三类人的事例中，这是次第说法。
3. Tiṇṇaṃjanānaṃ vatthumhi ayamānupubbīkathā
嗜法者品解释 · 56 段
听说过去在赡部洲，曾经发生过一场大旱。那时候，烈日炽热，把池塘、莲池、河流、山谷溪涧等地方的水全都晒干了，就像被喝光了一样；水枯竭之后，鱼、龟之类的生物大多都死了。接着，大片森林里的树木、草叶等也全都极度枯萎。野兽和飞鸟被酷热逼得又渴又难受，把阳焰当成水，四处奔跑，遭受了极大的痛苦。
那时，有一只小鹦鹉渴得难受，到处找水喝，在大森林里一棵腐烂的树下，有一个六十肘深的坑洞，它闻到水的气味，因为贪心就下去喝，结果喝得太多，身体沉重，就掉在那里，飞不出来了。后来，又有一条蛇和一个人也掉进了那里。蛇一旦有了独处的机会，就会舍弃自身逃走；所以这条蛇没能得到独处的机会，爬不出来。那个人也因为无处攀附，同样出不来。他们三个都出不来，害怕死亡，又不敢互相伤害，就只好待在那里。
这时，有个住在波罗奈城的人进入森林，也在找水，来到那个地方，看见他们三个，心里发抖，就用藤蔓编了个筐，系上绳子放下去，把他们三个都拉了上来。于是他们三个满心欢喜，觉得“他给了我们生命”，就对他说：“主人，我们靠您才活了下来。从今以后，您就是我们的朋友，我们也是您的朋友。欢迎您到我们住的地方来。”
其中，小鹦鹉先说：“主人，波罗奈南门有一棵大榕树，我就住在那里。您如果有这样的事需要帮忙，就到我这里来，发出‘su’的声音。”说完，结下深厚情谊后就离开了。蛇也说：“朋友，就在那棵榕树不远处，有一个大蚁垤，我住在那里。您有事的时候，就到那里发出‘dīgha’的声音。”说完也同样离开了。那个人也说：“我住在波罗奈某某街某某家，您有事的时候就来找我。”说完也离开了。
后来，那个救过他们的人自己有了事情，心想“我去找我的朋友们”，就按照约定的信号前去，站在榕树下发出鹦鹉的叫声。小鹦鹉听到后，赶紧飞来，和他互相问候，说：“朋友，你很久才来呀，告诉我你来的原因吧。”那人说：“朋友，我活不下去了，把妻儿托付给亲戚后，就到你这儿来了。”小鹦鹉说：“好，朋友，你来找我做得好。你给了我生命，我也应该为你想办法谋生。你在这里稍微休息一下，等我回来。”说完就飞去找谋生的办法了。
据说那时候，波罗奈国王出了城，进入一座布置得很美的园林，带着随从游玩。到了正午，他看见一个开满五种莲花、很吉祥的莲池，就想洗澡，于是摘下所有装饰，交给王宫的侍从，下水去洗。这时，小鹦鹉到了那个地方，藏在树枝间，看见国王的侍从们疏忽大意，就叼起国王的珍珠璎珞，飞上空中，快速飞回来，交给自己的朋友，说：“朋友，好好用这个。”就给了他。
于是那人拿了珍珠璎珞，心想“我该把这个藏到哪里呢”，又想“我有个朋友住在城里，就放在他那里吧”，便按约定前去，见到那个朋友，寒暄之后，说明了小鹦鹉做的事，交代说“好好保管这个珍珠璎珞”，就交给了他。
就在那时，国王洗完澡，涂了香，正佩戴装饰，却发现珍珠璎珞不见了。于是国王的侍从们把内外随从都查了一遍，还是找不到珍珠璎珞，就在城里击鼓宣告：“谁看见珍珠璎珞，国王会给他很大的荣耀。”
那个背友之人听了，这样想：“我正受苦，不如把珍珠璎珞献给国王，快快乐乐地过日子。那（鹦鹉）跟我有什么关系？”他完全不记得（鹦鹉）为他做过的那种恩惠，这个大大背叛朋友的人就走到国王的侍从那里，说出珍珠璎珞放在自己身边的事：“大人们，有个人把珍珠璎珞放在我这里。”和恶人交往就是这样，正因如此。
Jambudīpasmiṃ kira pubbe mahānidāgho ahosi, tadā nidāghasuriyena sakiraṇakarā vāpi pokkharaṇi nadī girikandaranijjharādīsu udakaṃ nissesaṃ katvā pītamiva udake parikkhīṇe macchakacchapādayo yebhuyyena vināsaṃ pattā. Atha mahāraññabhūmiyaṃ rukkhatiṇalabhādayo atīva milātā ahesuṃ. Migapakkhinopighammābhitattā pipāsito marīciṃ toyantimaññamānā itocitoca dhāvantā mahādukkhappattā ahesuṃ. Tadā eko suvapotako pipāsito tattha tattha pānīyaṃ pariyesanto mahāraññe ekasmiṃ pūtipādape saṭṭhiratane narakāvāṭe pānīyagandhaṃ ghāyitvā lobhena pātuṃ otiṇṇo atipānena bhāro tattheva patitvā uggantuṃ nāsakkhi. Athāparopi sappoca manussocāti dve janā tattheva patiṃsu, sappānāma vivekaṃ laddhāva attaṃ vijahanti. Tasmāyaṃ aladdhā vivekattaṃ uggantuṃ nāsakkhi. Anālambattā manussopi. Te uggantuṃ asakkontā maraṇabhayabhītā aññamañña maviheṭhentā tattheva vasiṃsu. Atheko barāṇasīvāsiko manusso vanaṃ paviṭṭho tatheva pānīyaṃ pariyesamāno taṃ ṭhānaṃ patvā te tayopi disvā kampamānahadayo valliyā piṭakaṃ bandhitvā sikkāya pakkhipitvā otāretvā te tayopi uddhari, athānena te amhākaṃ jīvitaṃ dinnanti somanassā tassevamāhaṃsu, sāmi mayaṃ tumhe nissāya jīvitaṃ labhimha, tumhe ito paṭṭhāya amhākaṃ sahāyo, mayampi te sahāyā, amhākaṃ vasanaṭṭhānāni āgantukāmāti vatvā tesu tāva suvapotako āha, sāmi bārāṇasiyaṃ dakkhiṇadvāre mahānigrodho atthi, tatthāhaṃ vasāmi, tava tathārūpe kicce sati mama santikamāgamma suvāti saddaṃkarohīti vatvā mettithiraṃ katvā pakkāmi, sappopi sammāhaṃ tasseva nigrodhassā vidūre mahantaṃ vammikaṃ atthi, tattha vasāmi, tavatthe sati tatthāgantvā dīghātisaddaṃ karohīti vatvā tathevapakkāmi, manussopi bārāṇasiyaṃ asukāyanāma vīthiyā asukagehe vasāmi, tavatthe sati mama santikaṃ āgacchāti vatvā pakkāmi, athā parabhāge so upakārako puriso attano kicce sañjāte mama sahāyānaṃ santikaṃ gamissāmīti saṅketānusārena gantvā nigrodhamūle ṭhito suvassa saddamakāsi, taṃ sutvā suvapotako vegenāgantvā tena saddhiṃ paṭisammoditvāsamma cirenā gatosi, āgatakāraṇaṃ me ācikkhāti āha. Sopāha sammāhaṃ jīvitu masakkonto puttadārake ñātīnaṃ paṭipādetvā tava santikamāgatomhiti, suvapotakopi sādhu samma tayā kataṃ mama santikamāgacchantena, tayā mama jīvitaṃ dinnaṃ, mayāpi tava jīvanupāyaṃ kātuṃ vaṭṭati, yāvāhaṃ āgacchāmi, tāvettha thokaṃ vissamāti vatvā pakkāmi jīvanupāyaṃ pariyesamāno, tasmiṃ kira samaye bārāṇasīrājā nagarato nikkhamma susajjituyyānaṃ pavisitvā sapariso kīḷitvā majjhantikasamaye suphullitaṃ pañcapadumasañchanvaṃ maṅgalapokkharaṇiṃ disvā nahāyitukāmo sabbābharaṇāni omuñcitvā rājapurise paṭipādetvā nahāyituṃ otari, tadā suvapotako taṃ ṭhānaṃ patto sākhantare nilīno rājapurisānaṃ pamādaṃ disvā rañño muttāhāraṃ ḍasitvā ākāsaṃ pakkhanditvā vegenāgantvā attano sahāyassa datvā appamatto imaṃ valañjehi sammāti vatvā adāsi, tato so naṃ gahetvā imaṃ kuhiṃ paṭisāmessāmīti cintonto mameko sahāyako antonagare vasati, tasmiṃ ṭhapessāmīti cintetvā yathāsaṅketamupagamma taṃ disvā paṭisanthāraṃ katvā suvapotakena kato pakāraṃ pakāsetvā imaṃ muttāhāraṃ sādhukaṃ ṭhapehīti vatvā adāsi, taṃkhaṇe rājā nahātvānulitto ābharaṇāni pilandhento muttāhāraṃ nāddasa. Tato rājapurisā antoca bahica parijane upaparikkhitvā muttāhāraṃ apassantā nagare bheriṃ carāpesuṃ, yo muttāhāraṃ passati, tassa rājā mahantaṃ yasaṃ dassatīti. Taṃ sutvā so mittadūbhī evaṃ cintesi, ahaṃcamhi dukkhito, yannūnāhaṃ muttāhāraṃ rañño dassetvā sukhena vaseyyaṃ, kimme etenāti tena kataṃ tathārūpaṃ upakāraṃ asallakkhento mahāmittadūbhī puriso rājapurise upasaṅkamma muttahāraṃ attano santike ṭhapitabhāvaṃ kathesi, bho mama santike eko puriso muttahāraṃ ṭhapesīti. Evaṃ asappurisasaṃsaggoti, tathāhi.
