1. 苦住经巴利
1. Dukkhavihārasuttaṃ
28 (二法增上)这确实是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 3
(Dve dhamme anukkaṭi) vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,比丘若具足二法,于现法中即受苦而住——有困扰、有忧恼、有热恼;身坏命终之后,当可预期往生恶趣。哪两种法?于根门不防护,于饮食不知量。诸比丘,正因具足此二法,比丘于现法中受苦而住——有困扰、有忧恼、有热恼;身坏命终之后,当可预期往生恶趣。”此是世尊所宣说的义理。对此,如是说道:巴利
‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Katamehi dvīhi? Indriyesu aguttadvāratāya ca, bhojane amattaññutāya ca. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savidhātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 眼、耳、鼻、舌、身,以及意;
若比丘于此,于诸根门不加防护——
“ 身烧燃,心烧燃——
像那样的人,无论昼夜,都活在痛苦中。”巴利
‘‘Cakkhu sotañca ghānañca, jivhā kāyo tathā mano; Etāni yassa dvārāni, aguttānidha bhikkhuno. ‘‘Bhojanamhi amattaññū, indriyesu asaṃvuto; Kāyadukkhaṃ cetodukkhaṃ, dukkhaṃ so adhigacchati. ‘‘Ḍayhamānena kāyena, ḍayhamānena cetasā; Divā vā yadi vā rattiṃ, dukkhaṃ viharati tādiso’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第九经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.
2. 乐住经巴利
2. Sukhavihārasuttaṃ
29 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,具足二法的比丘,于现法即住于安乐,无有障碍,无有焦虑,无有热恼;身坏命终后,可期待生于善趣。是哪二法?即守护根门、于食知量。诸比丘,正是具足此二法,比丘于现法即住于安乐,无有障碍,无有焦虑,无有热恼;身坏命终后,可期待生于善趣。”这是世尊所说之义。关于这一点,是这样说的:巴利
‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā . Katamehi dvīhi? Indriyesu guttadvāratāya ca, bhojane mattaññutāya ca. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 眼、耳与鼻,舌、身,以及意;
若有比丘,于此善护诸根门,
“ 饮食知量,守护诸根,
他获得身之乐与心之乐,他证得安乐。
“ 身无炽燃,心无炽燃,
这样的修行者,无论白昼还是夜晚,都安住于快乐。”巴利
‘‘Cakkhu sotañca ghānañca, jivhā kāyo tathā mano; Etāni yassa dvārāni, suguttānidha bhikkhuno. ‘‘Bhojanamhi ca mattaññū, indriyesu ca saṃvuto; Kāyasukhaṃ cetosukhaṃ, sukhaṃ so adhigacchati. ‘‘Aḍayhamānena kāyena, aḍayhamānena cetasā; Divā vā yadi vā rattiṃ, sukhaṃ viharati tādiso’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第六经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.
3. 热恼经巴利
3. Tapanīyasuttaṃ
30 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,有这两种令人苦恼的法。哪两种?诸比丘,世间有一种人,未曾行善,未曾修作饶益,未曾为自己建立善护,却造了恶业、做了残暴之事、犯了罪过。他为“我不曾行善”而备受煎迫,也为‘我造作了恶业’而备受煎迫。诸比丘,这便是两种令人苦恼的法。”这是世尊所说的义理。关于此事,是这样说的:巴利
‘‘Dveme, bhikkhave, dhammā tapanīyā. Katame dve? Idha, bhikkhave, ekacco akatakalyāṇo hoti, akatakusalo, akatabhīruttāṇo, katapāpo, kataluddo, katakibbiso. So ‘akataṃ me kalyāṇa’ntipi tappati, ‘kataṃ me pāpa’ntipi tappati. Ime kho, bhikkhave, dve dhammā tapanīyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 造作身恶行,及诸语恶行,
行意恶行,以及一切与嗔恚相应的不善行。
“ 不行善业,反造众多不善业,
愚人身坏命终后,便堕地狱。”巴利
‘‘Kāyaduccaritaṃ katvā, vacīduccaritāni ca; Manoduccaritaṃ katvā, yañcaññaṃ dosasañhitaṃ. ‘‘Akatvā kusalaṃ kammaṃ, katvānākusalaṃ bahuṃ; Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjatī’’ti .
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第七经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.
