80 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,有此三种不善寻思。哪三种?关于不受轻贱的寻思,关于利养、恭敬、声誉的寻思,关于顾惜他人的寻思。诸比丘,这便是三种不善寻思。”世尊宣说了此义。对此,如是说:巴利
‘‘Tayome, bhikkhave, akusalavitakkā. Katame tayo? Anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko, lābhasakkārasilokapaṭisaṃyutto vitakko, parānuddayatāpaṭisaṃyutto vitakko. Ime kho, bhikkhave, tayo akusalavitakkā’’ti . Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 系念于不受轻贱,系着于利养、恭敬与声誉;
乐于与友同欢,彼远于结之灭尽。
“ 若人舍离儿女与牲畜,及婚嫁所集财物;
这样的比丘,便能证悟无上正觉。”巴利
‘‘Anavaññattisaṃyutto, lābhasakkāragāravo; Sahanandī amaccehi, ārā saṃyojanakkhayā. ‘‘Yo ca puttapasuṃ hitvā, vivāhe saṃharāni ca; Bhabbo so tādiso bhikkhu, phuṭṭhuṃ sambodhimuttama’’nti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第七经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.
81 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,我见过被恭敬所征服、心为之耗尽的众生,他们身坏命终后,即生于苦界、恶趣、堕处、地狱。巴利
‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā sakkārena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.
“诸比丘,我曾看见有些众生,心被不恭敬所征服、所淹没,身坏命终后,投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。”巴利
‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā asakkārena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.
“诸比丘,我曾看见有些众生,心为恭敬与不恭敬两者所征服、所淹没,身坏命终后,投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。巴利
‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.
“然而,诸比丘,我并非因为听了其他沙门或婆罗门的话而这样说;诸比丘,我所说的,正是我自己所亲自了知、亲自看见、亲自证知之事。巴利
‘‘Taṃ kho panāhaṃ, bhikkhave, nāññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā vadāmi; ( ) api ca, bhikkhave, yadeva me sāmaṃ ñātaṃ sāmaṃ diṭṭhaṃ sāmaṃ viditaṃ tamevāhaṃ vadāmi.
“诸比丘,我见有众生为恭敬所降伏,心为其所制,身坏命终后,投生苦界、恶趣、堕处、地狱。巴利
‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā sakkārena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.
“诸比丘,我见有众生为不恭敬所降伏,心为其所制,身坏命终后,投生苦界、恶趣、堕处、地狱。巴利
‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā asakkārena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.
“诸比丘,我见有众生为恭敬与不恭敬二者共所降伏,心为其所制,身坏命终后,投生苦界、恶趣、堕处、地狱。世尊开示此义。于此,即如是说:”巴利
‘‘Diṭṭhā mayā, bhikkhave, sattā sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtā, pariyādinnacittā, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 不论受人恭敬、不受恭敬,或两者兼具——
安住于不放逸的人,其定不会动摇。
“ 那位持续修习禅那、以微细之见而观照的人,
乐于执取的灭尽者,便被称为善士。”巴利
‘‘Yassa sakkariyamānassa, asakkārena cūbhayaṃ; Samādhi na vikampati, appamādavihārino . ‘‘Taṃ jhāyinaṃ sātatikaṃ, sukhumaṃ diṭṭhivipassakaṃ ; Upādānakkhayārāmaṃ, āhu sappuriso itī’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第六经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.
3. 天声经巴利
3. Devasaddasuttaṃ
82 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,有三种天音依时于天人之中现起。哪三种呢?诸比丘,当圣弟子剃除须发、披上袈裟衣,发心出家时,那时天人之中便现起天音:‘这位圣弟子意欲与魔罗交战。’诸比丘,这是第一种依时于天人之中现起的天音。”巴利
‘‘Tayome, bhikkhave, devesu devasaddā niccharanti samayā samayaṃ upādāya. Katame tayo? Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya ceteti, tasmiṃ samaye devesu devasaddo niccharati – ‘eso ariyasāvako mārena saddhiṃ saṅgāmāya cetetī’ti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṃ upādāya.
“再者,诸比丘,当圣弟子致力于七觉支的修习并持续修习时,那时天人之中便现起天音:‘这位圣弟子正与魔罗交战。’诸比丘,这是第二种依时于天人之中现起的天音。”巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ samaye ariyasāvako sattannaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogamanuyutto viharati, tasmiṃ samaye devesu devasaddo niccharati – ‘eso ariyasāvako mārena saddhiṃ saṅgāmetī’ti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṃ upādāya.
