ca kilameyyā’’ti.
少年优波离听到了父母的这番谈话。于是,少年优波离到那些少年那里去,到了之后,对那些少年这样说:“来吧,诸位,我们到释迦子沙门那里出家吧。”“贤友,如果你出家,那我们也会出家。”于是,那些少年一个一个地去到各自的父母那里,这样说:“请允许我从在家生活中离开,出家成为无家者吧。”那时,那些少年的父母心想:“所有这些少年意愿相同、志向良善。”便都允许了。他们到比丘那里请求出家。诸比丘便让他们出家,授与具足戒。他们在后夜时分起来后,哭着喊:“给粥!给饭!给嚼食!”诸比丘这样说:“贤友们,请等待,等天亮了。如果有粥,你们就喝;如果有饭,你们就吃;如果有嚼食,你们就嚼。如果没有粥、饭、嚼食,你们就去托钵乞食再吃。”即使被诸比丘这样说,他们还是哭着喊:“给粥!给饭!给嚼食!”他们还在卧坐处排便、排尿。
Assosi kho upālidārako mātāpitūnaṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho upālidārako yena te dārakā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te dārake etadavoca – ‘‘etha mayaṃ, ayyā, samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajissāmā’’ti. ‘‘Sace kho tvaṃ, ayya, pabbajissasi, evaṃ mayampi pabbajissāmā’’ti. Atha kho te dārakā ekamekassa mātāpitaro upasaṅkamitvā etadavocuṃ – ‘‘anujānātha maṃ agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā’’ti. Atha kho tesaṃ dārakānaṃ mātāpitaro – ‘‘sabbepime dārakā samānacchandā kalyāṇādhippāyā’’ti anujāniṃsu. Te bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāciṃsu. Te bhikkhū pabbājesuṃ upasampādesuṃ. Te rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya rodanti – ‘‘yāguṃ detha , bhattaṃ detha, khādanīyaṃ dethā’’ti. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘āgametha, āvuso, yāva ratti vibhāyati. Sace yāgu bhavissati, pivissatha. Sace bhattaṃ bhavissati, bhuñjissatha. Sace khādanīyaṃ bhavissati, khādissatha. No ce bhavissati yāgu vā bhattaṃ vā khādanīyaṃ vā, piṇḍāya caritvā bhuñjissathā’’ti. Evampi kho te bhikkhū bhikkhūhi vuccamānā rodantiyeva – ‘‘yāguṃ detha, bhattaṃ detha, khādanīyaṃ dethā’’ti. Senāsanaṃ ūhadantipi ummihantipi.
那时,世尊在后夜时分起身后,听到了小孩的声音。听到之后,便叫具寿阿难,说:“阿难,这是什么小孩的声音?”于是,具寿阿难把这件事禀告了世尊。那时,世尊以此因缘、以此事件召集比丘僧团,问诸比丘:“诸比丘,据说诸比丘明知对方未满二十岁,却给与具足戒,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责说……“诸比丘,那些愚人怎么可以明知对方未满二十岁,却给与具足戒呢!诸比丘,未满二十岁的人,生来就忍受不了冷、热、饥、渴、虻、蚊、风、烈日、爬虫的触受,忍受不了粗恶语、不善来语之类的言辞,也忍受不了生起的身体上的感受——苦的、剧烈的、粗利的、锋利的、不可意的、不愉悦的、能夺命的。诸比丘,只有满了二十岁的人,才是生来就能忍耐冷、热……(中略)……能夺命的。诸比丘,这不会让未生信者生信……(中略)……诸比丘,你们应当这样诵此学处——
Assosi kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya dārakasaddaṃ. Sutvāna āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘kiṃ nu kho so, ānanda, dārakasaddo’’ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū jānaṃ ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādentī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā jānaṃ ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādessanti! Ūnakavīsativasso, bhikkhave, puggalo akkhamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṃ duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ anadhivāsakajātiko hoti. Vīsativassova kho, bhikkhave, puggalo khamo hoti sītassa uṇhassa…pe… pāṇaharānaṃ adhivāsakajātiko hoti. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
403若比丘明知此人不满二十岁仍授其具足戒,该人不算具足戒足,诸(授戒)比丘应受呵责,此即彼之波逸提。
‘‘Yo pana bhikkhu jānaṃ ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādeyya, so ca puggalo anupasampanno, te ca bhikkhū gārayhā, idaṃ tasmiṃ pācittiya’’nti.
404“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
知道,是指自己知道,或是他人告诉了他,或是由他告知他人。
Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.
“未满二十岁”是指:未达到二十岁。
Ūnavīsativasso nāma appattavīsativasso.
若为“我将为人受具足戒”而寻找僧团、老师、钵、衣,或划定界场,犯恶作。白文时犯恶作。二羯磨语时犯恶作。羯磨语结束时,亲教师犯波逸提,僧团和老师犯恶作。
‘‘Upasampādessāmī’’ti gaṇaṃ vā ācariyaṃ vā pattaṃ vā cīvaraṃ vā pariyesati, sīmaṃ vā sammannati , āpatti dukkaṭassa. Ñattiyā dukkaṭaṃ. Dvīhi kammavācāhi dukkaṭā. Kammavācāpariyosāne upajjhāyassa āpatti pācittiyassa. Gaṇassa ca ācariyassa ca āpatti dukkaṭassa.
405对未满二十岁者有未满二十岁想而为其授具足戒,犯波逸提。对未满二十岁者有疑惑而为其授具足戒,犯恶作。对未满二十岁者有满二十岁想而为其授具足戒,无犯。对满二十岁者有未满二十岁想而为其授具足戒,犯恶作。对满二十岁者有疑惑而为其授具足戒,犯恶作。对满二十岁者有满二十岁想而为其授具足戒,无犯。
Ūnavīsativasse ūnavīsativassasaññī upasampādeti, āpatti pācittiyassa. Ūnavīsativasse vematiko upasampādeti, āpatti dukkaṭassa. Ūnavīsativasse paripuṇṇavīsativassasaññī upasampādeti, anāpatti. Paripuṇṇavīsativasse ūnavīsativassasaññī, āpatti dukkaṭassa. Paripuṇṇavīsativasse vematiko, āpatti dukkaṭassa. Paripuṇṇavīsativasse paripuṇṇavīsativassasaññī, anāpatti.
