31. 在大军王的故事里,这一段就是按顺序展开的讲述。
31. Mahāsenarañño vatthumhi ayamānupubbīkathā
世尊般涅槃后,在华氏城,有一位名叫大军的国王治理国家,他依法而行,是一位法王。这位国王看到父祖辈积攒的大量财富,想到:这些人都舍弃了这么多财产,已经走向死亡之口。唉,轮回中的众生真是无知啊!他们不知道,留下财富就会毁掉自己,留下自己就会毁掉财富。他这样把获得财富和失去财富的一切都思惟了一遍,又听闻了法,生起了信心,每天用甘美的饮食供养一万位比丘,不断积累许多功德。有一天,他独自在僻静处禅坐时,这样想:如果通过国王的命令去压迫百姓,再拿所得来布施,不如亲手劳作,用自己劳动所得的布施,才会有大果报、大利益,我应该这样做。于是他把王位交给了忠友大臣,没有告诉任何人,就带着自己的小妹妹,换了一身装束,离开城市,前往一个叫北摩兜罗的城市。那里住着一位极其富有的商主,他们走到那位商主跟前站定。商主问他们来做什么,国王说:我想在您家里做工。商主同意了,他便做了三年工。后来有一天,商主看到他们,把他们叫过来说:你们实在太娇贵了,可在我家里做工这么久,从来没见你们在什么事上偷懒懈怠,更不用说行为不端了。除了粥饭,我这边也没给过你们别的什么好处,你们到底为什么来做工呢?国王听了他的话,说:听说这个地方的稻米很可口,所以我是为了稻米才来的。商主听了很高兴,就给了他们一千车稻米。国王拿到稻米后,对商主说:朋友,请把这些稻米送到我们的城市去。商主听了说:好。就把装满稻米的一千辆车送到了国王的城市。国王回到城里后,用各种颜色的衣服、金银等装满商主的车,送他回去,巩固了彼此的友谊,然后把运来的稻谷堆放在王宫里。过了几天,国王拿起杵,亲手舂米,舂好之后,小妹妹再把它簸去糠秕。两人就这样弄出了一大堆米,又拿来柴和水等,煮了酸粥,在王宫里摆好五百个座位,然后到时候就宣布:请各位尊者发慈悲心,来我家里应供吧。五百位比丘听到后,从空中飞来。国王随他们需要尽情供养。这时,他们当中有一位住在毗耶摩鸠陀岛的玛哈斯瓦长老,拿了食物后,心想:让他们看看我。便从空中飞到毗耶摩鸠陀岛,把食物给了五百位比丘,然后自己吃了。凭借他的威神力,所有人都得到了足够的食物。就这样,善人们即使只用很少的布施之物,也能让施主心生净信,并使他们得以建立功德。经中确实这样说过。
Bhagavati parinibbute pāṭaliputtanagare mahāseno nāma rājā rajjaṃ kāresi dhammiko dhammarājā. So pana pitupitāmahādīnaṃ dhanarāsiṃ oloketvā ime imaṃ sāpateyyaṃ pahāya maccuno mukhamupagatā. Aho saṃsārikānaṃ aññāṇatā. Dhanaṃ ṭhapetvā attano vināsañca attānaṃ ṭhapetvā dhanavināsañca na jānantīti sampattiyā adhigamañca vināsaṃ cāti sabbaṃ cintetvā dhammañca sutvā paṭiladdhasaddho divase divase dasasahassānaṃ bhikkhūnaṃ madhurena annapānena santappento anekāni puññāni upacinanto ekadivasaṃ raho paṭisallino evaṃ cintesi. Evaṃ rājaniyogena janassa pīḷanaṃ katvā dinnadānato sahatthena kammaṃ katvā laddhena dinnadānaṃ mahapphalaṃ mahānisaṃsaṃ bhavissati, evaṃ mayā kātabbanti so suhadā maccassa rajjaṃ nīyyātetvā attano kaṇiṭṭhikaṃ ādāya kiñci ajānāpetvā aññataravesena nagarā nikkhamma uttaramadhuraṃ nāma nagaraṃ agamāsi, tattha mahāvibhavo eko seṭṭhi paṭivasati, te seṭṭhino samīpa mupagamma ṭhitā. Tena kimatthāyāgatāti vutte rājā tava gehe bhatiyā kammaṃ karissāmīti vatvā tenānuññāto tīṇi vassāni kamma makāsi, tato ekadivasaṃ seṭṭhi te disvā pakkositvā atīva tumhe sukhumālatarā. Tathāpi imasmiṃ gehe kammakaraṇena ciraṃ vasittha, ettakaṃ kālaṃ kismiñci kammepi kusītattaṃ na paññāyati. Pageva anācārampi, yāgubhattaṃ ṭhapetvā