“再者,诸比丘,当圣弟子以诸漏灭尽,就在此现法之中,亲自以证智现证无漏的心解脱、慧解脱,于其中安住之时,那时天界中便传出天人的称叹之声:‘这位圣弟子已赢得战阵,征服了那战阵的统帅,并安住于其中。’诸比丘,这是依不同的时节因缘,在天界中所响起的第三种天人之声。诸比丘,这些便是依不同的时节因缘,在天界中所响起的三种天人之声。”这是世尊所开示的意义。与此相应,经中如是说道:巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ samaye ariyasāvako āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati, tasmiṃ samaye devesu devasaddo niccharati – ‘eso ariyasāvako vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ abhivijiya ajjhāvasatī’ti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṃ upādāya. Ime kho, bhikkhave, tayo devesu devasaddā niccharanti samayā samayaṃ upādāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 看见战胜战场的胜利者——正自觉者的弟子,
就连天神们也向他礼敬,他胸怀博大,无所畏惧。
“ 向你致敬,人中良骏!你已赢得难胜之战。
你已战胜死神的大军,你的解脱再无阻碍。
“ 诸天神如此礼敬他,他是已达所愿者。
因为天神们在他身上,看不见任何会使他们落入死亡掌控的事物。”巴利
‘‘Disvā vijitasaṅgāmaṃ, sammāsambuddhasāvakaṃ; Devatāpi namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ. ‘‘Namo te purisājañña, yo tvaṃ dujjayamajjhabhū; Jetvāna maccuno senaṃ, vimokkhena anāvaraṃ. ‘‘Iti hetaṃ namassanti, devatā pattamānasaṃ; Tañhi tassa na passanti, yena maccuvasaṃ vaje’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第十经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.
4. 五前相经巴利
4. Pañcapubbanimittasuttaṃ
83 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,当天人命终离开天众时,有五种预兆显现:花鬘枯萎,衣服垢染,腋下出汗,身色衰损,那位天人对自己的天座不再欢喜。诸比丘,天人们知道‘这位天子将要命终’,便以三句话随喜祝福:‘朋友,愿你从此处去往善趣;到了善趣,愿你获得善得之利;获得善得之利后,愿你得以善住、安立不动。’”巴利
‘‘Yadā, bhikkhave, devo devakāyā cavanadhammo hoti, pañcassa pubbanimittāni pātubhavanti – mālā milāyanti, vatthāni kilissanti, kacchehi sedā muccanti, kāye dubbaṇṇiyaṃ okkamati, sake devo devāsane nābhiramatīti. Tamenaṃ, bhikkhave, devā ‘cavanadhammo ayaṃ devaputto’ti iti viditvā tīhi vācāhi anumodenti – ‘ito, bho, sugatiṃ gaccha, sugatiṃ gantvā suladdhalābhaṃ labha, suladdhalābhaṃ labhitvā suppatiṭṭhito bhavāhī’’’ti.
世尊说完后,有一位比丘问世尊:“尊者,什么是天人们所称的‘前往善趣’?尊者,什么是天人们所称的‘善得之利’?尊者,什么是天人们所称的‘善安立’?”巴利
Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kinnu kho, bhante, devānaṃ sugatigamanasaṅkhātaṃ; kiñca, bhante, devānaṃ suladdhalābhasaṅkhātaṃ ; kiṃ pana, bhante, devānaṃ suppatiṭṭhitasaṅkhāta’’nti?