406无犯的情况:把未满二十岁的当作满二十岁想而为人受具足戒,把满二十岁的当作满二十岁想而为人受具足戒,精神失常者,最初犯者。
Anāpatti ūnavīsativassaṃ paripuṇṇavīsativassasaññī upasampādeti, paripuṇṇavīsativassaṃ paripuṇṇavīsativassasaññī upasampādeti, ummattakassa, ādikammikassāti.
6. 贼伴同行学处
6. Theyyasatthasikkhāpadaṃ
407那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,有一支商队准备从王舍城前往帕提亚罗卡。某位比丘对那些人说:“我也要和尊者们一起去。”“尊者,我们会负责税费的。”“你们看着办吧,贤友们。”税吏们听说了——“据说那支商队会负责税费”,便在路上设伏拦截。接着,那些税吏抓住商队,洗劫之后,对比丘说:“尊者,你明知道是和盗贼商队同行,为什么还要一起走?”他们把他捆绑起来,随后又释放了。接着,那位比丘到了舍卫城,把这事情告诉了诸比丘。那些少欲知足的诸比丘……呵责、批评、指责道:“比丘怎么可以明知道是和盗贼商队勾结,还一起走同一段路呢?”……“比丘,听说你确实明知道是和盗贼商队勾结,还一起走同一段路,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道……“你这个愚人,怎么可以明知道是和盗贼商队勾结,还一起走同一段路呢!愚人,这既不能让未生信者生信……诸比丘,应当这样诵出这条学处——”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro sattho rājagahā paṭiyālokaṃ gantukāmo hoti. Aññataro bhikkhu te manusse etadavoca – ‘‘ahampāyasmantehi saddhiṃ gamissāmī’’ti. ‘‘Mayaṃ kho, bhante, suṅkaṃ pariharissāmā’’ti. ‘‘Pajānāthāvuso’’ti. Assosuṃ kho kammiyā – ‘‘sattho kira suṅkaṃ pariharissatī’’ti. Te magge pariyuṭṭhiṃsu. Atha kho te kammikā taṃ satthaṃ gahetvā acchinditvā taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ – ‘‘kissa tvaṃ, bhante, jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ gacchasī’’ti? Palibundhetvā muñciṃsu. Atha kho so bhikkhu sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhu jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjissatī’’ti…pe… saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjasīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
408若比丘明知是贼商队仍与之相约同行一段路,即便只到下一村,犯波逸提。
‘‘Yo pana bhikkhu jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjeyya, antamaso gāmantarampi, pācittiya’’nti.
409“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
知道,是指自己知道,或是他人告诉了他,或是由他告知他人。
Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.
所谓的贼是:作了案或没作案的;他们去到国王那里偷盗,或逃避关税。
Theyyasattho nāma corā katakammā vā honti akatakammā vā, rājānaṃ vā theyyaṃ gacchanti suṅkaṃ vā pariharanti.
所谓“一同”,就是在同一个地方。
Saddhinti ekato.
所谓:“我们走吧,贤友;我们走吧,尊者;我们走吧,尊者;我们走吧,贤友,今日、明天或后天走”——这样约定,犯恶作。
Saṃvidhāyāti – ‘‘gacchāmāvuso, gacchāma bhante; gacchāma bhante, gacchāmāvuso, ajja vā hiyyo vā pare vā gacchāmā’’ti saṃvidahati, āpatti dukkaṭassa.
在鸡飞得到范围的村庄,每过一个村界犯一次波逸提。在无村的旷野,每过半由旬犯一次波逸提。
Antamaso gāmantarampīti kukkuṭasampāte gāme gāmantare gāmantare āpatti pācittiyassa. Agāmake araññe addhayojane addhayojane āpatti pācittiyassa.
410与盗贼商队同行:明知是盗贼商队却相约同行,踏上同一条路,哪怕只是过一个村界,犯波逸提。对是否是盗贼商队有疑惑,却相约同行,踏上同一条路,哪怕只是过一个村界,犯恶作。明知是盗贼商队,却误以为不是盗贼商队而相约同行,踏上同一条路,哪怕只是过一个村界,无犯。比丘作了约定,而其他人没有约定,犯恶作。对方不是盗贼商队,却误以为是盗贼商队,犯恶作。对方不是盗贼商队,对此有疑惑,犯恶作。对方不是盗贼商队,也知道不是盗贼商队,无犯。
Theyyasatthe theyyasatthasaññī saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati, antamaso gāmantarampi, āpatti pācittiyassa. Theyyasatthe vematiko saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati, antamaso gāmantarampi, āpatti dukkaṭassa. Theyyasatthe atheyyasatthasaññī saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati, antamaso gāmantarampi, anāpatti. Bhikkhu saṃvidahati, manussā na saṃvidahanti, āpatti dukkaṭassa. Atheyyasatthe theyyasatthasaññī, āpatti dukkaṭassa. Atheyyasatthe vematiko, āpatti dukkaṭassa. Atheyyasatthe atheyyasatthasaññī anāpatti.
