6. 饮酒品·1. 饮酒学处
5. 波逸提篇 · 158 段
1. 饮酒学处巴利
1. Surāpānasikkhāpadaṃ
326 那时,世尊、佛陀正游化于支提国。游行途中,走向跋达瓦帝卡。牧牛人、牧羊人、农夫、赶路人远远看见世尊前来。看见以后,对世尊这样说:“尊师,请世尊不要去安巴提塔。尊师啊,在安巴提塔,结发外道的道场里住着一条那伽龙,有大神通,是剧毒的毒蛇,那位千万别伤害世尊。”这么说时,世尊默默不语。第二次……(中略)……第三次,牧牛人、牧羊人、农夫、赶路人对世尊这样说:“尊师,请世尊不要去安巴提塔。尊师啊,在安巴提塔,结发外道的道场里住着一条那伽龙,有大神通,是剧毒的毒蛇,那位千万别伤害世尊。”第三次,世尊依然默默不语。巴利 注疏 4
Tena samayena buddho bhagavā cetiyesu cārikaṃ caramāno yena bhaddavatikā tena pāyāsi. Addasaṃsu kho gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mā kho, bhante, bhagavā ambatitthaṃ agamāsi. Ambatitthe, bhante, jaṭilassa assame nāgo paṭivasati iddhimā āsiviso ghoraviso. So bhagavantaṃ mā viheṭhesī’’ti. Evaṃ vutte bhagavā tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mā kho, bhante, bhagavā ambatitthaṃ agamāsi. Ambatitthe, bhante, jaṭilassa assame nāgo paṭivasati iddhimā āsiviso ghoraviso. So bhagavantaṃ mā viheṭhesī’’ti. Tatiyampi kho bhagavā tuṇhī ahosi.
于是,世尊次第游化,到跋达瓦帝卡,便住下。当时,世尊就住在了跋达瓦帝卡。那时,具寿萨嘎塔往安巴提塔结发外道的道场走去;到了后,走进火堂,铺好草垫,盘腿而坐,挺直身体,将正念现前。那条那伽龙看见具寿萨嘎塔进来了,看到后,心生不快,便开始冒烟。具寿萨嘎塔也开始冒烟。接着,那条那伽龙忍不住怒火,燃烧起来。具寿萨嘎塔也进入火界定,燃烧起来。接着,具寿萨嘎塔用自己的火力压制了那伽龙的火力,然后回到了跋达瓦帝卡。当时,世尊在跋达瓦帝卡随意住了一段时间后,就向憍赏弥方向游行。憍赏弥的近事男们听说:“听说圣尊萨嘎塔跟安巴提塔的那伽龙交战了。”巴利
Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṃ caramāno yena bhaddavatikā tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā bhaddavatikāyaṃ viharati . Atha kho āyasmā sāgato yena ambatitthassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā agyāgāraṃ pavisitvā tiṇasanthārakaṃ paññapetvā nisīdi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Addasā kho so nāgo āyasmantaṃ sāgataṃ paviṭṭhaṃ . Disvāna dummano padhūpāyi . Āyasmāpi sāgato padhūpāyi . Atha kho so nāgo makkhaṃ asahamāno pajjali. Āyasmāpi sāgato tejodhātuṃ samāpajjitvā pajjali. Atha kho āyasmā sāgato tassa nāgassa tejasā tejaṃ pariyādiyitvā yena bhaddavatikā tenupasaṅkami. Atha kho bhagavā bhaddavatikāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena kosambī tena cārikaṃ pakkāmi. Assosuṃ kho kosambikā upāsakā – ‘‘ayyo kira sāgato ambatitthikena nāgena saddhiṃ saṅgāmesī’’ti.
那时,世尊次第游化,到了憍赏弥。憍赏弥的近事男们出来迎接世尊,又一起走到具寿萨嘎塔那里;上前顶礼具寿萨嘎塔后,站在一边。站在一边的憍赏弥近事男们对具寿萨嘎塔这样说:“尊师,圣者们稀有且可意的东西是什么?我们该准备什么?”这么问时,六群比丘对憍赏弥的近事男们这样说:“贤友,有一种叫鸽子色的澄清饮料,对诸比丘来说稀有且可意,请准备那个。”接着,憍赏弥的近事男们在各家各户准备好鸽子色的澄清饮料。见到具寿萨嘎塔入城托钵,便对具寿萨嘎塔说:“请喝,尊师,圣尊萨嘎塔,鸽子色的澄清饮料;请喝,尊师,圣尊萨嘎塔,鸽子色的澄清饮料。”于是,具寿萨嘎塔在各家各户喝了鸽子色的澄清饮料后,出城时,倒在了城门口。巴利
Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṃ caramāno yena kosambī tadavasari. Atha kho kosambikā upāsakā bhagavato paccuggamanaṃ karitvā yenāyasmā sāgato tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāgataṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho kosambikā upāsakā āyasmantaṃ sāgataṃ etadavocuṃ – ‘‘kiṃ, bhante, ayyānaṃ dullabhañca manāpañca, kiṃ paṭiyādemā’’ti? Evaṃ vutte chabbaggiyā bhikkhū kosambike upāsake etadavocuṃ – ‘‘atthāvuso, kāpotikā nāma pasannā bhikkhūnaṃ dullabhā ca manāpā ca, taṃ paṭiyādethā’’ti. Atha kho kosambikā upāsakā ghare ghare kāpotikaṃ pasannaṃ paṭiyādetvā āyasmantaṃ sāgataṃ piṇḍāya paviṭṭhaṃ disvāna āyasmantaṃ sāgataṃ etadavocuṃ – ‘‘pivatu, bhante, ayyo sāgato kāpotikaṃ pasannaṃ, pivatu , bhante, ayyo sāgato kāpotikaṃ pasanna’’nti. Atha kho āyasmā sāgato ghare ghare kāpotikaṃ pasannaṃ pivitvā nagaramhā nikkhamanto nagaradvāre paripati.
当时,世尊与众多比丘一同从城中出来,看见具寿萨嘎塔倒在城门口。看见以后,世尊对诸比丘说:“诸比丘,扶起萨嘎塔。”“是,尊师。”那些比丘回答世尊后,把具寿萨嘎塔抬回寺院,让他头朝向世尊的方向躺下。具寿萨嘎塔翻转身体,脚朝向世尊的方向,就这么躺着。接着,世尊问诸比丘:“诸比丘,以前,萨嘎塔对如来不是恭敬、敬重的吗?”“是的,尊师。”“诸比丘,那现在,萨嘎塔对如来恭敬、敬重吗?”“不,尊师。”“诸比丘,萨嘎塔不是和安巴提塔的那伽龙交战过吗?”“是的,尊师。”“诸比丘,现在,萨嘎塔还能跟那伽龙交战吗?”“不能,尊师。”“诸比丘,喝下去会让人失去神志的东西,可以喝吗?”“不能,尊师。”“那不合适,诸比丘,对萨嘎塔来说不随顺、不相配、非沙门法、不许可、不可做。诸比丘,萨嘎塔怎么会喝谷酒呢!诸比丘,这不是令未信者生信……(中略)……诸比丘,你们应该这样诵此学处:巴利
Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ nagaramhā nikkhamanto addasa āyasmantaṃ sāgataṃ nagaradvāre paripatantaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘gaṇhatha, bhikkhave, sāgata’’nti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvā āyasmantaṃ sāgataṃ ārāmaṃ netvā yena bhagavā tena sīsaṃ katvā nipātesuṃ. Atha kho āyasmā sāgato parivattitvā yena bhagavā tena pāde karitvā seyyaṃ kappesi . Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘nanu, bhikkhave, pubbe sāgato tathāgate sagāravo ahosi sappatisso’’ti ? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Api nu kho, bhikkhave, sāgato etarahi tathāgate sagāravo sappatisso’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Nanu, bhikkhave, sāgato ambatitthikena nāgena saddhiṃ saṅgāmesī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Api nu kho, bhikkhave, sāgato etarahi pahoti nāgena saddhiṃ saṅgāmetu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Api nu kho, bhikkhave, taṃ pātabbaṃ yaṃ pivitvā visaññī assā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Ananucchavikaṃ, bhikkhave, sāgatassa ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathañhi nāma, bhikkhave, sāgato majjaṃ pivissati! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
327 饮谷酒、果酒(诸酒)者,犯波逸提。巴利 注疏 2
‘‘Surāmerayapāne pācittiya’’nti.
