第5品 彩画殿堂品
5. Cittāgāravaggo
4. 巴吉帝亚篇(比丘尼分别)义注 · 41 段
1. 第一学处注释
1. Paṭhamasikkhāpadavaṇṇanā
978978. 在彩画堂品的第一条学处中——“王宫”指国王游乐的宫殿。“彩画堂”指游乐的彩画厅。“园”指游乐的园林。“苑”指游乐的苑囿。“池”指游乐的池塘。正因为如此,在分别文中才说“无论在哪里,国王游乐”等等。为了观看而前往,犯恶作罪。在这里,按脚步数计算恶作罪。关于“站在某处观看”:如果站在同一个地方,不抬脚而看到五处,只犯一个巴吉帝亚罪。但如果是转头朝各个方向观看,则各方向分别犯罪。而比丘在任何情况下都犯恶作罪。
978. Cittāgāravaggassa paṭhamasikkhāpade – rājāgāranti rañño kīḷanagharaṃ. Cittāgāranti kīḷanacittasālaṃ. Ārāmanti kīḷanaupavanaṃ. Uyyānanti kīḷanuyyānaṃ. Pokkharaṇīnti kīḷanapokkharaṇiṃ. Tasmāyeva padabhājane ‘‘yattha katthaci rañño kīḷitu’’ntiādi vuttaṃ. Dassanāya gacchati āpatti dukkaṭassāti ettha padavāragaṇanāya dukkaṭaṃ. Yattha ṭhitā passatīti ettha pana sace ekasmiṃyeva ṭhāne ṭhitā padaṃ anuddharamānā pañcapi passati, ekameva pācittiyaṃ. Taṃ taṃ disābhāgaṃ oloketvā passantiyā pana pāṭekkā āpattiyo. Bhikkhussa pana sabbattha dukkaṭaṃ.
981981. “站在园中”:他们在内园里建造王宫等场所,她站在(园中)看着这些,无犯。“去或来”:为了乞食等而前往时,路上看见这些,无犯。“有事而去”:因为某件事去国王那里,看见了,无犯。“在灾厄时”:被人逼迫而进去看见,无犯。其余部分很清楚。
981.Ārāme ṭhitāti ajjhārāme rājāgārādīni karonti, tāni passantiyā anāpatti. Gacchantī vā āgacchantī vāti piṇḍapātādīnaṃ atthāya gacchantiyā maggo hoti, tāni passati, anāpatti. Sati karaṇīye gantvāti rañño santikaṃ kenaci karaṇīyena gantvā passati, anāpatti. Āpadāsūti kenaci upaddutā pavisitvā passati, anāpatti. Sesaṃ uttānameva.
以羊毛为起因的:行为,不是想解脱,没有心,世间所呵责的,身业,不善心,三种受。
Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.
2. 第二学处注释
2. Dutiyasikkhāpadavaṇṇanā
982982. 第二:在坐下和躺卧的事情上,犯戒的罪过要按行为的次数来理解。其余部分直截了当。
982. Dutiye – abhinisīdanābhinipajjanesu payogagaṇanāya āpattiyo veditabbā. Sesaṃ uttānameva.
以羊毛为起因的:是造作,不是想解脱,没有心,是制罪(施设罪),是身业,有三种心,有三种受。
Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
3. 第三学处注释
3. Tatiyasikkhāpadavaṇṇanā
988988. 第三学处——“ujjavujjave”的意思是:用手拉扯到哪里,线缠到那里时,就犯一条罪。而在纺线之前,从拣棉花开始的一切操作中,按手的动作次数计算,犯恶作。
988. Tatiye – ujjavujjaveti yattakaṃ hatthena añchitaṃ hoti, tasmiṃ takkamhi veṭhite ekā āpatti. Kantanato pana pubbe kappāsavicinanaṃ ādiṃ katvā sabbapayogesu hatthavāragaṇanāya dukkaṭaṃ.
989989.《纺线经》:把破线等接起来纺,或者把纺坏了的线重新纺。剩下的内容一看就明白。羊毛戒的起因方式:行为、非想解脱、无心、制戒罪、身业、三心、三受。
989.Kantitasuttanti dasikasuttādiṃ saṅghāṭetvā kantati, dukkantitaṃ vā paṭikantati. Sesaṃ uttānameva. Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
4. 第四学处注释
4. Catutthasikkhāpadavaṇṇanā
992第九百九十二条。第四学处——在“粥”等之中,从捣米等开始,一切前行准备工作都按所做次数算作恶作。在粥和饭上,按容器数量算巴吉帝亚;在硬食等上,按形状数量算巴吉帝亚。
992. Catutthe – yāguṃ vātiādīsu taṇḍulakoṭṭanaṃ ādiṃ katvā sabbesu pubbapayogesu payogagaṇanāya dukkaṭaṃ. Yāgubhattesu bhājanagaṇanāya, khādanīyādīsu rūpagaṇanāya pācittiyāni.
