我见的解释之注释巴利 2. Attānudiṭṭhiniddesavaṇṇanā
2. 见论义注 · 37 段
130 130. 在“我见”的解释中,“无闻凡夫”应当理解为:由于没有教与证的成就,所以称为“无闻”。因为此人在蕴、界、处、谛、缘起、念处等方面,没有学习、询问和决断,所以不具备能遮止我见的“教”;又因为没有通过修行证得所应证得的,所以也没有“证”。正是由于缺少教与证,才应知道他是“无闻”。所谓“闻”,既指佛陀教法中的圣典之教,也指作为闻之果、依因来称呼的证悟。具足此闻者,名为“有闻”;不具足此闻者,名为“无闻”。巴利
130. Attānudiṭṭhiyaṃ assutavā puthujjanoti āgamādhigamābhāvā ñeyyo assutavā iti. Yassa hi khandhadhātuāyatanasaccapaccayākārasatipaṭṭhānādīsu uggahaparipucchāvinicchayavirahitattā attānudiṭṭhipaṭisedhakaro neva āgamo, paṭipattiyā adhigantabbassa anadhigatattā na ca adhigamo atthi, so āgamādhigamānaṃ abhāvā ñeyyo assutavā iti. Sutanti hi buddhavacanāgamo ca sutaphalattā hetuvohāravasena adhigamo ca, taṃ sutaṃ assa atthīti sutavā, na sutavā assutavā. Svāyaṃ –
因为能产生种种(烦恼)等原因,所以叫凡夫。
因为属于凡夫这一类,而且这样的人数量众多,所以称为凡夫。巴利
Puthūnaṃ jananādīhi, kāraṇehi puthujjano; Puthujjanantogadhattā, puthuvāyaṃ jano iti.
他之所以叫凡夫,是因为他会生出种种不同种类的烦恼等,由于这些原因,他就是凡夫。正如经上说:“能生出种种烦恼,所以叫凡夫;没有破除种种有身见,所以叫凡夫;向种种导师仰面观望,所以叫凡夫;没有从一切趣中超出,所以叫凡夫;造作种种行,所以叫凡夫;被种种暴流冲走,所以叫凡夫;被种种热恼烧灼,所以叫凡夫;被种种遍烧燃烧,所以叫凡夫;在五种欲乐上贪染、贪求、缠贪、迷醉、执取、黏着、被黏住、被障碍,所以叫凡夫;被五种盖覆盖、遮蔽、笼罩、封闭、隐藏、盖住,所以叫凡夫。”(《大义释》94)或者,因为这种人归属于那些多得无法计算、背离圣法、行为卑劣的众人之中,所以叫凡夫;又或者,因为这种凡夫与具足戒、多闻等功德的圣者们不同,单独算作一类,和圣者们隔开,所以叫凡夫。这样,用“无闻凡夫”这两个词,说的就是那些——巴利
So hi puthūnaṃ nānappakārānaṃ kilesādīnaṃ jananādīhi kāraṇehi puthujjano. Yathāha – ‘‘puthu kilese janentīti puthujjanā, puthu avihatasakkāyadiṭṭhikāti puthujjanā, puthu satthārānaṃ mukhullokikāti puthujjanā, puthu sabbagatīhi avuṭṭhitāti puthujjanā, puthu nānābhisaṅkhāre abhisaṅkharontīti puthujjanā, puthu nānāoghehi vuyhantīti puthujjanā, puthu nānāsantāpehi santappentīti puthujjanā, puthu nānāpariḷāhehi paridayhantīti puthujjanā, puthu pañcasu kāmaguṇesu rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhāti puthujjanā, puthu pañcahi nīvaraṇehi āvutā nivutā ovutā pihitā paṭicchannā paṭikujjitāti puthujjanā’’ti (mahāni. 94). Puthūnaṃ vā gaṇanapathamatītānaṃ ariyadhammaparammukhānaṃ nīcadhammasamudācārānaṃ janānaṃ antogadhattāpi puthujjanā, puthu vā ayaṃ, visuṃyeva saṅkhaṃ gato visaṃsaṭṭho sīlasutādiguṇayuttehi ariyehi janotipi puthujjano. Evametehi ‘‘assutavā puthujjano’’ti dvīhi padehi ye te –
“ 佛陀,太阳族的亲属,宣说了两种凡夫:
一个是盲凡夫,一个是善凡夫。”巴利
‘‘Duve puthujjanā vuttā, buddhenādiccabandhunā; Andho puthujjano eko, kalyāṇeko puthujjano’’ti. –
已经说了两种凡夫,应当知道,其中说的是盲凡夫。巴利
Dve puthujjanā vuttā, tesu andhaputhujjano vutto hotīti veditabbo.