328 所谓“谷酒”,是指面粉酒、糕饼酒、米酒、加了酵母的酒、混合酿制的酒。巴利 注疏 5
Surā nāma piṭṭhasurā pūvasurā odanasurā kiṇṇapakkhittā sambhārasaṃyuttā.
所谓“果酒”,是指花酒、果酒、蜜酒、糖酒、混合酿制的酒。巴利
Merayo nāma pupphāsavo phalāsavo madhvāsavo guḷāsavo sambhārasaṃyutto.
所谓“饮”,是指哪怕只是用草尖沾上一滴来喝,也犯波逸提。巴利
Piveyyāti antamaso kusaggenapi pivati, āpatti pācittiyassa.
喝酒,且知道这是酒,犯波逸提。喝酒,但不确定这是不是酒,犯波逸提。喝酒,但以为这不是酒,犯波逸提。巴利
Majje majjasaññī pivati, āpatti pācittiyassa. Majje vematiko pivati, āpatti pācittiyassa. Majje amajjasaññī pivati, āpatti pācittiyassa.
不是酒,但以为是酒,犯恶作。不是酒,但不确定是不是酒,犯恶作。不是酒,也知道不是酒,无犯。巴利
Amajje majjasaññī, āpatti dukkaṭassa. Amajje vematiko, āpatti dukkaṭassa. Amajje amajjasaññī, anāpatti.
329 无犯的情况:那种东西不是酒,却有着酒的颜色、酒的气味和酒的味道,把它喝了;把它用在汤的调味里;把它用在肉的调味里;把它用在油的调味里;喝酸枣酿的饮料;喝的不是酒,是无酒精的苦涩药水;精神失常的人;最初的犯戒者。巴利 注疏 4
Anāpatti amajjañca hoti majjavaṇṇaṃ majjagandhaṃ majjarasaṃ taṃ pivati, sūpasampāke, maṃsasampāke, telasampāke, āmalakaphāṇite, amajjaṃ ariṭṭhaṃ pivati, ummattakassa, ādikammikassāti.
2. 指头戏弄学处巴利
2. Aṅgulipatodakasikkhāpadaṃ
330 那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时候,六群比丘用手指戳弄的方式去逗弄一位十七团体的比丘。那位比丘被逗得喘不过气,在极度窒息中去世了。那些少欲知足的诸比丘……呵责、非难、指责说:“六群比丘怎么能用手指戳弄的方式去逗弄那位比丘呢?”……佛陀说:“诸比丘,你们真的用手指戳弄的方式去逗弄了那位比丘吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责了……说:“你们这些蠢人,怎么能用手指戳弄的方式去逗弄那位比丘呢!蠢人,这既不能让还没生信心的人生起信心……那么,诸比丘,你们应该这样诵读这条学处——巴利 注疏 5
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiyaṃ bhikkhuṃ aṅgulipatodakena hāsesuṃ. So bhikkhu uttanto anassāsako kālamakāsi. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuṃ aṅgulipatodakena hāsessantī’’ti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, bhikkhuṃ aṅgulipatodakena hāsethāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, bhikkhuṃ aṅgulipatodakena hāsessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
331 以指头搔弄(他人致笑)者,犯波逸提。巴利
‘‘Aṅgulipatodake pācittiya’’nti.
332 所谓“手指戳弄”,是指凡是已受具足戒者,以嬉戏的意图,用自己的身体去触碰另一个已受具足戒者的身体,犯波逸提。把对方当作已受具足戒者,用手指戳弄的方式去逗弄,犯波逸提。不确定对方是否已受具足戒,用手指戳弄的方式去逗弄,犯波逸提。把已受具足戒者当作未受具足戒者,用手指戳弄的方式去逗弄,犯波逸提。巴利
Aṅgulipatodako nāma upasampanno upasampannaṃ hasādhippāyo kāyena kāyaṃ āmasati, āpatti pācittiyassa. Upasampanne upasampannasaññī aṅgulipatodakena hāseti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko aṅgulipatodakena hāseti, āpatti pācittiyassa . Upasampanne anupasampannasaññī aṅgulipatodakena hāseti, āpatti pācittiyassa.
用自己的身体,去接触与对方身体相连的东西,犯恶作。用自己身上与身体相连的东西,去接触对方的身体,犯恶作。用自己身上与身体相连的东西,去接触对方身上与身体相连的东西,犯恶作。用自己身上可舍离的物品,去接触对方的身体,犯恶作。用自己身上可舍离的物品,去接触对方身上与身体相连的东西,犯恶作。用自己身上可舍离的物品,去接触对方身上可舍离的物品,犯恶作。巴利
Kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa.
333 对尚未受具足戒者,用自己的身体去触撞对方的身体,犯恶作。用自己的身体,去触撞与对方身体相连的东西,犯恶作。用自己身上与身体相连的东西,去触撞对方的身体,犯恶作。用自己身上与身体相连的东西,去触撞对方身上与身体相连的东西,犯恶作。用自己身上可舍离的物品,去触撞对方的身体,犯恶作。用自己身上可舍离的物品,去触撞对方身上与身体相连的东西,犯恶作。用自己身上可舍离的物品,去触撞对方身上可舍离的物品,犯恶作。把未受具足戒者当作已受具足戒者,犯恶作。不确定对方是否已受具足戒,犯恶作。知道对方未受具足戒,犯恶作。巴利
Anupasampannaṃ kāyena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa . Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.
334 无犯:没有嬉戏的意图,有需要时触碰,精神失常者,最初犯者。巴利
Anāpatti na hasādhippāyo, sati karaṇīye āmasati, ummattakassa, ādikammikassāti.
