王宫学处的注释
1. Rājāgārasikkhāpadavaṇṇanā
“游戏彩画堂”并不是只指国王的游戏彩画堂,而是指任何人为了游戏,在任何地方建造的厅堂。这个道理也适用于“游戏园”等说法。正如经文中所说:“王宫,就是国王为了游戏、娱乐而在任何地方建造的地方”等等广说。其中,游戏园是指为了游戏而在城内建造的园子;游戏苑是指同样为了游戏而在城外建造的苑子。
Kīḷanacittasālanti na raññova kīḷanacittasālaṃ, atha kho yesaṃ kesañci manussānaṃ kīḷanatthaṃ yattha katthaci katasālaṃ. Esa nayo ‘‘kīḷanaupavana’’ntiādīsupi. Yathāha ‘‘rājāgāraṃ nāma yattha katthaci rañño kīḷituṃ ramituṃ kataṃ hotī’’tiādiko (pāci. 979) vitthāro. Tattha kīḷanaupavananti kīḷanatthaṃ antonagare kataṃ ārāmaṃ. Kīḷanuyyānanti tatheva bahinagare kataṃ uyyānaṃ.
2. 受用床椅学处注释
2. Āsandiparibhuñjanasikkhāpadavaṇṇanā
“超过量”是指床脚超过八指宽。“已说”是指在分别文里已经说过。“不如法色相的床、不如法的床、长椅”——这是萨拉萨玛萨阿阇梨在《精义集注·大品》3.254中所说。
Atikkantappamāṇāti aṭṭhaṅgulato atikkantappamāṇapādakā. Vuttoti padabhājaniyaṃ vutto. ‘‘Akappiyarūpākulo akappiyamañco pallaṅko’’ti (sārattha. ṭī. mahāvagga 3.254) sārasamāsācariyo.
3. 纺线学处的注释
3. Suttakantanasikkhāpadavaṇṇanā
拉来拉去:指把线反复拉出后再缠绕。纺线:指把布边线等合在一起纺,或者把纺得不好的部分重新纺。
Ujjavujjaveti uggiritvā uggiritvā veṭhane. Kantitasuttaṃ kantantiyāti dasikasuttādiṃ saṅghāṭetvā kantantiyā, dukkantitaṃ vā paṭikantantiyā.
在家人服事的学处注释
4. Gihiveyyāvaccasikkhāpadavaṇṇanā
即使父母到来,也可让他们制作扇子或扫帚柄之类的任何东西,将其安置于服劳役者的位置,煮任何东西都是可以的。
Attano veyyāvaccakarassa cāti sacepi mātāpitaro āgacchanti, yaṃ kiñci bījaniṃ vā sammuñjanidaṇḍakaṃ vā kārāpetvā veyyāvaccakaraṭṭhāne ṭhapetvā yaṃ kiñci vā pacituṃ vaṭṭati.
5-6. 诤事等学处的注释
5-6. Adhikaraṇādisikkhāpadavaṇṇanā
“无障难者”:在十种障难中,连一种障难都没有,才是无障难。放下职责之后才事后判定;她是在已经犯了罪之后才作判定的。
Anantarāyikinīti dasavidhesu antarāyesu ekenāpi anantarāyikinī. Dhuraṃ nikkhipitvā pacchā vinicchinantī āpattiṃ āpajjitvāva vinicchināti.
第六,内容浅显易懂。
Chaṭṭhaṃ uttānatthameva.
7. 住处衣学处的注释
7. Āvasathacīvarasikkhāpadavaṇṇanā
遇到危难时:把身上的贵重衣服脱下来,即使已经妥善收好,盗贼还是会抢走;在这样的危难情况下,没有把它舍弃而继续穿着,不算犯戒。
Āpadāsūti mahagghacīvaraṃ sarīrato mocetvā suppaṭisāmitampi corā haranti, evarūpāsu āpadāsu anissajjitvā nivāsentiyā anāpatti.
8. 住处精舍学处的注释
8. Āvasathavihārasikkhāpadavaṇṇanā
门闩锁住的住处,就是房门关锁的住处。病者,是指没有能力开口说话的人。危难时,是指国家发生动乱时,人们舍弃住处逃难而去,在这样一类危难之时。
Kavāṭabaddhavihāranti dvārabaddhavihāraṃ. Gilānāyāti vacībhedaṃ kātuṃ asamatthāya. Āpadāsūti raṭṭhe bhijjante āvāse chaḍḍetvā gacchanti, evarūpāsu āpadāsu.
9. 学习畜生明学处的注释
9. Tiracchānavijjāpariyāpuṇanasikkhāpadavaṇṇanā
在“象”等词上,也要各自配上“技艺”一词;同样,在“阿塔巴那”等词上,也要配上“咒”一词。其中,“塔鲁”是刀柄。“阿塔巴那咒”是指依照阿塔巴那吠陀所作、能伤害他人的咒。“奇拉那咒”是指对木心桩念咒后,把它插入地中来杀人的咒。“阿嘎达巴约嘎”是指配毒。
Hatthiādīsupi (sārattha. ṭī. pācittiya 3.1015) sippasaddo paccekaṃ yojetabbo, tathā āthabbaṇādīsu mantasaddo. Tattha tharūti khaggamuṭṭhi. Āthabbaṇamanto nāma āthabbaṇavedavihito parūpaghātakaro manto. Khilanamanto nāma dārusārakhilaṃ mantetvā pathaviyaṃ pavesetvā māraṇamanto. Agadappayogo nāma visayojanaṃ.
10. 讲授畜生明学处的注释
10. Tiracchānavijjāvācanasikkhāpadavaṇṇanā
他书写,也就是书写技艺。关于“持诵”:“持诵的技艺”是指,按照所说的方式去做的人,能持诵许多典籍。关于“那伽曼达拉等”:这里,“那伽曼达拉”是指为了防止蛇进入而结界诵的咒。
Lekheti likhasippe. Dhāraṇāya vāti dhāraṇasatthe, yasmiṃ vuttanayena paṭipajjantā bahūnipi ganthāni dhārenti. Nāgamaṇḍalādiketi ettha nāgamaṇḍalaṃ nāma sappānaṃ pavesanivāraṇatthaṃ maṇḍalabaddhamanto.