“‘比丘,人身便是天人们所称的“前往善趣”。当获得人身时,能于如来宣说的法和律中生起净信,比丘,这即是天人们所称的“善得之利”。当那净信生根、确立、坚固,不为任何沙门、婆罗门、天、魔、梵天神或世间中任何力量所动,比丘,这即是天人们所称的“善安立”。’世尊宣说了此义。于此,如是说:巴利
‘‘Manussattaṃ kho, bhikkhu , devānaṃ sugatigamanasaṅkhātaṃ; yaṃ manussabhūto samāno tathāgatappavedite dhammavinaye saddhaṃ paṭilabhati. Idaṃ kho, bhikkhu , devānaṃ suladdhalābhasaṅkhātaṃ; sā kho panassa saddhā niviṭṭhā hoti mūlajātā patiṭṭhitā daḷhā asaṃhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. Idaṃ kho, bhikkhu , devānaṃ suppatiṭṭhitasaṅkhāta’’nti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 当天人寿命耗尽,从诸天神逝去时,
三种音声发出,诸天神随喜:
“ 贤者,愿你从此往生善趣,与人类共住;”
既得人身,便应在正法中,获得那无上的信心。
“ 愿你所确立的这份信心,生了根,深深扎牢,安住不动;”
终其一生,于善说的正法中,决不动摇。
“ 舍断身恶行与语恶行,
舍离意恶行,以及其他与过失相应的事;
“ 以身行善,以语广修多善;
以意修习无量、无依著的善业。
“ 由此,更作有依福德,以布施令其增广;
亦令其余众生安住于正法与梵行之中。
“ 正是出于这样的悲悯,当诸天神知道天神时,
便随喜赞叹:‘归来吧,天神,一次又一次。’巴利
‘‘Yadā devo devakāyā, cavati āyusaṅkhayā; Tayo saddā niccharanti, devānaṃ anumodataṃ. ‘‘‘Ito bho sugatiṃ gaccha, manussānaṃ sahabyataṃ; Manussabhūto saddhamme, labha saddhaṃ anuttaraṃ. ‘‘‘Sā te saddhā niviṭṭhassa, mūlajātā patiṭṭhitā; Yāvajīvaṃ asaṃhīrā, saddhamme suppavedite. ‘‘Kāyaduccaritaṃ hitvā, vacīduccaritāni ca; Manoduccaritaṃ hitvā, yañcaññaṃ dosasañhitaṃ. ‘‘‘Kāyena kusalaṃ katvā, vācāya kusalaṃ bahuṃ; Manasā kusalaṃ katvā, appamāṇaṃ nirūpadhiṃ. ‘‘‘Tato opadhikaṃ puññaṃ, katvā dānena taṃ bahuṃ; Aññepi macce saddhamme, brahmacariye nivesaya’ . ‘‘Imāya anukampāya, devā devaṃ yadā vidū; Cavantaṃ anumodenti, ehi deva punappuna’’nti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第九经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.
5. 利益众人经巴利
5. Bahujanahitasuttaṃ
84 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,世间有三种人出现于世,是为大众的利益、大众的安乐,出于对世间的哀愍,为人天的利益、福祉与安乐。哪三种?诸比丘,此处,如来、阿拉汉、正自觉者、明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师、佛陀、世尊出现于世间。他宣说初善、中善、后善,有义有文的法,开示圆满清净的梵行。诸比丘,这是世间出现的第一种人,是为大众的利益、大众的安乐,出于对世间的哀愍,为人天的利益、福祉与安乐而生。巴利
‘‘Tayome puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.
“诸比丘,再者,那位大师的弟子是阿拉汉、漏尽者,修行圆满,应作已作,放下重担,达至真实义,彻底断尽有结,以正智完全解脱。他宣说初善、中善、后善,有义有文的法,开示圆满清净的梵行。诸比丘,这是世间出现的第二种人,是为大众的利益、大众的安乐,出于对世间的哀愍,为人天的利益、福祉与安乐而生。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tasseva satthu sāvako arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.
“再者,诸比丘,那位大师的弟子中,也有一位是有学,正行于道,博学多闻,戒德具足。他也宣说正法——初善、中善、后善,具足义理、具足言辞,所开示的梵行完整圆满、全然清净。诸比丘,这是世间出现的第三种人,他为大众的利益、为大众的安乐,出于对世间的悲悯,为天与人的利益、福祉与安乐而出现。诸比丘,这三种人出现于世间时,便是为大众的利益、为大众的安乐,出于对世间的悲悯,为天与人的利益、福祉与安乐而出现。这就是世尊所说之意。对此,又这样说:巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tasseva satthu sāvako sekho hoti pāṭipado bahussuto sīlavatūpapanno. Sopi dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 导师确是世间第一的大圣者,随学于他的弟子,已然成就自身;
再者,另一位是正在行道的有学,博学多闻,戒德具足。
“ 这三位,是诸天神与人中的最胜者、作光明者,宣说正法;
他们开启不死之门,将众人从诸束缚中解脱。
“ 凡追随无上商队领袖所善说之正道而行者;
那些在善逝教法中精勤不放逸者,即于此世灭尽众苦。”巴利
‘‘Satthā hi loke paṭhamo mahesi, tassanvayo sāvako bhāvitatto; Athāparo pāṭipadopi sekho, bahussuto sīlavatūpapanno. ‘‘Ete tayo devamanussaseṭṭhā, pabhaṅkarā dhammamudīrayantā; Apāpuranti amatassa dvāraṃ, yogā pamocenti hujjanaṃ te. ‘‘Ye satthavāhena anuttarena, sudesitaṃ maggamanukkamanti ; Idheva dukkhassa karonti antaṃ, ye appamattā sugatassa sāsane’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第一经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.
