1. 第一学处注释
1. Paṭhamasikkhāpadavaṇṇanā
883-6裸形品第一学处——“已行梵行者”:是指以梵行而行的;或者也可以理解为行持梵行。这里应知道,此处宾格应知为具格义或属格义。“被夺衣者”:这是针对浴衣说的,不是指别的衣。因此,浴衣被夺或丢失时,裸身沐浴没有犯戒。即使浴衣很贵,不能穿着走到外面去,这样裸身沐浴也是可以的。其余内容在这里很清楚。
883-6. Naggavaggassa paṭhamasikkhāpade – brahmacariyaṃ ciṇṇenāti brahmacariyena ciṇṇena; atha vā brahmacariyassa caraṇenāti; evaṃ karaṇatthe vā sāmiatthe vā upayogavacanaṃ veditabbaṃ. Acchinnacīvarikāyāti idaṃ udakasāṭikaṃ sandhāya vuttaṃ, na aññaṃ cīvaraṃ. Tasmā udakasāṭikāya acchinnāya vā naṭṭhāya vā naggāya nhāyantiyā anāpatti. Sacepi udakasāṭikacīvaraṃ mahagghaṃ hoti, na sakkā nivāsetvā bahi gantuṃ, evampi naggāya nhāyituṃ vaṭṭati. Sesamettha uttānameva.
以羊毛为起因:是造作,不是想解脱,没有心识,是施设罪,是身业,有三种心、三种受。
Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
2. 第二学处注释
2. Dutiyasikkhāpadavaṇṇanā
887887. 第二项——一切都清楚明了。具六种起因:是造作,非想解脱,没有心,是施设罪,是身业、是语业,有三种心、三种受。
887. Dutiye – sabbaṃ uttānameva. Chasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
3. 第三学处注释
3. Tatiyasikkhāpadavaṇṇanā
893-4在第三条里,“无障者”是指:在十种障碍当中,连一种障碍都没有。“仅仅舍弃了责任”是指:把责任放下之后,即使后来再缝补,也还是犯戒。其余内容很清楚。
893-4. Tatiye – anantarāyikinīti dasasu antarāyesu ekenapi antarāyena anantarāyā. Dhuraṃ nikkhittamatteti dhuraṃ nikkhipitvā sacepi pacchā sibbati, āpattiyevāti attho. Sesaṃ uttānameva.
由舍弃责任而生起:非造作、想解脱、有心的、世间所呵责的、身业、语业、不善心、苦受。
Dhuranikkhepasamuṭṭhānaṃ – akiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.
4. 第四学处注释
4. Catutthasikkhāpadavaṇṇanā
898-9第四条——“五天”就是五日,“五日期”就是五日为一期。桑喀帝的周转,是指五件衣的轮换使用;或者按受用来理解,或者按晾晒来理解,因为重叠之义而得到“桑喀帝”这个名称的五件衣的交替使用。正因如此,在分别中说“第五日、五件衣”等。犯巴吉帝亚罪,这里是指:在一件衣上犯一罪,在五件衣上犯五罪。
898-9. Catutthe – pañca ahāni pañcāhaṃ, pañcāhameva pañcāhikaṃ. Saṅghāṭīnaṃ cāro saṅghāṭicāro; paribhogavasena vā otāpanavasena vā saṅghaṭitaṭṭhena saṅghāṭīti laddhanāmānaṃ pañcannaṃ cīvarānaṃ parivattananti attho. Tasmāyeva padabhājane ‘‘pañcamaṃ divasaṃ pañca cīvarānī’’tiādimāha. Āpatti pācittiyassāti ettha ca ekasmiṃ cīvare ekā āpatti; pañcasu pañca.
900“在灾厄时”:价值高的僧衣,遇到盗贼等怖畏的情况时,没法受用;在这种灾厄情况下,无犯。其余内容很清楚。咖提那的起因——非作业、非想解脱、无心、制罪、身业、语业、三心、三受。
900.Āpadāsūti mahagghaṃ cīvaraṃ, na sakkā hoti corabhayādīsu paribhuñjituṃ; evarūpe upaddave anāpatti. Sesaṃ uttānameva. Kathinasamuṭṭhānaṃ – akiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
5. 第五学处注释
5. Pañcamasikkhāpadavaṇṇanā
903第五项——“应转移的衣”,意思是:应当把衣转移出去;未经询问就拿了她人所有的衣,这种必须归还的衣。
903. Pañcame – cīvarasaṅkamanīyanti saṅkametabbaṃ cīvaraṃ; aññissā santakaṃ anāpucchā gahitaṃ puna paṭidātabbacīvaranti attho.
