昆达离亚的故事里,这段是渐次说法。
40. Kuṇḍaliyā vatthumhi ayamānupubbīkathā
大塞那品解释 · 44 段
在兰卡岛的罗诃那地区,有一个叫大村的村子。那里有一座叫帝萨精舍的寺院,住着几百位比丘,周围环绕着许多院落,十分庄严。当时,寺里住着一位叫帝萨的沙弥。有一次,他游方行脚,在石池村托钵乞食,得到了一份只够维持生命的食物和酥油。他离开村子,朝大村的方向走去,路上向人打听哪里有方便用水的地方。那些人说:“尊者,在您前方不远处,有个叫罥缕山谷的地方,有流动的清凉泉水,还有洁白的沙地。您可以去那里洗浴,然后在阴凉处坐在沙地上吃完饭再走。”沙弥说好,就去了那里,坐在舒服的地方开始吃饭。那时,有个林中伐木工带着一条母狗进了森林。那条母狗在山谷里一处岩石边生了小狗,因为饥饿,身体抖个不停,躺在小狗旁边。它闻到沙弥钵里食物的香味,就从躺着的地方爬起来,抖着身子走到沙弥跟前,摇着尾巴站在那里。沙弥看见它,心里一惊,就把自己准备吃的第一口饭放在它面前。母狗很高兴地吃了。沙弥见了很欢喜,就一口一口地继续给它食物,喂完饭后,洗了钵,装进袋子里,就走了。那条母狗因为对沙弥生起的净信,命终之后,投生到赡部洲的天子城,成为国王王妃腹中的孩子,十个月后从母胎中出生。到了命名那天,父母见她头发卷曲如环,就给她取名叫罥缕。她渐渐长到十六岁。据说那时,帝萨沙弥为了礼敬大菩提树,乘船去了赡部洲,一路来到天子城,穿好衣服,披上袈裟,拿着钵,在街上乞食,走到大路上。公主打开狮子窗,望着街中,看见沙弥在乞食,生起前世的爱恋。就在那一刻,她获得了宿命通。原来她前世是个比丘尼,曾布施针线、书和灯油,并发愿能忆念宿世。她忆起前世,想到沙弥对自己有恩,心生欢喜,就派人请他过来,在王宫里设好座位,请他坐下,用各种美味食物供养他。沙弥吃完饭,洗净手钵后,公主上前顶礼,坐在一边,和他交谈,这样说道。
Laṅkādīpe rohaṇajapade mahāgāmo nāma ahosi, tattha tissavihāraṃ nāma anekasatabhikkhūhi samākiṇṇaṃ anekapariveṇapatimaṇḍitaṃ vihāraṃ ahosi. Tattheko tisso nāma sāmaṇero paṭivasati. So ekasmiṃsamaye janapadacārikaṃ caranto pāsāṇavāpigāme bhikkhaṃ caritvā yāpanamattaṃ bhattaṃ sappinā saddhiṃ labhitvā nikkhamma gāmadvāraṃ patvā mahāgāmābhimukho gacchanto manusse udakaphāsukaṭṭhānaṃ pucchi. Tehi bhante tumhākaṃ abhimukhe avidūraṭṭhāne kakubandakandaraṃ nāma sandamānasītalodakaṃ dhavalavālukātalaṃ tattha tumhe gantvā nahātvā sītalacchāyāya vālukātale nisinno bhattakiccaṃ katvā gacchathāti vutte sāmaṇero sādhūti vatvā tattha gantvā phāsukaṭṭhāne nisinno bhattaṃ bhuñjitumārabhi. Tadā ekena vanakammikena saddhiṃaraññaṃ gatā ekā sunakhī tasmiṃ kandare ekasmiṃ pabbhāraṭṭhāne dārake vijāyitvā chātajjhattā pavedhamānagattā dārakānaṃ samīpenipannā sāmaṇerassa patte āhāragandhaṃ ghāyitvā nipannaṭṭhānato vuṭṭhāya pavedhamānā tassa samīpaṃ āgamma naṅguṭṭhaṃ cālentī aṭṭhāsi, sāmaṇero taṃ disvā kampitamānaso attano bhojanatthāya vaṭṭitaṃ pathamālopaṃ tassā purato ṭhapesi, tato sā somanassā taṃ bhuñji. Taṃ disvā tuṭṭho punappunaṃ ālopaṃ karonto tassā bhattaṃ datvā pattaṃ dhovitvā thavikāya pakkhipitvā agamāsi. Tato sā sunakhī sāmaṇeragatena pasādena tato cutā jambudīpe devaputtanagare rājānaṃ paṭicca tassa mahesiyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhitvā dasamāsaccayena mātukucchito nikkhami, athassā sikhāmaṅgaladivase sampatte mātāpitaro panassā kuṇḍalāvaṭṭakesattā kuṇḍalāti nāma makaṃsu. Sā anukkamena soḷasavassuddesikā ahosi, tasmiṃ kira samaye tisso sāmaṇero mahābodhiṃ vandissāmīti nāvaṃ abhiruyha jambudīpaṃ gantvā anupubbena devaputtanagaraṃ patvā sunivattho supāruto yugamattadaso bhikkhāya caranto mahāvīthiṃ sampāpuṇi. Rājadhītā sīhapañjaraṃ ugghāṭetvā antaravīthiṃ olokentī bhikkhantaṃ sāmaṇeraṃ disvā pubbasinehaṃ paṭilabhi, tasmiṃkhaṇe tassā jātissarañāṇaṃ ahosi. Sā kira pubbe bhikkhuṇī hutvā paṇṇasūciyā saddhiṃ potthakañca padīpiyatelañca datvā jātissarā bhaveyyaṃti patthanaṃ ṭhapesi, tato sājātiṃ anussarantī sāmaṇerena attano katūpakāraṃ ditvā somanassā naṃ pakkosāpetvā rājagehe āsanaṃ paññāpetvā tattha nisinnaṃ nānaggarasa bhojanena parivisitvā onītapattapāṇiṃ sāmaṇeraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisinnā tena saddhiṃ sallapantī evamāha.