3. 嬉笑学处巴利
3. Hasadhammasikkhāpadaṃ
335 那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,十七群比丘在阿致罗筏底河里玩水。那时,憍萨罗国王波斯匿正与末利夫人王后一起待在上层宫殿。憍萨罗国王波斯匿看见十七群比丘在阿致罗筏底河里玩水。看见后,对末利夫人王后这么说:“末利夫人,你看,那些阿拉汉在玩水呢。”“大王,毫无疑问,要么是世尊还没有制定学处,要么是那些比丘不领情。” 这时,憍萨罗国王波斯匿心想:“我有什么办法,既能不向世尊告状,又能让世尊知道这些比丘玩水了呢?”于是,憍萨罗国王波斯匿派人把十七群比丘叫来,给了他们一个大糖团,说道:“尊者,请把这个糖团献给世尊。”十七群比丘接过那个糖团,就去到世尊那里。到了之后,对世尊说:“尊者,这是憍萨罗国王波斯匿供养给世尊的糖团。”“诸比丘,国王在哪里看见你们的?”“在阿致罗筏底河里,世尊,我们那时在玩水。” 佛陀世尊呵责说……“你们这些愚人,怎么能在水里玩呢!愚人们,这不能让未生信者生信……诸比丘,应当这样诵此学处——巴利 注疏 3
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sattarasavaggiyā bhikkhū aciravatiyā nadiyā udake kīḷanti. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato hoti. Addasā kho rājā pasenadi kosalo sattarasavaggiye bhikkhū aciravatiyā nadiyā udake kīḷante. Disvāna mallikaṃ deviṃ etadavoca – ‘‘ete te, mallike, arahanto udake kīḷantī’’ti. ‘‘Nissaṃsayaṃ kho, mahārāja, bhagavatā sikkhāpadaṃ apaññattaṃ. Te vā bhikkhū appakataññuno’’ti. Atha kho rañño pasenadissa kosalassa etadahosi – ‘‘kena nu kho ahaṃ upāyena bhagavato ca na āroceyyaṃ, bhagavā ca jāneyya ime bhikkhū udake kīḷitā’’ti? Atha kho rājā pasenadi kosalo sattarasavaggiye bhikkhū pakkosāpetvā mahantaṃ guḷapiṇḍaṃ adāsi – ‘‘imaṃ, bhante, guḷapiṇḍaṃ bhagavato dethā’’ti. Sattarasavaggiyā bhikkhū taṃ guḷapiṇḍaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘imaṃ, bhante, guḷapiṇḍaṃ rājā pasenadi kosalo bhagavato detī’’ti. ‘‘Kahaṃ pana tumhe, bhikkhave, rājā addasā’’ti. ‘‘Aciravatiyā nadiyā, bhagavā, udake kīḷante’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, udake kīḷissatha! Netaṃ , moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
336 在水中嬉戏者,犯波逸提。巴利 注疏 3
‘‘Udake hasadhammepācittiya’’nti.
337 如果比丘在脚踝以上的水里,以嬉戏的意图潜入、浮出或游泳,犯波逸提。巴利 注疏 1
Udake hasadhammo nāma uparigopphake udake hasādhippāyo nimujjati vā ummujjati vā palavati vā, āpatti pācittiyassa.
338 在水中有嬉戏法,且意识到有嬉戏法,犯波逸提。在水中有嬉戏法,但对此有疑惑,犯波逸提。在水中有嬉戏法,但认为没有嬉戏法,犯波逸提。巴利 注疏 2
Udake hasadhamme hasadhammasaññī, āpatti pācittiyassa. Udake hasadhamme vematiko, āpatti pācittiyassa. Udake hasadhamme ahasadhammasaññī, āpatti pācittiyassa.
在脚踝以下的水里玩,犯恶作。在水里玩船,犯恶作。用手、脚、木棍或瓦片拍打水,犯恶作。玩容器里的水、酸粥、牛奶、酪浆、染料、尿液或泥浆,犯恶作。巴利
Heṭṭhāgopphake udake kīḷati, āpatti dukkaṭassa. Udake nāvāya kīḷati, āpatti dukkaṭassa. Hatthena vā pādena vā kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā udakaṃ paharati, āpatti dukkaṭassa. Bhājanagataṃ udakaṃ vā kañjikaṃ vā khīraṃ vā takkaṃ vā rajanaṃ vā passāvaṃ vā cikkhallaṃ vā kīḷati, āpatti dukkaṭassa.
在水中没有嬉戏法,却认为有嬉戏法,犯恶作。在水中没有嬉戏法,但对此有疑惑,犯恶作。在水中没有嬉戏法,且意识到没有嬉戏法,无犯。巴利
Udake ahasadhamme hasadhammasaññī, āpatti dukkaṭassa. Udake ahasadhamme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Udake ahasadhamme ahasadhammasaññī, anāpatti.
339 无犯:没有嬉戏的意图;有需要时进入水中,从而潜入、浮出或游泳;为了过到对岸而潜入、浮出或游泳;遇到灾难时;精神失常者;最初犯者。巴利
Anāpatti na hasādhippāyo, sati karaṇīye udakaṃ otaritvā nimujjati vā ummujjati vā palavati vā, pāraṃ gacchanto nimujjati vā ummujjati vā palavati vā, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
4. 不恭敬学处巴利
4. Anādariyasikkhāpadaṃ
340 那时,佛陀世尊住在憍赏弥的果希达园。就在那时,具寿阐那行为不端。诸比丘对他说:“贤友阐那,不要做这样的事,这是不如法的。”他却出于不尊重,照做不误。那些少欲的诸比丘……生起不满、讥嫌、指责:“具寿阐那怎么能不尊重呢?”……“阐那,是真的吗?听说你不尊重?”他答:“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道……“愚人,你怎能不尊重!愚人,这既不能让未生信者生信……诸比丘,你们应当这样诵这条学处——巴利
Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā channo anācāraṃ ācarati. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘māvuso channa, evarūpaṃ akāsi. Netaṃ kappatī’’ti. So anādariyaṃ paṭicca karotiyeva. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā channo anādariyaṃ karissatī’’ti…pe… saccaṃ kira tvaṃ, channa, anādariyaṃ karosīti ? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, anādariyaṃ karissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
341 (对如法劝告)不恭敬、轻慢者,犯波逸提。巴利
‘‘Anādariye pācittiya’’nti.
342 所谓的不尊重有两种:对人的不尊重和对法的不尊重。巴利 注疏 2
Anādariyaṃ nāma dve anādariyāni – puggalānādariyañca dhammānādariyañca.
所谓对人的不尊重是指:当受具足戒者依据已制定的学处指出过失时,心中想:“这个被举罪者、被贬损者、被呵责者,听他的话不会有好处”,从而表现出不尊重,这犯波逸提。巴利
Puggalānādariyaṃ nāma upasampannena paññattena vuccamāno – ‘‘ayaṃ ukkhittako vā vambhito vā garahito vā, imassa vacanaṃ akataṃ bhavissatī’’ti anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa.
所谓对法的不尊重是指:当受具足戒者依据已制定的学处指出过失时,心中想:“这教法就算灭没、毁坏、消失了又如何?”或者自己不想学习而表现出不尊重,犯波逸提。巴利
Dhammānādariyaṃ nāma upasampannena paññattena vuccamāno ‘‘kathāyaṃ nasseyya vā vinasseyya vā antaradhāyeyya vā’’, taṃ vā na sikkhitukāmo anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa.
343 对于受具足戒者,心中确定是受具足戒者,表现出不尊重,犯波逸提。对于受具足戒者,心存疑惑,表现出不尊重,犯波逸提。对于受具足戒者,心中以为是未受具足戒者,表现出不尊重,犯波逸提。巴利
Upasampanne upasampannasaññī anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa.
当有人依据未制定的学处指出过失时,心中想:“这无助于少欲、无助于头陀行、无助于威仪端正、无助于减损烦恼、无助于精进策励”,从而表现出不尊重,犯恶作。当未受具足戒者依据已制定的或未制定的学处指出过失时,心中想:“这无助于少欲、无助于头陀行、无助于威仪端正、无助于减损烦恼、无助于精进策励”,从而表现出不尊重,犯恶作。巴利
Apaññattena vuccamāno – ‘‘idaṃ na sallekhāya na dhutatthāya na pāsādikatāya na apacayāya na vīriyārambhāya saṃvattatī’’ti anādariyaṃ karoti, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannena paññattena vā apaññattena vā vuccamāno – ‘‘idaṃ na sallekhāya na dhutatthāya na pāsādikatāya na apacayāya na vīriyārambhāya saṃvattatī’’ti anādariyaṃ karoti, āpatti dukkaṭassa.