如以蜜乳浇灌培育的苦楝树，其味不转甘甜；
恶人之所行，亦复如是。
Yathā saṃvaḍḍhito nimbo, madhukhīro dasiñcanā; Na yāti madhuraṃ taṃ vo, pakāra masataṃ kataṃ.
以头顶担水浇灌，纵使大戟长成树；
它也不会变甘甜，对不善者行善亦然。
Sīsenu daka mādāya, vaḍḍhitopi nuhītaru; Na yāti madhuraṃ taṃvo, pakāramasataṃ kataṃ.
就像毒蛇被牛奶和水不断喂养长大一样，
就像把毒药翻来转去，低劣的帮助也是这样。
Niccaṃ khīrodapānena, vaḍḍhito siviso yathā; Visaṃva parivatteti, tathā nīcopakārakaṃ.
就像自己生的火，根本不会带来清凉；
同样，对卑劣的人所做的供养，就像火焰烧掉自己的身体。
Yathāttanā kato aggi, sītalaṃ na dade khalu; Tathā nīce kataṃ kāraṃ, aggīva dahate tanuṃ.
是故当以审察之智，众生应修慈心；
怀敌意者不得安乐。
Tasmā upaparikkhitvā, hāvabhāvena buddhiyā; Kātabbā metti jantūhi, nāmitto labhatesukhanti.
那时，他的朋友用话骗了他，带着一帮国王的差役，把那个偷了珠宝的人连人带赃物一起指认了出来。国王看到这个带着赃物的人，大怒，下令说：“把他带到南门，插到活人桩上吓死他！”差役们就去执行国王的命令。那人被押着从南门出去，想起了他的蛇朋友，心想：“说不定他能从那边给我带来一点平安。”按照之前约定的暗号，他看到一座蚁丘，就喊了一声“善哉，长兄！”那条蛇从蚁丘里出来，看见他这样被押着走，心里震动，感到痛苦，想：“今天无论如何得帮朋友一把。”于是安慰了他，舍弃了自己的蛇身，变成一个别的模样，走到差役跟前，坚决地说：“先别杀这个人，等一会儿！”说完一转眼就去了国王正宫王后的住处，用蛇的样子咬了王后。王后中毒昏迷的时候，他又变成人的样子，对国王说：“这个被处死的人会解毒。”说完立刻赶到朋友那里，对他说：“国王召见你的时候，你进去，用一捧水洒在王后身上，就能让她解毒。”说完就走了。国王正到处找解毒的医生，听到这个消息，就下令把那个要被处死的人带来，说：“给王后解毒！”那人就按照蛇王说的办法解了毒，王后恢复了健康，安然无恙。国王看到这情形很高兴，赐给他田地、车乘等大量赏赐。后来那人到国王面前，把自己所做的一切都说了出来。因此有这样的说法。
Athassa mittadubhino vacanena rājapurisā muttāhāraṃcataṃca gahetvā sabhaṇḍakaṃ purisaṃ dassesuṃ. Atha rājā sabhaṇḍakaṃ coraṃ disvā kuddho imaṃ netvā dakkhiṇadvāre jīvasūle uttāsethāti āṇāpesi, rājapurisā tassa rājāṇaṃ karonto agamaṃsu, tehi nīyamāno puriso dakkhiṇadvārā nikkhamma sappasahāyaṃ saritvā appevanāme tassa santikā kiñci sotthi bhaveyyāti pubbe vuttasaṅketā nusārena vammikaṃ disvā samma dīghāti saddamakāsi, so vammikā nikkhammataṃ tathā niyamānaṃ disvā saṃviggo dukkhappatto sahāyassame ajja avassayena upatthambhaṃ bhavituṃ vaṭṭatīti taṃ samassāsetvā attabhāvaṃ vijahitvā aññataravesena rājapurise upasaṅkamma imaṃ purisaṃ muhuttaṃmā mārethāti daḷhaṃ vatvā muhuttena rañño aggamahesiyā vasanaṭṭhānaṃ gantvā sappavaṇṇena deviṃ ḍasitvā tāya visena mucchitakāle manussavaṇṇena vajjhappatto visosadhaṃ jānātitī vatvā taṃkhaṇeva sahāyassa santikaṃ gantvā raññā tava pakko sitakāle gantvā udakappasatena deviyā sarīre paharitvā nibbisaṃ karāhīti vatvā pakkāmi, atha rājā visavejja pariyesanto taṃ pavattiṃ sutvā vajjhappattaṃ ānethāti āṇāpetvā deviyā nibbisaṃ karothāti āha, so nāgarājena vuttanayena nibbisamakāsi, sā sukhitā arogā ahosi, rājā taṃ disvā tuṭṭho tassa khettavatthuyānavāhanādidānena mahāsakkāramakāsi, atha so rājānaṃ upasaṅkamma attanā kataṃ sabbaṃ pakāsesi. Tena vuttaṃ.