在“不见圣者”等说法里,“圣者”是指:因为远离烦恼,因为不走邪道、只行正道,因为受到包括天众在内的世间敬重,所以佛陀、独觉佛和佛弟子都称为圣者;不过在这里,也可能只是指佛陀。正如经中所说:“比丘们,在包括天众的世间……如来就称为圣者。”巴利
Ariyānaṃadassāvītiādīsu ariyāti ārakattā kilesehi, anaye na iriyanato, aye ca iriyanato, sadevakena ca lokena araṇīyato buddhā ca paccekabuddhā ca buddhasāvakā ca vuccanti, buddhā eva vā idha ariyā. Yathāha – ‘‘sadevake, bhikkhave, loke…pe… tathāgato ariyoti vuccatī’’ti (saṃ. ni. 5.1098).
在这里,“善士”应当理解为独觉佛和如来的弟子。因为他们具备出世间的功德,是贤善的人,所以叫善士。或者,所有这些都可以用两种称呼:佛陀既是圣者也是善士,独觉佛和佛弟子也一样。正如经中所说——巴利
Sappurisāti ettha pana paccekabuddhā tathāgatasāvakā ca ‘‘sappurisā’’ti veditabbā. Te hi lokuttaraguṇayogena sobhanā purisāti sappurisā. Sabbeyeva vā ete dvedhāpi vuttā. Buddhāpi hi ariyā ca sappurisā ca paccekabuddhā buddhasāvakāpi. Yathāha –
“ 真正知恩报恩的智者,会成为善友,而且忠诚坚定;
对困苦的人认真履行应尽的义务,像这样的人,人们就称他为善士。”巴利
‘‘Yo ve kataññū katavedi dhīro, kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti; Dukhitassa sakkacca karoti kiccaṃ, tathāvidhaṃ sappurisaṃ vadantī’’ti. (jā. 2.17.78);
在这里,偈颂中“知恩感恩的智者”说的是独觉佛,“善友与坚定忠诚者”说的是佛弟子,“对受苦者认真尽责”说的是正自觉者。现在,如果有人没有拜见这些圣者的习惯,也不乐于去见他们,就该知道这个人是“不见圣者”。而“不见圣者”有两种:以眼不见和以智不见。这里指的是以智不见。因为即使以肉眼或天眼看见了圣者,对他们来说仍然等于没看见——这些眼只抓取颜色,并不以圣者的本质为对象。就像狗和豺狼等动物,它们也用眼睛看到圣者,但它们并不是真正见到了圣者。所以,以眼见不算见,只有以智见才是真正的见。正如经中说:“瓦咖离,你看见这具腐臭的身体有什么用呢?瓦咖离,见到法的人,就是见到我。”因此,即使以眼看见,若不以智见到圣者所见的无常等相,也没有证得圣者所证得的法,由于没有见到使成圣者的诸法和圣者的本质,就该知道这个人是“不见圣者”。巴利
Ettha hi ‘‘kataññū katavedi dhīro’’ti paccekasambuddho vutto, ‘‘kalyāṇamitto daḷhabhatti cā’’ti buddhasāvako, ‘‘dukhitassa sakkacca karoti kicca’’nti sammāsambuddhoti. Idāni yo tesaṃ ariyānaṃ adassanasīlo , na ca dassane sādhukārī, so ‘‘ariyānaṃ adassāvī’’ti veditabbo. So ca cakkhunā adassāvī ñāṇena adassāvīti duvidho. Tesu ñāṇena adassāvī idhādhippeto. Maṃsacakkhunā hi dibbacakkhunā vā ariyā diṭṭhāpi adiṭṭhāva honti tesaṃ cakkhūnaṃ vaṇṇamattagahaṇato na ariyabhāvagocarato. Soṇasiṅgālādayopi hi cakkhunā ariye passanti, na ca te ariyānaṃ dassāvino, tasmā cakkhunā dassanaṃ na dassanaṃ, ñāṇena dassanameva dassanaṃ. Yathāha – ‘‘kiṃ te, vakkali, iminā pūtikāyena diṭṭhena, yo kho, vakkali, dhammaṃ passati, so maṃ passatī’’ti (saṃ. ni. 3.87). Tasmā cakkhunā passantopi ñāṇena ariyehi diṭṭhaṃ aniccādilakkhaṇaṃ apassanto ariyādhigatañca dhammaṃ anadhigacchanto ariyakaradhammānaṃ ariyabhāvassa ca adiṭṭhattā ‘‘ariyānaṃ adassāvī’’ti veditabbo.