4. 不热恼经巴利
4. Atapanīyasuttaṃ
31 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,有两种不会令人追悔的法。哪两种呢?诸比丘,在此,有人已行善业,已行福德,已作坚实的依怙,未造恶行,未行残忍,未犯罪过。他思惟‘我已行善’便不追悔,思惟‘我未作恶’亦不追悔。诸比丘,这便是两种不会令人追悔的法。”世尊宣说了此义理,并就此如是说道:巴利
‘‘Dveme, bhikkhave, dhammā atapanīyā. Katame dve? Idha, bhikkhave, ekacco katakalyāṇo hoti, katakusalo, katabhīruttāṇo, akatapāpo, akataluddo, akatakibbiso. So ‘kataṃ me kalyāṇa’ntipi na tappati, ‘akataṃ me pāpa’ntipi na tappati. Ime kho, bhikkhave, dve dhammā atapanīyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 舍断身恶行与语恶行,
舍断意恶行,以及一切与过失相应的事;
“ 不作不善业,广造众多善业,
身坏命终之后,具慧者便再生于天界。”巴利
‘‘Kāyaduccaritaṃ hitvā, vacīduccaritāni ca; Manoduccaritaṃ hitvā, yañcaññaṃ dosasañhitaṃ. ‘‘Akatvākusalaṃ kammaṃ, katvāna kusalaṃ bahuṃ; Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatī’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第四经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.
5. 第一戒经巴利
5. Paṭhamasīlasuttaṃ
32 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,成就两种法者,犹如被带来投入地狱一般。哪两种?恶戒与恶见。诸比丘,成就此两种法者,即如被带来投入地狱一般。”世尊宣说了此义。对此,如是说:巴利
‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi dvīhi? Pāpakena ca sīlena, pāpikāya ca diṭṭhiyā. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 以恶戒与恶见,
若有人成就此二法,
愚人身坏命终后,便堕地狱。”巴利
‘‘Pāpakena ca sīlena, pāpikāya ca diṭṭhiyā; Etehi dvīhi dhammehi, yo samannāgato naro; Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjatī’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第四经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.
6. 第二戒经巴利
6. Dutiyasīlasuttaṃ
33 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“比丘们,一个人如果具足两法,就会像被搬来安置在天界一般。哪两法?善戒与善见。比丘们,具足这两法的人,即如被搬来安置在天界一般。世尊宣说了这个义理。对此,这样说道:”巴利
‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi dvīhi ? Bhaddakena ca sīlena, bhaddikāya ca diṭṭhiyā. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 以善戒与善见,
具足此二法之人,
身坏命终,智者即生天界。”巴利
‘‘Bhaddakena ca sīlena, bhaddikāya ca diṭṭhiyā; Etehi dvīhi dhammehi, yo samannāgato naro; Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatī’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第四经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.
34 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,若比丘无精进、无悚惧,则不能证得正觉,不能证得涅槃,不能证得无上安稳解脱。诸比丘,若比丘有精进、有悚惧,则能证得正觉,能证得涅槃,能证得无上安稳解脱。”世尊宣说了这番义理。关于此义理,又作如是说:巴利
‘‘Anātāpī, bhikkhave, bhikkhu anottāpī abhabbo sambodhāya, abhabbo nibbānāya, abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Ātāpī ca kho, bhikkhave, bhikkhu ottāpī bhabbo sambodhāya, bhabbo nibbānāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca . Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 无精进、无悚惧,懈怠而活力低劣;
多昏眠,无惭无愧,于人不恭敬;
这样的比丘,不能触证无上的正觉。
“ 具念、明察、修习禅那者,精勤、有愧、不放逸;
断除生与老的结缚,即于此处证悟无上正觉。”巴利
‘‘Anātāpī anottāpī, kusīto hīnavīriyo; Yo thīnamiddhabahulo, ahirīko anādaro; Abhabbo tādiso bhikkhu, phuṭṭhuṃ sambodhimuttamaṃ. ‘‘Yo ca satimā nipako jhāyī, ātāpī ottāpī ca appamatto; Saṃyojanaṃ jātijarāya chetvā, idheva sambodhimanuttaraṃ phuse’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第九经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.
8. 第一不诈经巴利
8. Paṭhamanakuhanasuttaṃ
35 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,此梵行非为欺诳世人而修,非为取悦众人,非为利养、恭敬、名声、赞誉之利,亦非谓“愿人知我”。诸比丘,此梵行乃为自制与舍断而修。这便是世尊所开示的义理。关于此义理,如是说:”巴利
‘‘Nayidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ, na janalapanatthaṃ, na lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ, na ‘iti maṃ jano jānātū’ti. Atha kho idaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati saṃvaratthañceva pahānatthañcā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 此梵行非依传闻而立,乃是为了自制,为了舍断;
彼世尊开示了这导向涅槃的道路。
“ 这条道路,为诸大人所追随,为诸大圣者所履践;
凡是如佛陀所教导那般实践此法的人,
他们将灭尽众苦,成为导师教诫的践行者。”巴利
‘‘Saṃvaratthaṃ pahānatthaṃ, brahmacariyaṃ anītihaṃ; Adesayi so bhagavā, nibbānogadhagāminaṃ. ‘‘Esa maggo mahattehi , anuyāto mahesibhi ; Ye ye taṃ paṭipajjanti, yathā buddhena desitaṃ; Dukkhassantaṃ karissanti, satthusāsanakārino’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第八经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.