有一次，大王，我因为某件事进了森林。
去后看见一只鹦鹉雏鸟掉在大坑里。
Ekadāhaṃ mahārāja, vanaṃ kammena kenaci; Gatoddasaṃ mahāvāṭe, patitaṃ suvapotakaṃ.
亦有禽兽与世人，
陷于苦、为饥所迫；
我曾以悲悯之心把他们扶起。
那时他们三个对我说。
Atho ragaṃ manussaṃca; Dukkhappatte khudāpare; Ukkhipiṃ karuṇāyāhaṃ; Te me vocuṃ tadā tayo.
你给了我们生命，你对我们有恩。
你的事一旦出现，就到我们身边来。
Adāsi jīvamamhākaṃ, upakārosi no tuvaṃ; Tava kicce samuppanne, amhākaṃ ehi santikaṃ.
我听从他们的教导，来到了鹦鹉身边。
因为他曾为我做过利益，所以我也来到人类身边亲近他。
Evaṃ tehi pavuttohaṃ, agañchiṃ suvasantikaṃ; Tena katūpakārohaṃ, manussassāpi santikaṃ.
因此，我在临死的时候，看见了那条蛇王。
他给了我生命，我也得到了广大的财富。
Tenāhaṃ maraṇappatto, addasaṃ uragādhipaṃ; Sodāsi jīvitaṃ mayhaṃ, alatthaṃ vipulaṃ dhanaṃ.
善人不应被轻视，不该觉得他微不足道，人中之王啊。
鹦鹉与蛇这两者，安住在友爱的法上。
Sujano nāvamantabbo, khuddakoti narādhipa; Suvoca uragocete, mittadhamme patiṭṭhitā.
这个人懂得因果。
和我们同一种姓。
纵曾施恩惠，
今成怨敌，是为人中下劣。
Kāraṇaññū manusseso, Amhehi samajātiko; Katūpakāro evampi, Diso jāto narādhamo.
大王！他们无故而嗔，因相而喜；
此乃不善者之性，无知愚者之性。
Akasmā deva kuppanti, pasīdantinimittato; Sīlaṃ hetamasādhūnaṃ, bālānamavijānataṃ.
大王，有些人也确实是不能信赖的。
畜生里也照样有心思正直、不狡猾奸诈的。
Manussāpi mahārāja, keci vissāsiyā na ve; Tiracchānāpi honteva, ajimhamanasāsaṭhāti.
他这样讲了自己的经历。国王听了以后生起净信，下令说：“给这个人建一座大房子，好好供养照顾他。”那人却说：“请把我的房子建在榕树和蚁冢之间。”于是国王就照他说的办了。他住在那里，侍奉国王，和那些同伴一起欢欢喜喜地过日子，就这样过完了一生。到了寿命尽头，他就和那些同伴一起，随业而去了。
Evaṃ so attano pavattiṃ kathesi, rājā taṃ sutvā pasanno imassa purisassa mahantaṃ gehaṃ katvā mahāparihāraṃ karothāti āṇāpesi, so pana mama gehaṃ nigrodhassa ca vammikassa ca antare karothāti vatvā tathā kāretvā tattha vasanto rājūpaṭṭhānaṃ karonto tehi sahāyehi saddhiṃ sammodamāno yāvajīvaṃ vasitvā āyu pariyosāne tehi saddhiṃ yathākammaṃ gatoti.
就这样，从掉落的快乐、从肢体，或从财富中，
朋友是同伴们最可靠的依靠。
无友之人，无由增长；
有友之者，当修广大善法。
Iti patitasukhamhā aṅgato vā dhanamhā, Paramatarapatiṭṭhā honti mittā sakhānaṃ; Virahitasakhinaṃ bho natthi yasmābhivuddhi, Ciṇutha kusaladhammaṃ mittavantā mahantaṃ.
