13. 在毗沙摩罗摩王子的故事中,这是次第讲述
13. Visamalomakumārassa vatthumhi ayamānupubbīkathā
南迪亚王品解释 · 39 段
过去,据说在这个赡部洲,有一位名叫迦叶的正自觉者,圆满了一切巴拉密,证得了一切知智,为世间拔除痛苦、带来安乐,住在世间,令世间趋向涅槃大城。那时,有一个人听了导师说法,生起净信,向比丘僧团布施,守护戒律,行伍波萨他,做了种种福业,命终后像从睡梦中醒来一样,往生到天界,在遍布各种珍宝的天宫中,被上千名天女围绕。他在那里住到寿命尽时,从那里死后,在我们世尊般涅槃之后,投生到赡部洲华氏城,法阿育大王的正妃胎中。给他取名时,因为他头顶的头发长得参差不齐,人们就叫他“参差发童子”。他渐渐长大,有了智慧,力气也很大,具有大膂力,容貌俊美,端正可爱,令人欢喜,名声和随从都很圆满。后来,法阿育大王在八万四千位国王的围绕下,带着无量的军队和坐骑,前往雪山游玩,尽情娱乐后回来,到了名叫旃陀婆伽的恒河。这条河宽一由旬,深三俱卢舍。那时,这条河因为新来的洪流,翻涌着大量泡沫,漫过许多地方,从两岸溢出,以极大的水势奔流。那时国王看见恒河,说道:“这里有什么人能渡过这样的大河呢?”参差发童子听了这话,前来礼敬后说:“陛下,我能渡过恒河,也能回来。”国王说“好”,答应了。于是童子紧紧系好下衣,用鳄鱼牙簪束好头发,站在恒河岸边,腾身跳起十八肘高,落在约一牛身远的地方,开始渡河。他劈开湍急的水流渡河,在来回行进时,遇到前来抓他的凶猛鳄鱼,就用手掌拍击,把它们打得粉碎,杀死了一百二十条,然后登岸出水,礼敬国王后站着。国王看到这件事,心生恐惧:“这个人能杀了我,还能夺取王位。应该杀掉他。”这样想了以后,回到城中,把童子召来,对大臣们说:“把这个人关进监狱。”大臣们照做了。他在监狱里住了四个月。四个月后,国王让人取来六十根长六十肘的竹束,清理竹节,在里面填满铁芯,放在王庭上,又把参差发童子从监狱带来,对大臣们这样说:“诸位,让这个童子用这把剑把这些竹束砍成四指一段。如果砍不断,就杀掉他。”听了这话,童子说:“我在监狱里住了很久,被饥饿逼迫,因为没吃东西而疲惫。不如我先吃点东西再砍。”他们说:“现在没有你的食物了。”他说:“那我就到莲池去喝水。”他们说“好”,把他带到莲池。童子下到莲池,沐浴后潜入水中,随意吃了些泥,喝了水,起身拿过剑,在众人注视下,腾身跳到八十八肘高的空中,把所有竹束都砍成四指一段,然后下来,剑砍到底部粗大的铁芯,听到“叮”的一声,便扔下剑,哭着站住。随后国王的人问他:“你为什么哭?”他说:“在这么多人当中,竟然没有一个是我的好朋友。如果有的话,就该告诉我这些竹束里有铁芯。我知道后,就会把这些竹束一指一指地砍断。”于是国王看了童子所做的事,心生净信,赐给他副王之位和许多财富。他这样获得力量的成就,并不是种姓、家族、地域等带来的力量,也不是杀生等恶行带来的力量。这是谁的力量呢?这是迦叶正自觉佛时代向比丘僧团布施等善行的果报。因此说——
Atīte kira imasmiṃ jambudīpe kassapo nāma sammāsambuddho pāramiyo pūretvā sabbaññutaṃ patto lokassa dukkhāpanudo sukhāvaho paṭivasati lokaṃ nibbāṇamahānagaravare paripūrento. Tasmiṃ samaye aññataro puriso satthu dhammadesanaṃ sutvā pasanno bhikkhusaṅghassa dānaṃ dento sīlaṃ rakkhanto uposathakammaṃ karonto nānāvidhāni puññakammāni katvā suttappabuddhoviya gantvā devaloke nibbatti sabbaratanamaye dibbavidhāne devaccharāsahassaparivuto. Tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā tato cuto amhākaṃ bhagavati parinibbute jambudīpe pāṭaliputtanagare āṇācakkavattidhammāsokamahānarindassa aggamahesiyā kucchimhi nibbatti. Tassa nāmaṃ karonto sīse lomaṃ visamaṃ hutvā jātatthā visamalomakumāroti sañjāniṃsu. So kamena viññutaṃ patto balasampanno ahosi. Mahāthāmo abhirūpoca ahosi. Dassanīyo pāsādiko yasaparivārasampanno paṭivasati. Tato aparena samayena dhammāsokamahānarindo caturāsītisahassarājaparivuto anantabalavāhano kī ḷā pa ro himavantaṃ gantvā yathābhirantaṃ kīḷitvā āgacchanto candabhāgaṃ nāma gaṅgaṃ sampāpuṇi. Sā pana yojanavitthatā tigāvutagambhīrā ahosi. Tadā sā