9. 第二不诈经巴利
9. Dutiyanakuhanasuttaṃ
36 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,修持此梵行,并非为了欺诳大众,并非为了取悦大众,并非为了利养、恭敬、名声、赞誉的利益,也并非为了‘让人们这样认识我’。诸比丘,修持此梵行,实是为了证知与遍知。世尊宣说了此义理。于此,如是说:”巴利
‘‘Nayidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ, na janalapanatthaṃ, na lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ, na ‘iti maṃ jano jānātū’ti. Atha kho idaṃ, bhikkhave , brahmacariyaṃ vussati abhiññatthañceva pariññatthañcā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 这梵行并非道听途说,而是为了正确的了知、为了遍知;
彼世尊开示了这导向涅槃的道路。
“ 这条道路,为诸伟人所追随,为大仙人们所践行;
凡是依佛陀所教,践行此道的人,
这些奉行导师教诫的人,必将灭尽诸苦。”巴利
‘‘Abhiññatthaṃ pariññatthaṃ, brahmacariyaṃ anītihaṃ; Adesayi so bhagavā, nibbānogadhagāminaṃ. ‘‘Esa maggo mahattehi, anuyāto mahesibhi; Ye ye taṃ paṭipajjanti, yathā buddhena desitaṃ; Dukkhassantaṃ karissanti, satthusāsanakārino’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第一经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.
10. 喜悦经巴利
10. Somanassasuttaṃ
37 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 3
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,若比丘具足二法,即于现法中多住于喜乐,并已为灭尽诸漏奠定根基。哪二法?于能生警策之处生起警策,并于生起警策后如理精勤。诸比丘,比丘正是具足此二法,于现法中多住于喜乐,并已为灭尽诸漏奠定根基。世尊宣说了此义,于此中如是说道:”巴利
‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya. Katamehi dvīhi? Saṃvejanīyesu ṭhānesu saṃvejanena, saṃviggassa ca yoniso padhānena. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 于能生警策之处,智者确应生起警策;
精勤明慧的比丘,以智慧全面观照后,
“ 如此安住、精进不懈、寂静沉稳、不轻躁的比丘,
致力于心的寂止,将能到达苦的灭尽。”巴利
‘‘Saṃvejanīyaṭṭhānesu , saṃvijjetheva paṇḍito; Ātāpī nipako bhikkhu, paññāya samavekkhiya. ‘‘Evaṃ vihārī ātāpī, santavutti anuddhato; Cetosamathamanuyutto, khayaṃ dukkhassa pāpuṇe’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第十经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.
二比丘经、苦迫经、他苦迫经。
精进者经与不奸诈者经这两部,加上喜悦经,合为十经。巴利
Dve ca bhikkhū tapanīyā, tapanīyā paratthehi; Ātāpī nakuhanā dve , somanassena te dasāti.
38 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,如来、阿拉汉、正自觉者常有二种寻现起:安稳寻与独处寻。诸比丘,如来爱好无害,乐于无害。对于如此爱好无害、乐于无害的如来,此寻常现起:‘我依此生活方式,不害一切众生,不论其动或不动。’”巴利
‘‘Tathāgataṃ, bhikkhave, arahantaṃ sammāsambuddhaṃ dve vitakkā bahulaṃ samudācaranti – khemo ca vitakko, paviveko ca . Abyāpajjhārāmo , bhikkhave, tathāgato abyāpajjharato. Tamenaṃ, bhikkhave, tathāgataṃ abyāpajjhārāmaṃ abyāpajjharataṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarati – ‘imāyāhaṃ iriyāya na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā’ti.
“诸比丘,如来爱好独处,乐于独处。对于如此爱好独处、乐于独处的如来,正是这样的寻时常现起:‘所有不善,皆已舍断。’”巴利
‘‘Pavivekārāmo , bhikkhave, tathāgato pavivekarato. Tamenaṃ, bhikkhave, tathāgataṃ pavivekārāmaṃ pavivekarataṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarati – ‘yaṃ akusalaṃ taṃ pahīna’nti.