对于未受具足戒者,心中以为是受具足戒者,犯恶作。对于未受具足戒者,心存疑惑,犯恶作。对于未受具足戒者,心中确定是未受具足戒者,犯恶作。巴利
Anupasampanne upasampannasaññī āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.
344 无犯:若说:“我们老师们是这样学习和请问的。”或精神失常者,或最初犯者。巴利 注疏 5
Anāpatti – ‘‘evaṃ amhākaṃ ācariyānaṃ uggaho paripucchā’’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassāti.
5. 恐吓学处巴利
5. Bhiṃsāpanasikkhāpadaṃ
345 那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,六群比丘恐吓十七群比丘。那些被恐吓的诸比丘哭泣。诸比丘问:“贤友们,你们为什么哭?”“贤友们,这些六群比丘恐吓我们。”那些少欲知足的诸比丘指责、批评、谴责说:“六群比丘怎么能恐吓比丘呢?”……(世尊问)“诸比丘,你们真的恐吓比丘了吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责说:“愚人们!你们怎么能恐吓比丘呢?愚人们,这不能让未生信者生信……诸比丘,应当这样诵此学处:”巴利 注疏 5
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiye bhikkhū bhiṃsāpenti. Te bhiṃsāpīyamānā rodanti. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘kissa tumhe, āvuso, rodathā’’ti? ‘‘Ime, āvuso, chabbaggiyā bhikkhū amhe bhiṃsāpentī’’ti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuṃ bhiṃsāpessantī’’ti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, bhikkhuṃ bhiṃsāpethāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, bhikkhuṃ bhiṃsāpessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
346 若比丘恐吓(另一)比丘,犯波逸提。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu bhikkhuṃ bhiṃsāpeyya, pācittiya’’nti.
347 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“恐吓另一比丘”是指针对另一比丘。巴利
Bhikkhunti aññaṃ bhikkhuṃ.
所谓“恐吓”,是指具足戒者想要恐吓具足戒者,展示色、声、香、味、触,不论对方是否害怕,犯波逸提。告知贼难处、猛兽难处、鬼怪难处,不论对方是否害怕,犯波逸提。巴利
Bhiṃsāpeyyāti upasampanno upasampannaṃ bhiṃsāpetukāmo rūpaṃ vā saddaṃ vā gandhaṃ vā rasaṃ vā phoṭṭhabbaṃ vā upasaṃharati. Bhāyeyya vā so na vā bhāyeyya, āpatti pācittiyassa. Corakantāraṃ vā vāḷakantāraṃ vā pisācakantāraṃ vā ācikkhati. Bhāyeyya vā so na vā bhāyeyya, āpatti pācittiyassa.
348 对具足戒者有具足戒想而恐吓,犯波逸提。对具足戒者犹豫而恐吓,犯波逸提。对具足戒者有非具足戒想而恐吓,犯波逸提。巴利
Upasampanne upasampannasaññī bhiṃsāpeti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko bhiṃsāpeti, āpatti pācittiyassa. ‘Upasampanne anupasampannasaññī bhiṃsāpeti, āpatti pācittiyassa.
想要恐吓非具足戒者,展示色、声、香、味、触,不论对方是否害怕,犯恶作。告知贼难处、猛兽难处、鬼怪难处,不论对方是否害怕,犯恶作。对非具足戒者有具足戒想,犯恶作。对非具足戒者犹豫,犯恶作。对非具足戒者有非具足戒想,犯恶作。巴利
Anupasampannaṃ bhiṃsāpetukāmo rūpaṃ vā saddaṃ vā gandhaṃ vā rasaṃ vā phoṭṭhabbaṃ vā upasaṃharati. Bhāyeyya vā so na vā bhāyeyya, āpatti dukkaṭassa. Corakantāraṃ vā vāḷakantāraṃ vā pisācakantāraṃ vā ācikkhati. Bhāyeyya vā so na vā bhāyeyya, āpatti dukkaṭassa . Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.
349 无犯的情况是:并非想吓唬人,而是展示色、声、香、味、触;告知盗贼险境、野兽险境或恶鬼险境;精神失常者;最初犯者。巴利
Anāpatti na bhiṃsāpetukāmo rūpaṃ vā saddaṃ vā gandhaṃ vā rasaṃ vā phoṭṭhabbaṃ vā upasaṃharati, corakantāraṃ vā vāḷakantāraṃ vā pisācakantāraṃ vā ācikkhati, ummattakassa, ādikammikassāti.
6. 燃火学处巴利
6. Jotikasikkhāpadaṃ
350 那时,佛陀世尊住在跋伽国的苏苏马拉吉里,贝沙卡拉树林的鹿野苑。那时,诸比丘在冬季里,将一根大空心木点燃生火后来熏烤身体。在那空心木里,有一条黑蛇被火灼热后窜了出来,追赶诸比丘。诸比丘到处奔逃。那些少欲的诸比丘……呵责、批评、指责道:“诸比丘怎么能点燃生火熏烤身体呢?”……“诸比丘,听说诸比丘真的点燃生火来熏烤身体吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道……“诸比丘,那些愚人怎么能点燃生火来熏烤身体呢!诸比丘,这不能让没有信心的人生起信心……诸比丘,你们应当这样宣读这条学处——巴利 注疏 3
Tena samayena buddho bhagavā bhaggesu viharati suṃsumāragire bhesakaḷāvane migadāye. Tena kho pana samayena bhikkhū hemantike kāle aññataraṃ mahantaṃ susirakaṭṭhaṃ jotiṃ samādahitvā visibbesuṃ. Tasmiñca susire kaṇhasappo agginā santatto nikkhamitvā bhikkhū paripātesi. Bhikkhū tahaṃ tahaṃ upadhāviṃsu. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhū jotiṃ samādahitvā visibbessantī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū jotiṃ samādahitvā visibbentīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave , moghapurisā jotiṃ samādahitvā visibbessanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
任何比丘,为自己取暖而燃火或令人燃火者,犯波逸提。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu visibbanāpekkho jotiṃ samādaheyya vā samādahāpeyya vā, pācittiya’’nti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。巴利
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
351 那时,有些比丘生病了。探望病者的诸比丘对那些生病的比丘这样说:“贤友,身体能忍受吗?还能维持吗?”“贤友,以前我们点燃生火熏烤身体,那样我们就舒服。但现在,想到‘世尊已经禁止了’,我们有所顾虑就不熏烤了,因此我们就不舒服。”诸比丘将此事禀告了世尊……“诸比丘,我允许生病的比丘自己点燃生火或让人点燃生火后来熏烤身体。而诸比丘,你们应当这样宣读这条学处——巴利
Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti. Gilānapucchakā bhikkhū gilāne bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘kaccāvuso, khamanīyaṃ, kacci yāpanīya’’nti? ‘‘Pubbe mayaṃ, āvuso, jotiṃ samādahitvā visibbema; tena no phāsu hoti. Idāni pana ‘‘bhagavatā paṭikkhitta’’nti kukkuccāyantā na visibbema, tena no na phāsu hotī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā jotiṃ samādahitvā vā samādahāpetvā vā visibbetuṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
任何比丘,无病而为自己取暖燃火或令人燃火者,犯波逸提。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu agilāno visibbanāpekkho jotiṃ samādaheyya vā samādahāpeyya vā, pācittiya’’nti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。巴利
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
352 那时,诸比丘在灯、火堆、暖房里也有所顾虑。诸比丘将此事禀告了世尊……“诸比丘,我允许因那样的因缘,点燃生火或让人点燃生火。而诸比丘,你们应当这样宣读这条学处——”巴利 注疏 3
Tena kho pana samayena bhikkhū padīpepi jotikepi jantāgharepi kukkuccāyanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, tathārūpappaccayā jotiṃ samādahituṃ samādahāpetuṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
353 若比丘无病、为取暖而(自)燃火或令人燃火,除有相应因缘外,犯波逸提。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu agilāno visibbanāpekkho jotiṃ samādaheyya vā samādahāpeyya vā, aññatra tathārūpappaccayā, pācittiya’’nti.
