9. 伞鞋品
9. Chattupāhanavaggo
4. 巴吉帝亚篇(比丘尼分别)义注 · 41 段
1. 第一学处注释
1. Paṭhamasikkhāpadavaṇṇanā
11811181. 在伞品第一学处中——“即使只持一次,也犯巴吉帝亚罪”:在路上行走时,即使以同一个动作持用一整天,也只犯一次罪。如果到了泥泞等地,脱下凉鞋而只拿着伞走,犯恶作罪。如果看见灌木丛等,把伞移开而只穿着凉鞋走,也还是恶作罪。如果先把伞移开、又脱下凉鞋,然后再拿起来,就再犯一次巴吉帝亚罪。应当这样按动作的次数来了知所犯的罪。其余内容浅显易懂。起源与羊毛品相同——是有作,不是想解脱,是无心,是制戒罪,是身业,具三心,具三受。
1181. Chattavaggassa paṭhamasikkhāpade – sakimpi dhāreti āpatti pācittiyassāti maggagamane ekapayogeneva divasampi dhāreti, ekāva āpatti. Sace kaddamādīni patvā upāhanā omuñcitvā chattameva dhārentī gacchati, dukkaṭaṃ. Athāpi gacchādīni disvā chattaṃ apanāmetvā upāhanāruḷhāva gacchati, dukkaṭameva. Sace chattampi apanāmetvā upāhanāpi omuñcitvā puna dhāreti, puna pācittiyaṃ. Evaṃ payogagaṇanāya āpattiyo veditabbā. Sesaṃ uttānameva. Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
2. 第二学处注释
2. Dutiyasikkhāpadavaṇṇanā
1184第二学处——这里也是说“乘车而行”:如果比丘尼下车后又反复上车,就按她上下车的动作次数来了知所犯的诸罪。其余内容和第一学处所讲的一样。
1184. Dutiye – yānena yāyantīti etthāpi orohitvā punappunaṃ abhiruhantiyā payogagaṇanāya āpattiyo veditabbā. Sesaṃ paṭhame vuttanayamevāti.
3. 第三学处注释
3. Tatiyasikkhāpadavaṇṇanā
11901190. 在第三学处中——“散落”:意思是珠宝散落各处。在这里也一样,如果是脱下之后又戴着,就按动作的次数来算犯戒。犯戒的起因等和前面说的一样。只不过这里是不善心。
1190. Tatiye – vippakiriyiṃsūti maṇayo vippakiṇṇā. Idhāpi omuñcitvā dhārentiyā payogagaṇanāya āpattiyo. Samuṭṭhānādīni vuttanayāneva. Kevalaṃ idha akusalacittaṃ hotīti.
4. 第四学处注释
4. Catutthasikkhāpadavaṇṇanā
1194第四学处——在头部装饰等物品中,持用哪一件,就按那一件来计数,由此了知所犯的罪。其余内容和第三学处所说的一样。
1194. Catutthe – sīsūpagādīsu yaṃ yaṃ dhāreti, tassa tassa vasena vatthugaṇanāya āpattiyo veditabbā. Sesaṃ tatiye vuttanayamevāti.