6. 随观不净经巴利
6. Asubhānupassīsuttaṃ
85 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,你们应安住于观身不净;应让入出息念在自身内、现前妥善地建立;应安住于观一切行无常。诸比丘,安住于观身不净的人,对净美之界的贪爱随眠即得断除。当入出息念在自身内、现前妥善建立时,那些外在、引生过患的寻思便不会生起。安住于观一切行无常的人,无明即得断除,明便会生起。 这是世尊所宣说的义理。对此,如是说:”巴利
‘‘Asubhānupassī, bhikkhave, kāyasmiṃ viharatha; ānāpānassati ca vo ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhitā hotu; sabbasaṅkhāresu aniccānupassino viharatha. Asubhānupassīnaṃ, bhikkhave, kāyasmiṃ viharataṃ yo subhāya dhātuyā rāgānusayo so pahīyati . Ānāpānassatiyā ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhititāya ye bāhirā vitakkāsayā vighātapakkhikā, te na honti. Sabbasaṅkhāresu aniccānupassīnaṃ viharataṃ yā avijjā sā pahīyati, yā vijjā sā uppajjatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 观身不净,于入出息保持正念,
恒时精勤热忱,照见一切行之寂灭。
“ 他确实是具足正见的比丘,当他由此解脱之时;
证智圆满而寂静,他确实是超越诸轭的牟尼。”巴利
‘‘Asubhānupassī kāyasmiṃ, ānāpāne paṭissato; Sabbasaṅkhārasamathaṃ, passaṃ ātāpi sabbadā. ‘‘Sa ve sammaddaso bhikkhu, yato tattha vimuccati; Abhiññāvosito santo, sa ve yogātigo munī’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第六经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.
7. 法随法行经巴利
7. Dhammānudhammapaṭipannasuttaṃ
86 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“对于一位修习法随法的比丘,可以如此说明随法行:当他声称“我修习法随法”时,他所说的只是法,而非非法;当他思维时,他所作的只是法的思维,而非非法的思维;又或者,他超越此二者,安住于舍,具念、正知。这就是世尊所说的义理。对此,这样说:”巴利
‘‘Dhammānudhammapaṭipannassa bhikkhuno ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya – dhammānudhammapaṭipannoyanti bhāsamāno dhammaññeva bhāsati no adhammaṃ, vitakkayamāno vā dhammavitakkaññeva vitakketi no adhammavitakkaṃ, tadubhayaṃ vā pana abhinivejjetvā upekkhako viharati sato sampajāno’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 以法为乐,乐于法,反复思惟法;
比丘若忆念法,便不会从正法退失。
“ 或行,或立,或坐,或卧,
内心寂静,他便证得寂静。”巴利
‘‘Dhammārāmo dhammarato, dhammaṃ anuvicintayaṃ; Dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu, saddhammā na parihāyati. ‘‘Caraṃ vā yadi vā tiṭṭhaṃ, nisinno uda vā sayaṃ; Ajjhattaṃ samayaṃ cittaṃ, santimevādhigacchatī’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第七经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.
8. 作盲经巴利
8. Andhakaraṇasuttaṃ
87 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,有三种不善寻思,它们是致盲的、令无慧眼的、令无智的、令智慧灭尽的、伴随恼害的、不导向涅槃的。哪三种?诸比丘,欲寻思是致盲的、令无慧眼的、令无智的、令智慧灭尽的、伴随恼害的、不导向涅槃的。嗔寻思是致盲的、令无慧眼的、令无智的、令智慧灭尽的、伴随恼害的、不导向涅槃的。害寻思是致盲的、令无慧眼的、令无智的、令智慧灭尽的、伴随恼害的、不导向涅槃的。诸比丘,这就是三种不善寻思,它们是致盲的、令无慧眼的、令无智的、令智慧灭尽的、伴随恼害的、不导向涅槃的。巴利
‘‘Tayome , bhikkhave, akusalavitakkā andhakaraṇā acakkhukaraṇā aññāṇakaraṇā paññānirodhikā vighātapakkhikā anibbānasaṃvattanikā . Katame tayo? Kāmavitakko, bhikkhave, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. Byāpādavitakko, bhikkhave, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. Vihiṃsāvitakko, bhikkhave, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. Ime kho, bhikkhave, tayo akusalavitakkā andhakaraṇā acakkhukaraṇā aññāṇakaraṇā paññānirodhikā vighātapakkhikā anibbānasaṃvattanikā.
