1. 第一学处注释
1. Paṭhamasikkhāpadavaṇṇanā
1069在孕妇品的第一条学处中,“怀孕者”是指胎儿已经进入腹中的人。
1069. Gabbhinivaggassa paṭhamasikkhāpade – āpannasattāti kucchipaviṭṭhasattā.
2. 第二学处注释
2. Dutiyasikkhāpadavaṇṇanā
1073-4第二项:哺乳,指正在吃奶。或是母亲,指她给那个孩子喂奶,她可能是孩子的母亲,也可能是乳母。其余部分很清楚。两者都是三种生起:行动、想解脱、有心、制戒罪、身业、语业、三心、三受。
1073-4. Dutiye – pāyantinti thaññaṃ pāyamānaṃ. Mātā vā hotīti yaṃ dārakaṃ pāyeti, tassa mātā vā hoti dhāti vā. Sesaṃ uttānameva. Ubhayampi tisamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
3. 第三学处注释
3. Tatiyasikkhāpadavaṇṇanā
1077在第三项学处中,为什么要让人授予“学戒认可”呢?因为女人天性摇摆不定,如果两年里不先学习六法,而在受持戒律时就会感到疲惫;如果先学习过了,以后就不会疲惫,能够顺利通过。所以让人授予。
1077. Tatiye – sikkhāsammutiṃ dātunti kasmā dāpesi? ‘‘Mātugāmo nāma lolo hoti dve vassāni chasu dhammesu asikkhitvā sīlāni pūrayamāno kilamati, sikkhitvā pana pacchā na kilamissati, nittharissatī’’ti dāpesi.
1079我受持不杀生,两年内不违犯地受持——意思是:对于被制定为“不杀生”的学处,也就是这个不杀生学处,我以两年内不违犯的方式受持。这个道理适用于所有情况。这些学处,即使对已经出家六十年的比丘尼也应当授予;如果没有让她学习这些学处,就不应该给她授具足戒。
1079.Pāṇātipātāveramaṇiṃ dve vassāni avītikkamma samādānaṃ samādiyāmīti yaṃ taṃ pāṇātipātā veramaṇīti paññattaṃ sikkhāpadaṃ, taṃ pāṇātipātā veramaṇisikkhāpadaṃ dve vassāni avītikkamitabbasamādānaṃ katvā samādiyāmīti attho. Esa nayo sabbattha. Imā cha sikkhāyo saṭṭhivassāyapi pabbajitāya dātabbāyeva, na etāsu asikkhitā upasampādetabbā.
4. 第四学处注释
4. Catutthasikkhāpadavaṇṇanā
1084第四项——全部内容都很清楚。不过,如果之前没有给出离依许可,那么在受达上的戒台上也应当给予。这两位就叫做大在学尼。
1084. Catutthe – sabbaṃ uttānameva. Sace pana paṭhamaṃ vuṭṭhānasammuti na dinnā hoti, upasampadamāḷakepi dātabbāyeva. Imā dvepi mahāsikkhamānā nāma.
5. 第五学处注释
5. Pañcamasikkhāpadavaṇṇanā
1090第五项:虽然对未满十二岁的人,如果以为她已经满十二岁而给她授具足戒,并不犯戒,但她仍然还不算已受具足戒。其余内容很清楚。
1090. Pañcame – kiñcāpi ūnadvādasavassaṃ paripuṇṇasaññāya vuṭṭhāpentiyā anāpatti, sā pana anupasampannāva hoti. Sesaṃ uttānameva.
6. 第六学处注释
6. Chaṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā
1095第六条:对于十岁就出嫁的女子,给了她学戒的认可之后,等她满十二岁,就可以给她授具足戒。
1095. Chaṭṭhe – dasavassāya gihigatāya sikkhāsammutiṃ datvā paripuṇṇadvādasavassaṃ upasampādetuṃ vaṭṭati.
7. 第七学处注释
7. Sattamasikkhāpadavaṇṇanā
1101第七戒:全部内容都很清楚明白。起源等项也和第二戒里说的完全一样。不过这里有一个差别:凡是存在认许的地方,就有行与不行。
1101. Sattame – sabbaṃ uttānameva. Samuṭṭhānādīnipi sabbesu dutiye vuttasadisāneva. Ayaṃ pana viseso – yattha sammuti atthi, tattha kiriyākiriyaṃ hotīti.
8. 第八学处注释
8. Aṭṭhamasikkhāpadavaṇṇanā
1108第八学处——所谓“不应让人代自己教导”,意思是:不应当用“尊者,请给这个人教授教诫等”这样的话,让别人代自己作教授教诫等。
1108. Aṭṭhame – na anuggaṇhāpeyyāti ‘‘imissā ayye uddesādīni dehī’’ti evaṃ uddesādīhi na anuggaṇhāpeyya.
1110寻求之后,是指她虽然向别人寻求,却得不到;或者自己生病了,没办法给予教诫等,这时她无犯。其余部分意思很明显。舍弃责任之起源:无行、想解脱、有心、世间罪、身业、语业、不善心、苦受。
1110.Pariyesitvāti aññaṃ pariyesitvā na labhati, sayaṃ gilānā hoti, na sakkoti uddesādīni dātuṃ, tassā anāpatti. Sesaṃ uttānameva. Dhuranikkhepasamuṭṭhānaṃ – akiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.
9. 第九学处注释
9. Navamasikkhāpadavaṇṇanā
1113第九条:“不应侍奉”——意思是,不应当用香粉、泥土、齿木、漱口水这些该做的事去侍奉。其余内容很清楚。第一巴拉基格的起因:无作、想解脱、有心、世间罪、身业、不善心、苦受。
1113. Navame – na upaṭṭhaheyyāti cuṇṇena mattikāya dantakaṭṭhena mukhodakenāti evaṃ tena tena karaṇīyena na upaṭṭhaheyya. Sesaṃ uttānameva. Paṭhamapārājikasamuṭṭhānaṃ – akiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.
10. 第十学处注释
10. Dasamasikkhāpadavaṇṇanā
1116第十条:不令离座——意思是不要抓住她带走。不令他人使其离座——意思是不要命令别人说:“尊者,抓住她带走。”这里其余的内容都很清楚。舍弃责任生起的情况是:无作、想解脱、有心、世间罪、身业、语业、不善心、苦受。
1116. Dasame – neva vūpakāseyyāti na gahetvā gaccheyya. Na vūpakāsāpeyyāti ‘‘imaṃ ayye gahetvā gacchā’’ti aññaṃ na āṇāpeyya. Sesamettha uttānameva. Dhuranikkhepasamuṭṭhānaṃ – akiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.