5. 第五学处注释
5. Pañcamasikkhāpadavaṇṇanā
1199第五学处注释——“以香和颜料”:就是用香和颜料。其余内容一看就明白。来源等项和第三学处相同。
1199. Pañcame – gandhavaṇṇakenāti gandhena ca vaṇṇakena ca. Sesaṃ uttānameva. Samuṭṭhānādīni tatiyasadisānevāti.
6. 第六学处注释
6. Chaṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā
1202第六项:一切与第五项所说相同。
1202. Chaṭṭhe – sabbaṃ pañcame vuttasadisamevāti.
7. 第七学处注释
7. Sattamasikkhāpadavaṇṇanā
1208-9第七学处:关于“令按摩,犯巴吉帝亚”——这里,若手不松开而按摩,只犯一个罪;若松开又松开地按摩,则按动作次数犯罪。搓揉也是如此。关于“病者”:哪怕只是因为走路劳累而身体不适的人也算。“灾祸”:指因盗贼怖畏等导致身体颤抖等情况。其余内容浅显易懂。起源等与第三学处相同。
1208-9. Sattame – ummaddāpeti āpatti pācittiyassāti ettha hatthaṃ amocetvā ummaddane ekāva āpatti, mocetvā mocetvā ummaddane payogagaṇanāya āpattiyo. Sambāhanepi eseva nayo. Gilānāyāti antamaso maggagamanaparissamenāpi sābādhāya. Āpadāsūti corabhayādīhi sarīrakampanādīsu. Sesaṃ uttānameva. Samuṭṭhānādīni tatiyasadisānevāti.
8-9-10. 第八、第九、第十学处的注释
8-9-10. Aṭṭhamanavamadasamasikkhāpadavaṇṇanā
1210在第八、第九、第十这三条学处里,唯一的差别就是:对在学尼、沙弥尼和在家女众来说是这样;其余部分和第七条学处所说的完全一样。
1210. Aṭṭhamādīsu tīsu sikkhamānāya sāmaṇeriyā, gihiniyāti idameva nānākaraṇaṃ, sesaṃ sattame vuttasadisamevāti.
11. 第十一学处注释
11. Ekādasamasikkhāpadavaṇṇanā
12141214. 第十一学处——“在比丘面前”:意思是正对面。不过要知道,这是就近行处而说的。其余内容很清楚。咖提那的起源——由身和语生起,或由身、语、心生起;是造作与非造作,不是想解脱,是无心,是制罪,是身业,是语业,具三种心,具三种受。
1214. Ekādasame – bhikkhussa puratoti abhimukhamevāti attho. Idaṃ pana upacāraṃ sandhāya kathitanti veditabbaṃ. Sesaṃ uttānameva. Kathinasamuṭṭhānaṃ – kāyavācato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti, kiriyākiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
12. 第十二学处注释
12. Dvādasamasikkhāpadavaṇṇanā
1219-23第十二学处注释:所谓“未作机会”,是指没有先以“我要在某个地方提问”这样的方式作机会。因此说:“未作机会就是没有请问。”“未指定”是指没有限定“我要在某个地方提问”,只是说“有该问的事,我请问,尊者”。其余部分很清楚。逐句法的起源——从言语生起,或从言语和心生起;是造作与非造作,不是想解脱,无心,制戒所呵责,是语业,有三种心,三种受。
1219-23. Dvādasame – anokāsakatanti asukasmiṃ nāma ṭhāne pucchāmīti evaṃ akataokāsaṃ. Tenevāha – ‘‘anokāsakatanti anāpucchā’’ti . Anodissāti asukasmiṃ nāma ṭhāne pucchāmīti evaṃ aniyametvā kevalaṃ ‘‘pucchitabbaṃ atthi, pucchāmi ayyā’’ti evaṃ vatvā. Sesaṃ uttānameva. Padasodhammasamuṭṭhānaṃ – vācato vācācittato ca samuṭṭhāti, kiriyākiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