906906.“在灾厄时”:如果盗贼抢走没有披上的衣或没有穿上的衣,在这样的灾厄时,持衣者无犯。其余内容意思清楚。咖提那的起因:作与非作、非想解脱、无心、制罪、身业、语业、三心、三受。
906.Āpadāsūti sace apārutaṃ vā anivatthaṃ vā corā haranti, evarūpāsu āpadāsu dhārentiyā anāpatti. Sesaṃ uttānameva. Kathinasamuṭṭhānaṃ – kiriyākiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
6. 第六学处注释
6. Chaṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā
909-10第六项:所谓“其他资具”,是指钵、盘子之类,或者油、酥之类,随便哪一种。“利益”是指:有人问“您想布施价值多少的东西?”对方说“值这么多。”于是说“请先等一等,现在布很贵,过几天棉花到了,就会便宜了。”这样劝阻的人,不犯戒。其余内容很清楚。
909-10. Chaṭṭhe – aññaṃ parikkhāranti yaṃkiñci thālakādīnaṃ vā sappitelādīnaṃ vā aññataraṃ. Ānisaṃsanti ‘‘kittakaṃ agghanakaṃ dātukāmatthā’’ti pucchati, ‘‘ettakaṃ nāmā’’ti vadanti, ‘‘āgametha tāva, idāni vatthaṃ mahagghaṃ, katipāhena kappāse āgate samagghaṃ bhavissatī’’ti evaṃ vatvā nivārentiyā anāpatti. Sesaṃ uttānameva.
三种生起:作用、想解脱、有心、世间罪、身业、语业、不善心、三受。
Tisamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.
7. 第七学处注释
7. Sattamasikkhāpadavaṇṇanā
911第七条——“他们离开了”:意思是他们等着别人也过来,心想“他们肯定也会到我们这儿来”,于是就各自往各处去了。“应当阻止”:就是应当遮止。
911. Sattame – pakkamiṃsūti aññāsampi āgamanaṃ āgamentī ‘‘addhā amhākampi āgamessatī’’ti tattha tattha agamaṃsu. Paṭibāheyyāti paṭisedheyya.
915“利益”是指:如果她说“一件衣不够一个人分,你们先等一等,过几天就会再得到,到时候我们再分”,像这样说明利益而加以阻止的,无犯。其余内容容易理解。
915.Ānisaṃsanti ‘‘ekissā ekaṃ sāṭakaṃ nappahoti, āgametha tāva, katipāhena uppajjissati, tato bhājessāmī’’ti evaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā paṭibāhantiyā anāpatti. Sesaṃ uttānameva.
三种生起:作、想解脱、有心、制罪、身业、语业、三心、三受。
Tisamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
8. 第八学处注释
8. Aṭṭhamasikkhāpadavaṇṇanā
916-8第八条——“艺人”是指表演戏剧的人。“舞者”是指跳舞的人。“跳跃者”是指在竹竿、藤条等上面做跳跃表演的人。“哀哭者”是指魔术师。“壶鼓者”是指玩罐子的人,也有人说是敲铜盆的人。给与者犯巴吉帝亚;这里应当按衣的件数了知犯戒情况。其余内容容易理解。
916-8. Aṭṭhame – naṭā nāma ye nāṭakaṃ nāṭenti. Naṭakā nāma ye naccanti. Laṅghakā nāma ye vaṃsavarattādīsu laṅghanakammaṃ karonti. Sokajjhāyikā nāma māyākārā. Kumbhathūṇikā nāma ghaṭakena kīḷanakā; bimbisakavādakātipi vadanti. Deti āpatti pācittiyassāti ettha cīvaragaṇanāya āpattiyo veditabbā. Sesaṃ uttānameva.
六种生起:唯作、非想解脱、无心、制罪、身业、语业、三种心、三种受。
Chasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
9. 第九学处注释
9. Navamasikkhāpadavaṇṇanā
921-4第九条——“对衣的微弱期待”,就是对衣的微弱期待。“利益”:即使她们说“尊者,我们做不到”,如果劝阻的人展示利益说“现在她们的棉花就要到了,会有具信心、生净信的人来,一定会布施”,这样展示利益而劝阻,无犯。其余内容显而易见。
921-4. Navame – dubbalacīvarapaccāsāyāti dubbalāya cīvarapaccāsāya. Ānisaṃsanti kiñcāpi ‘‘na mayaṃ ayye sakkomā’’ti vadanti, ‘‘idāni pana tesaṃ kappāso āgamissati , saddho pasanno puriso āgamissati, addhā dassatī’’ti evaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā nivārentiyā anāpatti. Sesaṃ uttānameva.
三种生起:作、想解脱、有心、世间罪、身业、语业、不善心、三受。
Tisamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.
10. 第十学处注释
10. Dasamasikkhāpadavaṇṇanā
927第十条——不示与咖提那出离:应当示与怎样的咖提那出离,不应当示与怎样的?如果以受咖提那为根本的利益大,以舍咖提那为根本的利益小,这样的不应当示与。如果以受咖提那为根本的利益小,以舍咖提那为根本的利益大,这样的应当示与。即使利益相等,为了护持信心也应当示与。
927. Dasame – kathinuddhāraṃ na dassantīti kīdiso kathinuddhāro dātabbo, kīdiso na dātabboti? Yassa atthāramūlako ānisaṃso mahā, ubbhāramūlako appo, evarūpo na dātabbo. Yassa pana atthāramūlako ānisaṃso appo, ubbhāramūlako mahā, evarūpo dātabbo. Samānisaṃsopi saddhāparipālanatthaṃ dātabbova.
931931. 利益:展示“比丘尼僧团衣服破旧、以咖提那的利益为根本的大利得”这样的利益来阻止,无犯。其余内容显而易见。
931.Ānisaṃsanti bhikkhunisaṅgho jiṇṇacīvaro, kathinānisaṃsamūlako mahālābhoti evarūpaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā paṭibāhantiyā anāpatti. Sesaṃ uttānameva.
三种生起:造作、想解脱、有心;世间过失,身业、语业、不善心,三种受。
Tisamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.