5. 外道重复略说品注释
5. Aññatitthiyapeyyālavaggavaṇṇanā
1. 道相应复注 · 3 段
41-4841-48. 由于涅槃是借着一次又一次辗转生起的、具足修行过程的、以对轮回长途的遍知之力才能证得的,所以说“证得涅槃才名为遍知”。“证得涅槃”是指以证得涅槃为因。这里的“tvā”这个词就是表因的意思,比如“喝了酥油就有力气,见了狮子就害怕”。因此,因为涅槃是经由以不可遍知之事为遍知作用而证得的,由此可知长时遍知得以成立,所以依近说方便,涅槃被称为“长时遍知”,就像说“雪融化是因为太阳升起”一样。在“现证明解脱果”这句里,“明”指最上道的明,“解脱”指最上道的定。他说它们的果就是阿拉汉果,所以说“以明解脱果说阿拉汉果”。由于如实知、现量见,所以叫“智见”,这里指的是对果与涅槃的省察,所以说“以智见说省察”。“其余的”是指离贪、离染、断结、拔除随眠、长时遍知、漏尽、明、解脱、现证果、智见、无取般涅槃这些词。
41-48. Aparāparaṃ parivattamānena vattasampannena saṃsāraddhānapariññāvaseneva nibbānassa pattabbattā vuttaṃ – ‘‘nibbānaṃ patvā pariññātaṃ nāma hotī’’ti. Nibbānaṃ patvāti nibbānappattihetu. Hetuattho hi ayaṃ tvā-saddo yathā – ‘‘ghataṃ pivitvā balaṃ hoti, sīhaṃ disvā bhayaṃ hotī’’ti. Tasmāti yasmā apariññeyyaparijānanakiccena nibbānassa pattiyā addhānapariññāsiddhi ñāyati, tasmā upacāravasena nibbānaṃ ‘‘addhānapariññā’’ti vuccati yathā ‘‘himasanti sūriyaṃ uggametī’’ti. Vijjāvimuttiphalasacchikiriyatthanti ettha vijjāti aggamaggavijjā. Vimuttīti aggamaggasamādhi adhippeto . Tesaṃ phalaṃ aññāti āha – ‘‘vijjāvimuttiphalena arahattaṃ kathita’’nti. Yāthāvato jānanato paccakkhato dassanato ca ñāṇadassananti idha phalanibbānapaccavekkhaṇā adhippetāti āha – ‘‘ñāṇadassanena paccavekkhaṇā kathitā’’ti. Sesehīti rāga-virāga-saṃyojanappahāna-anusayasamugghāta-addhānapariññā- āsavakkhaya-vijjā-vimutti-phalasacchikiriyā-ñāṇadassana-anupādāparinibbānapadehi.
外道重复品注释终