“因此,诸比丘,你们也应当乐住于不害,欣慕不害。诸比丘,当你们乐住不害、欣慕不害而安住时,便会时常生起这样的寻思:‘依此威仪,我不伤害任何众生,无论动摇或静止的。’”巴利
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, tumhepi abyāpajjhārāmā viharatha abyāpajjharatā. Tesaṃ vo, bhikkhave, tumhākaṃ abyāpajjhārāmānaṃ viharataṃ abyāpajjharatānaṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarissati – ‘imāya mayaṃ iriyāya na kiñci byābādhema tasaṃ vā thāvaraṃ vā’ti.
“诸比丘,你们应当乐住于远离,欣慕远离。诸比丘,当你们乐住远离、欣慕远离而安住时,便会时常生起这样的寻思:‘什么是不善?什么是未舍断的?我们应当舍断什么?’世尊宣说了此义。于此,如是说:巴利
‘‘Pavivekārāmā, bhikkhave, viharatha pavivekaratā. Tesaṃ vo, bhikkhave, tumhākaṃ pavivekārāmānaṃ viharataṃ pavivekaratānaṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarissati – ‘kiṃ akusalaṃ, kiṃ appahīnaṃ, kiṃ pajahāmā’’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 于如来、佛陀、难忍能忍者,有两种寻思现起:”
安稳之寻最先被宣说,随后,远离被阐明为第二。
“ 他是驱除黑暗者、到彼岸者、大仙人,已达目标者、具足自在者、无漏者;
他远诸毒害,于渴爱灭尽中得解脱;他确为牟尼,持有最后之身;
我说,已舍离魔者,是超越衰老、到达彼岸者。
“ 犹如人立于山顶的岩石之上,遍见四方的众人,
同样,善慧的遍眼者,登上了法所成的楼阁,
已离忧伤者,观见沉溺忧伤、为生老所制的众生。”巴利
‘‘Tathāgataṃ buddhamasayhasāhinaṃ, duve vitakkā samudācaranti naṃ; Khemo vitakko paṭhamo udīrito, tato viveko dutiyo pakāsito. ‘‘Tamonudaṃ pāragataṃ mahesiṃ, taṃ pattipattaṃ vasimaṃ anāsavaṃ; Visantaraṃ taṇhakkhaye vimuttaṃ, taṃ ve muniṃ antimadehadhāriṃ; Mārañjahaṃ brūmi jarāya pāraguṃ. ‘‘Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito, yathāpi passe janataṃ samantato; Tathūpamaṃ dhammamayaṃ sumedho, pāsādamāruyha samantacakkhu; Sokāvatiṇṇaṃ janatamapetasoko, avekkhati jātijarābhibhūta’’nti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第一经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.
39 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,如来、阿拉汉、正自觉者有两种教说方式。哪两种?‘视恶为恶’——此为第一种教说;‘见恶为恶之后,于彼厌离、离染、解脱’——此为第二种教说。诸比丘,如来、阿拉汉、正自觉者便有此两种教说。”世尊宣说此义。关于此义,如是说:巴利
‘‘Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa dve dhammadesanā pariyāyena bhavanti. Katamā dve? ‘Pāpaṃ pāpakato passathā’ti – ayaṃ paṭhamā dhammadesanā; ‘pāpaṃ pāpakato disvā tattha nibbindatha virajjatha vimuccathā’ti – ayaṃ dutiyā dhammadesanā. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa imā dve dhammadesanā pariyāyena bhavantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 那如来、觉者、慈悯一切众生者,
请看,这便是如来、佛陀出于对一切众生的悲悯所用的方便之教;两种法已为开显。
“ 当观此是恶,于中亦当离染;
其时,心既离染,你们便将达至苦的尽头。”巴利
‘‘Tathāgatassa buddhassa, sabbabhūtānukampino; Pariyāyavacanaṃ passa, dve ca dhammā pakāsitā. ‘‘Pāpakaṃ passatha cetaṃ , tattha cāpi virajjatha; Tato virattacittāse, dukkhassantaṃ karissathā’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第八经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.
40 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 3
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,无明为趋入不善法的先导,无惭无愧紧随而至;诸比丘,明为趋入善法的先导,惭与愧紧随而至。”世尊宣说了这个义理。对此,如是说:巴利
‘‘Avijjā , bhikkhave, pubbaṅgamā akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā anvadeva ahirikaṃ anottappaṃ; vijjā ca kho, bhikkhave, pubbaṅgamā kusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā anvadeva hirottappa’’nti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 不论在此世间或他世,所有的恶趣
皆以无明为根本,汇合着贪欲与渴爱而累积增长。
“ 若人怀着邪恶的欲求,无惭无愧,不知敬重他人,
此后,他便造作恶业,以此而堕入恶趣。
“ 因此,比丘舍离欲、贪与无明;
比丘生起明,便能舍断一切恶趣。”巴利
‘‘Yā kācimā duggatiyo, asmiṃ loke paramhi ca; Avijjāmūlikā sabbā, icchālobhasamussayā. ‘‘Yato ca hoti pāpiccho, ahirīko anādaro; Tato pāpaṃ pasavati, apāyaṃ tena gacchati. ‘‘Tasmā chandañca lobhañca, avijjañca virājayaṃ; Vijjaṃ uppādayaṃ bhikkhu, sabbā duggatiyo jahe’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第十经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.