354 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利 注疏 4
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“不需要火”的意思,是指离开火也舒适。巴利
Agilāno nāma yassa vinā agginā phāsu hoti.
“病者”的意思,是指离开火就不舒适。巴利
Gilāno nāma yassa vinā agginā na phāsu hoti.
“为取暖”的意思,是指想要取暖。巴利
Visibbanāpekkhoti tappitukāmo.
这里所说的“火”,就是指通常意义上的火。巴利
Joti nāma aggi vuccati.
所谓“燃火”,是指:如果自己动手生火,犯波逸提。巴利
Samādaheyyāti sayaṃ samādahati, āpatti pācittiyassa.
所谓“令人燃火”,是指:如果指使别人生火,也犯波逸提。即使只指使了一次,对方却生了很多次火,仍然犯波逸提。巴利
Samādahāpeyyāti aññaṃ āṇāpeti, āpatti pācittiyassa. Sakiṃ āṇatto bahukampi samādahati, āpatti pācittiyassa.
除了适当的因缘。巴利
Aññatra tathā rūpappaccayāti ṭhapetvā tathārūpappaccayaṃ.
355 无病者想无病,为了取暖,自己生火或叫人把火生起来,除了适当的因缘,犯波逸提。无病者心存疑虑,为了取暖,自己生火或叫人把火生起来,除了适当的因缘,犯波逸提。无病者想有病,为了取暖,自己生火或叫人把火生起来,除了适当的因缘,犯波逸提。巴利 注疏 1
Agilāno agilānasaññī visibbanāpekkho jotiṃ samādahati vā samādahāpeti vā, aññatra tathārūpappaccayā, āpatti pācittiyassa. Agilāno vematiko visibbanāpekkho jotiṃ samādahati vā samādahāpeti vā, aññatra tathārūpappaccayā, āpatti pācittiyassa. Agilāno gilānasaññī visibbanāpekkho jotiṃ samādahati vā samādahāpeti vā, aññatra tathārūpappaccayā, āpatti pācittiyassa.
把已取得的火炭拾起,犯恶作。有病者想无病,犯恶作。有病者心存疑虑,犯恶作。有病者想有病,无犯。巴利
Paṭilātaṃ ukkhipati, āpatti dukkaṭassa. Gilāno agilānasaññī, āpatti dukkaṭassa. Gilāno vematiko, āpatti dukkaṭassa. Gilāno gilānasaññī, anāpatti.
356 无犯的情况:病者;把别人生的火拿来取暖;烤已熄灭的无焰炭火;为了灯、火把、火房的适当因缘;遇到灾祸时;精神失常者;最初犯者。巴利 注疏 2
Anāpatti gilānassa, aññena kataṃ visibbeti, vītaccitaṅgāraṃ visibbeti, padīpe jotike jantāghare tathārūpappaccayā, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
7. 沐浴学处巴利
7. Nahānasikkhāpadaṃ
357 那时,佛世尊住在王舍城竹林迦兰陀迦园。那时候,诸比丘在塔波达池洗澡。那时,摩揭陀国斯尼雅·频婆娑罗王想要洗头,来到塔波达池,看到诸比丘正在洗澡,就在一旁等待。诸比丘一直洗到天黑。于是摩揭陀国斯尼雅·频婆娑罗王在非时洗了头,城门已关,只好住在城外。清晨时分,国王带着未抹匀的涂香,来到世尊那里,敬礼后坐在一边。世尊问他说:“大王,你为什么这么早来,涂香还没抹匀呢?”摩揭陀国斯尼雅·频婆娑罗王就把事情的经过禀告了世尊。于是世尊以法语开示、教导、激励、令摩揭陀国斯尼雅·频婆娑罗王欢喜。国王受到法语的开示、教导、激励而欢喜后,从座起身,敬礼世尊,右绕后离去。那时,世尊以此因缘、以此事件,召集比丘僧团,问诸比丘说:“诸比丘,听说诸比丘看见国王来了,也不懂得分寸,一直洗澡,这事是真的吗?”“是真的,世尊。”佛世尊呵责说……“诸比丘,这些愚人,看见国王来了,怎么还不懂得分寸,一直洗澡呢!诸比丘,这不能让没信心的人生起信心……诸比丘,你们应当这样诵这条学处——巴利 注疏 2
Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena bhikkhū tapode nahāyanti. Tena kho pana samayena rājā māgadho seniyo bimbisāro ‘‘sīsaṃ nahāyissāmī’’ti tapodaṃ gantvā – ‘‘yāvāyyā nahāyantī’’ti ekamantaṃ paṭimānesi. Bhikkhū yāva samandhakārā nahāyiṃsu. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro vikāle sīsaṃ nahāyitvā, nagaradvāre thakite bahinagare vasitvā, kālasseva asambhinnena vilepanena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kissa tvaṃ, mahārāja, kālasseva āgato asambhinnena vilepanenā’’ti? Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavato etamatthaṃ ārocesi. Atha kho bhagavā rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, bhikkhū rājānampi passitvā na mattaṃ jānitvā nahāyantī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā rājānampi passitvā na mattaṃ jānitvā nahāyissanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
任何比丘,未满半月而洗澡者,犯波逸提。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya, pācittiya’’nti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。巴利
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
358 那时候,诸比丘在酷暑时、炎热时,心存顾虑,不敢洗澡,浑身是汗地躺着。衣服和住处都弄脏了。他们把这件事禀告世尊……世尊说:“诸比丘,在酷暑时、炎热时,我允许相隔不满半个月就可以洗澡。”诸比丘,你们应当这样诵这条学处——巴利
Tena kho pana samayena bhikkhū uṇhasamaye pariḷāhasamaye kukkuccāyantā na nahāyanti, sedagatena gattena sayanti. Cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, uṇhasamaye pariḷāhasamaye orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
任何比丘,除适当因缘外,未满半月而洗澡者,犯波逸提。此处之因缘为:夏季最后的一个半月与雨季的第一个月,这两个半月中的暑热时、燥热时,此即此处之因缘。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo – ayaṃ tattha samayo’’ti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。巴利
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
359 那时,比丘们生病了。探病的诸比丘对那些生病的比丘这样说:“贤友,还能忍受吗?还能维持吗?”“贤友,以前我们在不足半月时洗澡,因此我们舒适;但现在想到‘世尊禁止了’,心生顾忌而不洗澡,因此我们不舒适。”他们把这件事禀告了世尊……“诸比丘,我允许生病的比丘在不足半月时洗澡。诸比丘,应当这样诵这条学处。”巴利
Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti. Gilānapucchakā bhikkhū gilāne bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘kaccāvuso, khamanīyaṃ, kacci yāpanīya’’nti? ‘‘Pubbe mayaṃ, āvuso, orenaddhamāsaṃ nahāyāma, tena no phāsu hoti; idāni pana ‘‘bhagavatā paṭikkhitta’’nti kukkuccāyantā na nahāyāma, tena no na phāsu hotī’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
任何比丘,除适当因缘外,未满半月而洗澡者,犯波逸提。此处之因缘为:夏季最后的一个半月与雨季的第一个月,这两个半月中的暑热时、燥热时、病时,此即此处之因缘。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo, pariḷāhasamayo, gilānasamayo – ayaṃ tattha samayo’’ti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。巴利
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
360 那时,一些比丘做完修建工作后,因为担心犯戒,不敢洗澡。他们汗湿全身地躺着,把衣服和坐卧具都弄得污秽不堪。他们将此事报告世尊……(中略)……“诸比丘,我允许在工作时节不满半月的时间里洗澡。诸比丘,此学处应这样诵:”巴利
Tena kho pana samayena bhikkhū navakammaṃ katvā kukkuccāyantā na nahāyanti. Te sedagatena gattena sayanti. Cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, kammasamaye orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
任何比丘,除适当因缘外,未满半月而洗澡者,犯波逸提。此处之因缘为:夏季最后的一个半月与雨季的第一个月,这两个半月中的暑热时、燥热时、病时、作务时,此即此处之因缘。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo, pariḷāhasamayo, gilānasamayo, kammasamayo – ayaṃ tattha samayo’’ti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。巴利
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
361 那时,诸比丘远行之后,由于有所顾虑,便不洗澡。他们汗湿着身体睡觉,衣服和坐卧具也被汗浸坏。他们向世尊禀告了这件事。……“诸比丘,我允许在行路期间,可以未满半月而洗澡。再者,诸比丘,你们应当这样诵此学处——巴利
Tena kho pana samayena bhikkhū addhānaṃ gantvā kukkuccāyantā na nahāyanti. Te sedagatena gattena sayanti. Cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, addhānagamanasamaye orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
任何比丘,除适当因缘外,未满半月而洗澡者,犯波逸提。此处之因缘为:夏季最后的一个半月与雨季的第一个月,这两个半月中的暑热时、燥热时、病时、作务时、行路时,此即此处之因缘。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo, pariḷāhasamayo, gilānasamayo, kammasamayo, addhānagamanasamayo – ayaṃ tattha samayo’’ti.