智者,你不认得我了吗?从前我是你的侍女。
由此,我曾快乐;所以,你才是主人。
Na sañjānāsi maṃ dhīra, pubbehaṃ tava dāsikā; Tenāhaṃ sukhitā āsiṃ, tasmā tvamasi issaroti.
我根本没有那样的女奴,我也不认得你。
你是谁?又是谁的女儿?我问你,请你告诉我。
Natthi me tādisī dāsī, na sañjānāmi taṃ ahaṃ; Kāsi tvaṃ kassa vā dhītā, taṃ me akkhāhi pucchitāti.
仙人啊,今天我就照你所了解我的那样,提醒你。
你如今应当成为已觉悟者而觉悟,由正在回忆宿世的我。
Sārāpemi tuvaṃ ajja, yathā jānāsimaṃ ise; Bujjhassu bodhito dāni, mayā jātiṃsarantiyā.
在铜掌岛的罗诃那,有个村子叫石池村;
尊者,当您在迦库般达的山谷中乞食之后,
Pāsāṇavāpigāmamhi, tambapaṇṇimhi rohaṇe; Bhikkhitvāna tuvaṃ bhante, yadā kakubandakandare.
你坐下来吃饭,饭后之时你会想起来。
那时我是一只母狗,刚生完小狗,也找到了吃的。
Nisīditvāna tvaṃ bhattaṃ, bhuttakālaṃ sarissasi; Tadāhaṃ sunakhī āsiṃ, vijātā laddhagocarā.
被饥饿折磨得几乎要吃掉我的孩子们。
我全身颤抖,站在你面前。
Dārake khādituṃ mayha, māsannā khudapīḷitā; Pavedhamānasabbaṅgā, aṭṭhāsiṃ tava santike.
尊者,那时您看见我饿得浑身发抖,
你自己断了粮,却用食物让我满心欢喜。
Disvā taṃ maṃ tadā bhante, vedhamānaṃ bubhukkhitaṃ; Chinnabhatto tuvaṃ hutvā, mamaṃ bhattena tosayī.
那时,我用柔软的心,让心对你生起了净信。
因为那个善业,我在第二次投生时。
Tadāhaṃ muducittena, cittaṃ tayi pasādayiṃ; Tenāhaṃ puññakammena, dutiye attasambhave.
她生于王族,一切欲乐圆满;
唯以心净信,于世怙教法中。
Idha rājakule jātā, sabbakāmasamiddhinī; Cittappasādamattena, lokanāthassa sāsane.
即使刚刚出家的人,也会有这样的福报。
对正自觉者怀着净信,会得到什么样的果报,真是稀有啊!
Tadahupabbajitassāpi, īdisā honti sampadā; Kīdisaṃ hoti sambuddhe, pasādena phalaṃ aho.
舍弃其他事务,乐于利益自己。
不松懈地日夜忆念三宝。
Aññāni pana kiccāni, pahāyāttahite rato; Atandito divārattiṃ, sarātu ratanattayaṃti.
沙弥这样做了种种服务之后,王女使他忆念起当年的恩德,对他说:“尊者,因为您照顾了您的婢女,就请住在这里吧。”这样邀请他,等他接受了,就让人建了一座大精舍,以那位沙弥为首,邀请了几百位比丘,让他们住在精舍里,使四事供养容易得到,然后供养他们。那位沙弥也忆念起给母狗布施的恩德,心生欢喜,作意随念佛陀,不久就证得了阿拉汉果,住在同一座精舍里,寿命尽了就在那里般涅槃。
Evaṃ sāmaṇerena katūpakāraṃ sārāpetvā bhante tava dāsiyā anuggahaṃ paṭicca idheva vasathāti nimantitvā tena sampaṭicchite mahantaṃ vihāraṃ kārāpetvā sāmaṇeraṃ ādiṃ katvā anekabhikkhusate nimantetvā vihāre vasāpetvā sulabhaṃ katvā catupaccayehi upaṭṭhāsi. Sāmaṇeropi sunakhiyā dinnadānaṃ anussaritvā tuṭṭho buddhānussatiṃ manasikaronto na cirenava arahattaṃ patvā tasmiṃyeva vihāre vasanto āyupariyosāne tattheva parinibbāyīti.
在三时与三界之中,离开了三宝,就没有真实可依之处。
众生错误地把天树视作布施者。
Tiyaddhesu tilokasmiṃ, natthi vatthuttayaṃ vinā; Sattāna mañña micchattha, dāyakaṃ surapādapaṃ.