37. 关于儿子的故事——依次第而说的开示
37. Puttavatthumhi ayamānupubbīkathā
大塞那品解释 · 25 段
据说有一次,住在兰卡岛的六十来位比丘,想去礼拜大菩提树,就一起商量好,从大渡口上船,到了赡部洲,在多摩梨帝港下船,一路辗转来到了华氏城。那时,这些比丘在城里托钵乞食,一个穷苦人看见了他们,心里欢喜,想:“我很久没见到佛弟子了。”他赶紧叫来妻子说:“贤妻,我想供养这些圣者。我们过去没修过福,如今才这么穷困。要是再不在这殊胜的福田里种下种子,以后还会一直这样穷下去。”说完又问:“家里有什么能布施的东西吗?”妻子听了说:“当家的,家里我实在找不出什么可以供养这些圣者的。不过,要是把孩子杀了,倒是可以拿来布施。”他听了妻子的话,说:“贤妻,把孩子杀了拿什么来布施呢?”妻子回答说:“当家的,你怎么不明白,孩子死了,亲戚朋友见我们可怜,会带些慰问品来。我们可以拿这些来布施。”这位男居士说:“好,就这么办吧。”于是把这事全交给了母亲去办,可母亲不忍心杀死孩子,就说:“确实是这样。”
Ekasmiṃ kira samaye laṅkādīpavāsino saṭṭhimattā bhikkhū jayamahābodhiṃ vanditukāmā ekato mantetvā mahātitthena nāvaṃ āruyha jambudīpaṃ patvā tāmalittipaṭṭhene otaritvā anukkamena pāṭaliputtanagaraṃ pāpuṇiṃsu. Atha tasmiṃ nagare piṇḍāya carante te bhikkhū eko duggatamanusso disvā cirena mayā diṭṭhā buddhaputtāti somanasso bhariyaṃ pakkositvā bhadde imesaṃ ayyānaṃ dānaṃ dātukāmomhi, pubbe no akatapuññattā idāni duggatā jātā, imesu puññakkhettesu bījaṃ no ce ropessāma, punapi evameva bhavissāmāti vatvā kiṃ me gehe deyyadhammaṃ atthīti pucchi. Sā taṃ sutvā ghare no sāmi ayyānaṃ kiñci dātabbaṃ na passāmi. Api ca mama puttaṃ māretvā dānaṃ dātuṃ sakkāti. So tassā kathaṃ sutvā bhadde puttaṃ māretvā kiṃ dānaṃ demāti āha. Tāya taṃ sutvā sāmi kiṃ na jānāsi, putte no mate sandiṭṭhasambhattā ñātimittasuhajjā ca amhākaṃ santikaṃ āgacchāntā kiñci paṇṇākāraṃ gahetvā āgacchanti. Mayaṃ tena paṇṇākārena dānaṃ dassāmāti vutte upāsako sādhu tathā karohīti mātuyā eva bhāramakāsi, sā puttaṃ māretuṃ avisahantī āha. Tathā hi.
千辛万苦得来的爱儿,娇声唤着“妈妈、妈妈”;
一双深蓝明眸、俊秀颜容,谁忍心离他而去?
Kicchā laddhaṃ piyaṃ puttaṃ, ammammāti piyaṃ vadaṃ; Sunīlanettaṃ subhamuṃ, ko pakkamitumicchati.
就算被母亲害死,他也只哭母亲;
我没法杀他,我的心在发抖。
Mātarā māriyantopi, mātarameva rodati; Māretuṃ taṃ na sakkomi, hadayaṃ me pavedhatīti.
她这样说完之后,又说:“主人,我实在下不了手杀儿子,你去杀吧。”于是就把儿子送到父亲那里。父亲也同样下不了手杀他,便这样说道。记载中确实是这样说的。
Evañca pana vatvā ahaṃ sāmi na sakkomi puttaṃ māretuṃ. Tvaṃ mārehīti puttaṃ pitusantikaṃ pesesi. Atha sopi taṃ māretu masakkonto evamāha. Vuttañhi.
被称为“儿子”的儿子们,救父离苦;
儿子恒为父亲苦乐之继承者。
Tāyanti pituno dukkhaṃ, puttā puttāti kittitā; Pitu dukkhaṃ sukhaṃ puttā, dāyādā honti sabbadā.
是故贤女,我实不能将似我之子、幼小娇儿、言语悦耳者,
与其生命相分离。
Tasmā me sadisaṃ puttaṃ, pillakaṃ mañjubhāsanaṃ; Na sakkomi ahaṃ bhadde, jīvitā taṃ viyojituṃ.
Ayasañca akittiñca, pappoti puttaghātako; Pāṇātipātakammampi, kāmaṃ so phusate naroti.