不精通圣法,是指对以念处等为分类的圣法不善巧。关于“于圣法未调伏”,在这里还有如下说明——巴利
Ariyadhammassa akovidoti satipaṭṭhānādibhede ariyadhamme akusalo. Ariyadhamme avinītoti ettha pana –
律有两种,其中每一种各有五种。
由于他不具备这些,所以这被称为“未调伏者”。巴利
Duvidho vinayo nāma, ekamekettha pañcadhā; Abhāvato tassa ayaṃ, ‘‘avinīto’’ti vuccati.
这个律确实有防护律和断除律两种。在这里,这两种律当中,每一种律又分成五类。防护律有五种:戒防护、念防护、智防护、忍防护、精进防护。断除律也有五种:彼分断、镇伏断、正断、止息断、出离断。巴利
Ayañhi saṃvaravinayo pahānavinayoti duvidho vinayo. Ettha ca duvidhepi vinaye ekameko vinayo pañcadhā bhijjati. Saṃvaravinayopi hi sīlasaṃvaro, satisaṃvaro, ñāṇasaṃvaro, khantisaṃvaro, vīriyasaṃvaroti pañcavidho. Pahānavinayopi tadaṅgappahānaṃ, vikkhambhanappahānaṃ, samucchedappahānaṃ, paṭippassaddhippahānaṃ, nissaraṇappahānanti pañcavidho.
在这里,以这句“他通过这个巴帝摩卡防护而具足、圆满具足”(《分别论》511)所说的,就是戒防护。以这句“他守护眼根,在眼根上做到防护”(《长部》1.213;《中部》1.295;《相应部》4.239;《增支部》3.16)所说的,就是念防护。巴利
Tattha ‘‘iminā pātimokkhasaṃvarena upeto hoti samupeto’’ti (vibha. 511) ayaṃ sīlasaṃvaro. ‘‘Rakkhati cakkhundriyaṃ cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjatī’’ti (dī. ni. 1.213; ma. ni. 1.295; saṃ. ni. 4.239; a. ni. 3.16) ayaṃ satisaṃvaro.
“ 世间凡有诸流,
正念即其遮止。
我说,守护诸流;这些流要靠智慧来关闭。”巴利
‘‘Yāni sotāni lokasmiṃ, (ajitāti bhagavā) Sati tesaṃ nivāraṇaṃ; Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi, paññāyete pidhīyare’’ti. (su. ni. 1041; cūḷani. ajitamāṇavapucchāniddesa 4) –
这就是智防护。能忍受寒冷、炎热等,这是忍防护。对已经生起的欲寻不能容忍,这是精进防护。而这一切防护,因为能防护各自应当防护、应当调伏的身恶行等,所以称为防护;因为能调伏,所以称为律。如此,防护律应当知道分为五种。巴利
Ayaṃ ñāṇasaṃvaro. ‘‘Khamo hoti sītassa uṇhassā’’ti (ma. ni. 1.24; a. ni. 4.114; 6.58) ayaṃ khantisaṃvaro. ‘‘Uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāsetī’’ti (ma. ni. 1.26; a. ni. 4.114; 6.58) ayaṃ vīriyasaṃvaro. Sabbopi cāyaṃ saṃvaro yathāsakaṃ saṃvaritabbānaṃ vinetabbānañca kāyaduccaritādīnaṃ saṃvaraṇato ‘‘saṃvaro’’, vinayanato ‘‘vinayo’’ti vuccati. Evaṃ tāva saṃvaravinayo pañcadhā bhijjatīti veditabbo.