411无犯的情况是:没有约定而同行;人们自行约定,比丘没有约定;非因约定而行;在危难时;精神失常者;最初犯者。
Anāpatti asaṃvidahitvā gacchati, manussā saṃvidahanti bhikkhu na saṃvidahati, visaṅketena gacchati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
7. 预约学处
7. Saṃvidhānasikkhāpadaṃ
412那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。在那时,有位比丘在憍萨罗国境内行走,前往舍卫城时,路过某个村庄的门口。有位妇女与丈夫吵架后,从村里出来,看见那位比丘,便说:“尊者,圣尊要去哪里?”比丘说:“贤妹,我要去舍卫城。”妇女说:“我跟圣尊一起走。”比丘说:“你愿意来就来吧,贤妹。”后来,那位妇女的丈夫从村里出来,问众人:“诸位贤者,你们有没有看见这样一个女人?”众人回答:“贤者,她跟一个出家人在一道走。”于是那个男人追上去,抓住那位比丘,揍了一顿才放人。于是那位比丘坐到一棵树下,还在冒烟冒灰、缓着劲儿。那位妇女这时对那个男人说:“贤者,不是这位比丘勾引我,是我自己跟着他走的;这位比丘没做错什么。去,去向他道歉。”于是那个男人就向比丘道歉了。后来这位比丘到了舍卫城,把这件事告诉了诸比丘。那些少欲知足的比丘纷纷呵责、批评、指责道:“身为比丘,怎么能和女人约定同行、走上同一条路呢?”……“比丘,你真的是和女人约定同行、走上同一条路了吗?”比丘回答:“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责说:“愚人!你怎么能和女人约定同行、走上同一条路呢!愚人,这不能让未生信的人生信……诸比丘,应这样诵出这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosalesu janapade sāvatthiṃ gacchanto aññatarena gāmadvārena atikkamati. Aññatarā itthī sāmikena saha bhaṇḍitvā gāmato nikkhamitvā taṃ bhikkhuṃ passitvā etadavoca – ‘‘kahaṃ, bhante, ayyo gamissatī’’ti? ‘‘Sāvatthiṃ kho ahaṃ, bhagini, gamissāmī’’ti. ‘‘Ahaṃ ayyena saddhiṃ gamissāmī’’ti. ‘‘Eyyāsi, bhaginī’’ti. Atha kho tassā itthiyā sāmiko gāmato nikkhamitvā manusse pucchi – ‘‘apāyyo evarūpiṃ itthiṃ passeyyāthā’’ti? ‘‘Esāyyo, pabbajitena saha gacchatī’’ti. Atha kho so puriso anubandhitvā taṃ bhikkhuṃ gahetvā ākoṭetvā muñci. Atha kho so bhikkhu aññatarasmiṃ rukkhamūle padhūpento nisīdi. Atha kho sā itthī taṃ purisaṃ etadavoca – ‘‘nāyyo so bhikkhu maṃ nippātesi; apica, ahameva tena bhikkhunā saddhiṃ gacchāmi; akārako so bhikkhu; gaccha, naṃ khamāpehī’’ti. Atha kho so puriso taṃ bhikkhuṃ khamāpesi. Atha kho so bhikkhu sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhu mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjissatī’’ti…pe… saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjasīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ, uddiseyyātha –
413若比丘与女人相约同行一段路,即便只到下一村,犯波逸提。
‘‘Yo pana bhikkhu mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjeyya, antamaso gāmantarampi, pācittiya’’nti.
414“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“女人”:指人类女性,不是女夜叉,不是女饿鬼,不是雌性畜生。她有辨知能力,能了知善语恶语、粗恶语非粗恶语。
Mātugāmo nāma manussitthī, na yakkhī na petī na tiracchānagatā viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṃ duṭṭhullāduṭṭhullaṃ ājānituṃ.
所谓“一同”,就是在同一个地方。
Saddhinti ekato.
所谓“约定”,是指如果这样约定:“大姐,我们去。贤姊,我们去。贤姊,我们去。大姐,我们去。今日去,明天去,后天去。”——只要这样约定,就犯恶作。
Saṃvidhāyāti – ‘‘gacchāma bhagini, gacchāmāyya, gacchāmāyya, gacchāma bhagini, ajja vā hiyyo vā pare vā gacchāmā’’ti saṃvidahati, āpatti dukkaṭassa.
在村庄里,只要公鸡能飞到的范围,每经过一个村与另一个村之间,就犯一个波逸提。在没有村庄的旷野中,每走半由旬,就犯一个波逸提。
Antamaso gāmantarampīti kukkuṭasampāte gāme gāmantare gāmantare āpatti pācittiyassa. Agāmake araññe addhayojane addhayojane āpatti pācittiyassa.
415对象是女人,心里也想“这是女人”,彼此约定后一起走上同一条路,哪怕只是经过一个村与另一个村之间,也犯波逸提。对象是女人,但心里不确定是不是女人,彼此约定后一起走上同一条路,哪怕只是经过一个村与另一个村之间,也犯波逸提。对象是女人,心里却想“这不是女人”,彼此约定后一起走上同一条路,哪怕只是经过一个村与另一个村之间,也犯波逸提。
Mātugāme mātugāmasaññī saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati, antamaso gāmantarampi, āpatti pācittiyassa. Mātugāme vematiko saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati, antamaso gāmantarampi, āpatti pācittiyassa. Mātugāme amātugāmasaññī saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati, antamaso gāmantarampi, āpatti pācittiyassa.
比丘作了约定、而女人没有作约定,犯恶作。与女夜叉、女饿鬼、般荼迦,或与雌性畜生变化成的女人身约好同行,一同走上同一条路,哪怕只走村与村之间的一段路,也犯恶作。对象不是女人,心里却想“这是女人”,犯恶作。对象不是女人,心里不确定是不是女人,犯恶作。对象不是女人,心里也想“这不是女人”,无犯。
Bhikkhu saṃvidahati mātugāmo na saṃvidahati, āpatti dukkaṭassa. Yakkhiyā vā petiyā paṇḍakena vā tiracchānagatamanussaviggahitthiyā vā saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati, antamaso gāmantarampi, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme mātugāmasaññī, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme amātugāmasaññī, anāpatti.