“比丘们,有三种善的寻思,它们不导致盲目,能生慧眼,能生智慧,令智慧增长,不伴随困扰,能导向涅槃。哪三种呢?比丘们,出离的寻思不导致盲目,能生慧眼,能生智慧,令智慧增长,不伴随困扰,能导向涅槃。比丘们,无嗔的寻思不导致盲目,能生慧眼,能生智慧,令智慧增长,不伴随困扰,能导向涅槃。比丘们,无害的寻思不导致盲目,能生慧眼,能生智慧,令智慧增长,不伴随困扰,能导向涅槃。比丘们,正是这三种善的寻思,它们不导致盲目,能生慧眼,能生智慧,令智慧增长,不伴随困扰,能导向涅槃。世尊宣说了此义理。关于此,是这样说的——”巴利
‘‘Tayome, bhikkhave, kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhukaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṃvattanikā. Katame tayo? Nekkhammavitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko. Abyāpādavitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko. Avihiṃsāvitakko, bhikkhave, anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko. Ime kho, bhikkhave, tayo kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhukaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṃvattanikā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 应修习三种善寻思,断除三种不善寻思。
他平息了那些寻思与伺察,如同雨水涤除尘土。
他的心因寻的止息,即于当下证得寂静之境。”巴利
‘‘Tayo vitakke kusale vitakkaye, tayo pana akusale nirākare; Sa ve vitakkāni vicāritāni, sameti vuṭṭhīva rajaṃ samūhataṃ; Sa ve vitakkūpasamena cetasā, idheva so santipadaṃ samajjhagā’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第八经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.
9. 中间垢经巴利
9. Antarāmalasuttaṃ
88 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,有三种内在的垢染、内在的敌人、内在的怨敌、内在的杀手、内在的仇敌。哪三种?诸比丘,贪是内在的垢染、内在的敌人、内在的怨敌、内在的杀手、内在的仇敌;嗔是内在的垢染、内在的敌人、内在的怨敌、内在的杀手、内在的仇敌;痴是内在的垢染、内在的敌人、内在的怨敌、内在的杀手、内在的仇敌。诸比丘,这便是三种内在的垢染、内在的敌人、内在的怨敌、内在的杀手、内在的仇敌。”这是世尊所说。对此,即如偈颂所说:巴利
‘‘Tayome, bhikkhave, antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā. Katame tayo? Lobho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Doso, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Moho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Ime kho, bhikkhave, tayo antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 贪能生起危害,贪能扰动心意;
怖畏从内在生起,人们却未能觉知。
“ 贪者不知利益,贪者不见法;
当人被贪欲制服时,便唯余深重的黑暗。
“ 能舍断贪的人,即使面对可贪爱之境,亦不起贪着;
贪便从他身上脱落,犹如水珠从莲叶滑落。
“ 嗔怒能生损害,嗔怒令心扰恼;
那从内在生起的恐惧,人却不能了知。
“ 心怀嗔怒者,不知利益;心怀嗔怒者,不见法。
当人被嗔恨制服时,便唯余深重的黑暗。
“ 他舍断了嗔恚,即使面对可嗔恼的因缘,亦不动怒。
嗔恚从他身上断除,犹如熟透的多罗果自蒂脱落。
“ 痴产生不利,痴扰乱心神;
内心生起的怖畏,世人却不曾觉知。
“ 愚痴者不知利益,愚痴者不见法;
当人被愚痴所征服时,便唯有盲暗。
“ 他舍断了痴,于能令人迷痴的事物上,不再迷惑;
他摧毁了一切痴,犹如旭日升起,驱散黑暗。”巴利
‘‘Anatthajanano lobho, lobho cittappakopano; Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati. ‘‘Luddho atthaṃ na jānāti, luddho dhammaṃ na passati; Andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ lobho sahate naraṃ. ‘‘Yo ca lobhaṃ pahantvāna, lobhaneyye na lubbhati; Lobho pahīyate tamhā, udabindūva pokkharā. ‘‘Anatthajanano doso, doso cittappakopano; Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati. ‘‘Duṭṭho atthaṃ na jānāti, duṭṭho dhammaṃ na passati; Andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ doso sahate naraṃ. ‘‘Yo ca dosaṃ pahantvāna, dosaneyye na dussati; Doso pahīyate tamhā, tālapakkaṃva bandhanā. ‘‘Anatthajanano moho, moho cittappakopano; Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati. ‘‘Mūḷho atthaṃ na jānāti, mūḷho dhammaṃ na passati; Andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ moho sahate naraṃ. ‘‘Yo ca mohaṃ pahantvāna, mohaneyye na muyhati; Mohaṃ vihanti so sabbaṃ, ādiccovudayaṃ tama’’nti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第五经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.