同样地,在名色分别等观智中,由于对治的性质,就像灯光驱散黑暗一样,通过每一种观智断除每一种无益之法。具体来说:通过名色分别,断除有身见;通过把握因果,断除无因见和不平等因见;通过超越疑惑,断除犹豫不决;通过聚思惟,断除“我、我所”的执取;通过分辨道与非道,断除在非道上生起道的认知;通过观生起,断除断灭见;通过观衰灭,断除常见;通过观怖畏,断除在可怖之中生起不可怖的认知;通过观过患,断除乐味想;通过厌离随观,断除欢喜想;通过欲解脱智,断除不欲解脱;通过舍智,断除不舍;通过随顺智,断除对法住和涅槃的违逆;通过种姓智,断除对行相的执取。这就叫做“彼分断”。巴利
Tathā yaṃ nāmarūpaparicchedādīsu vipassanāñāṇesu paṭipakkhabhāvato dīpālokena viya tamassa tena tena vipassanāñāṇena tassa tassa anatthassa pahānaṃ, seyyathidaṃ – nāmarūpavavatthānena sakkāyadiṭṭhiyā, paccayapariggahena ahetuvisamahetudiṭṭhīnaṃ, kaṅkhāvitaraṇena kathaṃkathībhāvassa, kalāpasammasanena ‘‘ahaṃ mamā’’ti gāhassa, maggāmaggavavatthānena amagge maggasaññāya, udayadassanena ucchedadiṭṭhiyā, vayadassanena sassatadiṭṭhiyā, bhayadassanena sabhaye abhayasaññāya, ādīnavadassanena assādasaññāya, nibbidānupassanena abhiratisaññāya, muñcitukamyatāñāṇena amuñcitukamyatāya, upekkhāñāṇena anupekkhāya, anulomañāṇena dhammaṭṭhitiyaṃ nibbāne ca paṭilomabhāvassa, gotrabhunā saṅkhāranimittagāhassa pahānaṃ, etaṃ tadaṅgappahānaṃ nāma.
通过近行定与安止定这两种定的区别,能够像用罐子压住水面上的苔藓那样,以定力压制并阻止种种盖等法的生起,从而将其断除,这就叫作镇伏断。由于修习了四种圣道,对于各个圣道的修行者来说,在自己相续中,依照“为了断除诸见”等(《法集论》277;《分别论》628)所说的方式,使属于集这一方的烦恼群彻底不再生起而断除,这就叫正断断。在果的刹那,烦恼达到止息的状态,这就叫止息断。由于出离一切有为法、断除一切有为法而证得的涅槃,这就叫出离断。而所有这些断,因为从舍弃的意义上说是断,从调伏的意义上说是律,所以称为断除律;或者,由于在具有彼彼断的人那里,彼彼律得以生起,所以也称为断除律。应当知道,断除律就是这样分为五种的。巴利
Yaṃ pana upacārappanābhedena samādhinā pavattibhāvanivāraṇato ghaṭappahārena viya udakapiṭṭhe sevālassa tesaṃ tesaṃ nīvaraṇādidhammānaṃ pahānaṃ, idaṃ vikkhambhanappahānaṃ nāma. Yaṃ catunnaṃ ariyamaggānaṃ bhāvitattā taṃtaṃmaggavato attano santāne ‘‘diṭṭhigatānaṃ pahānāyā’’tiādinā (dha. sa. 277; vibha. 628) nayena vuttassa samudayapakkhikassa kilesaggaṇassa accantaappavattibhāvena pahānaṃ, idaṃ samucchedappahānaṃ nāma. Yaṃ pana phalakkhaṇe paṭippassaddhattaṃ kilesānaṃ, idaṃ paṭippassaddhippahānaṃ nāma. Yaṃ sabbasaṅkhatanissaṭattā pahīnasabbasaṅkhataṃ nibbānaṃ, idaṃ nissaraṇappahānaṃ nāma. Sabbampi cetaṃ pahānaṃ yasmā cāgaṭṭhena pahānaṃ, vinayanaṭṭhena vinayo, tasmā ‘‘pahānavinayo’’ti vuccati, taṃtaṃpahānavato vā tassa tassa vinayassa sambhavatopetaṃ ‘‘pahānavinayo’’ti vuccati. Evaṃ pahānavinayopi pañcadhā bhijjatīti veditabbo.