就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。巴利
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
362 那时,众多比丘在露天做衣,被含尘的风吹得一身土,又有微微细雨飘洒到身上。诸比丘由于顾虑而不洗澡,湿着身体睡觉,衣服和坐卧具也因此受潮损坏。他们向世尊禀告了这件事。……“诸比丘,在刮风下雨的时候,我允许不必满半月就洗澡。诸比丘,你们应当这样诵此学处——”巴利
Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū ajjhokāse cīvarakammaṃ karontā sarajena vātena okiṇṇā honti. Devo ca thokaṃ thokaṃ phusāyati. Bhikkhū kukkuccāyantā na nahāyanti, kilinnena gattena sayanti. Cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… anujānāmi, bhikkhave, vātavuṭṭhisamaye orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
363 任何比丘,除非在适宜的时候,若未满半月洗澡者,犯波逸提。此处之因缘为:夏季最后的一个半月与雨季的第一个月,这两个半月中的暑热时、燥热时、病时、作务时、行路时、风雨时,此即此处之因缘。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo, pariḷāhasamayo, gilānasamayo, kammasamayo, addhānagamanasamayo, vātavuṭṭhisamayo– ayaṃ tattha samayo’’ti.
364 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利 注疏 2
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
“未满半月”者,即不足半个月。巴利
Orenaddhamāsanti ūnakaddhamāsaṃ.
所谓“洗澡”,是指:若用粉末或黏土擦身洗澡,每做一次动作,犯恶作;洗浴完毕时,犯波逸提。巴利
Nahāyeyyāti cuṇṇena vā mattikāya vā nahāyati, payoge payoge dukkaṭaṃ. Nahānapariyosāne, āpatti pācittiyassa.
除了适时。巴利
Aññatra samayāti ṭhapetvā samayaṃ.
所谓热时,是热季剩余的一个半月;所谓闷热时,是雨季的第一个月。所谓“这两个半月是热时、闷热时”,可以洗浴。巴利
Uṇhasamayo nāma diyaḍḍho māso seso gimhānaṃ. Pariḷāhasamayo nāma vassānassa paṭhamo māso ‘‘iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo’’ti nahāyitabbaṃ.
所谓病时,是指离开洗浴就会不适。在病时,可以洗浴。巴利
Gilānasamayo nāma yassa vinā nahānena na phāsu hoti. Gilānasamayoti nahāyitabbaṃ.
所谓工作时,是指哪怕只是清扫了住处的地面。在工作时,可以洗浴。巴利
Kammasamayo nāma antamaso pariveṇampi sammaṭṭhaṃ hoti. ‘‘Kammasamayo’’ti nahāyitabbaṃ.
所谓行路时,是指如果打算走半由旬路,可以洗浴;正在走的时候可以洗浴;走完之后可以洗浴。巴利
Addhānagamanasamayo nāma ‘‘addhayojanaṃ gacchissāmī’’ti nahāyitabbaṃ, gacchantena nahāyitabbaṃ, gatena nahāyitabbaṃ.
所谓风雨时,是指诸比丘被含尘的风吹得浑身是土,或身上溅了两三滴水点。在风暴降雨之时,可以洗浴。巴利
Vātavuṭṭhisamayo nāma bhikkhū sarajena vātena okiṇṇā honti, dve vā tīṇi vā udakaphusitāni kāye patitāni honti. ‘‘Vātavuṭṭhisamayo’’ti nahāyitabbaṃ.
365 不足半个月时,想作不足想,非适时洗浴,犯波逸提。不足半个月时,心存疑惑,非适时洗浴,犯波逸提。不足半个月时,想作超过想,非适时洗浴,犯波逸提。巴利
Ūnakaddhamāse ūnakasaññī, aññatra samayā, nahāyati, āpatti pācittiyassa. Ūnakaddhamāse vematiko, aññatra samayā, nahāyati, āpatti pācittiyassa. Ūnakaddhamāse atirekasaññī, aññatra samayā, nahāyati, āpatti pācittiyassa.
超过半个月时,想作不足想,犯恶作。超过半个月时,心存疑惑,犯恶作。超过半个月时,想作超过想,无犯。巴利
Atirekaddhamāse ūnakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Atirekaddhamāse vematiko , āpatti dukkaṭassa. Atirekaddhamāse atirekasaññī, anāpatti.
366 没有犯戒的情况:在适当的时候,半个月洗浴一次,超过半个月才洗浴,为了渡到对岸而洗浴,在所有边地,遇到危难时,精神失常者,最初犯戒者。巴利 注疏 2
Anāpatti samaye, addhamāsaṃ nahāyati, atirekaddhamāsaṃ nahāyati, pāraṃ gacchanto nahāyati, sabbapaccantimesu janapadesu, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassāti.