10. 提婆达多经巴利
10. Devadattasuttaṃ
89 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 3
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘!提婆达多(Devadatta) 为三种不善法所制服,心意销没,必将堕于恶趣、地狱,住劫无救,无可挽回。哪三种?诸比丘!为恶欲所制服,心意销没,提婆达多必将堕于恶趣、地狱,住劫无救,无可挽回。诸比丘!为恶友所制服,心意销没,提婆达多必将堕于恶趣、地狱,住劫无救,无可挽回。虽尚有更上应作之事,他却因下劣的殊胜证得而中途止息。诸比丘!为这三种不善法所制服,心意销没,提婆达多必将堕于恶趣、地狱,住劫无救,无可挽回。”世尊宣说了此义。于此,如是说:巴利
‘‘Tīhi, bhikkhave, asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi tīhi? Pāpicchatāya, bhikkhave, abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Pāpamittatāya, bhikkhave, abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Sati kho pana uttarikaraṇīye oramattakena visesādhigamena antarā vosānaṃ āpādi. Imehi kho, bhikkhave, tīhi asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 愿于世间,永无恶欲者生起。”
你们也应由此了知,恶欲者所归之处。
“ 他昔日被公认为智者,被尊为修习成就者;
他的荣光如火焰般高扬,他就是闻名遐迩的提婆达多。
“ 他为放逸所惑,冒犯了如来;
堕入那有四门、可怖的无间地狱。
“ 若有人伤害那无辜、未曾造恶之人,
那恶果便触及心怀瞋恨与不敬重的人。
“ 若有人妄想以一瓶毒药去染污大海,
实则无从染污,因为大海深广无涯。
“ 同样地,若有人用言语攻击如来——
那位行持端正、心意寂静者,言语全然沾染不到他。
“ 智者应结交这样的善友,并亲近随学。
行于道的比丘,可证得苦的灭尽。”巴利
‘‘Mā jātu koci lokasmiṃ, pāpiccho udapajjatha; Tadamināpi jānātha, pāpicchānaṃ yathā gati. ‘‘Paṇḍitoti samaññāto, bhāvitattoti sammato; Jalaṃva yasasā aṭṭhā, devadattoti vissuto . ‘‘So pamāṇamanuciṇṇo , āsajja naṃ tathāgataṃ; Avīcinirayaṃ patto, catudvāraṃ bhayānakaṃ. ‘‘Aduṭṭhassa hi yo dubbhe, pāpakammaṃ akubbato; Tameva pāpaṃ phusati , duṭṭhacittaṃ anādaraṃ. ‘‘Samuddaṃ visakumbhena, yo maññeyya padūsituṃ; Na so tena padūseyya, bhesmā hi udadhi mahā. ‘‘Evameva tathāgataṃ, yo vādena vihiṃsati; Sammaggataṃ santacittaṃ, vādo tamhi na rūhati. ‘‘Tādisaṃ mittaṃ kubbetha, tañca seveyya paṇḍito; Yassa maggānugo bhikkhu, khayaṃ dukkhassa pāpuṇe’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第四经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.
寻、恭敬、名声,死亡、世间、不净。
法、黑暗、垢秽,以及提婆达多,这十种。巴利
Vitakkāsakkārasadda, cavanaloke asubhaṃ; Dhammaandhakāramalaṃ, devadattena te dasāti.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11