第12品 说法者品
12. Dhammakathikavaggo
1. 蕴相应义注 · 16 段
《无明经》等经的注释
1-2. Avijjāsuttādivaṇṇanā
113-114113-114. 在《说法者品》的第一经里,“陷于无明”的意思是:只要具备了那种对四圣谛无知的无明,就算“陷于无明”。第二经也是同样的道理。第一、第二经(的注释到此结束)。
113-114. Dhammakathikavaggassa paṭhame ettāvatā ca avijjāgato hotīti yāvatā imāya catūsu saccesu aññāṇabhūtāya avijjāya samannāgato, ettāvatā avijjāgato hotīti attho. Dutiyepi eseva nayo. Paṭhamadutiyāni.
3. 《说法者经》的注释
3. Dhammakathikasuttavaṇṇanā
115在第三部经里,通过第一问区分出“说法者”,通过第二问区分出“有学地”,通过第三问区分出“无学地”——就这样,针对所问的“说法者”作出区分后,开示了两种地。第三。
115. Tatiye paṭhamena dhammakathiko, dutiyena sekhabhūmi, tatiyena asekhabhūmīti evaṃ dhammakathikaṃ pucchitena visesetvā dve bhūmiyo kathitā. Tatiyaṃ.
4. 《第二说法者经》的注释
4. Dutiyadhammakathikasuttavaṇṇanā
116在第四部分,针对三个问题,给出了三个回答。第四部分完。
116. Catutthe tissannampi pucchānaṃ tīṇi vissajjanāni kathitāni. Catutthaṃ.
5-9. 《缚经》等经的注释
5-9. Bandhanasuttādivaṇṇanā
117-121117-121. 在第五部经里,“不见此岸”中的“此岸”指的是轮回,他看不见轮回。“不见彼岸”中的“彼岸”指的是涅槃,他看不见涅槃。“被束缚”是说:被烦恼的束缚捆住,于是衰老、死亡,从这个世界去到另一个世界。这部经讲的是轮回之苦。第六部经等的内容浅显易懂。第五部经等的内容就是这些。
117-121. Pañcame atīradassīti tīraṃ vuccati vaṭṭaṃ, taṃ na passati. Apāradassīti pāraṃ vuccati nibbānaṃ, taṃ na passati. Baddhoti kilesabandhanena baddho hutvā jīyati ca mīyati ca asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchatīti. Imasmiṃ sutte vaṭṭadukkhaṃ kathitanti. Chaṭṭhādīni uttānatthāneva. Pañcamādīni.
第10 具戒者经注释
10. Sīlavantasuttavaṇṇanā
122122. 在第十经中,对于“无常”等词:以“曾经存在而后消失”的方式,从无常的角度观察;以逼迫的方式,从苦的角度观察;以疾病之义,从病的角度观察;以内腐之义,从痈疮的角度观察;因为那些痈疮的助缘,或者因为穿刺、掘凿之义,从箭的角度观察;以苦之义,从祸患的角度观察;由不调和的大种所引生的疾病之助缘义,从疾的角度观察;以非自己所拥有的义,从外的角度观察;以崩坏之义,从坏灭的角度观察;以有情空无之义,从空的角度观察;以无我之义,从无我的角度观察。于此,当知以“从无常、从坏灭”二词为无常作意,以“从空、从无我”二词为无我作意,其余诸词为苦作意。此中其余内容显而易见。第十经。
122. Dasame aniccatotiādīsu hutvā abhāvākārena aniccato, paṭipīḷanākārena dukkhato, ābādhaṭṭhena rogato, antodosaṭṭhena gaṇḍato, tesaṃ tesaṃ gaṇḍānaṃ paccayabhāvena vā khaṇanaṭṭhena vā sallato dukkhaṭṭhena aghato, visabhāgamahābhūtasamuṭṭhānaābādhapaccayaṭṭhena ābādhato, asakaṭṭhena parato, palujjanaṭṭhena palokato, sattasuññataṭṭhena suññato, attābhāvena anattato. Evamettha ‘‘aniccato palokato’’ti dvīhi padehi aniccamanasikāro, ‘‘suññato anattato’’ti dvīhi anattamanasikāro, sesehi dukkhamanasikāro vuttoti veditabbo. Sesamettha uttānameva. Dasamaṃ.
第11 多闻者经的注释
11. Sutavantasuttavaṇṇanā
123第十一经也是这样。因为在第十经里,“持戒者”指的是四遍清净戒;而在这里,“多闻者”指的是对业处的听闻,差别就在这里。第十一经。
123. Tathā ekādasame. Dasamasmiñhi ‘‘sīlavatā’’ti catupārisuddhisīlaṃ vuttaṃ, idha sutavatāti kammaṭṭhānasutaṃ idameva nānākaraṇaṃ. Ekādasamaṃ.
12-13. 《劫经》等的注释
12-13. Kappasuttādivaṇṇanā
124-125第十二经和第十三经跟《教诫罗睺罗经》的内容相近。第十二经、第十三经。
124-125. Dvādasamaterasamāni rāhulovādasadisānevāti. Dvādasamaterasamāni.