4. 慧退失经巴利
4. Paññāparihīnasuttaṃ
41 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,那些众生是极度匮乏者,因为他们匮乏圣慧。他们在现法中住于苦,带着愁苦、焦虑与热恼;身坏命终后,可预期堕入恶趣。诸比丘,那些众生并非匮乏者,因为他们不匮乏圣慧。他们在现法中住于乐,没有愁苦、没有焦虑、没有热恼;身坏命终后,可预期生于善趣。这就是世尊所阐明的义理。关于这一义理,这里这样说道:”巴利
‘‘Te, bhikkhave, sattā suparihīnā ye ariyāya paññāya parihīnā. Te diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharanti savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Te , bhikkhave, sattā aparihīnā ye ariyāya paññāya aparihīnā. Te diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharanti avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 你要看到,因为慧的缺失,这世间连同诸天神,
沉溺于名色之中,便执以为真实。
“ 于世间,慧最殊胜,能导向通达;
依此慧,能正确了知生与有的彻底灭尽。
“ 诸天神与人,对具念的正自觉者心生欣羡。
他们仰慕那具足喜笑智慧、持最后身者。”巴利
‘‘Paññāya parihānena, passa lokaṃ sadevakaṃ; Niviṭṭhaṃ nāmarūpasmiṃ, idaṃ saccanti maññati. ‘‘Paññā hi seṭṭhā lokasmiṃ, yāyaṃ nibbedhagāminī; Yāya sammā pajānāti, jātibhavaparikkhayaṃ. ‘‘Tesaṃ devā manussā ca, sambuddhānaṃ satīmataṃ; Pihayanti hāsapaññānaṃ , sarīrantimadhārina’’nti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第四经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.
5. 白法经巴利
5. Sukkadhammasuttaṃ
42 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘!有这两种白法,能护持世间。哪两种?惭与愧。诸比丘!若此两种白法不能护持世间,这世间便不会有‘母亲’、‘姨母’、‘舅母’、‘师母’乃至‘尊长之妻’[这样的称谓与礼敬]被了知,世间将陷入人伦混杂,如同山羊、绵羊、鸡、猪、狗、豺狼一般。诸比丘!正因这两种白法护持世间,所以才有‘母亲’、‘姨母’、‘舅母’、‘师母’、‘尊长之妻’[这样的称谓]被了知。”世尊宣说了此义后,说:巴利
‘‘Dveme, bhikkhave, sukkā dhammā lokaṃ pālenti. Katame dve? Hirī ca, ottappañca. Ime ce, bhikkhave, dve sukkā dhammā lokaṃ na pāleyyuṃ, nayidha paññāyetha mātāti vā mātucchāti vā mātulānīti vā ācariyabhariyāti vā garūnaṃ dārāti vā. Sambhedaṃ loko agamissa yathā ajeḷakā kukkuṭasūkarā soṇasiṅgālā . Yasmā ca kho, bhikkhave, ime dve sukkā dhammā lokaṃ pālenti tasmā paññāyati mātāti vā mātucchāti vā mātulānīti vā ācariyabhariyāti vā garūnaṃ dārāti vā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 若有人任何时候,全无惭与愧,
他们已断失了清白之根,流转于生死之中。
“ 那些恒常端正具足惭与愧的人,
他们的梵行已圆熟,他们寂静,不再受后有。”巴利
‘‘Yesaṃ ce hiriottappaṃ, sabbadā ca na vijjati; Vokkantā sukkamūlā te, jātimaraṇagāmino. ‘‘Yesañca hiriottappaṃ, sadā sammā upaṭṭhitā; Virūḷhabrahmacariyā te, santo khīṇapunabbhavā’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第九经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.