13. 学处注释
13. Terasamasikkhāpadavaṇṇanā
1226第十三学处——越过界围:一只脚越过去的时候,犯轻罪;第二只脚越过去的时候,犯巴吉帝亚。在近行处也是这样。
1226. Terasame – parikkhepaṃ atikkāmentiyāti ekena pādena atikkante dukkaṭaṃ, dutiyena pācittiyaṃ. Upacārepi eseva nayo.
1227“衣已断坏者”等句里,应当知道这里的“衣”就是指覆肩衣。“灾祸”是指覆肩衣很贵重,披着它走路时就会发生危险,在这样的灾祸情况下不算犯戒。其余内容都很清楚。羊毛所生起者——是造作,不是想解脱,没有心念,属于制戒所呵责,是身业,通三种心,通三种受。
1227.Acchinnacīvarikāyātiādīsu saṅkaccikacīvarameva cīvaranti veditabbaṃ. Āpadāsūti mahagghaṃ hoti saṅkaccikaṃ, pārupitvā gacchantiyāva upaddavo uppajjati, evarūpāsu āpadāsu anāpatti. Sesaṃ uttānameva. Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
大姊们,一百六十六条巴吉帝亚法已经诵出。在这里应当知道:比丘尼的小小戒有九十六条,比丘的小小戒有九十二条,合起来是一百八十八条学处。从中扣除整个比丘尼品、辗转食、非残食、以非残食再劝请、乞求美味食、裸形者学处、覆藏粗罪、度未满二十岁者、与女人相约同行远路、进入王宫、有比丘在而不请问便非时入村、坐具、雨浴衣——扣除这二十二条学处之后,剩下的一百六十六条学处,是通过诵巴帝摩卡的方式诵出的。因此说:“大姊们,一百六十六条巴吉帝亚法已经诵出……我如是受持。”
Uddiṭṭhā kho ayyāyo chasaṭṭhisataṃ pācittiyā dhammāti ettha sabbāneva bhikkhunīnaṃ khuddakesu channavuti, bhikkhūnaṃ dvenavutīti aṭṭhāsītisataṃ sikkhāpadāni, tato sakalaṃ bhikkhunīvaggaṃ, paramparabhojanaṃ, anatirittabhojanaṃ, anatirittena abhihaṭṭhuṃ pavāraṇaṃ, paṇītabhojanaviññatti, acelakasikkhāpadaṃ, duṭṭhullapaṭicchādanaṃ, ūnavīsativassupasampādanaṃ, mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya addhānagamanaṃ, rājantepurappavesanaṃ, santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā vikāle gāmappavesanaṃ, nisīdanaṃ vassikasāṭikanti imāni dvāvīsati sikkhāpadāni apanetvā sesāni satañca chasaṭṭhi ca sikkhāpadāni pātimokkhuddesamaggena uddiṭṭhāni hontīti veditabbāni. Tenāha – ‘‘uddiṭṭhā kho ayyāyo chasaṭṭhisataṃ pācittiyā dhammā…pe… evametaṃ dhārayāmī’’ti.
在此,简要判定犯缘如下:山顶祭典、彩画堂学处、腰带、女性装饰、香粉、涂香麻末、由比丘尼等按摩揉捏——这十条学处是无心的,属于世间所呵责的。不过这里的要点是:由于即使没有心也能违犯,所以说是无心的;若有心,则只能以不善心违犯,所以说是世间所呵责的。其余的学处是无心的,只属于制戒所呵责的。令盗女受具足戒、前往他村、寺院学处、孕妇品中从开头起的七条、童女品中从开头起的五条、与男子交往、别住者给予同意、依年受具足戒、隔年受具足戒——这十九条学处是有心的、制戒所呵责的;其余的则是有心的、世间所呵责的。
Tatrāyaṃ saṅkhepato samuṭṭhānavinicchayo – giraggasamajjaṃ, cittāgārasikkhāpadaṃ, saṅghāṇi, itthālaṅkāro, gandhavaṇṇako, vāsitakapiññāko, bhikkhunīādīhi ummaddanaparimaddanānīti imāni dasa sikkhāpadāni acittakāni lokavajjāni. Ayaṃ panettha adhippāyo – vināpi cittena āpajjitabbattā acittakāni, citte pana sati akusaleneva āpajjitabbattā lokavajjāni. Avasesāni acittakāni, paṇṇattivajjāneva. Corīvuṭṭhāpanaṃ, gāmantaraṃ, ārāmasikkhāpadaṃ gabbhinivagge ādito paṭṭhāya satta, kumāribhūtavagge ādito paṭṭhāya pañca, purisasaṃsaṭṭhaṃ pārivāsiyachandadānaṃ, anuvassavuṭṭhāpanaṃ, ekantarikavuṭṭhāpananti imāni ekūnavīsati sikkhāpadāni sacittakāni paṇṇattivajjāni, avasesāni sacittakāni lokavajjānevāti.