第39章 关于菩提王女的故事,这是次第开示。
39. Bodhirājadhītuyā vatthumhi ayamānupubbīkathā
大塞那品解释 · 60 段
世尊般涅槃后,教法在兰卡岛稳固建立。那时有个叫哈库雷利的村子,村里有个少女,常跟村里的女孩们到处玩耍。当时村边有一大片沼泽,沼泽里有一棵风树,常年花开满枝,从不凋谢。人们为了供养佛陀来采花,就下水爬上树去摘花。那少女看见人们这样,心想人们能顺利过去采花就好了,于是找来一根干枯的刺桐枝条,搭成一座桥放在那里。从那时起,人们就从那座桥上过去采花。后来她命终,凭这善业转生到阎浮提巴塔利普陀城,成了索摩达多王的女儿,容貌殊胜,宛如天女。父母就叫她菩提王女。因为前世搭桥的功德,她感得了一匹名叫苏毗罗的空中飞马。王女的父亲对佛有深情、对法有深情、对僧有深情,广修福德。他看见那匹飞马,心想我修福有了帮手,满心欢喜,骑上马一天三次去礼拜大菩提树。王女看见后,到父亲跟前,反复问:父亲,您去哪儿?国王什么也不说。王女一再缠着父亲追问,国王只好告诉她。
Bhagavati parinibbute laṅkāyaṃ sāsane suppatiṭṭhite tattha hakureḷīti eko gāmo ahosi, tatthekā dārikā gāmādārikāhi saddhiṃ tattha tattha kīḷantī viharati, tadā gāmasamīpe mahāsobbhaṃ hoti. Tattheko maruttharukkho sabbadā pāḷiphullova tiṭṭhati. Manussā buddhapūjanatthaṃ pupphāni viciṇantā udakaṃ ogahetvā rukkhamabhiruyha pupphāni ociṇanti, kumārikā te disvā manussā sukhena gantvā pupphāni ociṇantūti ekaṃ sukkhapālibhaddadaṇḍakaṃ āharitvā setuṃ katvā ṭhapesi, tato paṭṭhāya manussā tenagantvā pupphāni ociṇanti. Atha sā tato cutā teneva kusalakammena jambudīpe pāṭaliputtanagare somadattarañño dhītā hutvā nibbatti, uttamarūpadharā devaccharapaṭibhāgā ahosi. Mātāpitaro panassā bodhirājakumārikāti vohariṃsu. Pubbe katasetuānubhāvena tassā suvīrako nāmeko ākāsagāmī sindhavapotako nibbatti. Rājadhītuyā pana pitā buddhamāmako dhammamāmako saṅghamāmako hutvā mahantaṃ puññaṃ pasavanto sindhavapotakaṃ disvā puññakaraṇassa me sahāyo laddhoti tuṭṭhamānaso assaṃ abhiruhitvā divasassa tikkhattuṃ gantvā mahābodhiṃ vandati. Rājadhītā naṃ disvā pitusantikaṃ gantvā abhiṇhaṃ tāta kuhiṃ gacchasīti pucchi. Rājā na kiñci kathesi, atha sā punappunaṃ pitaraṃ nibandhantī pucchi. Tato rājā tassāvi karonto evamāha.
我们的世尊在过去生中,修行圆满十巴拉密;
他布施了头颅、血、眼睛、肉,甚至生命本身。
Amhākaṃ bhagavā pubbe, pūrento dasapāramī; Adāsi sīsarattakkhi, maṃsaṃ jīvitameva ca.
在儿子、妻子和王国方面,达到了巴拉密的究竟。
耗尽无数百千万劫后,降生在迦毗罗卫。
Puttadāre ca rajje ca, patvā pāramimatthakaṃ; Anappakappakoṭīnaṃ, khepetvā kapilavuye.
他出生在释迦王族,在世间是无人能比的圣者。
人中之主舍弃了已获得的转轮王地位。
Sakkarājakule jāto, loke appaṭipuggalo; Sampattacakkavattittaṃ, pahantvāna narādhipo.
看到四种预兆后,便离家出走,彻底出离。
来到菩提树下,坐在金刚座上。
Disvā nimitte caturo, nikkhamma abhinikkhamaṃ; Bodhimūlamupāgamma, nisinno vajirāsane.