416无犯的情况是:没有约定而一起走;女人有约定而比丘没有约定;在没有约定的情况下走;在遇到灾难等不得已的情况下;精神失常者;最初的犯戒者。
Anāpatti asaṃvidahitvā gacchati, mātugāmo saṃvidahati bhikkhu na saṃvidahati, visaṅketena gacchati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
8. 阿利吒学处
8. Ariṭṭhasikkhāpadaṃ
417那时,佛陀世尊正住在舍卫城的祇树给孤独园。就在那时,有一位名叫阿利吒的比丘,原先是杀鹫者,他的心里生起了这样的邪见:“我这样理解世尊所说的法:那些被世尊称为‘障碍法’的事情,去受用它,其实并不足以构成障碍。”有众多比丘听到了这件事:“听说那位原先是杀鹫者的阿利吒比丘,心里生起了这样的邪见:‘我这样理解世尊所说的法:那些被世尊称为障碍法的事情,去受用它,其实并不足以构成障碍。’”于是,那些比丘就去到原先是杀鹫者的阿利吒比丘那里。到了之后,他们对原先是杀鹫者的阿利吒比丘这样说:“贤友阿利吒,听说你心里生起了这样的邪见:‘我这样理解世尊所说的法:那些被世尊称为障碍法的事情,去受用它,其实并不足以构成障碍。’这是真的吗?”“是的,贤友们,我就是这样理解世尊所说的法:‘那些被世尊称为障碍法的事情,去受用它,其实并不足以构成障碍。’”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena ariṭṭhassa nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti – ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti. Assosuṃ kho sambahulā bhikkhū – ‘‘ariṭṭhassa kira nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti. Atha kho te bhikkhū yena ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavocuṃ – ‘‘saccaṃ kira te, āvuso ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti? ‘‘Evaṃbyākho ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi – ‘yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti.
“贤友阿利吒,不要这样说。不要诽谤世尊。诽谤世尊是不好的。世尊不会这样说。贤友阿利吒,世尊用各种方式说过,障碍法就是障碍,行这些法足以成为障碍。世尊说过,感官欲乐少乐、多苦、多恼,其中过患更多。世尊说过,感官欲乐如骨骸,多苦、多恼,其中过患更多。世尊说过,感官欲乐如肉块……如草炬……如火炭坑……如梦境……如借来之物……如树果……如刀砧……如枪矛……如蛇头,多苦、多恼,其中过患更多。”
‘‘Mā, āvuso ariṭṭha, evaṃ avaca. Mā bhagavantaṃ abbhācikkhi. Na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ . Na hi bhagavā evaṃ vadeyya . Anekapariyāyenāvuso ariṭṭha, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā. Alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā…pe… tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā… aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā… supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā… asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo’’ti.
虽然那些比丘这样对阿利吒比丘——这位原先是杀鹫者的人——说,他仍然以顽固、执取、执著而坚持说:“贤友们,我确实这样理解世尊所说的法:世尊所说的那些障碍法,行这些法不足以成为障碍。”当那些比丘无法让阿利吒比丘——这位原先是杀鹫者的人——离开那邪恶的见解时,那些比丘便去世尊那里。到了之后,把这件事禀告了世尊。于是,世尊以这个因缘、这个事件,集合了比丘僧团,然后问阿利吒比丘——这位原先是杀鹫者的人:“阿利吒,据说你真的生起了这样邪恶的见解:‘我这样理解世尊所说的法:世尊所说的那些障碍法,行这些法不足以成为障碍’,这是真的吗?”“尊者,我确实这样理解世尊所说的法:世尊所说的那些障碍法,行这些法不足以成为障碍。”
Evampi kho ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tehi bhikkhūhi vuccamāno tatheva taṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati – ‘‘evaṃbyākho ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, – ‘yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti. Yato ca kho te bhikkhū nāsakkhiṃsu ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṃ, atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira te, ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti ? ‘‘Evaṃbyākho ahaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi – ‘yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti.
“愚蠢的人,你究竟从谁那里这样理解我说的法?愚蠢的人,我难道不是用各种方式说过障碍法就是障碍,行这些法足以成为障碍吗?我说过感官欲乐少乐、多苦、多恼,其中过患更多。我说过感官欲乐如骨骸……我说过感官欲乐如肉块……我说过感官欲乐如草炬……我说过感官欲乐如火炭坑……我说过感官欲乐如梦境……我说过感官欲乐如借来之物……我说过感官欲乐如树果……我说过感官欲乐如刀砧……我说过感官欲乐如枪矛……我说过感官欲乐如蛇头,多苦、多恼,其中过患更多。而你,愚蠢的人,以你自己的错误理解,既诽谤了我们,又伤害了你自己,还积累了大量非福。愚蠢的人,这将会给你带来长夜的不利和痛苦。愚蠢的人,这不能让未生信心者生起信心……那么,诸比丘,你们应该这样诵这个学处——
Kassa nu kho nāma tvaṃ, moghapurisa, mayā evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāsi? Nanu mayā, moghapurisa, anekapariyāyena antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā. Alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā mayā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā mayā…pe… maṃsapesūpamā kāmā vuttā mayā… tiṇukkūpamā kāmā vuttā mayā… aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā mayā… supinakūpamā kāmā vuttā mayā… yācitakūpamā kāmā vuttā mayā… rukkhaphalūpamā kāmā vuttā mayā… asisūnūpamā kāmā vuttā mayā… sattisūlūpamā kāmā vuttā mayā… sappasirūpamā kāmā vuttā mayā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Atha ca pana tvaṃ, moghapurisa, attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhasi, attānañca khaṇasi, bahuñca apuññaṃ pasavasi. Tañhi te, moghapurisa, bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe…. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
418若比丘这样说“我了解世尊所说之法,(认为)世尊所说的障道法,实行起来不足以构成障碍”;诸比丘应劝谏他“长老莫这样说,莫毁谤世尊,毁谤世尊不好,世尊不会这样说;贤友,世尊以种种方便说障道法即是障道,实行起来确足以构成障碍”。该比丘被诸比丘劝谏时若仍坚持不舍,诸比丘应再三劝谏他令其舍弃。若在三次劝谏中舍弃,那便好;若不舍弃,犯波逸提。
‘‘Yo pana bhikkhu evaṃ vadeyya – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti so bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo – ‘māyasmā evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya, anekapariyāyenāvuso, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāyā’ti. Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so bhikkhu bhikkhūhi yāvatatiyaṃ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya. Yāvatatiyañce samanubhāsiyamāno taṃ paṭinissajjeyya, iccetaṃ kusalaṃ, no ce paṭinissajjeyya, pācittiya’’nti.
419“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
就是:“我这样理解世尊所说的法:世尊所说的那些障碍法,行这些法不足以成为障碍。”
Evaṃ vadeyyāti – ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti.
说这样话的比丘。
So bhikkhūti yo so evaṃvādī bhikkhu.