43 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,有不生、不有、不作、无为。诸比丘,若无此不生、不有、不作、无为,则于所生、所有、所作、所造,便不了知出离。诸比丘,正因有此不生、不有、不作、无为,故于所生、所有、所作、所造,能了知出离。世尊宣说了此义。于此,如是说:”巴利
‘‘Atthi, bhikkhave , ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ. No cetaṃ, bhikkhave, abhavissa ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ, nayidha jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ paññāyetha. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ, tasmā jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ paññāyatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 已生、已有、依缘而起的,是造作、有为、不坚固的,
那是老与死的积聚,疾病的巢窟,脆弱易碎。
“ 它因食物之牵绳而生,不值得对它欢喜;
从中出离,是寂静的,是思惟所不能及的,恒常安稳。
“ 那是不生、不依缘而起,无忧、无垢的境界,
是苦的灭尽,诸行的平息,这才是真正的乐。”巴利
‘‘Jātaṃ bhūtaṃ samuppannaṃ, kataṃ saṅkhatamaddhuvaṃ; Jarāmaraṇasaṅghāṭaṃ, roganīḷaṃ pabhaṅguraṃ . ‘‘Āhāranettippabhavaṃ, nālaṃ tadabhinandituṃ; Tassa nissaraṇaṃ santaṃ, atakkāvacaraṃ dhuvaṃ. ‘‘Ajātaṃ asamuppannaṃ, asokaṃ virajaṃ padaṃ; Nirodho dukkhadhammānaṃ, saṅkhārūpasamo sukho’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第五经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.
7. 涅槃界经巴利
7. Nibbānadhātusuttaṃ
44 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,有这两种涅槃界。哪两种呢?即有余涅槃界与无余依涅槃界。巴利
‘‘Dvemā, bhikkhave, nibbānadhātuyo. Katame dve? Saupādisesā ca nibbānadhātu, anupādisesā ca nibbānadhātu.
“诸比丘,什么是余依涅槃界?诸比丘,在此处,有比丘是阿拉汉,已灭尽诸漏,梵行已立,应作已办,卸下重担,达至真实义利,尽断有结缚,以正慧而解脱。他的五根依然存续,由于未损,他领纳可意与不可意,感受苦与乐。他内在的贪灭尽、嗔灭尽、痴灭尽——诸比丘,这便称为余依涅槃界。巴利
‘‘Katamā ca, bhikkhave, saupādisesā nibbānadhātu? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto. Tassa tiṭṭhanteva pañcindriyāni yesaṃ avighātattā manāpāmanāpaṃ paccanubhoti, sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedeti . Tassa yo rāgakkhayo, dosakkhayo, mohakkhayo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, saupādisesā nibbānadhātu.
“诸比丘,什么是无余依涅槃界呢?诸比丘,此处有比丘是阿拉汉,已尽诸漏,梵行已立,应作已作,已卸重担,已达究竟目标,彻底断尽有的结缚,正智解脱。诸比丘,对于他,就在此生,一切感受皆不再被喜贪,而归于清凉。诸比丘,这便称为无余依涅槃界。诸比丘,这便是两种涅槃界。此义为世尊所说,关于此义,如此说道:”巴利
‘‘Katamā ca, bhikkhave, anupādisesā nibbānadhātu? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto. Tassa idheva, bhikkhave, sabbavedayitāni anabhinanditāni sīti bhavissanti . Ayaṃ vuccati, bhikkhave, anupādisesā nibbānadhātu. Imā kho, bhikkhave, dve nibbānadhātuyo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 这两种涅槃界,由具眼者、不执著者、如是者为世人阐明;”
一种是现法涅槃界,有余依,有之引导已尽断;
另一种是来世的无余依涅槃界,一切存有在那里彻底息灭。
“ 那些如实了知无为境界者,心已解脱,有之牵引已尽;
他们通达法之核心,乐于灭尽,这些安住不动者,已舍断一切存有。”巴利
‘‘Duve imā cakkhumatā pakāsitā, nibbānadhātū anissitena tādinā; Ekā hi dhātu idha diṭṭhadhammikā, saupādisesā bhavanettisaṅkhayā; Anupādisesā pana samparāyikā, yamhi nirujjhanti bhavāni sabbaso. ‘‘Ye etadaññāya padaṃ asaṅkhataṃ, vimuttacittā bhavanettisaṅkhayā; Te dhammasārādhigamā khaye ratā, pahaṃsu te sabbabhavāni tādino’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第六经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.