8. 作坏色学处巴利
8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadaṃ
367 那时候,佛世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,有众多比丘和一批遍行外道从沙枳多出发,走远路去舍卫城。在途中,有贼人冲出来,抢掠了他们。舍卫城的官兵出动,抓住了那些贼,连同赃物一起,并派人到诸比丘那里传话说:“尊者们,请来认领各自的三衣,然后拿走吧。”诸比丘认不出来。那些人就抱怨、讥讽、指责说:“怎么这些尊者连自己的三衣都认不出来呢!”诸比丘听到了那些人的抱怨、讥讽、指责。于是,诸比丘就把这件事禀告了世尊。当时,世尊以这个因缘、这个机会,召集比丘僧团,对诸比丘作了与之相应、与之相宜的法语开示后,对诸比丘说:“那么,诸比丘,我就为诸比丘制定学处,出于十种考虑:为了僧团的优越,为了僧团的安乐……乃至为了正法的久住,为了律的护持。诸比丘,你们应当这样来诵这条学处——巴利
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū ca paribbājakā ca sāketā sāvatthiṃ addhānamaggappaṭipannā honti. Antarāmagge corā nikkhamitvā te acchindiṃsu. Sāvatthiyā rājabhaṭā nikkhamitvā te core sabhaṇḍe gahetvā bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pāhesuṃ – ‘‘āgacchantu, bhadantā, sakaṃ sakaṃ cīvaraṃ sañjānitvā gaṇhantū’’ti. Bhikkhū na sañjānanti. Te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhadantā attano attano cīvaraṃ na sañjānissantī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhūnaṃ tadanucchavikaṃ tadanulomikaṃ dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘tena hi, bhikkhave, bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññapessāmi dasa atthavase paṭicca – saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya…pe… saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya. Evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
368 比丘得新衣,应取三种坏色之一作记:青色、泥色或黑褐色;若比丘不取三种坏色之一作坏色就用新衣,犯波逸提。巴利 注疏 5
‘‘Navaṃ pana bhikkhunā cīvaralābhena tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇakaraṇaṃ ādātabbaṃ – nīlaṃ vā kaddamaṃ vā kāḷasāmaṃ vā. Anādā ce bhikkhu tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇakaraṇaṃ navaṃ cīvaraṃ paribhuñjeyya, pācittiya’’nti.
369 所谓“未作法”是指尚未作持的。巴利 注疏 2
Navaṃ nāma akatakappaṃ vuccati.
所谓“衣”,是指六种衣中的一种衣。巴利
Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ.
所谓“应取三种坏色之一作坏色”,是指乃至哪怕只用草尖点取,也要取。巴利
Tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇakaraṇaṃ ādātabbanti antamaso kusaggenapi ādātabbaṃ.
所谓两种蓝色:铜青蓝和叶青蓝。巴利
Nīlaṃ nāma dve nīlāni – kaṃsanīlaṃ, palāsanīlaṃ.
所谓泥色,是指泥污色。巴利
Kaddamo nāma odako vuccati.
所谓黑褐色,是指任何黑色或棕色的。巴利
Kāḷasāmaṃ nāma yaṃkiñci kāḷasāmakaṃ .
若比丘不采取三种坏色之一(的染法),乃至即使以草尖那么一点都不采取三种坏色之一(的染法)而使用新袈裟,犯波逸提。巴利
Anādā ce bhikkhu tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇakaraṇanti antamaso kusaggenapi anādiyitvā tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇakaraṇaṃ navaṃ cīvaraṃ paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.
370 在未采取坏色的情况下,若比丘有‘未采取想’而使用,犯波逸提;有疑惑而使用,犯波逸提;有‘已采取想’而使用,犯波逸提。巴利
Anādinne anādinnasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Anādinne vematiko paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Anādinne ādinnasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.
在已采取之物的情况下,若比丘有‘未采取想’而使用,犯恶作;有疑惑而使用,犯恶作;有‘已采取想’而使用,无犯。巴利
Ādinne anādinnasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ādinne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ādinne ādinnasaññī, anāpatti.
371 无犯:采取(坏色)后而使用;净法已失;作净处已旧损;已作净的与未作净的缝合在一起;在衣角、破损处、补缀处(使用);精神失常者;最初犯者。巴利 注疏 2
Anāpattiādiyitvā paribhuñjati, kappo naṭṭho hoti, kappakatokāso jiṇṇo hoti, kappakatena akappakataṃ saṃsibbitaṃ hoti, aggaḷe anuvāte paribhaṇḍe, ummattakassa, ādikammikassāti.
9. 净施学处巴利
9. Vikappanasikkhāpadaṃ
372 那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,具寿释迦子乌巴难达,将自己的袈裟净施给兄弟的弟子比丘后,没有归还(给自己)便使用。于是那位比丘将此因缘告知诸比丘:‘贤友!这位具寿释迦子乌巴难达,将我的袈裟自己作了归属处置后,没有归还就使用了。’那些少欲知足的比丘对此呵责、批评、指责:‘具寿释迦子乌巴难达怎么能将比丘的袈裟自己作了归属处置后,不归还而使用呢?’然后,世尊问乌巴难达:‘乌巴难达,据说你真的将比丘的袈裟自己作了归属处置后,不归还就使用了?’‘是的,世尊。’佛陀世尊呵责:‘愚人!你怎么能将比丘的袈裟自己作了归属处置后,不归还而使用呢?愚人!这不能令未信者生信……’‘诸比丘,应当这样诵此学处——’巴利
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto bhātuno saddhivihārikassa bhikkhuno sāmaṃ cīvaraṃ vikappetvā appaccuddhāraṇaṃ paribhuñjati. Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi – ‘‘ayaṃ, āvuso, āyasmā upanando sakyaputto mayhaṃ cīvaraṃ sāmaṃ vikappetvā appaccuddhāraṇaṃ paribhuñjatī’’ti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ vikappetvā appaccuddhāraṇaṃ paribhuñjissatī’’ti…pe… saccaṃ kira tvaṃ, upananda, bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ vikappetvā appaccuddhāraṇaṃ paribhuñjasīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ vikappetvā appaccuddhāraṇaṃ paribhuñjissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
373 若比丘把衣对(另一)比丘、比丘尼、学法女、沙弥或沙弥尼作净施(共有)后,未经对方舍还就擅自取用,犯波逸提。巴利
‘‘Yo pana bhikkhu bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā sikkhamānāya vā sāmaṇerassa vā sāmaṇeriyā vā sāmaṃ cīvaraṃ vikappetvā appaccuddhāraṇaṃparibhuñjeyya, pācittiya’’nti.
374 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利 注疏 5
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
所谓“比丘的”,是指其他比丘的。巴利
Bhikkhussāti aññassa bhikkhussa.
所谓比丘尼,是指在两部僧中受具足戒者。巴利
Bhikkhunī nāma ubhatosaṅghe upasampannā.
所谓在学尼,是指两年内于六法修学已毕者。巴利
Sikkhamānā nāma dve vassāni chasu dhammesu sikkhitasikkhā.
所谓沙弥,是指具十学处者。巴利
Sāmaṇero nāma dasasikkhāpadiko.
所谓沙弥尼,是指具十学处者。巴利
Sāmaṇerī nāma dasasikkhāpadikā.
所谓“自己”,是指自己分配后。巴利
Sāmanti sayaṃ vikappetvā.
所谓衣,是指六种衣中的某一种衣,属于可以净施的最后一种。巴利
Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanupagaṃ pacchimaṃ.
所谓分配,有两种——当面分配与背面分配。巴利
Vikappanā nāma dve vikappanā – sammukhāvikappanā ca parammukhāvikappanā ca.
所谓当面分配,是指:“我把这件衣分配给你或某某人。”巴利
Sammukhāvikappanā nāma ‘‘imaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ vikappemi itthannāmassa vā’’ti.
所谓背面分配,是指:“我把这件衣给你用于净施。” 那人应当说:“谁是你的朋友或亲近者?” 回答说:“某某和某某。” 那人应当说:“我把它给他们。你使用他们的所属物,或舍弃,或根据需要处理吧。”巴利
Parammukhāvikappanā nāma ‘‘imaṃ cīvaraṃ vikappanatthāya tuyhaṃ dammī’’ti. Tena vattabbo – ‘‘ko te mitto vā sandiṭṭho vā’’ti? ‘‘Itthannāmo ca itthannāmo cā’’ti. Tena vattabbo – ‘‘ahaṃ tesaṃ dammi, tesaṃ santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ vā karohī’’ti.
所谓“未撤回”,是指既未授予他,又对他不信赖而使用,犯波逸提。巴利
Appaccuddhāraṇaṃ nāma tassa vā adinnaṃ, tassa vā avissasanto paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.