所谓“诸比丘”,是指由其他比丘。那些看见的、听到的比丘应该这样对他说:“尊者不要这样说,不要诽谤世尊,诽谤世尊是不好的,世尊不会这样说。贤友,世尊用各种方式说过,障碍法就是障碍,行这些法足以成为障碍。”应该说第二次。应该说第三次。如果他放弃了,这样很好;如果他不放弃,犯恶作。听了之后不说,犯恶作。应该把那位比丘带到僧团当中,对他说:“尊者不要这样说,不要诽谤世尊,诽谤世尊是不好的,世尊不会这样说。贤友,世尊用各种方式说过,障碍法就是障碍,行这些法足以成为障碍。”应该说第二次。应该说第三次。如果他放弃了,这样很好。如果他不放弃,犯恶作。应该对那位比丘进行僧团羯磨劝告。诸比丘,应该这样进行僧团羯磨劝告。由一位能干、有能力的比丘向僧团宣告:
Bhikkhūhīti aññehi bhikkhūhi. Ye passanti ye suṇanti tehi vattabbo – ‘‘māyasmā evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya, anekapariyāyenāvuso antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā. Alañca pana te paṭisevato antarāyāyā’’ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṃ kusalaṃ; no ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu saṅghamajjhampi ākaḍḍhitvā vattabbo – ‘‘māyasmā evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya, anekapariyāyenāvuso antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā. Alañca pana te paṭisevato antarāyāyā’’ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu samanubhāsitabbo. Evañca pana, bhikkhave, samanubhāsitabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
420“尊者僧团,请听我白。有位叫某某的比丘,生起了这样的恶见:‘我这样理解世尊所说的法:那些世尊所说的障碍法,去受用它,并不足以构成障碍。’他不肯舍弃那恶见。如果僧团认为时机适当,僧团应当劝告某某比丘,让他舍弃那恶见。这是动议。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmassa bhikkhuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. So taṃ diṭṭhiṃ na paṭinissajjati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāseyya – tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya. Esā ñatti.
“尊者僧团,请听我白。有位叫某某的比丘,生起了这样的恶见:‘我这样理解世尊所说的法:那些世尊所说的障碍法,去受用它,并不足以构成障碍。’他不肯舍弃那恶见。僧团现在劝告某某比丘,让他舍弃那恶见。哪位尊者同意劝告某某比丘让他舍弃那恶见,请保持沉默;哪位不同意,请开口说。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmassa bhikkhuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. So taṃ diṭṭhiṃ na paṭinissajjati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā, tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“我第二次说明此事……(省略重复)我第三次说明此事——尊者僧团,请听我白。有位叫某某的比丘,生起了这样的恶见:‘我这样理解世尊所说的法:那些世尊所说的障碍法,去受用它,并不足以构成障碍。’他不肯舍弃那恶见。僧团现在劝告某某比丘,让他舍弃那恶见。哪位尊者同意劝告某某比丘让他舍弃那恶见,请保持沉默;哪位不同意,请开口说。”
‘‘Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi…pe… tatiyampi etamatthaṃ vadāmi – ‘‘suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmassa bhikkhuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti . So taṃ diṭṭhiṃ na paṭinissajjati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā, tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“僧团已经劝告了某某比丘,让他舍弃那恶见。僧团同意了,所以保持沉默。我这样持守这件事。”
‘‘Samanubhaṭṭho saṅghena itthannāmo bhikkhu, tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
在动议阶段,犯恶作;在两次羯磨语阶段,犯恶作;羯磨语结束时,犯波逸提。
Ñattiyā dukkaṭaṃ. Dvīhi kammavācāhi dukkaṭā. Kammavācāpariyosāne āpatti pācittiyassa.
421如法羯磨中,以为是如法羯磨而不肯舍弃,犯波逸提。如法羯磨中,有疑惑而不肯舍弃,犯波逸提。如法羯磨中,以为是非法羯磨而不肯舍弃,犯波逸提。
Dhammakamme dhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematiko na paṭinissajjati, āpatti pācittiyassa dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti pācittiyassa.
非法羯磨中,以为是如法羯磨,犯恶作。非法羯磨中,有疑惑,犯恶作。非法羯磨中,以为是非法羯磨,犯恶作。
Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.
422无犯的情况:未被劝告的人、已经肯舍弃见的人、精神失常的人。
Anāpatti asamanubhāsantassa, paṭinissajjantassa, ummattakassāti.
9. 与被举者共受用学处
9. Ukkhittasambhogasikkhāpadaṃ
423那时,佛陀世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。而就在那时,六群比丘明知故犯,与那个说如是语、持邪恶法的阿利吒比丘——他尚未舍弃那种邪见——一起受用、一起居住,甚至共同铺卧处睡觉。那些少欲的诸比丘……(中略)……指责、批评、呵斥道:“六群比丘怎么可以明知故犯,和那个说如是语、持邪恶法的阿利吒比丘——他尚未舍弃那种邪见——一起受用、一起居住,还共同铺卧处睡觉呢?”……(中略)……“诸比丘,你们真的明知故犯,和那个说如是语、持邪恶法的阿利吒比丘——他尚未舍弃那种邪见——一起受用、一起居住,还共同铺卧处睡觉吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道……(中略)……“你们这些愚痴的人,怎么可以明知故犯,和那个说如是语、持邪恶法的阿利吒比丘——他尚未舍弃那种邪见——一起受用、一起居住,还共同铺卧处睡觉呢!愚痴的人,这不能令未生信者生信……(中略)……诸比丘,你们应当这样诵此学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ tathāvādinā ariṭṭhena bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjantipi saṃvasantipi sahāpi seyyaṃ kappenti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ tathāvādinā ariṭṭhena bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjissantipi saṃvasissantipi sahāpi seyyaṃ kappessantīti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, jānaṃ tathāvādinā ariṭṭhena bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjathāpi saṃvasathāpi sahāpi seyyaṃ kappethāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, jānaṃ tathāvādinā ariṭṭhena bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjissathāpi saṃvasissathāpi sahāpi seyyaṃ kappessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
424若比丘明知(某比丘)持如是恶见、未如法忏悔、未舍其见,仍与他共食、共住或同宿,犯波逸提。
‘‘Yo pana bhikkhu jānaṃ tathāvādinā bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjeyya vā saṃvaseyya vā saha vā seyyaṃ kappeyya, pācittiya’’nti.