化现出千条手臂,各种兵器杂乱地布满全身。
令人大恐惧的形貌,犹如黑山。
Sahassabāhuṃ māpetvā, nānāyudhasamākulaṃ ; Mahābhītikaraṃ vesaṃ, kāḷapabbatasādisaṃ.
变现出环山大象,登上它之后;
调集了魔军之后,那摩羯幢者就来了。
Māpetvāna samāruyha, girimekhalavāraṇaṃ; Mārasenaṃ samānetvā, āgataṃ makaraddhajaṃ.
靠着巴拉密的力量,把那支魔军击溃;
胜者坐在那里,摧毁了一千个烦恼敌。
Pāramitābalena taṃ, mārasenaṃ palāpiya; Yatthāsīno kilesāri, sahassaṃ ghātayī jino.
以清净眼水浇洒,七日为胜者所亲近;
为天人、梵天、成就者、龙及人等所崇敬。
我为了礼敬那胜利的菩提树,一直不断地前往。
Nayanaṃ sujalasekehi, sattāhaṃ jinasevitaṃ; Pūjitaṃ devabrahmehi, siddhoraganarādihi; Vandituṃ jayabodhiṃtaṃ, gacchāmi satataṃ ahaṃ.
如果有人总是走到觉悟之树跟前,恭敬地侍奉它,
用种种香水、灯、熏香等,以种种供养好好地恭敬供养,
Upāsati sadā gantvā, yo naro bodhipādapaṃ; Gandhodadīpadhūpādi, nānāpūjāhi sādhukaṃ.
此人自身与他处皆无病痛,
受人供养恭敬,长寿有力,安乐。
Sa naro nirāmayo hoti, paccatte ca parattha ca; Pūjito mānito hoti, dīghāyu balavā sukhī.
想要求得那种利益、真心为自己好的众生,
应当怀着信心,常常恭敬地供养那棵菩提树。
Tadatthaṃ patthayantena, atthakāmena jantunā; Upāsanīyaṃ saddhāya, niccaṃ taṃ bodhipādapaṃti.
少女听完之后,全身被喜悦充满,向父亲行礼后说:“父亲,我也要去。”国王因为担心她会遇到危险,不想让她去。于是她再三向父亲请求,终于得到国王允许。从那时起,她就和父亲一起骑上信度马,天天去礼敬菩提树。后来有一天,国王躺在临终的床上想着:“我女儿不间断地去礼敬菩提树,将来无论出现什么危险,都会由此而来。我该怎么办呢?”于是他把信度马叫来,在它耳边嘱咐说:“孩子,我女儿常常把你当作同伴,一起去礼敬菩提树。如果她在那里遇到什么危险,那就不合适了。她来往的时候,你要保护我女儿。”他把女儿托付给信度马后便去世了。此后,公主为父亲办完丧事,一天三次骑上信度马去礼敬菩提树。人们看到她容貌如此美丽,心中惊叹,纷纷想:“我们竟然见到了配得上国王的这样的宝物。我们去告诉国王吧。也许国王会赏赐我们什么呢。”于是他们来到国王面前,行礼后站着,这样说道。
Taṃ sutvā kumārikā pītiyā phuṭasarīrā pitaraṃ vanditvā ahampi tāta gacchāmīti āha. Rājā panassā upaddavabhayena gamanaṃ na icchi. Tato sā yāvatatiyaṃ pitaraṃ yācitvā raññā anuññātā. Tato paṭṭhāya pitarā saddhiṃ sindhavamāruyha bodhiṃ vandituṃ satataṃ gacchati. Athāparabhāge rājā maraṇamañce nipanno cintesi. Dhītā me nirantaraṃ bodhiupaṭṭhānaṃgacchati, etissā anāgate yaṃkiñci bhayaṃ uppajjamānaṃ tato uppajjati. Tattha me kiṃ kātabbanti. Tato sindhavaṃ pakkosāpetvā tassa kaṇṇamūle mantento evamāha, tāta mama dhītā abhiṇhaṃ tava sahāyaṃ katvā bodhiṃ vandituṃ gacchati. Tatthassā yaṃkiñci bhayaṃ bhaveyya. Taṃ nappatirūpaṃ. Tattha gamanāgamane mama dhītaraṃ rakkheyyāsīti tassa dhītaraṃ paṭipādetvā kālamakāsi. Tato rājadhītā pitusarīrakiccaṃ kāretvā divasassa tikkhattuṃ assamabhiruyha bodhiupaṭṭhānaṃ gacchati. Manussā panassā rūpasampattiṃ disvā vimhitamānasā rājārahaṃ vata no idaṃ paṇṇākāraṃ diṭṭhaṃ. Gantvā rañño ācikkhissāma. Appeva nāma rājā so kiñci no dadeyyāti cintetvā rañño santikaṃ gantvā vanditvā ṭhitā evamāhaṃsu.