375 在未撤回的情况下,有未撤回想而使用,犯波逸提。在未撤回的情况下,心有疑惑而使用,犯波逸提。在未撤回的情况下,有未撤回想而使用,犯波逸提。巴利
Appaccuddhāraṇe appaccuddhāraṇasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Appaccuddhāraṇe vematiko paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Appaccuddhāraṇe appaccuddhāraṇasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.
如果决意了或舍弃了,犯恶作。在已撤回的情况下,有未撤回想,犯恶作。在已撤回的情况下,心有疑惑,犯恶作。在已撤回的情况下,有已撤回想,则无犯。巴利
Adhiṭṭheti vā vissajjeti vā, āpatti dukkaṭassa. Paccuddhāraṇe appaccuddhāraṇasaññī, āpatti dukkaṭassa . Paccuddhāraṇe vematiko, āpatti dukkaṭassa. Paccuddhāraṇe paccuddhāraṇasaññī, anāpatti.
376 无犯的情况是: 他给了,或对他信赖而使用,精神失常者,最初犯者。巴利 注疏 1
Anāpatti so vā deti, tassa vā vissasanto paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassāti.
10. 藏衣学处巴利
10. Cīvaraapanidhānasikkhāpadaṃ
377 那时,佛陀世尊住在舍卫城祇树给孤独园。当时,十七群诸比丘把资具随手乱放,没有收好。六群比丘就把十七群诸比丘的钵和衣藏了起来。十七群比丘对六群比丘这样说: “贤友们,把我们的钵和衣还给我们吧。” 六群比丘笑了起来,那些比丘就哭了。其他诸比丘问道: “贤友们,你们为什么哭呢?” 他们回答: “贤友们,这些六群比丘把我们的钵和衣都藏起来了。” 那些少欲知足的诸比丘…… 纷纷呵责、批评、指责道: “六群比丘怎么能把诸比丘的钵和衣藏起来呢?” …… 世尊问: “诸比丘,你们真的把诸比丘的钵和衣藏起来了吗?” 他们答: “是真的,世尊。” 佛陀世尊呵责道…… “你们这些愚人,怎么能把诸比丘的钵和衣藏起来呢!愚人们,这不能让未生信者生信…… 诸比丘,应当这样诵这条学处——”巴利 注疏 3
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sattarasavaggiyā bhikkhū asannihitaparikkhārā honti. Chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ pattampi cīvarampi apanidhenti. Sattarasavaggiyā bhikkhū chabbaggiye bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘dethāvuso, amhākaṃ pattampi cīvarampī’’ti. Chabbaggiyā bhikkhū hasanti, te rodanti. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘kissa tumhe, āvuso, rodathā’’ti? ‘‘Ime, āvuso, chabbaggiyā bhikkhū amhākaṃ pattampi cīvarampi apanidhentī’’ti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhūnaṃ pattampi cīvarampi apanidhessantī’’ti…pe… saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, bhikkhūnaṃ pattampi cīvarampi apanidhethāti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, bhikkhūnaṃ pattampi cīvarampi apanidhessatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
378 若比丘把(另一)比丘的钵、衣、坐具、针筒或腰带藏起来(或令人藏),即便只是开玩笑,犯波逸提。巴利 注疏 2
‘‘Yo pana bhikkhu bhikkhussa pattaṃ vā cīvaraṃ vā nisīdanaṃ vā sūcigharaṃ vā kāyabandhanaṃ vā apanidheyya vā apanidhāpeyya vā, antamaso hasāpekkhopi, pācittiya’’nti.
379 “凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。巴利 注疏 2
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
所谓“比丘的”,是指另一个比丘的。巴利
Bhikkhussāti aññassa bhikkhussa.
“钵”有两种:铁钵和陶钵。巴利
Patto nāma dve pattā – ayopatto, mattikāpatto.
所谓衣,是指六种衣中的某一种衣,属于可以净施的最后一种。巴利
Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ, vikappanupagaṃ pacchimaṃ.
所谓坐具,是指带边的布。巴利
Nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccati.
所谓针筒,是指有针的或无针的。巴利
Sūcigharaṃ nāma sasūcikaṃ vā asūcikaṃ vā.
“腰带”有两种:扁带和猪肠状的腰带。巴利
Kāyabandhanaṃ nāma dve kāyabandhanāni – paṭṭikā, sūkarantakaṃ.
如果自己把它们移到别处,就犯波逸提。巴利
Apanidheyya vāti sayaṃ apanidheti, āpatti pācittiyassa.
当他指使其他人时,犯波逸提。当他指使尊师时,犯波逸提。被指使一次后,即使他将很多物品藏起来,也犯波逸提。巴利
Apanidhāpeyya vāti aññaṃ āṇāpesi, āpatti pācittiyassa. Apanidhāpeyya vā ti ayyaṃ āṇāpeti, āpatti pācittiyassa. Sakiṃ āṇatto bahukampi apanidheti, āpatti pācittiyassa.
他存有嬉戏的意图。巴利
Antamaso hasāpekkhopīti kīḷādhippāyo.
380 对已受具足戒者,心里也认为对方是已受具足戒者,将他的钵、或衣、或坐布、或针筒、或腰带藏起来,或指使他人藏起来,哪怕只是存有开玩笑的意思,也犯波逸提。对已受具足戒者,心里存有疑虑……对已受具足戒者,心里却认为对方是未受具足戒者,将他的钵、或衣、或坐布、或针筒、或腰带藏起来,或指使他人藏起来,哪怕只是存有开玩笑的意思,也犯波逸提。巴利 注疏 1
Upasampanne upasampannasaññī pattaṃ vā cīvaraṃ vā nisīdanaṃ vā sūcigharaṃ vā kāyabandhanaṃ vā apanidheti vā apanidhāpeti vā, antamaso hasāpekkhopi, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko…pe… upasampanne anupasampannasaññī pattaṃ vā cīvaraṃ vā nisīdanaṃ vā sūcigharaṃ vā kāyabandhanaṃ vā apanidheti vā apanidhāpeti vā, antamaso hasāpekkhopi, āpatti pācittiyassa.
将其他资具藏起来,或指使他人藏起来,哪怕只是存有开玩笑的意思,犯恶作。对未受具足戒者,将他的钵、或衣、或其他资具藏起来,或指使他人藏起来,哪怕只是存有开玩笑的意思,犯恶作。对未受具足戒者,认为他已受具足戒,犯恶作。对未受具足戒者,心中存有疑虑,犯恶作。对未受具足戒者,认为他未受具足戒,犯恶作。巴利
Aññaṃ parikkhāraṃ apanidheti vā apanidhāpeti vā, antamaso hasāpekkhopi, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannassa pattaṃ vā cīvaraṃ vā aññaṃ vā parikkhāraṃ apanidheti vā apanidhāpeti vā, antamaso hasāpekkhopi, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa . Anupasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.
381 无犯:没有开玩笑的意图;将没有放好的物品放好;心想“作了法语开示之后就还给他”而把物品收好;精神失常者;最初犯者。巴利 注疏 1
Anāpatti nahasādhippāyo, dunnikkhittaṃ paṭisāmeti, ‘‘dhammiṃ kathaṃ katvā dassāmī’’ti paṭisāmeti, ummattakassa, ādikammikassāti.
酒、以手指戏,还有轻慢以及惊吓;
火光、沐浴、坏色,以及自己藏匿。巴利
Surā aṅguli hāso ca , anādariyañca bhiṃsanaṃ; Jotinahānadubbaṇṇaṃ, sāmaṃ apanidhena cāti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11