第三 生谷重复品
9. Tatiyaāmakadhaññapeyyālavaggo
12. 谛相应复注 · 11 段
《歌舞经》的注释
1. Naccagītasuttavaṇṇanā
1151简略来说,世尊的教法是以“诸恶莫作”等方式而转起的,因为观看舞蹈等表演会引发极度的欲贪,所以与教法不相符,因此说“与教法不相符”。这里所说的“舞蹈”,既包括自己及他人所表演的,也包括被促使表演的;同样,“歌”和“演奏”等词也应这样理解,所以说“以跳舞、使人跳舞等方式”。“等”字则涵盖了唱歌、使人唱歌、演奏、使人演奏等。在这里,“看”也包含了“听”,这是用异类一余法来概括;或者因为五种识各自以相应的境为观照自性,而在听的作用中也有“看”这一省略说法的存在,所以只说“看”。对于不构成障碍的歌曲,有时听是允许的,因此说“构成障碍的看”。正如《胜义光明》的《小诵注疏·后五学处注释》中所说:“与法相应的歌是容许的,与歌相应的法则不容许。”
1151. Saṅkhepato ‘‘sabbapāpassa akaraṇa’’ntiādinayappavattaṃ (dī.ni. 2.90; dha.pa. 183) bhagavato sāsanaṃ accantachandarāgapavattito naccādīnaṃ dassanaṃ na anulometīti āha ‘‘sāsanassa ananulomattā’’ti. Attanā parehi ca payojiyamānaṃ payojāpiyamānañca eteneva nacca-saddena gahitaṃ, tathā gītavāditasaddehi cāti āha – ‘‘naccananaccāpanādivasenā’’ti. Ādi-saddena gāyana-gāyāpana-vādana-vādāpanādīni saṅgaṇhāti. Dassanena cettha savanampi saṅgahitaṃ virūpekasesanayena. Yathāsakaṃ visayassa ālocanasabhāvatāya vā pañcannaṃ viññāṇānaṃ savanakiriyāyapi dassanasaṅkhepasabbhāvato ‘‘dassanā’’icceva vuttaṃ. Avisūkabhūtassa gītassa savanaṃ kadāci vaṭṭatīti āha – ‘‘visūkabhūtā dassanā cā’’ti. Tathā hi vuttaṃ paramatthajotikāya khuddakaaṭṭhakathāya (khu. pā. aṭṭha. 2.pacchimapañcasikkhāpadavaṇṇanā) – ‘‘dhammūpasaṃhitaṃ gītaṃ vaṭṭati, gītūpasaṃhito dhammo na vaṭṭatī’’ti.
《高广床座经》的注释
2. Uccāsayanasuttavaṇṇanā
1152“高”这个说法,是和“高”字同义的另一个词。“床座”就是躺卧的地方;高床座和大床座不合沙门身份,所以被禁止,因此说“超出规定尺寸的不如法坐卧具”。这里,倚座等座位也被“床座”一词涵盖。不过,因为所依之处被禁止,使用该处的行为自然也就被禁止,所以只说“高床座、大床座”。从意义上应当理解:这里显示的是远离以享受为目的的坐和卧。或者,“高床座和大床座”是以省略重复的方式来表达“高床座和大床座”这个意思,就像“缘名色而有六处”那样。又或者,因为坐的行为先于卧的行为,所以“床座”一词也包含了座位,应当这样理解。
1152.Uccāti ucca-saddena samānatthaṃ ekaṃ saddantaraṃ. Seti etthāti sayanaṃ, uccāsayanaṃ mahāsayanañca samaṇasārupparahitaṃ paṭikkhittanti āha – ‘‘pamāṇātikkantaṃ akappiyattharaṇa’’nti. Āsandādiāsanañcettha sayaneneva saṅgahitaṃ. Yasmā pana ādhāre paṭikkhitte tadādhārakiriyā paṭikkhittāva hoti, tasmā ‘‘uccāsayanamahāsayanā’’icceva vuttaṃ. Atthato pana tadupabhogabhūtanisajjānipajjanehi virati dassitāti daṭṭhabbaṃ. Atha vā uccāsayanamahāsayanañca uccāsayanamahāsayanañcāti uccāsayanamahāsayananti etasmiṃ atthe ekasesanayena ayaṃ niddeso kato yathā – ‘‘nāmarūpapaccayā saḷāyatana’’nti (udā. 1). Āsanakiriyāpubbakattā vā sayanakiriyāya sayanaggahaṇeneva āsanampi gahitanti daṭṭhabbaṃ.
《黄金经》的注释
3. Jātarūpasuttavaṇṇanā
1153另外,在“令取”和“对放置之物欣然接受”这两种情况里,也能看出“接受”的含义,所以经文说“不令取,不欣然接受所放置之物”。或者也可以说,接受有三种:通过身体、通过语言、通过心意。其中,通过身体的接受是拿取,通过语言的接受是令他人拿取,通过心意的接受是欣然接受。把这三种接受用通称或者省略的说法统摄起来,就称为“接受”等等,因此经文说“他们既不拿取它”等等。这个道理也适用于“接受生谷物”等说法。
1153. Aññepi uggahāpane upanikkhittasādiyane ca paṭiggahaṇattho labbhatīti āha – ‘‘na uggaṇhāpenti, na upanikkhittaṃ sādiyantī’’ti. Atha vā tividhaṃ paṭiggahaṇaṃ kāyena vācāya manasāti. Tattha kāyena paṭiggahaṇaṃ uggahaṇaṃ, vācāya paṭiggahaṇaṃ uggahāpaṇaṃ, manasā paṭiggahaṇaṃ sādiyanaṃ. Tividhampi paṭiggahaṇaṃ sāmaññaniddesena, ekasesanayena vā gahetvā ‘‘paṭiggahaṇā’’ti vuttanti āha – ‘‘neva naṃ uggaṇhantī’’tiādi. Esa nayo ‘‘āmakadhaññapaṭiggahaṇā’’tiādīsupi.
4. 生谷经注释
4. Āmakadhaññasuttavaṇṇanā
1154因为尼瓦拉等副谷物包含在稻米等主谷物之内,所以说是“七种”。
1154. Nīvārādiupadhaññassa sāliādimūladhaññantogadhattā vuttaṃ ‘‘sattavidhassā’’ti.
《生肉经》的注释
5. Āmakamaṃsasuttavaṇṇanā
1155佛陀曾允许五种脂肪可以作药,也就是熊脂、鱼脂、鳄鱼脂、猪脂和驴脂,所以这叫作“为特定的人开许”。不过,因为佛陀也说过“要在适当的时候接受”,所以接受是允许的,因此注释里说:“除非是特别为某人开许的。”这件事应当根据律来审查,因此这里应该按照《一切善见》律注里所说的方法来理解判断。
1155. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, pañca vasāni bhesajjāni – acchavasaṃ, macchavasaṃ, susukāvasaṃ, sūkaravasaṃ, gadrabhavasa’’nti (mahāva. 262; pārā. aṭṭha. 623) vuttattā idaṃ uddissa anuññātaṃ nāma. Tassa pana ‘‘kāle paṭiggahita’’nti (mahāva. 262) vuttattā paṭiggahaṇaṃ vaṭṭatīti āha – ‘‘aññatra uddissa anuññātā’’ti. Vinayavasena upaparikkhitabbo, tasmā samantapāsādikāya vinayaṭṭhakathāya vuttanayenettha vinicchayo veditabbo.