第四生谷省略品
10. Catutthaāmakadhaññapeyyālavaggo
12. 谛相应复注 · 17 段
2-3. 买卖经等的注释
2-3. Kayavikkayasuttādivaṇṇanā
1162-631162-63. 拿取任何物品就是买,给予就是卖。所谓“此处彼处”,是指前往村落之间和附近地方,这叫做使者的事务——这是句子的连接方式。被派去的行为就是小出行。
1162-63. Kassaci bhaṇḍassa gahaṇaṃ kayo, dānaṃ vikkayo. Tattha tatthāti gāmantare santike ca gamanaṃ dūtakammanti vuccatīti yojanā. Pahiṇagamanaṃ khuddakagamanaṃ.
《秤欺诳经》的注释
4. Tulākūṭasuttavaṇṇanā
1164以相似形色来行骗,叫色骗。用自己的手等肢体来行骗,叫肢体骗。在称量时通过拿取的方式行骗,叫拿取骗。用铁粉等物遮盖起来行骗,叫遮盖骗。用大秤。在后段,指秤的后段。用手,指用手掌的部位。压住,指不让它升起而拿取。给予时在前段,指在给别人称物时,于秤的前段用手压秤。铁粉,指铁屑。
1164.Rūpakūṭaṃ sarūpena sadisena chalavohāro. Aṅgakūṭaṃ attano hatthādinā aṅgānaṃ chalakaraṇaṃ . Gahaṇakūṭaṃ mānesu gahaṇavasena. Paṭicchannakūṭaṃ ayacuṇṇādinā paṭicchannena chalakaraṇaṃ. Mahatiyā tulāya. Pacchābhāgeti tulāya pacchimabhāge. Hatthenāti hatthapadesena. Akkamatīti uṭṭhātuṃ adento gaṇhāti. Dadanto pubbabhāgeti paresaṃ dadanto pubbabhāge hatthena tulaṃ akkamati. Tanti ayacuṇṇaṃ.
铁钵是指铜铁做的钵。作成金色:涂上非咀嚼用的黄金或金箔,使它变成金色。量器核心指的是量器内部最关键的部分,它破裂了就叫核心破。正在称量的芝麻、米粒等,尖头最顶端破损了,就叫顶端破。对丈量田地等用的绳子做手脚,就叫绳索破。这里应当知道,抓住了绳子,就等于抓住了量杖。
Lohapātiyoti tambalohapātiyo. Suvaṇṇavaṇṇā karontīti asanikhādasuvaṇṇakanakalimpitā suvaṇṇavaṇṇā karonti. Mānabhājanassa hadayabhūtassa abbhantarassa bhinnaṃ hadayabhedo. Nimiyamānassa tilataṇḍulādikassa sikhāya aggakoṭiyā bhinnaṃ sikhābhedo. Khettādīnaṃ minanarajjuyā aññathākaraṇaṃ rajjubhedo. Rajjugahaṇeneva cettha daṇḍakassa gahaṇaṃ katamevāti daṭṭhabbaṃ.
《切断经》等经的注释
6-11. Chedanasuttādivaṇṇanā
1166-71“杀害”是指用拳头打、用巴掌扇、用棍棒敲等种种方式加以伤害,也就是恼害的意思。因为“vadha”这个词,在“伤害了又伤害,然后哭泣”这类说法里,也能看到它表示恼害的用法。不过,义注里说的是“杀”,这应该是就殴打而言来理解的,可以这样认定,因为“māraṇa”这个词同样也能见到用来表示伤害的例子。剩下的部分很容易理解。
1166-71.Vadhoti muṭṭhippahārakasātāḷanādīhi hiṃsanaṃ, viheṭhananti attho. Viheṭhanatthopi hi vadha-saddo dissati ‘‘atthānaṃ vadhitvā vadhitvā rodeyyā’’tiādīsu. Aṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘māraṇa’’nti vuttaṃ, taṃ pana pothanaṃ sandhāyāti sakkā viññātuṃ māraṇasaddassa vihiṃsanepi dissanato. Sesaṃ suviññeyyameva.