425“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
知道,是指自己知道,或是他人告诉了他,或是由他告知他人。
Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.
是指这样说者:“我这样理解世尊所说的法:那些被世尊称为障碍法的事情,去受用它,其实并不足以构成障碍。”
Tathāvādināti – ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti evaṃ vādinā.
“未被解罪者”是指:已被举罪而尚未恢复者。
Akaṭānudhammo nāma ukkhitto anosārito.
“与尚未舍弃那种邪见的人一起”是指:与尚未舍弃此见的人一起。
Taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhinti etaṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ.
所谓的“受用”有两种受用——物资受用和法受用。所谓物资受用,是指他给予或接受物资,犯波逸提。所谓法受用,是指他教说或令人教说(法义);以句子来教说或令人教说,每一句都犯波逸提。以字来教说或令人教说,每个字都犯波逸提。
Sambhuñjeyya vāti sambhogo nāma dve sambhogā – āmisasambhogo ca dhammasambhogo ca. Āmisasambhogo nāma āmisaṃ deti vā paṭiggaṇhāti vā, āpatti pācittiyassa. Dhammasambhogo nāma uddisati vā uddisāpeti vā, padena uddisati vā uddisāpeti vā, pade pade āpatti pācittiyassa. Akkharāya uddisati vā uddisāpeti vā, akkharakkharāya āpatti pācittiyassa.
与被举罪者一起作布萨、自恣,或作僧团羯磨,犯波逸提。
Saṃvaseyya vāti ukkhittakena saddhiṃ uposathaṃ vā pavāraṇaṃ vā saṅghakammaṃ vā karoti, āpatti pācittiyassa.
在同一个屋檐下,被举罪者躺着时,有比丘躺下,犯波逸提。比丘躺着时,被举罪者躺下,犯波逸提。或者两人都躺下,犯波逸提。起来后,一次次又躺下,犯波逸提。
Saha vā seyyaṃ kappeyyāti ekacchanne ukkhittake nipanne bhikkhu nipajjati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nipanne ukkhittako nipajjati, āpatti pācittiyassa. Ubho vā nipajjanti, āpatti pācittiyassa. Uṭṭhahitvā punappunaṃ nipajjanti, āpatti pācittiyassa.
426对被举罪者而有被举罪者想,与他共同受用、共同居住,或共宿一处,犯波逸提。对被举罪者而有疑惑,与他共同受用、共同居住,或共宿一处,犯恶作。对被举罪者而有未被举罪者想,与他共同受用、共同居住,或共宿一处,无犯。对未被举罪者而有被举罪者想,犯恶作。对未被举罪者而有疑惑,犯恶作。对未被举罪者而有未被举罪者想,无犯。
Ukkhittake ukkhittakasaññī sambhuñjati vā saṃvasati vā saha vā seyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Ukkhittake vematiko sambhuñjati vā saṃvasati vā saha vā seyyaṃ kappeti, āpatti dukkaṭassa. Ukkhittake anukkhittakasaññī sambhuñjati vā saṃvasati vā saha vā seyyaṃ kappeti, anāpatti . Anukkhittake ukkhittakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anukkhittake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anukkhittake anukkhittakasaññī, anāpatti.
427无犯:知道“此人未被举罪”;知道“被举罪者已被解罪”;知道“被举罪者已舍弃那种见解”;是精神失常者;是最初犯者。
Anāpatti anukkhittoti jānāti, ukkhitto osāritoti jānāti, ukkhitto taṃ diṭṭhiṃ paṭinissaṭṭhoti jānāti, ummattakassa, ādikammikassāti.
10. 甘塔咖学处
10. Kaṇṭakasikkhāpadaṃ
428那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,有个叫甘塔咖的沙弥,生起了这样的恶邪见:“我这样理解世尊所说的法——世尊所说的那些障碍法,即使做了,也不足以构成障碍。”众多比丘听说了:“听说有个叫甘塔咖的沙弥,生起了这样的恶邪见——我这样理解世尊所说的法,世尊所说的那些障碍法,即使做了,也不足以构成障碍。”于是,那些比丘就到甘塔咖沙弥那里去。到了之后,对甘塔咖沙弥这样说:“贤友甘塔咖,听说你真的生起了这样的恶邪见——我这样理解世尊所说的法,世尊所说的那些障碍法,即使做了,也不足以构成障碍,是吗?”“是的,尊者们!我这样理解世尊所说的法——世尊所说的那些障碍法,即使做了,也不足以构成障碍。”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena kaṇṭakassa nāma samaṇuddesassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti – ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti. Assosuṃ kho sambahulā bhikkhū kaṇṭakassa nāma kira samaṇuddesassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti. Atha kho te bhikkhū yena kaṇṭako samaṇuddeso tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ etadavocuṃ – ‘‘saccaṃ kira te, āvuso kaṇṭaka, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā ye’me antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti? ‘‘Evaṃbyākho ahaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi – ‘yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti.
“贤友甘塔咖,不要这样说。不要诽谤世尊。诽谤世尊实在不好。世尊绝不会那样说。贤友甘塔咖,世尊以种种方式说障碍法确实是障碍,而且做了它们,足以构成障碍。世尊说欲乐是少乐、多苦、多恼的,其中有更多的过患。”……即使那些比丘这样劝告,甘塔咖沙弥还是顽固地执取、坚持、宣扬那种恶邪见,说:“尊者们,我正是这样理解世尊所说的法——世尊所说的那些障碍法,即使做了,也不足以构成障碍。”
Mā , āvuso kaṇṭaka, evaṃ avaca. Mā bhagavantaṃ abbhācikkhi. Na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ. Na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyena, āvuso kaṇṭaka, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā. Alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo…pe… evampi kho kaṇṭako samaṇuddeso tehi bhikkhūhi vuccamāno tatheva taṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati – ‘‘evaṃbyākho ahaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi – ‘yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti.