这样,从简略来说,律有两种;从细分来说,则有十种。因为防护已被破坏,应当断除的烦恼也还没有断除,所以对没有听闻正法的凡夫来说,这些都不存在。由于不存在的缘故,所以就说这个人是“未调伏”。对于“不见善士”“不精通善士法”“在善士法上未调伏”这些说法,也是同样的道理。因为它们在意义上并没有差别。正如经中所说:“那些是圣者,也就是那些善士;那些是善士,也就是那些圣者。那圣者之法,就是那善士之法;那善士之法,就是那圣者之法。那些圣者之律,就是那些善士之律;那些善士之律,就是那些圣者之律。无论说圣者还是善士,说圣法还是善士法,说圣律还是善士律,这些都是同一意义、同一实质、同等同分、同类的说法。”巴利
Evamayaṃ saṅkhepato duvidho, pabhedato ca dasavidho vinayo bhinnasaṃvarattā pahātabbassa ca appahīnattā yasmā etassa assutavato puthujjanassa natthi, tasmā abhāvato tassa ayaṃ ‘‘avinīto’’ti vuccatīti. Esa nayo sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinītoti etthāpi. Ninnānākāraṇañhi etaṃ atthato. Yathāha – ‘‘yeva te ariyā, teva te sappurisā. Yeva te sappurisā, teva te ariyā. Yova so ariyānaṃ dhammo, sova so sappurisānaṃ dhammo. Yova so sappurisānaṃ dhammo, sova so ariyānaṃ dhammo. Yeva te ariyavinayā, teva te sappurisavinayā. Yeva te sappurisavinayā, teva te ariyavinayā. Ariyeti vā sappuriseti vā, ariyadhammeti vā sappurisadhammeti vā, ariyavinayeti vā sappurisavinayeti vā esese eke ekaṭṭhe same samabhāge tajjāte taññevā’’ti.
为什么长老先问“我见是以哪二十种方式生起执著”,却不回答这个问题,反而先说“在这里,一个没有听闻正法的凡夫”来指出凡夫呢?应当知道:这是为了通过以补特伽罗为立足点的教法来说明这个道理,所以先指出凡夫。巴利
Kasmā pana thero attānudiṭṭhiyā katamehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hotīti pucchitvā taṃ avissajjetvāva ‘‘idha assutavā puthujjano’’ti evaṃ puthujjanaṃ niddisīti? Puggalādhiṭṭhānāya desanāya taṃ atthaṃ āvikātuṃ paṭhamaṃ puthujjanaṃ niddisīti veditabbaṃ.
131 131. 这样指出了凡夫之后,现在为了说明执取的纲要,就说“他将色视为我”等。其中,“他将色视为我”:是以见的观看方式,将色蕴和遍色视为“我”。但在释义中,由于他对色蕴的执取在五蕴的范围内已经很明显,所以不特别说色蕴,只是依一般意义把遍色说为“色”,应当知道。“或有色的我”:执取无色的为“我”,然后把那个我看作有色。“或我中有色”:执取无色的为“我”,然后在那我中见到有色。“或色中有我”:执取无色的为“我”,再把那个我见于色中。巴利
131. Evaṃ puthujjanaṃ niddisitvā idāni abhinivesuddesaṃ dassento rūpaṃ attato samanupassatītiādimāha . Tattha rūpaṃ attato samanupassatīti rūpakkhandhaṃ kasiṇarūpañca ‘‘attā’’ti diṭṭhipassanāya samanupassati. Niddese panassa rūpakkhandhe abhiniveso pañcakkhandhādhikārattā pākaṭoti taṃ avatvā kasiṇarūpameva ‘‘rūpa’’nti sāmaññavasena vuttanti veditabbaṃ. Rūpavantaṃ vā attānanti arūpaṃ ‘‘attā’’ti gahetvā taṃ attānaṃ rūpavantaṃ samanupassati. Attani vā rūpanti arūpameva ‘‘attā’’ti gahetvā tasmiṃ attani rūpaṃ samanupassati. Rūpasmiṃ vā attānanti arūpameva ‘‘attā’’ti gahetvā taṃ attānaṃ rūpasmiṃ samanupassati.