8. 独坐经巴利
8. Paṭisallānasuttaṃ
45 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“比丘们,你们应当乐于独处静修,安住于独处静修的喜悦,内心致力于修习心的止息,不荒废禅那,具足观智,常去空寂之处之处。比丘们,凡乐于独处静修、安住独处静修的喜悦、内心致力于修习心的止息、不荒废禅那、具足观智、常去空寂之处之处的人,于他,当可预期二果之中的任一果:或于现法之中证得究竟智,或于尚有执取残余之际证得不来果。这就是世尊所开示的义理。关于此事,这里这样说道:”巴利
‘‘Paṭisallānārāmā , bhikkhave, viharatha paṭisallānaratā, ajjhattaṃ cetosamathamanuyuttā, anirākatajjhānā, vipassanāya samannāgatā, brūhetā suññāgārānaṃ . Paṭisallānārāmānaṃ, bhikkhave, viharataṃ paṭisallānaratānaṃ ajjhattaṃ cetosamathamanuyuttānaṃ anirākatamajjhānānaṃ vipassanāya samannāgatānaṃ brūhetānaṃ suññāgārānaṃ dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 那些心寂静、锐敏,具足正念而修习禅那的人,
他们正观诸法,于欲乐无所期盼。
“ 他们以不放逸为乐,住于寂静,于放逸中见诸恐怖;
他们不会退堕,已临近涅槃。”巴利
‘‘Ye santacittā nipakā, satimanto ca jhāyino; Sammā dhammaṃ vipassanti, kāmesu anapekkhino. ‘‘Appamādaratā santā, pamāde bhayadassino; Abhabbā parihānāya, nibbānasseva santike’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第一经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.
9. 学利益经巴利
9. Sikkhānisaṃsasuttaṃ
46 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,你们应住于以学为益,以智慧为增上,以解脱为核心,以念为主导。诸比丘,当你们如此安住时,于二种果中,可望得一果——或于现法得究竟智,若有余依,即得不来。”世尊开示此义,并如是说道:巴利
‘‘Sikkhānisaṃsā , bhikkhave, viharatha paññuttarā vimuttisārā satādhipateyyā. Sikkhānisaṃsānaṃ, bhikkhave, viharataṃ paññuttarānaṃ vimuttisārānaṃ satādhipateyyānaṃ dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 修学圆满,法不退失,智慧增上,彻见生之灭尽边际;
那位真正的牟尼持最后身,已弃除魔罗,我说他已超越衰老。
“ 因此,常乐禅那,安住于定,精进不懈,照见生之灭尽;
诸比丘,降伏魔罗及其魔军后,你们当度越生死。”巴利
‘‘Paripuṇṇasikkhaṃ apahānadhammaṃ, paññuttaraṃ jātikhayantadassiṃ; Taṃ ve muniṃ antimadehadhāriṃ, mārañjahaṃ brūmi jarāya pāraguṃ. ‘‘Tasmā sadā jhānaratā samāhitā, ātāpino jātikhayantadassino; Māraṃ sasenaṃ abhibhuyya bhikkhavo, bhavatha jātimaraṇassa pāragā’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第二经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.
10. 警寤经巴利
10. Jāgariyasuttaṃ
47 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,比丘应当安住于警寤、具念、正知、安定、愉悦与澄净,并时时洞察善法。诸比丘,比丘若如此安住——警寤、具念、正知、安定、愉悦、澄净,且时时洞察善法,则可预期两种果报之一:或于现法证得究竟智,或于有余依时证得不来。这是世尊所宣说的义理,对此,他这样说——”巴利
‘‘Jāgaro cassa, bhikkhave, bhikkhu vihareyya sato sampajāno samāhito pamudito vippasanno ca tattha kālavipassī ca kusalesu dhammesu. Jāgarassa, bhikkhave, bhikkhuno viharato satassa sampajānassa samāhitassa pamuditassa vippasannassa tattha kālavipassino kusalesu dhammesu dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 清醒者,请谛听此语;沉睡者,应当醒觉。
醒觉胜于沉睡,清醒者无所畏惧。
“ 清醒者,具念、正知,得定、喜悦、明净,
他适时如理省察法,心得专一,便能消除黑暗。
“ 是故,实应修习警寤,比丘精进、敏锐,具足禅那;
斩断生与老的结缚,他就在此世触证无上正觉。”巴利
‘‘Jāgarantā suṇāthetaṃ, ye suttā te pabujjhatha; Suttā jāgaritaṃ seyyo, natthi jāgarato bhayaṃ. ‘‘Yo jāgaro ca satimā sampajāno, samāhito mudito vippasanno ca; Kālena so sammā dhammaṃ parivīmaṃsamāno, ekodibhūto vihane tamaṃ so. ‘‘Tasmā have jāgariyaṃ bhajetha, ātāpī bhikkhu nipako jhānalābhī; Saṃyojanaṃ jātijarāya chetvā, idheva sambodhimanuttaraṃ phuse’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第九经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.