993人们在为僧团煮粥或备办僧饭时,如果她作为他们的帮手,帮忙煮任何东西,不犯戒。如果她作为供养塔庙的帮手,帮忙供香等物,可以。对于自己的侍者:即使父母来了,只要让他们做扇子或扫帚柄之类的东西,并把他们安顿在侍者的位置上,此后煮任何东西,也可以。其余内容容易理解。起因等与第三条学处相同。
993.Yāgupāneti manussehi saṅghassatthāya kariyamāne yāgupāne vā saṅghabhatte vā tesaṃ sahāyikabhāvena yaṃkiñci pacantiyā anāpatti. Cetiyapūjāya sahāyikā hutvā gandhādīni pūjeti, vaṭṭati. Attano veyyāvaccakarassāti sacepi mātāpitaro āgacchanti, yaṃkiñci bījaniṃ vā sammuñjanidaṇḍakaṃ vā kārāpetvā veyyāvaccakaraṭṭhāne ṭhapetvāva yaṃkiñci pacituṃ vaṭṭati. Sesaṃ uttānameva. Samuṭṭhānādīni tatiyasadisānevāti.
5. 第五学处注释
5. Pañcamasikkhāpadavaṇṇanā
996第九百九十六条。第五项——“没有障碍时”:指十种障碍都不存在时。放下责任之后,事后再作判定:是已经犯了罪才作判定。
996. Pañcame – asati antarāyeti dasavidhe antarāye asati. Dhuraṃ nikkhipitvā pacchā vinicchinantī āpattiṃ āpajjitvāva vinicchināti.
998998. “寻求之后得到”:没有得到女伴比丘尼们。其余部分容易理解。由舍弃责任而生起的方式:不作为、灭想解脱、有心、世间罪、身业、语业、不善心、苦受。
998.Pariyesitvāna labhatīti sahāyikā bhikkhuniyo na labhati. Sesaṃ uttānameva. Dhuranikkhepasamuṭṭhānaṃ – akiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ dukkhavedananti.
6. 第六学处注释
6. Chaṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā
999第六学处——应当完全按照《裸体品》中在家学处所说的方式来了知。不过这里有一个差别:那条学处有六种起源。这一条因为说的是“亲手”,所以是羊毛学处的起源方式:是行为、不是想解脱、无心、制戒罪、身业、三心、三受。
999. Chaṭṭhe – sabbaṃ naggavagge āgārikasikkhāpade vuttanayeneva veditabbaṃ. Ayaṃ pana viseso, taṃ chasamuṭṭhānaṃ. Idaṃ ‘‘sahatthā’’ti vuttattā eḷakalomasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
7. 第七学处注释
7. Sattamasikkhāpadavaṇṇanā
1007第七学处——“又以另一种方式”是指再一次的情况。“在灾厄时”是指:即使把贵重的衣布从身上解下来整理好,盗贼还是会抢走;在这样的灾厄情况下,没有舍弃而继续穿着,无犯。其余内容显而易见。
1007. Sattame – puna pariyāyenāti punavāre. Āpadāsūti mahagghacīvaraṃ sarīrato mocetvā supaṭisāmitampi corā haranti, evarūpāsu āpadāsu anissajjitvā nivāsentiyā anāpatti. Sesaṃ uttānamevāti.
咖提那的起因方式:从身和语生起,也从身、语、心生起;属于造作与非造作,不是想解脱,是无心的,属于施设罪,是身业、语业,三种心,三种受。
Kathinasamuṭṭhānaṃ – kāyavācato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti, kiriyākiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
8. 第八学处注释
8. Aṭṭhamasikkhāpadavaṇṇanā
1008第八学处——“没有交出”是指为了守护而不给;“没有这样交代:‘你应守护这个’”就是这个意思。
1008. Aṭṭhame – anissajjitvāti rakkhaṇatthāya adatvā; ‘‘imaṃ jaggeyyāsī’’ti evaṃ anāpucchitvāti attho.
1012寻求却得不到,指的是得不到照顾者。患病者,指的是无法开口说话的人。在灾难中,指的是国家遭到破坏时,人们舍弃住处逃难,在这样的灾难中不犯戒。其余内容很清楚。起源等与前一学处相同。
1012.Pariyesitvā na labhatīti paṭijaggikaṃ na labhati. Gilānāyāti vacībhedaṃ kātuṃ asamatthāya. Āpadāsūti raṭṭhe bhijjante āvāse chaḍḍetvā gacchanti, evarūpāsu āpadāsu anāpatti. Sesaṃ uttānameva. Samuṭṭhānādīni anantarasikkhāpadasadisānevāti.
9. 第九学处注释
9. Navamasikkhāpadavaṇṇanā
1015-6第九条——“外道无益之事”,指的是象术、马术、车术、弓术、剑术、阿闼婆咒术、咒术、摄伏术、令干涸术、咒药施用等种种伤害他人的做法。“护卫”则指夜叉护卫、龙曼荼罗等这一类,全部都是允许的。其余内容意思已经很清楚。
1015-6. Navame – bāhirakaṃ anatthasaṃhitanti hatthiassarathadhanutharusippaāthabbaṇakhīlanavasīkaraṇasosāpanamantāgadappayogādibhedaṃ parūpaghātakaraṃ. Parittanti yakkhaparittanāgamaṇḍalādibhedaṃ sabbampi vaṭṭati. Sesaṃ uttānameva.
句法的生起:从言语生起,或者从言语和心一起生起;是唯作;不是想解脱;无心;是施设罪;是语业;有三种心;有三种受。
Padasodhammasamuṭṭhānaṃ – vācato vācācittato ca samuṭṭhāti, kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
10. 第十学处的注释
10. Dasamasikkhāpadavaṇṇanā
1018第十条里,“令读诵”这个词是差别所在,其余部分连同起因等,应当依照第九条所说的方式来理解。
1018. Dasame vāceyyāti padaṃ viseso, sesaṃ navame vuttanayeneva veditabbaṃ saddhiṃ samuṭṭhānādīhīti.