在这里,“他将色视为我”,说的是纯粹的色本身被称作“我”。“或者有色的我,或者我中有色,或者色中有我,他将受视为我,将想、行、识视为我”——在这七个地方,说的是无色被称作“我”。“或者有受的我,或者我中有受,或者受中有我”——这样,在四个蕴中各有三种,共十二个地方,说的是色与无色混合的“我”。而这二十种见是道的障碍,不是生天的障碍,它们被入流道所断除。巴利
Tattha rūpaṃ attato samanupassatīti suddharūpameva ‘‘attā’’ti kathitaṃ. Rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ, vedanaṃ attato samanupassati, saññaṃ, saṅkhāre, viññāṇaṃ attato samanupassatīti imesu sattasu ṭhānesu arūpaṃ ‘‘attā’’ti kathitaṃ. Vedanāvantaṃ vā attānaṃ, attani vā vedanaṃ, vedanāya vā attānanti evaṃ catūsu khandhesu tiṇṇaṃ tiṇṇaṃ vasena dvādasasu ṭhānesu rūpārūpamissako attā kathito. Tā pana vīsatipi diṭṭhiyo maggāvaraṇā, na saggāvaraṇā, sotāpattimaggavajjhā.
现在要解释它,就说了“如何是色”等话。其中,“地遍”是指依靠大地圆盘而生起、被称为似相、以遍满全部的方式而得名的地遍。“我”是就自我本身而执取的。“我”就是自我。“无二”就是唯一。“油灯的”是指带油的灯。“燃烧的”是指正在发光。火焰就是颜色等这句话,是因为离开火焰就没有颜色,所以才这样说。那见和那事,把这两者合在一起,就称为以色为对象的我见。巴利
Idāni taṃ niddisanto kathaṃ rūpantiādimāha. Tattha pathavīkasiṇanti pathavīmaṇḍalaṃ nissāya uppāditaṃ paṭibhāganimittasaṅkhātaṃ sakalapharaṇavasena pathavīkasiṇaṃ. Ahanti attānameva sandhāya gaṇhāti. Attanti attānaṃ. Advayanti ekameva. Telappadīpassāti telayuttassa padīpassa. Jhāyatoti jalato. Yā acci, so vaṇṇotiādi acciṃ muñcitvā vaṇṇassa abhāvato vuttaṃ. Yā ca diṭṭhi yañca vatthūti tadubhayaṃ ekato katvā rūpavatthukā attānudiṭṭhi vuccatīti attho.
依止水遍等而生起的,只是水遍等(所生)的遍相。然而,限定虚空遍虽然是色界禅那的所缘,但当它被称为“虚空遍”时,就会与无色界禅那的所缘——除去遍相的虚空——混在一起,所以不应取它,应当这样理解。又因为属于色法论题范围的缘故,识遍也不应取。这里有人说将受、想、行、识执为我,这是不把四蕴分开、而是整体执取的说法。因为他没有能力把心和心所一一区分开来,就把它们全部合在一起,执取为“我”。“以此色而有色”这一句里,身体色和遍色都包括在内。“具有影”:指有影而不稀疏。“他”这里的“ena”只是一个语气词,或者意思就是“他”。“有影”:指存在影。即使没有执取“色是我”,但因为不放下色而生起邪见,所以说是“以色为事”。巴利
Āpokasiṇādīni āpādīni nissāya uppāditakasiṇanimittāneva. Paricchinnākāsakasiṇaṃ pana rūpajjhānassa ārammaṇaṃ hontampi ākāsakasiṇanti vuccamāne arūpajjhānārammaṇena kasiṇugghāṭimākāsena saṃkiṇṇaṃ hotīti na gahitanti veditabbaṃ. Rūpādhikārattā viññāṇakasiṇaṃ na gahetabbamevāti. Idhekacco vedanaṃ saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ attato samanupassatīti cattāro khandhe abhinditvā ekato gahaṇavasena vuttaṃ. So hi cittacetasikānaṃ visuṃ visuṃ karaṇe asamatthattā sabbe ekato katvā ‘‘attā’’ti gaṇhāti. Iminā rūpena rūpavāti ettha sarīrarūpampi kasiṇarūpampi labbhati. Chāyāsampannoti chāyāya sampanno aviraḷo. Tamenāti ettha ena-saddo nipātamattaṃ, tametanti vā attho. Chāyāvāti vijjamānacchāyo . Rūpaṃ attāti aggahitepi rūpaṃ amuñcitvā diṭṭhiyā uppannattā rūpavatthukāti vuttaṃ.