他这样说完之后,就派人去传话:“你自己去把你的儿子杀掉。”听到这话以后,那些想找办法害死王子的人这样说:“我们可没办法杀他。不过我们家后院有个大蚁丘,里面住着一条龙王。我们把王子派到那里去,它咬他一口就能把他咬死。”他们就这样盘算:“这倒是个办法。”于是把王子叫来,用油膏、手环等把他打扮好,在他手里放了一个球,对他说:“孩子,去后院蚁丘旁边玩吧。”就把他打发出去了。
那孩子过去以后,玩着球,把球掉进了蚁丘的洞里。他伸手进蚁丘的洞里去捡球。这时那条蛇被激怒了,发出嘶嘶的声音,鼓起大大的蛇冠,从洞里抬起头来张望,就像从王子手里滑落的套索一样。王子什么也不懂,一把紧紧抓住了蛇的脖子。这时,由于他父母信心的力量,龙王把一颗八面如意宝珠颈饰落到了王子的手心里。
王子的父母正站在门口看着他的举动,看见那颗宝珠,赶紧跑过去把孩子抱起来,从他手里拿过宝珠。然后他们把宝珠放在清净座上,做了供养,又洒水祈愿说:“请给我们这个、给我们那个。”接着,凭着宝珠的威力,他们在自家门口建了一座大凉亭,用布幔等装饰好,为比丘们铺好座位,请六十位比丘坐下,做了大布施。
城里的人听说了宝珠的威力,都聚集过来。他们就在众人面前,说明自己是靠信心的力量才得到这颗宝珠的,并说:“我们把它完全布施出去。”于是把宝珠安置在一个地方。凭着它的威力,他们一生行布施、持戒,命终之后投生到了天界。
Evañca pana vatvā so tvameva tava puttaṃ mārehīti pesesi, evaṃ tena vutte putthassa mārapāṇūpāyaṃ pariyesantā evamāhaṃsu, amhe panimaṃ māretuṃ na sakkomi, amhākaṃ pacchāgehe mahanto vammiko atthi, tasmiṃ eko nāgarājā paṭivasati. Kumāraṃ tattha pesessāma, so taṃ ḍasitvā māressatīti. Iccete eso kho upāyo evāti cintetvā kumāraṃ pakkositvā añcanā valivalayādīhi maṇḍetvā tassa hatthe geṇḍuṃ ṭhapetvā tāta pacchāgehe vammikasamīpaṃ gantvā kīḷāti pesesuṃ. Tato dārako gantvā geṇḍukena kīḷanto vammikabile geṇḍukaṃ pātesi. Atha so geṇḍukaṃ gaṇhissāmīti vammikasusire hatthaṃ pavesesi. Tato sappo kujjhitvā susūtisaddaṃ karonto mahantaṃ phaṇaṃ katvā bilato sīsaṃ ukkhipitvā olokento aṭṭhāsi kumārassa hatthato parigalitapāsaṃviya. Athassa kumāro kiñci ajānanto sappassa gīvaṃ daḷhaṃ gaṇhi. Athassa mātāpitunnaṃ saddhābalena nāgarājā kumārassa karatale aṭṭhaṃsaṃ icchādāyakaṃ kaṇṭhamaṇiratanaṃ pātesi. Kumārassa mātāpitaro dvāraṃ nissāya ṭhitā tassa kiriyaṃ olokento taṃ maṇiratanaṃ disvā sīghaṃ gantvā puttaṃ ukkhipitvā hatthato maṇiratanaṃ gaṇhiṃsu. Tato te taṃ maṇiratanaṃ parisuddhāsane ṭhapetvā upacāraṃ katvā amhākaṃ idañcidañca dethāti abbhukkiriṃsu. Atha te maṇiratanānubhāvena gehadvāre mahantaṃ maṇḍapaṃ kāretvā vitānādinā maṇḍapaṃ alaṅkaritvā bhikkhūnaṃ āsanāni paññāpetvā te saṭṭhimatte bhikkhū nisīdāpetvā mahādānaṃ adaṃsu. Tato nagaravāsino maṇiratanānubhāvaṃ sutvā sannipatiṃsu. Atha te tesaṃ majjhe attano saddhābalena maṇiratanassa lābhaṃ pakāsetvā imañhi dānatthāyeva pariccajjāmāti ekasmiṃ ṭhāne patiṭṭhāpetvā tenānubhāvena yāvajīvaṃ dānaṃ dadantā sīlaṃ rakkhantā āyupariyosāne devaloke nibbattiṃsūti.
就算斩断了对亲生子女的疼爱,
人们就在这人间行布施;
哪有富贵之人不肯布施的道理?
确实,忆念着布施的果报。
Chetvāna pemaṃ api atrajesu, Dadanti dānaṃ idha mānusevaṃ; Na dadāti ko nāma naro samiddho, Dānañhi dānassa phalaṃ sarantoti.