adhunāgatehi oghehi mahāpheṇasamākulā bahūmiyo ubhokūle uttarantī mahāvegā gacchanti. Tadā rājā gaṅgaṃ disvā ko nāmettha puriso evaṃvidhaṃ mahāgaṅgaṃ tarituṃ samattho bhavissatīti āha. Taṃ sutvā visamaloma kumāro āgantvā vanditvā ahaṃ deva gaṅgaṃ taritvā gantuñca āgantuñca sakkomīti āha. Rājā sādhūti sampaṭicchi. Atha kumāro gāḷhaṃ nivāsetvā makaradantiyā kese bandhitvā gaṅgākūle ṭhito aṭṭhārasahatthaṃ abbhuggantvā usabhamattaṭṭhāne patitvā taritu mārabhi. Tato caṇḍasotaṃ chinditvā taranto gamanā gamanakāle gaṇhanatthāya āgate caṇḍasuṃsumāre pāṇinā paharitvā cuṇṇavicuṇṇaṃ karonto vīsasataṃ māretvā uttāretvā talamuggamma rājānaṃ vanditvā aṭṭhāsi. Rājā taṃ kāraṇaṃ disvā bhayappatto eso kho maṃ māretvā rajjampi gahituṃ samattho. Etaṃ māretuṃ vaṭṭatīti cintetvā nagaraṃ sampatto kumāraṃ pakkosāpetvā amacce āha. Imaṃ bhaṇe bandhanāgāre karothāti. Te tathā kariṃsu, athassa bandhanāgāre vasantassa cattāro māsā atikkantā. Tato rājā catumāsaccayena dīghato saṭṭhihatthappamāṇe saṭṭhiveḷukalāpe āharāpetvā gaṇṭhiyo sodhāpetvā anto ayosāraṃ pūretvā rājaṅgaṇe ṭhapāpetvā visamalomakumāraṃ bandhanāgārato āhārāpetvā amacce evamāha. Bhaṇe svāyaṃ kumāro iminā khaggena ime veḷukalāpe caturaṅgulaṃ katvā chindatu. No ce chindituṃ sakkoti. Taṃ mārethāti āha, taṃ sutvā kumāro ahaṃ bandhanāgāre ci ra vu ttho jighacchāpīḷito āhārena kilamiṃ, yannūnāhaṃ āhāraṃ bhuñcitvā chindeyyanti. Te natthi dāni tuyhaṃ āhāranti āhaṃsu. Tenahi pokkharaṇiyā pānīyaṃ pivissāmīti āha. Te sādhūti pokkharaṇiṃ nesuṃ. Kumāro pokkharaṇiṃ otaritvā nahāyitvā nimuggo yāvadatthaṃ kalalaṃ bhuñcitvā pānīyaṃ pivitvā uṭṭhāya asipattaṃ gahetvā mahājanānaṃ passantānameva aṭṭhāsītihatthaṭṭhānaṃ ākāsaṃ ullaṅghitvā sabbaveḷukalāpe caturaṅgulamattena khaṇḍākhaṇḍaṃ kurumāno otaritvā mūle thūlaayasalākaṃ patvā kiṇīti saddaṃ sutvā asipattaṃ vissajjetvā rodamāno aṭṭhāsi. Tato rājapurisehi kimattaṃ rodasīti vutte ettakānaṃ purisānamantare mayhaṃ ekopi suhado natti. Sace bhaveyya, imesaṃ veḷukalāpānamantare ayo sāraṃ atthibhāvaṃ katheyya, ahaṃ pana jānamāno ime veḷu kalāpe aṅgulaṅgulesu chindeyyanti āha. Tato rājā kumārena katakammaṃ oloketvā pasanno uparājaṭṭhānaṃ bahuñca vibhavaṃ dāpesi, evamassa balasampattilābho nāma na jātigottakulapadesādīnaṃ balaṃ. Na pāṇātipātādiduccaritānaṃ balaṃ. Kassetaṃ balanti. Kassapasammāsambuddhakāle bhikkhusaṅghassa dinnadānādisucaritakammavipākaṃ. Tena vuttaṃ.