他在自己之中观察色:因为身体之色和遍相之色都依心而存在,所以他在那个无色聚合之中、在“我”之中观察那个色。这是指所嗅到的香,所以说“这香”。因为香依附于花,所以说“在这花中”。巴利
Attani rūpaṃ samanupassatīti sarīrarūpassa kasiṇarūpassa ca cittanissitattā tasmiṃ arūpasamudāye attani taṃ rūpaṃ samanupassati. Ayaṃ gandhoti ghāyitagandhaṃ āha. Imasmiṃ puppheti pupphanissitattā gandhassa evamāha.
在色中观见我:色到哪里,心就到哪里。因此,执取依色而住的心之后,就把那个无色的聚合体——也就是“我”——看成是在那个色里面。因为色是粗显的,所以说它是粗显的容器,就像匣子一样。巴利
Rūpasmiṃ attānaṃ samanupassatīti yattha rūpaṃ gacchati, tattha cittaṃ gacchati. Tasmā rūpanissitaṃ cittaṃ gahetvā taṃ arūpasamudāyaṃ attānaṃ tasmiṃ rūpe samanupassati. Oḷārikattā rūpassa oḷārikādhāraṃ karaṇḍakamāha.
132 在“这里,有人对眼触所生的受……”等说法中,虽然并没有把每一种受分别执取为邪见,但一旦用“受”这个总称来执取,因为一切受都被包含在内,也就等于分别执取了每一种受——应当知道,这样分别对应的解释已经成立。因为他以体验的方式感受,而受又比较粗显,所以他就只把受执取为“我”。把想、行、识、色执取为我的话,就是把想等无色法和色法合在一起,看作“我”。凡夫就像疯子一样,事物怎样显现,他就怎样执取。巴利
132.Idhekaccocakkhusamphassajaṃ vedanantiādīsu visuṃ visuṃ vedanāya diṭṭhigahaṇe asatipi vedanāti ekaggahaṇena gahite sabbāsaṃ vedanānaṃ antogadhattā visuṃ visuṃ gahitā eva hontīti visuṃ visuṃ yojanā katāti veditabbā. So hi anubhavanavasena vedanāya oḷārikattā vedanaṃyeva ‘‘attā’’ti gaṇhāti. Saññaṃ saṅkhāre viññāṇaṃ rūpaṃ attato samanupassatīti saññādayo arūpadhamme rūpañca ekato katvā ‘‘attā’’ti samanupassati. Ummattako viya hi puthujjano yathā yathā upaṭṭhāti, tathā tathā gaṇhāti.
133 在“眼触所生的想”等语句中,由于想以认知为特相而显得明显,他就把想执取为“我”。其余部分应当依照讲受时所说的方法来理解。巴利
133.Cakkhusamphassajaṃ saññantiādīsu sañjānanavasena saññāya pākaṭattā saññaṃ ‘‘attā’ti gaṇhāti. Sesaṃ vedanāya vuttanayena veditabbaṃ.
134 在“眼触所生的思”等语句中,在属于行蕴的诸法里,因为思是主导,又很突出,所以只单独指出了思。一旦指出了思,其余那些法也就同样被指出了。然而,他因为思作为心所的性质很突出,就把思执取为“我”。其余部分和前面所说的一样。巴利
134.Cakkhusamphassajaṃ cetanantiādīsu saṅkhārakkhandhapariyāpannesu dhammesu cetanāya padhānattā pākaṭattā ca cetanā eva niddiṭṭhā. Tāya itarepi niddiṭṭhāva honti. So pana cetasikabhāvavasena pākaṭattā cetanaṃ ‘‘attā’’ti gaṇhāti. Sesaṃ vuttanayameva.
135 在“眼识”等说法里,因为心以识知的方式清楚地显现出来,他就把心执取为“我”。这里剩下的部分,也应当按照前面所说的方式来理解。巴利
135.Cakkhuviññāṇantiādīsu vijānanavasena cittassa pākaṭattā cittaṃ ‘‘attā’’ti gaṇhāti. Sesametthāpi vuttanayameva.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13