当那些比丘无法使甘塔咖沙弥远离那种恶邪见时,那些比丘就到世尊那里去了。到了之后,把这件事禀告世尊。于是,世尊以这个因缘、这件事,集合比丘僧团,审问甘塔咖沙弥:“甘塔咖,听说你真的生起了这样的恶邪见——我这样理解世尊所说的法,世尊所说的那些障碍法,即使做了,也不足以构成障碍,是吗?”“是的,尊者!我这样理解世尊所说的法——世尊所说的那些障碍法,即使做了,也不足以构成障碍。”
Yato ca kho te bhikkhū nāsakkhiṃsu kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṃ, atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira te, kaṇṭaka, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti? ‘‘Evaṃbyākho ahaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi – ‘yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti.
“你这愚人!我这样宣说的法,你是从谁那里理解的?你这愚人!我难道不是以种种方式说过:障碍法就是障碍,谁若去做,便足以成为障碍吗?我说过欲乐少乐、多苦、多恼,其中的过患更多。我说过欲乐像骨骸……我说过欲乐像蛇头,多苦、多恼,其中的过患更多。可是,你这愚人,由于自己理解错了,你既诽谤了我们,又伤害了自己,还积累了大量非福。你这愚人!这必将长久为你带来损害和痛苦。你这愚人!这既不能让未生信者生起信心……也不能让已生信者中某些人的信心更加增长。”世尊呵责之后……说了法义开示,然后告诉诸比丘:“诸比丘,既然如此,僧团就把甘塔咖沙弥驱摈掉。诸比丘,应当这样驱摈他——贤友甘塔咖,从今日起,你既不能再声称那位世尊是你的导师,而其他沙弥能得到的、与诸比丘同宿两夜或三夜的资格,你也没有了。走吧,你已破灭。”于是,僧团就把甘塔咖沙弥驱摈了。
‘‘Kassa nu kho nāma tvaṃ, moghapurisa, mayā evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāsi? Nanu mayā, moghapurisa, anekapariyāyena antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya? Appassādā kāmā vuttā mayā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā mayā…pe… sappasirūpamā kāmā vuttā mayā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Atha ca pana tvaṃ, moghapurisa, attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhasi attānañca khaṇasi bahuñca apuññaṃ pasavasi. Tañhi te, moghapurisa, bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… pasannānañca ekaccānaṃ aññathattāyā’’ti. Vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘tena hi, bhikkhave, saṅgho kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ nāsetu. Evañca pana, bhikkhave, nāsetabbo – ajjatagge te, āvuso kaṇṭaka, na ceva so bhagavā satthā apadisitabbo. Yampi caññe samaṇuddesā labhanti bhikkhūhi saddhiṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ sāpi te natthi. Cara pire vinassā’’ti. Atha kho saṅgho kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ nāsesi.
就在那时,六群比丘明知那个被如法摈除的、名叫甘塔咖的沙弥,却还去诱导他、让他侍奉、与他一起受用物品,甚至还和他同宿。那些少欲的诸比丘……纷纷讥嫌、批评、指责道:‘六群比丘怎么可以明知那个被如法摈除的、名叫甘塔咖的沙弥,却还去诱导他、让他侍奉、与他一起受用物品,甚至还和他同宿呢!’……‘诸比丘,你们真的明知那个被如法摈除的、名叫甘塔咖的沙弥,却还去诱导他、让他侍奉、与他一起受用物品,甚至还和他同宿吗?’‘是真的,世尊。’佛陀世尊呵责说:‘你们这些愚痴人!怎么可以明知那个被如法摈除的、名叫甘塔咖的沙弥,却还去诱导他、让他侍奉、与他一起受用物品,甚至还和他同宿呢!愚痴人,这既不能让没有信心的人生起信心……(中略)……诸比丘,你们应当这样诵这条学处——
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ tathānāsitaṃ kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ upalāpentipi upaṭṭhāpentipi sambhuñjantipi sahāpi seyyaṃ kappenti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ tathānāsitaṃ kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ upalāpessantipi upaṭṭhāpessantipi sambhuñjissantipi sahāpi seyyaṃ kappessantī’’ti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, jānaṃ tathānāsitaṃ kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ upalāpethāpi upaṭṭhāpethāpi sambhuñjathāpi sahāpi seyyaṃ kappethāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, jānaṃ tathānāsitaṃ kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ upalāpessathāpi upaṭṭhāpessathāpi sambhuñjissathāpi sahāpi seyyaṃ kappessatha ! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
429若沙弥也如此说:“我是这样理解世尊所教导的法的:按照世尊说法,那些所谓的障碍法,对于从事它们的人来说,不足以构成障碍。”诸比丘应当对这沙弥这样说:“朋友沙弥,不要这样说,不要诽谤世尊,诽谤世尊是不好的,世尊不会那样说。朋友沙弥,世尊通过种种方式说过,障碍法就是障碍法,而且对于从事它们的人来说,它们确实足以构成障碍。”若这沙弥虽被诸比丘这样劝说,仍然如此坚持,诸比丘应当对这沙弥这样说:“朋友沙弥,从今以后,你不得再称世尊为你的导师;其他沙弥所能获得的、与比丘同宿二三夜之权利,你也没有了。走开,消失吧!”若比丘明知是如此被摈灭的沙弥,仍诱劝他、令他侍奉、与他共食或同宿,犯波逸提。
‘‘Samaṇuddesopi ce evaṃ vadeyya – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti, so samaṇuddeso bhikkhūhi evamassa vacanīyo – ‘māvuso samaṇuddesa, evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyenāvuso samaṇuddesa, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā. Alañca pana te paṭisevato antarāyāyā’ti. Evañca so samaṇuddeso bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so samaṇuddeso bhikkhūhi evamassa vacanīyo – ‘ajjatagge te, āvuso samaṇuddesa, na ceva so bhagavā satthā apadisitabbo. Yampi caññe samaṇuddesā labhanti bhikkhūhi saddhiṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ sāpi te natthi. Cara pire vinassā’ti. Yo pana bhikkhu jānaṃ tathānāsitaṃ samaṇuddesaṃ upalāpeyya vā upaṭṭhāpeyya vā sambhuñjeyya vā saha vā seyyaṃ kappeyya, pācittiya’’nti.