在迦叶佛的时代,有一个人,
他走近正自觉者,听了善说的法。
Kassapassa munindassa, kāle aññataro naro; Sambuddhamupasaṃkamma, sutvā dhammaṃ sudesitaṃ.
既生净信,欢喜盈心;
以丰盛甘美饮食,施持戒诸比丘。
Paṭiladdhasaddho hutvā, sīlavantāna bhikkhunaṃ; Madhurannapāne pacure, adāsi sumano tadā.
他布施了袈裟和钵,也同样布施了腰带。
他布施了乳筹,还有许多手杖。
Adāsi cīvare patte, tatheva kāyabandhane; Adā khīrasalākañca, bahū kattarayaṭṭhiyo.
同样布施了舒适的住处,以及床、椅等物;
他布施了披肩、毛毯等物,用来抵御寒冷。
Adā supassayaṃ dānaṃ, mañcapīṭhādikaṃ tathā; Pāvāra kambalādīni, adā sītanivāraṇe.
他布施医药给比丘们,是为了让他们健康。
他这样做了种种善事,就转生到了天界。
Adā bhesajjadānāni, ārogyatthāya bhikkhunaṃ; Evaṃ nānāvidhaṃ puññaṃ, katvāna tidivaṃ gato.
在那里,他投生到天宫之中,拥有大神通力;
天女们围绕在他身边,天军走在前头开路。
Tattha dibbavimānamhi, uppanno so mahiddhiko; Devaccharāparivuto, devasenāpurakkhato.
用天界的舞蹈、歌唱,以及天界的弦乐演奏,
享受着种种天界的福报,满心欢喜。
Dibbehi naccagītehi, dibbavāditatantihi; Modamāno anekehi, dibbasampattiyā saha.
在那里住到寿命终了,就在那令人欢喜的阎浮提洲。
从前,在华氏城,有法阿育王。
Yāvatāyuṃ tahiṃ ṭhatvā, jambudīpe manorame; Pure pāṭaliputtamhi, dhammāsokassa rājino.
他出生成为儿子,拥有大威力、大力量;
他拥有盛名与厚财,是以佛陀等为归心者。
Putto hutvāna nibbatti, mahāthāmo mahābalo; Mahāyaso mahābhogo, āsi buddhādimāmako.
所以希求生命圆满者应当行善。
应当守护戒律,也应当修习禅修。
Kātabbaṃ kusalaṃ tasmā, bhavasampatti micchatā; Pāletabba matho sīlaṃ, bhāvetabbañca bhāvananti.
从那以后,王子得到了副王的地位,享受荣华富贵,以摩嘎离之子·帝萨长老等人为上首,每天向大比丘僧团供养衣服、饮食、住处和医药,守护戒律,行持伍波萨他,寿命终结时随业而去。
Tato kumāro uparājaṭṭhānaṃ labhitvā sampattiṃanubhavamāno moggaliputtatissattheramādiṃ katvā mahābhikkhusaṅghassa cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayadānā divasena sakkāraṃ katvā sīlaṃ rakkhitvā uposathakammaṃ katvā āyupariyosāne yathākammaṃ gatoti.
满心欢喜行如是善业,
于生生世世中获世尊无量福报。
贤者们,你们也当随自己的能力行善;
作涅槃之支分已,便令其成为掌中之物。
Evaṃvidhaṃ sucaritaṃ sumano karitvā, Bhāgissa nekavibhavassa bhavābhavesu; Tumhepi bho sucaritaṃ vibhavānurūpaṃ, Katvāna nibbutipadaṃ karagaṃ karothāti.