11. 恶趣经巴利
11. Āpāyikasuttaṃ
48 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,有两种人,若不舍离此过患,便会堕入恶趣、地狱。哪两种?一是自己不修梵行,却自称是梵行者;二是以没有根据的非梵行,诽谤那圆满清净修习梵行的人。诸比丘,正是这两种人,若不舍离此过患,便会堕入恶趣、地狱。世尊宣说了此义,又以偈颂说:”巴利
‘‘Dveme, bhikkhave, āpāyikā nerayikā idamappahāya. Katame dve? Yo ca abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, yo ca paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carantaṃ amūlakena abrahmacariyena anuddhaṃseti. Ime kho, bhikkhave, dve āpāyikā nerayikā idamappahāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 说不实语者堕地狱,作已却称“我未作”的人;
这两种人死后完全相同,来世中同为行为卑劣者。
“ 许多身披袈裟之人,品性恶劣,放逸不制;
这些恶人由诸恶业,投生于地狱。
“ 吞咽炽热如火焰的铁球,反倒更好;
宁可被火焰烧灼,也远胜于破戒而无节制者食用信众的食物。”巴利
‘‘Abhūtavādī nirayaṃ upeti, yo vāpi katvā na karomi cāha; Ubhopi te pecca samā bhavanti, nihīnakammā manujā parattha. ‘‘Kāsāvakaṇṭhā bahavo, pāpadhammā asaññatā; Pāpā pāpehi kammehi, nirayaṃ te upapajjare. ‘‘Seyyo ayoguḷo bhutto, tatto aggisikhūpamo; Yañce bhuñjeyya dussīlo, raṭṭhapiṇḍamasaññato’’ti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第五经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.
12. 见取经巴利
12. Diṭṭhigatasuttaṃ
49 此是世尊所说,是阿拉汉所说,如是我闻——巴利 注疏 2
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
“诸比丘,为两种见所缠缚,一些天与人停滞,一些天与人冲过了头;而有眼者则如实见。巴利
‘‘Dvīhi, bhikkhave, diṭṭhigatehi pariyuṭṭhitā devamanussā olīyanti eke, atidhāvanti eke; cakkhumanto ca passanti.
“诸比丘,如何是停滞呢?诸比丘,一些天与人乐着有、喜好有、欢喜有。当为他们宣说灭有之法时,其心不踊跃、不生信、不安住、不决意。诸比丘,这便是停滞。巴利
‘‘Kathañca, bhikkhave, olīyanti eke? Bhavārāmā, bhikkhave, devamanussā bhavaratā bhavasammuditā tesaṃ bhavanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṃ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati. Evaṃ kho, bhikkhave, olīyanti eke.
“诸比丘,如何是冲过了头呢?诸比丘,一些人正因为对有感到逼恼、惭耻、厌离,反而乐于非有。他们心想:‘据说,此我于身坏死后便断灭、消失,死后不存在;这才是寂静的,这才是微妙的,这才是真实的。’诸比丘,这便是冲过了头。巴利
‘‘Kathañca , bhikkhave, atidhāvanti eke? Bhaveneva kho paneke aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā vibhavaṃ abhinandanti – yato kira, bho, ayaṃ attā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ucchijjati vinassati na hoti paraṃ maraṇā; etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ etaṃ yāthāvanti. Evaṃ kho, bhikkhave, atidhāvanti eke.
“诸比丘,有眼者如何如实而见呢?在此,比丘如实见已生者为已生;如实见已生者为已生之后,他便为对已生者的厌离、离欲、灭尽而修行。诸比丘,有眼者便是如此如实而见。这是世尊所说的义理。关于此,有偈颂如是说:”巴利
‘‘Kathañca, bhikkhave, cakkhumanto passanti? Idha bhikkhu bhūtaṃ bhūtato passati; bhūtaṃ bhūtato disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, cakkhumanto passantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
“ 那些如实见已生为已生,并见到已生之超越的人,
他们因有爱的灭尽,如实而得解脱。
“ 他遍知已生起者,于一切有中已离渴爱;
比丘由已生之消尽,不再有未来再生。”巴利
‘‘Ye bhūtaṃ bhūtato disvā, bhūtassa ca atikkamaṃ; Yathābhūte vimuccanti, bhavataṇhā parikkhayā. ‘‘Sa ve bhūtapariñño, so vītataṇho bhavābhave; Bhūtassa vibhavā bhikkhu, nāgacchati punabbhava’’nti.
此义理亦为世尊所说,如是我闻。第十经。巴利
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.
二根、二应热恼,依戒复有二;
无愧与诡诈二种,及应悚惧者,这些合为十。
寻、说法、明、慧,法为第五;
不生、界、箭、学与警寤;
及恶趣见,如是共说为二十二。巴利
Dve indriyā dve tapanīyā, sīlena apare duve; Anottāpī kuhanā dve ca, saṃvejanīyena te dasa. Vitakkā desanā vijjā, paññā dhammena pañcamaṃ; Ajātaṃ dhātusallānaṃ, sikkhā jāgariyena ca; Apāyadiṭṭhiyā ceva , bāvīsati pakāsitāti.
1 2 3 4