来到菩提道场,内心常常充满欢喜与满足;
少女前去礼拜,像闪电一样闪耀着光辉。
Bodhimaṇḍaṃ samāgamma, abhiṇhaṃ tuṭṭhamānasā; Vandantī yāti kaññekā, vijjūva siriyā jalaṃ.
她挽着深蓝色浓密的发髻,双目宽广修长。
她双耳佩戴着金光闪耀的耳饰,肤色微黑,乳房美丽。
Nīladhampillabhārā sā, visālāyatalocanā; Soṇṇadolābhasavaṇā, sāmā subhapayodharā.
与百道光芒交织在一起,像饱含雨水的云层。
高挺的鼻梁,青蓝色的眉毛,笑语令人心生欢喜。
Sataraṃsīhi sammissa, sañcyāmbudasamādharā; Tuṅganāsā nīlabhamu, hāsabhāsā manoramā.
大王,如是景象,我等昔所未见;
来吧,陛下,你将在菩提座上见到她的庄严。
Īdisaṃ no mahārājā , diṭṭhapubbaṃ kudācanaṃ; Ehi tassā siriṃdeva, bodhimaṇḍamhi dakkhasīti.
国王听了这话,仅仅因为那声音的接触,心就被她牢牢系住了。他带着四部军队,在公主前来礼敬菩提树的时候,派人把军队布置在外墙外面,命令道:“把她抓起来。”于是军队也摆好了抓人的架势,停在那里。公主看见这情形,赶紧走到那匹信度马跟前,骑上马背,用脚跟给它信号。马立刻载着她,飞快地腾空而起。可是她坐得不稳,承受不住马的速度,从马背上滑落下来。信度马看见公主往下掉,想起国王的嘱咐,飞快地赶过来,咬住她的头发把她提起来,让她落到自己背上坐好,然后驮着她从空中飞走,一直把她送到了华氏城。
Taṃ sutvā rājā savaṇasaṃsaggeneva tāya paṭibaddhacitto caturaṅginiṃsenaṃ gahetvā rājadhītaraṃ bodhivandanatthāya āgatakāle bahipākāre senaṃ parikkhipāpetvā gaṇhathetanti manusse niyojesi. Tato senāpi taṃ gahaṇasajjā aṭṭhāsi. Rājadhītā te disvā sīghaṃ sindhavaṃ upasaṅkamitvā tassa piṭṭhiyaṃ nisinnā paṇhiyā saññaṃ adāsi. So taṃ gahetvā vegena ākāsaṃ pakkhandi. Sā pana dunnisinnabhāvena assassa vegaṃ sandhāretumasakkontī assapiṭṭhito parigali. Sindhavo rājadhītaraṃ patamānaṃ disvā rājovādaṃ saramāno vegenāgantvā tassā kese ḍaṃsitvā ukkhipitvā patamānāya tassā piṭṭhiṃdatvā nisīdāpetvā ākāsena taṃ netvā pāṭaliputtanagareyeva patiṭṭhāpesi .
投生为畜生道的众生,也能这样忆念对自己有恩的人;
思惟“他们不舍弃”,愿众生都懂得感恩。
Tiracchānagatāpevaṃ, sarantā upakārakaṃ; Na jahantīti mantvāna, kataññū hontu pāṇinoti.
从那时起,她做了福德善业,便以生到天界为归宿。
Tato paṭṭhāya sā puññakammaṃ katvā saggaparāyanā ahosīti.
凡礼敬沙门所喜者所供奉的树王者,
彼即为智者。
他拥有财富,而且没有灾厄。
他在一切处都受人称赞。
Yo yaṃ dumindaṃyatinandanena; Sampūjitaṃ pūjayate sa pañño; Sa bhogavā hoti anītiko ca, Sabbattha so hoti pasattharūpo.