《显扬真义》——《相应部》注疏
Sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya
结语的注释
Nigamanakathāvaṇṇanā
这部《相应部》圣典,对于在全面审察色法与无色法时、以能缘取微细所缘的智慧而善巧于观行的智者,以及对于以身行语行善加调御、因而能正确致力于止与观的比丘们,为了解说蕴、处、界、谛、根、缘起等种种分别上的胜义法,并以种种理趣分析智慧,有着极大的帮助;我正是依这部大有益处的《相应部》圣典,为作其义疏,由显扬真义故,这部精确的义注已开始撰作。由于此著作具有能带来殊胜智慧的特殊功德,所以在开头也说“能产生种种慧的差别”。所谓“大注之精要”,是指《相应部大注》的精粹。而“五十九许”:因其仅有微少的不足,故用“许”字。
Sakalarūpārūpasammasane saṇhasukhumavisayañāṇatāya vipassanācāranipuṇabuddhīnaṃ susaṃyatakāyavacīsamācāratāya samathavipassanāsu sammadeva yatanato ca yatīnaṃ bhikkhūnaṃ khandhāyatanadhātusaccindriyapaṭiccasamuppādabhede paramatthadhamme nānānayehi ñāṇavibhāgassa sannissayena bahukārassa saṃyuttāgamavarassa atthasaṃvaṇṇanaṃ kātuṃ sāratthappakāsanato eva nipuṇā yā mayā aṭṭhakathā āraddhāti sambandho. Savisesaṃ paññāvahaguṇattā eva hissa ganthārambhe āditopi ‘‘paññāpabhedajananassā’’ti vuttaṃ. Mahāaṭṭhakathāya sāranti saṃyuttamahāaṭṭhakathāya sāraṃ. Ekūnasaṭṭhimattoti thokaṃ ūnabhāvato matta-saddaggahaṇaṃ.
“根本注的精要”,指的是前面所说的《相应部大注》的精要,这里又以结语的方式再说一次。或者,“根本注的精要”是指古注中的义理精要。这句话要表达的是:撰写这部《显扬真义》时,作者取来《相应部大注》的义理精要,同时也从其他大部派根本注中,取来在这里不可或缺的义理精要,然后才写成。“大寺住众”这句,应当和前后文连起来理解,也就是“开显大寺住众之传统的”“取来大寺住众根本注之精要的”。以这份功德,愿一切世间都安乐:愿欲界等范围内的所有有情世间,各随其根机,通过证得三种觉悟所带来的、与涅槃相应的安乐,真正得到幸福。作者就这样把自己的功德回向出去,为了让包括天神在内的世间获得究竟的安乐。
Mūlaṭṭhakathāya sāranti pubbe vuttasaṃyuttamahāaṭṭhakathāya sārameva puna nigamanavasena vuttanti. Atha vā mūlaṭṭhakathāya sāranti porāṇaṭṭhakathāsu atthasāraṃ. Tena etaṃ dasseti ‘‘saṃyuttamahāaṭṭhakathāya atthasāraṃ ādāya imaṃ sāratthappakāsiniṃ karontena sesamahānikāyānampi mūlaṭṭhakathāsu idha viyogakkhamaṃ atthasāraṃ ādāya akāsi’’nti. ‘‘Mahāvihārādhivāsīna’’nti ca idaṃ purimapacchimapadehi saddhiṃ sambandhitabbaṃ ‘‘mahāvihārādhivāsīnaṃ samayaṃ pakāsayantiṃ mahāvihārādhivāsīnaṃ mūlaṭṭhakathāya sāraṃ ādāyā’’ti ca. Tena puññena. Hotu sabbo sukhī lokoti kāmāvacarādivibhāgo sabbo sattaloko yathārahaṃ bodhittayādhigamavasena sampayuttena nibbānasukhena sukhito hotūti sadevakassa lokassa accantaṃ sukhādhigamāya attano puññaṃ pariṇāmeti.