430这里说的沙弥,就是指沙弥。
Samaṇuddeso nāma sāmaṇero vuccati.
“我是这样理解世尊所教导的法:那些被世尊称作障碍法的,即使做了,也成不了障碍。”
Evaṃ vadeyyāti – ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti.
那位说这样话的沙弥。
So samaṇuddesoti yo so evaṃvādī samaṇuddeso.
其他诸比丘——那些见到、听到这件事的——应当这样对他说:“贤友沙弥,不要这样说。不要诽谤世尊。诽谤世尊实在不好。世尊不会这样说的。贤友沙弥,世尊用种种方式讲过,障碍法确实是障碍法,而且,对于从事它们的人来说,确实会构成障碍。”应当第二次、第三次这样对他说……如果他放弃,那便好;如果不放弃,那么这位沙弥应当被诸比丘这样说:“贤友沙弥,从今日起,你不得再宣称那位世尊是你的导师。而且其他沙弥能享有的与比丘同住两夜三夜的待遇,你也没有了。走吧,消失吧。”
Bhikkhūhīti aññehi bhikkhūhi, ye passanti ye suṇanti tehi vattabbo – ‘‘mā, āvuso samaṇuddesa, evaṃ avaca. Mā bhagavantaṃ abbhācikkhi. Na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ. Na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyenāvuso samaṇuddesa, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā. Alañca pana te paṭisevato antarāyāyā’’ti. Dutiyampi vattabbo… tatiyampi vattabbo…pe… sace paṭinissajjati iccetaṃ kusalaṃ, no ce paṭinissajjati so samaṇuddeso bhikkhūhi evamassa vacanīyo – ‘‘ajjatagge te, āvuso samaṇuddesa, na ceva so bhagavā satthā apadisitabbo. Yampi caññe samaṇuddesā labhanti bhikkhūhi saddhiṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ sāpi te natthi. Cara pire vinassā’’ti.
“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
知道,是指自己知道,或是他人告诉了他,或是由他告知他人。
Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.
所谓“如此被灭摈”,是指像这样被灭摈。
Tathānāsitanti evaṃ nāsitaṃ.
所谓沙弥,即是指此。
Samaṇuddeso nāma sāmaṇero vuccati.
以‘我将给你钵,或给你衣,或给你授戒,或给你教导法义’这样的话来引诱,犯波逸提。
Upalāpeyya vāti tassa pattaṃ vā cīvaraṃ vā uddesaṃ vā paripucchaṃ vā dassāmīti upalāpeti, āpatti pācittiyassa.
接受他的粉、土、齿木或漱口水,犯波逸提。
Upaṭṭhāpeyya vāti tassa cuṇṇaṃ vā mattikaṃ vā dantakaṭṭhaṃ vā mukhodakaṃ vā sādiyati, āpatti pācittiyassa.
所谓“受用”有两种受用:物资受用和法受用。所谓物资受用,是指给予或接受物资,犯波逸提。所谓法受用,是指诵出或令诵出;逐句诵出或令逐句诵出,每一句犯波逸提。逐字诵出或令逐字诵出,每一字犯波逸提。
Sambhuñjeyya vāti sambhogo nāma dve sambhogā – āmisasambhogo ca dhammasambhogo ca. Āmisasambhogo nāma āmisaṃ deti vā paṭiggaṇhāti vā, āpatti pācittiyassa. Dhammasambhogo nāma uddisati vā uddisāpeti vā, padena uddisati vā uddisāpeti vā, pade pade āpatti pācittiyassa. Akkharāya uddisati vā uddisāpeti vā, akkharakkharāya āpatti pācittiyassa.
在同一屋檐下,被驱逐的沙弥躺着,比丘躺下,犯波逸提。比丘躺着,被驱逐的沙弥躺下,犯波逸提。或两者都躺下,犯波逸提。起身后再三躺下,犯波逸提。
Saha vā seyyaṃ kappeyyāti ekacchanne nāsitake samaṇuddese nipanne bhikkhu nipajjati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nipanne nāsitako samaṇuddeso nipajjati, āpatti pācittiyassa. Ubho vā nipajjanti, āpatti pācittiyassa. Uṭṭhahitvā punappunaṃ nipajjanti, āpatti pācittiyassa.
431对被驱逐者,有驱逐者的想,而令其侍奉、或令其服务、或共食、或同卧,犯波逸提。对被驱逐者,有疑,而令其侍奉等,犯恶作。对被驱逐者,有非驱逐者的想,而令其侍奉等,无犯。对非驱逐者,有驱逐者的想,犯恶作。对非驱逐者,有疑,犯恶作。对非驱逐者,有非驱逐者的想,无犯。
Nāsitake nāsitakasaññī upalāpeti vā upaṭṭhāpeti vā sambhuñjati vā saha vā seyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Nāsitake vematiko upalāpeti vā upaṭṭhāpeti vā sambhuñjati vā saha vā seyyaṃ kappeti, āpatti dukkaṭassa. Nāsitake anāsitakasaññī upalāpeti vā upaṭṭhāpeti vā sambhuñjati vā saha vā seyyaṃ kappeti, anāpatti. Anāsitake nāsitakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anāsitake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anāsitake anāsitakasaññī, anāpatti.
432无犯:知道他是非驱逐者;知道他已舍弃那种邪见;对精神失常者;对最初犯者。
Anāpatti anāsitakoti jānāti, taṃ diṭṭhiṃ paṭinissaṭṭhoti jānāti, ummattakassa, ādikammikassāti.
故意杀生、重提、覆藏粗重事、
未满二十、窃贼、共谋、阿利吒、
举罪与甘塔咖,此等十学处。
Sañciccavadhasappāṇaṃ, ukkoṭaṃ duṭṭhullachādanaṃ; Ūnavīsati satthañca, saṃvidhānaṃ ariṭṭhakaṃ; Ukkhittaṃ kaṇṭakañceva, dasa sikkhāpadā imeti.