aññaṃ upakārampi mama santikā natthi, kenatthena kammaṃ karothāti pucchi. Rājā tassa vacanaṃ sutvā imasmiṃ janapade sālino manāpabhāvo bahuso sūyati. Tasmā sālīnamatthāya idhā gatamhāti āha, taṃ sutvā tesaṃ tuṭṭho seṭṭhi sālīnaṃ sakaṭasahassaṃ adāsi, rājā sāliṃlabhitvā seṭṭhino evamāha, bho imaṃ amhākaṃ nagaraṃ pāpethāti, taṃ sutvā seṭṭhi sādhūti vatvā sāliparipuṇṇasakaṭasahassaṃ rañño nagaraṃ pāpesi, rājā nagaraṃ gantvā seṭṭhissa nānāvaṇṇavatthahiraññasuvaṇṇādīhi sakaṭe pūretvā paṭipesetvā mettiṃ thiraṃ katvā ābhatavīhayo rājagehe sannicayamakāsi, atha rājā katipāhaccayena musalaṃ paggayha sahattheneva vīhiṃ koṭṭeti, koṭṭitakoṭṭitaṃ kaṇiṭṭhikā papphoṭeti. Evaṃ ubhopi taṇḍulānaṃ mahantaṃ rāsiṃ katvā dārūdakādayo āharitvā ambilabhattaṃ pacitvā rājagehe pañcasataāsanāni paññāpetvā kālaṃ ugghosesuṃ, āgacchantu ayyā anukampaṃ upādāya mama gehe bhuñjantūti. Taṃ sutvā pañcasatā bhikkhū ākāsena āgamiṃsu, rājā te yāvadatthaṃ parivisi, tato tesaṃ antare piyaṃgudīpavāsī eko mahāsivatthero nāma bhattaṃ gahetvā ete maṃ passantūti adhiṭṭhahitvā ākāsena piyaṃgudīpaṃ gantvā bhattaṃ pañcasatānaṃ bhikkhūnaṃ datvā paribhuñci. Taṃ tassānubhāvena sabbesaṃ yāvadatthaṃ ahosi. Evaṃ appakenāpi deyyadhammena sappurisā dāyakānaṃ manaṃ pasādetvā patiṭṭhaṃ karontīti. Vuttañhi.
有智慧的人,哪怕只用一点点东西,也能让施主心生净信。
他们让信心不断增长,就像月亮用光芒让乳海渐渐盈满一样。
Appakenapi medhāvī, dāyakānaṃ manaṃ pati; Saddhaṃ vaḍḍhenti candova, raṃsinā khīrasāgaraṃ.
他们不把心思用在不当的事情上,也根本不会去囤积财物。
未曾自行受用,也不会毁掉资具。
Aṭṭhāne na niyojentā, karontā neva sannidhiṃ; Paribhoga makatvāna, neva nāsenti paccayaṃ.
不去做偷盗的事,也不做负债的事。
持戒的人自己享用之后,还能分施给真正具足戒行的人。
Na pāpentāca theyyassa, na karontā tatheviṇaṃ; Vibhajanti susīlesu, sayaṃ bhutvāna sīlavāti.
那时,国王和小王妹一起就站在原地,看见五百位比丘在吉祥岛上享用食物,心中欢喜雀跃。后来,他们回想起自己所做的殊胜布施,没过多久,两人都成了入流者。
Atha rājā kaṇiṭṭhikāya saddhiṃ thattheva ṭhito piyaṃgudīpe paribhuñjante pañcasatabhikkhū disvā haṭṭho udaggo ahosi. Atha te aparabhāge attanā kataṃ dānavaraṃ anussarantā na cireneva ubhopi sotāpannā ahesuṃti.
不顾自身诸苦痛,尽舍广大之荣耀;
唯愿来世得受生,善人如是乐善法。
Na gaṇentāttano dukkhaṃ, vihāya mahatiṃ siriṃ; Āyatiṃbhavamicchantā, sujanevaṃ subhe ratā.
用辛苦付出所造的功德,能带来广大的果报。
有智慧的人这样想过之后,就亲手去做那件事。
Āyāsena kataṃ puññaṃ, mahantaphaladāyakaṃ; Iti mantvāna medhāvī, sahattheneva taṃ kareti.