1. 第一学处注释
1. Paṭhamasikkhāpadavaṇṇanā
933933. 关于共卧品的第一条学处——“tuvaṭṭeyyuṃ”的意思是应当躺卧。其余内容很清楚。关于羊毛生起的情况:属于行为,不是有觉知的解脱,没有心念,属于制戒所禁止的,是身业,三种心,三种受。
933. Tuvaṭṭavaggassa paṭhamasikkhāpade – tuvaṭṭeyyunti nipajjeyyuṃ. Sesaṃ uttānameva. Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
2. 第二学处注释
2. Dutiyasikkhāpadavaṇṇanā
937937. 第二学处——她们共用一张铺盖和一件覆衣,所以叫“一铺盖一覆衣”。这个说法,指的是那些把可携带的覆衣、铺盖、垫褥等,一头铺开、一头盖在身上,然后躺下来的人。
937. Dutiye – ekaṃ attharaṇañceva pāvuraṇañca etāsanti ekattharaṇapāvuraṇā; saṃhārimānaṃ pāvārattharaṇakaṭasārakādīnaṃ ekaṃ antaṃ attharitvā ekaṃ pārupitvā tuvaṭṭentīnametaṃ adhivacanaṃ.
940说明区别之后:如果她们在中间放了袈裟、木杖,甚至哪怕只是一条腰带,然后躺下,那就不犯戒,这是这句话的意思。其余部分很清楚。由羊毛所生起的情形是:属于造作,不是想解脱,没有心念,属于制戒所禁止的,是身业,对应三种心,对应三种受。
940.Vavatthānaṃ dassetvāti majjhe kāsāvaṃ vā kattarayaṭṭhiṃ vā antamaso kāyabandhanampi ṭhapetvā nipajjantīnaṃ anāpattīti attho. Sesaṃ uttānameva. Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
3. 第三学处注释
3. Tatiyasikkhāpadavaṇṇanā
941第三项:uḷārasambhāvitā 的意思是,因为出身于高贵家族而出家,又因为功德高尚,所以被尊为高贵。issāpakatā 的意思是,被嫉妒所败坏,也就是被嫉妒压倒。saññattibahulā 的意思是,这些人多行劝导,也就是整天都在劝导大众。viññattibahulā 的意思是,这些人多行使人明白。viññatti 应当理解为通过原因、譬喻等各种方式让人明白,而不是指乞求。
941. Tatiye – uḷārasambhāvitāti uḷārakulā pabbajitattā guṇehi ca uḷārattā uḷārāti sambhāvitā. Issāpakatāti issāya apakatā; abhibhūtāti attho. Saññatti bahulā etāsanti saññattibahulā; divasaṃ mahājanaṃ saññāpayamānāti attho. Viññatti bahulā etāsanti viññattibahulā. Viññattīti hetūdāharaṇādīhi vividhehi nayehi ñāpanā veditabbā, na yācanā.
943在经行时,应当根据转身的次数来了解犯戒的情况。在“站立”等情况下,根据动作的次数来了解。在“教导”等情况下,根据词句等的数量来了解。其余内容则清楚易懂。
943. Caṅkamane nivattanagaṇanāya āpattiyo veditabbā. Tiṭṭhati vātiādīsu payogagaṇanāya. Uddisati vātiādīsu padādigaṇanāya. Sesaṃ uttānameva.
三种来源:有行与非行、想解脱、有心、世间罪、身业、语业、不善心、苦受。
Tisamuṭṭhānaṃ – kiriyākiriyaṃ , saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.
4. 第四学处注释
4. Catutthasikkhāpadavaṇṇanā
949第四项:sati antarāye 意思是存在十种障碍。pariyesitvā na labhati 意思是寻找之后得不到别的看护者。gilānāya 意思是自己生病。āpadāsu 意思是遇到那样的灾祸时,无犯。其余内容容易理解。
949. Catutthe – sati antarāyeti dasavidhe antarāye sati. Pariyesitvā na labhatīti aññaṃ upaṭṭhāyikaṃ na labhati. Gilānāyāti sayaṃ gilānāya. Āpadāsūti tathārūpe upaddave sati anāpatti. Sesaṃ uttānameva.
由放弃责任而生起:不作为、想解脱、有心、世间罪、身业、语业、不善心、苦受。
Dhuranikkhepasamuṭṭhānaṃ – akiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.
5. 第五学处注释
5. Pañcamasikkhāpadavaṇṇanā
952第五项:命令另一个人——在这里,如果被命令“赶出去”,那么即使一次命令就穿过了很多道门,也只犯一个罪。如果被命令“你要穿过这道门和那道门”,这样下令后穿过,就按门的数量来定罪。其余内容很清楚。
952. Pañcame – aññaṃ āṇāpetīti ettha sace nikkaḍḍhāti āṇattā ekapayogena bahūnipi dvārāni atikkāmeti, ekā āpatti. Atha imañcimañca dvāraṃ atikkāmehīti evaṃ āṇattā atikkāmeti, dvāragaṇanāya āpattiyo. Sesaṃ uttānameva.
三种生起:只是造作(不是业)、想解脱、有心、世间共责、身业、语业、不善心、苦受。
Tisamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.
6. 第六学处注释
6. Chaṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā
955第六,一切都很清楚。由呵责而生起:不作为、想解脱、有心、世间罪、身业、语业、不善心、苦受。
955. Chaṭṭhe – sabbaṃ uttānameva. Samanubhāsanasamuṭṭhānaṃ – akiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.
7-8-9. 第七、第八、第九学处的注释
7-8-9. Sattamaaṭṭhamanavamasikkhāpadavaṇṇanā
961第七、第八、第九学处,全都清楚明了。这些都属于羊毛类犯戒的起因,是行为造作,不是想解脱,没有心识,犯制戒罪,只是身业,涉及三种心、三种受。
961. Sattamaaṭṭhamanavamesu sabbaṃ uttānameva. Sabbāni eḷakalomasamuṭṭhānāni, kiriyāni, nosaññāvimokkhāni, acittakāni, paṇṇattivajjāni, kāyakammāni, ticittāni tivedanānīti.
10. 第十学处注释
10. Dasamasikkhāpadavaṇṇanā
973第十则:“āhundarikā”的意思是“拥挤”。
973. Dasame – āhundarikāti sambādhā.
975975. “刚放下负担”:意思是,即使放下负担之后才离开,也仍然犯戒。已经做完自恣后,走上五由旬,也无犯;走六由旬就更不用说了。然而,如果走了三由旬后又沿原路返回,那就不可以;从别的路回来,则可以。
975.Dhuraṃ nikkhittamatteti sacepi dhuraṃ nikkhipitvā pacchā pakkamati, āpattiyevāti attho. Pavāretvā pañca yojanāni gacchantiyāpi anāpatti. Chasu vattabbameva natthi. Sace pana tīṇi gantvā teneva maggena paccāgacchati, na vaṭṭati. Aññena maggena āgantuṃ vaṭṭati.
976关于“障碍”,有十种障碍:心里想着“我要去别处”而出发后,如果河水暴涨,或者路上有盗贼,或者起了乌云,那就应该返回。其余内容很容易理解。第一巴拉基格的成立方式:非造作、想解脱、有心、世间所呵责、身业、不善心、苦受。
976.Antarāyeti dasavidhe antarāye – paraṃ gacchissāmīti nikkhantā, nadīpūro pana āgato, corā vā magge honti, megho vā uṭṭhāti, nivattituṃ vaṭṭati. Sesaṃ uttānameva. Paṭhamapārājikasamuṭṭhānaṃ – akiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.